Greensill Capital

Ne yapıyordu?

Greensill Capital, Birleşik Krallık ve Avustralya merkezli bir finansal hizmetler şirketiydi. Ana işi, tedarikçilere alacaklarını erken ödeyip bedeli daha sonra alıcı şirketten tahsil eden tedarik zinciri finansmanıydı. Şirket satın aldığı alacaklara dayalı tahviller çıkarıyor, Credit Suisse gibi ortaklarla fonlar yönetiyor ve Almanya'daki Greensill Bank üzerinden bankacılık hizmeti veriyordu.

Neden kapandı?

Greensill'in finansman modeli, alacakları sigortalayan şirketlere ve ürünlerini yatırımcılara ulaştıran Credit Suisse fonlarına dayanıyordu. Temmuz 2020'de şirketin 4,6 milyar dolarlık işletme sermayesini sigortalayan Tokio Marine liderliğindeki sigortacılar güvenceyi sürdürmeyeceklerini bildirdi. Şirketin Sanjeev Gupta'ya bağlı GFG Alliance'a açıklığı 5 milyar dolara ulaşmıştı. 1 Mart 2021'de Credit Suisse, Greensill'e bağlı 10 milyar dolarlık fonları dondurdu ve olası bir kurtarıcıyla anlaşma da bozuldu. Credit Suisse'e olan 140 milyon dolarlık krediyi ödeyemeyen ve GFG'den gelen temerrütlerle sarsılan şirket 8 Mart 2021'de iflas koruması istedi.

Hikâyesi

1 Mart 2021'de Credit Suisse, Greensill Capital'in ürünlerine yatırım yapan tedarik zinciri fonlarındaki 10 milyar doları dondurdu. Bir hafta sonra, SoftBank'ın desteklediği ve halka arzı konuşulan şirket iflas koruması istiyordu.

Greensill Capital, 2011'de Lex Greensill tarafından kuruldu. Uzmanlık alanı “ters faktoring” olarak da bilinen tedarik zinciri finansmanıydı: tedarikçilerin faturaları erken ödeniyor, bedel sonradan alıcı şirketten tahsil ediliyordu. Şirket zamanla Almanya'daki Greensill Bank üzerinden bankacılık hizmetine, satın aldığı alacaklara dayalı tahvillere ve Credit Suisse gibi ortaklarla yönetilen fonlara yayıldı. 2018'de General Atlantic 250 milyon dolar, 2019 başında SoftBank Vision Fund 800 milyon dolar yatırdı. Çalışan sayısı 2019 sonundaki 500'den 2021 başında 16 ofiste 1.000'in üzerine çıktı. Eski Birleşik Krallık Başbakanı David Cameron 2018'de şirkete danışman oldu.

Riskler büyüyordu. Financial Times'ın haberine göre SoftBank, Greensill'in faaliyetlerini finanse eden Credit Suisse fonlarına yatırım yapıyor, Greensill de SoftBank destekli şirketlere finansman sağlıyordu; muhabirler bunu “döngüsel fon akışı” diye tanımladı. Greensill'in, çelik iş insanı Sanjeev Gupta ile bağlantılı GFG Alliance'a açıklığı 5 milyar dolara ulaşmıştı. Alman düzenleyici BaFin 2020'de Greensill Bank'ın muhasebesini incelemeye başladı. Temmuz 2020'de, şirketin 4,6 milyar dolarlık işletme sermayesini sigortalayan Tokio Marine liderliğindeki sigortacılar güvenceyi sürdürmeyeceklerini bildirdi.

Credit Suisse'in fonları dondurmasının ardından şirket, olası bir alıcıyla anlaşamadı. Credit Suisse'e olan 140 milyon dolarlık krediyi ödeyemeyen ve GFG'nin temerrütleriyle sarsılan Greensill, 8 Mart 2021'de iflas koruması istedi. BaFin aynı ay Greensill Bank hakkında suç duyurusunda bulundu ve bankanın faaliyetlerini durdurdu. Nisan 2021'de Başbakan Boris Johnson, çöküşün ve Cameron'ın hükümet nezdindeki lobi faaliyetlerinin soruşturulmasını istedi. Aralık 2025'te Alman savcılar, 2021'de Greensill Bank'ın yönetiminde yer alan ve isimleri açıklanmayan üç kişi hakkında bankacılık düzenlemelerini atlattıkları iddiasıyla ceza davası açtı; dava devam ediyor. Nisan 2024'te iflas yöneticileri GFG'den hâlâ yaklaşık 587 milyon dolar alacaklı olduklarını açıkladı.

Greensill, hızlı büyüyen bir finans şirketinin kırılganlığının çoğu zaman bilançosunda değil bağımlılıklarında gizli olduğunu gösteriyor. Sigortacı, fon ve tek bir büyük müşteri aynı anda sorun çıkardığında, milyarlarca dolarlık yapı birkaç gün içinde çözüldü.

Girişimciler için dersler

• Finansman modeliniz tek bir sigortacıya, tek bir dağıtım kanalına ya da tek bir büyük müşteriye dayanıyorsa, bunlardan birinin çekildiği senaryoyu bugünden test edin.
• Hızlı büyüme yatırımcı parasıyla değil, alacak kalitesiyle ölçülmeli; en büyük müşteri grubunuza açıklığınızı sermayenizle karşılaştırın.
• Siyasi bağlantılar ve ünlü danışmanlar, düzenleyici ve piyasa riskini ortadan kaldırmaz; itibar riskini artırabilir.

Kaynaklar

1. Greensill Capital (Wikipedia)
2. Greensill Capital files for insolvency, administrators appointed (Reuters, 2021-03-10)
3. Greensill files for administration and warns of GFG 'defaults' (Financial Times, 2021-03-08)
4. German prosecutors file lawsuit against Greensill bosses over role in bank's collapse (The Guardian, 2025-12-18)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.