Sosyomat

Ne yapıyordu?

Sosyomat, hafif.org ve bildirgec.org gibi sitelerin sahibi Pilli Network'ün 2006'da açtığı etiket temelli bir sosyal ağdı. Kullanıcılar arkadaş ekliyor, ortak ilgi alanlarına göre bağlantı kuruyor, başlıklar hakkında yorum yazıyor ve kendi sayfalarını oluşturabiliyordu. 2007'deki yeni sürümle kullanıcıların kendi kurallarıyla yönettiği gruplar, durum mesajları ve kişisel bloglar eklendi.

Neden kapandı?

Pilli'nin kurucularından Hasan Yalçınkaya'ya göre sitenin reklam gelirleri son birkaç yıldır barındırma giderlerinin çok altındaydı ve Sosyomat, Pilli'nin bütçesinde her ay önemli bir açık yaratıyordu. Reklam gelirini artırmak ya da yeni bir gelir modeli kurmak yatırım gerektiriyordu, ancak şirketin buna ayıracak kaynağı yoktu. Webrazzi'nin değerlendirmesine göre Facebook'un neredeyse tüm yerel sosyal ağları geride bırakması, Sosyomat'ın kullanıcı kaybının temel nedeniydi. Kapanış duyurusunda, şirkette sitenin kodunu bilen kimsenin kalmadığı da belirtiliyordu. Site 20 Eylül 2012'de kapandı.

Hikâyesi

2006 yazında Türkiye'de Facebook henüz tanınmıyordu. O dönem hafif.org, bildirgec.org ve 22dakika.org gibi kullanıcı içeriğine dayalı siteleriyle bilinen Pilli Network, yeni bir proje üzerinde çalışıyordu: etiket temelli bir sosyal ağ olan Sosyomat. Webrazzi'nin Ağustos 2006'da yayımladığı ve sitenin tanıttığı ilk girişim yazısı da Sosyomat hakkındaydı. Kullanıcılar arkadaş ekliyor, ortak ilgi alanına sahip kişilerle bağlantı kuruyor, başlıklar hakkında yorumlar yazıyor ve kendi sayfalarını oluşturabiliyordu.

2007'de gelen yeni sürüm siteyi büyük ölçüde değiştirdi. Kullanıcılar herkese açık, onaylı ya da tamamen gizli gruplar kurabiliyor, bu grupları kendi kurallarıyla yönetebiliyordu. Arkadaşların ne yaptığını gösteren durum mesajları, takip aracı ve kişisel bloglar da eklendi. NTV'nin aktardığına göre Sosyomat, 2009'un en iyilerini seçen Webrazzi üyelerinin oylamasında en iyi üç arkadaşlık ve sosyal ağ sitesi arasında yer aldı.

Ancak Facebook'un Türkiye'de hızla yayılması, yerli sosyal ağların çoğunu geride bıraktı. 2011'de ortaklar arasındaki hisse satışıyla Pilli'nin tek sahibi olan Hasan Yalçınkaya, şirketin yazarlara reklam geliri dağıttığı modeli bıraktığını ve altyapıyı baştan yazacaklarını duyurdu. Sosyomat'ın akıbeti bir yıl sonra belli oldu.

Eylül 2012'de siteye girenler, Sosyomat'ın 20 Eylül'de kapanacağını bildiren bir notla karşılaştı. Kullanıcılardan yazılarını yedeklemeleri ve arkadaşlarının iletişim bilgilerini almaları isteniyordu. Notta dikkat çeken bir itiraf da vardı: "Pilli'de Sosyomat'ın kodundan anlayan kimse kalmadı." Yalçınkaya, Webrazzi'ye yaptığı açıklamada sitenin reklam gelirlerinin son birkaç yıldır barındırma giderlerinin çok altına düştüğünü, Sosyomat'ın Pilli'nin bütçesinde her ay önemli bir açık yarattığını anlattı. Gelir artırmak için yatırım gerekiyordu, ama bu kaynak yoktu.

Sosyomat'ın hikâyesi, Facebook öncesi dönemde kendi topluluğunu kuran yerli sosyal ağların, küresel bir platform aynı ihtiyacı daha büyük ölçekte karşılamaya başladığında nasıl hızla sessizleştiğini gösteriyor.

Girişimciler için dersler

• Reklam gelirine dayanan bir topluluk sitesinde kullanıcı kaybı, maliyetler sabit kalırken geliri hızla eritir.
• Küresel bir platformla aynı ihtiyaca yanıt veriyorsan, farkını net ve savunulabilir kıl.
• Ürünü bilen ekip dağıldığında ürün, teknik olarak da sürdürülemez hale gelir.

Kaynaklar

1. Bir efsanenin sonu: Sosyomat.com kapanıyor (Webrazzi, 2012-09-10)
2. ntvmsnbc yine en iyisi (NTV, 2010-01-20)
3. pillinetwork'ün yeni girişimi sosyomat (Webrazzi, 2006-08-10)
4. Sosyomat'ın yeni versiyonu ve ilk ekran görüntüleri (Webrazzi, 2007-08-03)
5. Pilli Network Kabuk Değiştiriyor (Webrazzi, 2011-06-17)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.