Proteus Digital Health

Ne yapıyordu?

Proteus Digital Health, ilaçların içine yerleştirilen yutulabilir sensörlerle hastanın ilacını alıp almadığını izleyen Redwood City merkezli bir dijital tıp şirketiydi. Sensör verisi vücuda yapıştırılan bir bant aracılığıyla mobil cihaza ve hekime ulaşıyordu. Otsuka ile geliştirdiği Abilify MyCite, 2017'de FDA onayı alan ilk sensörlü ilaç oldu.

Neden kapandı?

Sistem pahalı ve kullanımı zahmetliydi; sigortacılar ve hastalar ek maliyeti karşılamaya ikna olmadı ve ürünün uyumu artırdığına dair güçlü kanıt sunulamadı. 2019 sonunda beklenen 100 milyon dolarlık yatırım turu kapanmadı ve şirket çalışanlarını iki hafta izne çıkardı. Ocak 2020'de Otsuka ile lisans anlaşması erken bitince önemli bir gelir kaynağı kayboldu. Haziran 2020'de iflas başvurusu yapan şirketin varlıkları Ağustos'ta 15 milyon dolara Otsuka'ya satıldı.

Hikâyesi

Kasım 2017'de ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), içine sensör yerleştirilmiş ilk ilaca onay verdi. Otsuka'nın antipsikotik ilacı Abilify, Proteus Digital Health'in geliştirdiği yutulabilir sensörle birleştirilmiş ve Abilify MyCite adını almıştı. Hasta hapı yuttuğunda sensörün sinyali, vücuda yapıştırılan bir bant aracılığıyla bir mobil cihaza aktarılıyordu. Hekim, hastanın izniyle ilacın gerçekten alınıp alınmadığını görebilecekti.

Redwood City merkezli Proteus 2001'de kurulmuştu ve kurucu ortak ve CEO Andrew Thompson'ın yönetiminde, ilaçların reçete edildiği gibi kullanılmamasının sağlık sistemine yılda 100 ile 300 milyar dolar arasında maliyet yüklediği tezine yaslanıyordu. Şirket, Novartis ve Otsuka gibi ilaç devlerinin de aralarında bulunduğu yatırımcılardan yaklaşık 500 milyon dolar topladı ve 1,5 milyar dolar değerlemeye ulaştı. 2019'da onkolojiye açılarak kemoterapi hastaları için dijital bir ilaç sürümü de başlattı.

Pratikte sistem karmaşık ve pahalıydı. Abilify MyCite'ın fiyatının yaklaşık 1.650 dolar, yani markalı ilacın en az iki katı olduğu bildirildi; hastaların sürekli bir bant takması gerekiyordu ve sigortacılar ek ödemenin neden yapılması gerektiğine ikna olmadı. Bazı psikiyatristler, izlendiği korkusu yaşayabilen şizofreni hastalarına takip edilen bir antipsikotik yazma konusunda tereddüt ettiklerini dile getirdi. 2019 sonunda şirket beklediği 100 milyon dolarlık turu kapatamadı ve çalışanlarını iki haftalık zorunlu izne çıkardı. Ocak 2020'de Otsuka ile lisans anlaşması erken sona erdi ve önemli bir gelir kaynağı da ortadan kalktı.

Haziran 2020'de Proteus Chapter 11 iflas başvurusu yaptı. Bir yıl önce yaklaşık 300 olan çalışan sayısı 93'e inmişti. Ağustos 2020'de Delaware'deki iflas mahkemesi, Novartis'in de aralarında bulunduğu bir yatırımcı grubunun itirazlarına rağmen şirketin varlıklarının 15 milyon dolara Otsuka'ya satışını onayladı; Otsuka tek teklif veren olmuştu.

Proteus, teknik olarak çığır açan bir ürünün, hastanın gündelik deneyimini ve ödeyicinin hesabını ikna etmeden ticari başarıya dönüşemeyeceğini gösteren pahalı bir ders oldu.

Girişimciler için dersler

• Teknolojiniz tıbben mümkün olsa bile, hastanın her gün ek bir cihaz taşımasını gerektiriyorsa kullanım oranını pilotlarda ayrıca ölçün.
• Ödeyiciye ürünün tasarruf sağladığını gösteren sağlık ekonomisi verisini, ürün pazara çıkmadan önce toplamaya başlayın.
• Gelirinizi tek bir ilaç şirketi ortaklığına bağlamayın; o ortak çekildiği anda şirketin nefesi kesilir.

Kaynaklar

1. Smart pill maker Proteus files for bankruptcy, reveals it has held acquisition talks with Otsuka (STAT, 2020-06-16)
2. Proteus files for bankruptcy: Where did it falter? (MedCity News, 2020-06-16)
3. Otsuka approved to buy bankrupt smart-pill maker Proteus’ assets, overcoming opposition from Novartis (STAT, 2020-08-19)
4. Proteus Digital Health CEO talks about significance of FDA’s digital pill approval (MedCity News, 2017-11-17)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.