Flooz.com

Ne yapıyordu?

Flooz.com, New York merkezli bir dotcom girişimiydi ve internet mağazalarına özgü bir sanal para birimi yaratmaya çalıştı. Kullanıcılar flooz kredilerini bazı sitelerden promosyon olarak kazanıyor ya da doğrudan satın alıyor, ardından katılımcı çevrimiçi mağazalarda harcayabiliyordu. Şirket, Whoopi Goldberg'in oynadığı televizyon reklamlarıyla tanıtıldı.

Neden kapandı?

Flooz ne satıcılar ne de tüketiciler arasında yeterince benimsendi; yaygın kabul görmeyince kullanışlılığı ve çekiciliği de sınırlı kaldı. 2001'de FBI, Rus ve Filipinli bir organize suç şebekesinin çalıntı kredi kartlarıyla 300 bin dolarlık flooz alarak kara para akladığını şirkete bildirdi. Kurucu Robert Levitan'ın açıklamasına göre 2001 ortasında tüketici kredi kartı işlemlerinin yüzde 19'u sahteydi. Şirket, 35 ile 50 milyon dolar arasında olduğu bildirilen risk sermayesini tüketti ve 26 Ağustos 2001'de kapandığını duyurdu.

Hikâyesi

Flooz adı, Arapçada para anlamına gelen fuloos kelimesinden türetilmişti ve arkasındaki fikir de en az adı kadar iddialıydı: yalnızca internet mağazalarında geçen bir para birimi yaratmak. New York merkezli şirketi, iVillage'ın kurucu ortaklarından Robert Levitan başlattı; site Şubat 1999'da yayına girdi. Model, havayolu mil programlarına ya da market puan kartlarına benziyordu.

Kullanıcılar flooz kredilerini bazı internet şirketlerinin verdiği promosyonlarla kazanabiliyor ya da doğrudan flooz.com'dan satın alabiliyordu. Biriken krediler, katılımcı çevrimiçi mağazalarda ürün almak için harcanıyordu. Şirket tanınırlık için büyük oynadı; komedyen Whoopi Goldberg bir dizi televizyon reklamında flooz'u tanıttı. Kısa ömrü boyunca şirketin 35 ile 50 milyon dolar arasında risk sermayesi harcadığı bildirildi.

Ama iki taraflı bir ödeme ağında satıcıları ve alıcıları aynı anda ikna etmek gerekiyordu ve bu gerçekleşmedi. Flooz ne mağazalar ne de tüketiciler arasında yeterince benimsendi; yaygın kabul görmeyen bir para birimi de doğal olarak az kullanışlı ve az çekici kaldı. Üstüne 2001'de FBI, Rus ve Filipinli bir organize suç şebekesinin çalıntı kredi kartlarıyla 300 bin dolarlık flooz satın alıp bunu kara para aklamada kullandığını şirkete bildirdi. Levitan'ın açıklamasına göre 2001 ortasında tüketici kredi kartı işlemlerinin yüzde 19'u sahteydi. The New York Times, kapanış duyurusunun ertesi günü şirketin dolandırıcılık mağduru olmuş olabileceğini yazdı.

Flooz 26 Ağustos 2001'de kapandığını duyurdu. Harcanmamış krediler bir anda değersizleşti ve iade edilmedi. İflas sürecinde yaklaşık 325 bin alacaklı olduğu belirtildi. Kapanış, dotcom çöküşünün derinleştiğinin erken işaretlerinden biri olarak yorumlandı.

Flooz'un hikâyesi, ödeme ve cüzdan girişimlerinin en zor sorununu gösteriyor: bir ödeme ağı ancak iki taraf da oradaysa değer taşır. Dolandırıcılığa karşı güçlü kontroller kurulmadan büyümek ise kayıpların gelirden hızlı artmasına yol açabilir.

Girişimciler için dersler

• İki taraflı bir ödeme ağında önce tek bir tarafı (ör. belirli bir satıcı grubunu) tamamen kazanın; iki tarafı aynı anda ikna etmeye çalışmak parayı hızla eritir.
• Kartla bakiye yüklenen her üründe dolandırıcılık kontrollerini lansmandan önce kurun; sahte işlemler büyümeden hızlı artabilir.
• Kullanıcı bakiyesini tutuyorsanız şirket kapanırsa bu paraya ne olacağını baştan planlayın; aksi halde binlerce alacaklıyla karşılaşırsınız.

Kaynaklar

1. Flooz.com (Wikipedia)
2. E-Commerce Report; Seller of Online Currency May Have Been Victim of Fraud (The New York Times, 2001-08-27)
3. Where are they now? New York City's Dot Com Entrepreneurs: Part One (The Next Web, 2011-07-30)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.