Markafoni

Ne yapıyordu?

Markafoni, 2008'de kurulan ve başlangıçta yalnızca davetle üye kabul eden bir özel alışveriş sitesiydi. Markalı giyim ve aksesuar ürünlerini kısa süreli kampanyalarla indirimli satıyordu. Zamanla ayakkabı için Zizigo, kozmetik için Miss Pera adlı kardeş sitelere, yurt dışı versiyonlarına ve fiziksel mağazalara açıldı.

Neden kapandı?

Bloomberg HT'nin aktardığına göre Naspers, Markafoni'yi sezon içi alışveriş noktasına dönüştürmek istedi; ancak model tüketiciye daha az cazip geldikçe gelir gider dengesi sürdürülebilir olmaktan çıktı. Naspers satın almadan bu yana zararları karşılamış, maliyet düşürmüş ve satışı da düşünmüştü. Tüketiciler kısa süreli indirimler yerine geniş ürün seçeneği sunan sitelere yöneldi; 2017 başında rakip Trendyol'un gerçek kullanıcı sayısı Markafoni'nin iki katına ulaşmıştı. Kurucuların Naspers'ın tam kontrolünden sonra ayrılması da kayıp olarak değerlendirildi. Markayı 2017'de satın alan Cafer Mahiroğlu'nun yeniden başlatma denemesi ise yaklaşık bir buçuk yıl sonra kapanışla bitti.

Hikâyesi

2008'de Sina Afra, Ahmet Emre Sarı ve Tolga Tatari, Türkiye'de pek bilinmeyen bir modeli denemeye karar verdi: yalnızca davetle üye olunabilen, markalı ürünlerin kısa süreli kampanyalarla indirimli satıldığı bir özel alışveriş sitesi. Bloomberg HT'ye göre Markafoni 300 bin dolarla yola çıktı. 2009 başında kampanya başına yaklaşık 500 parça satılıyordu ve ilk yabancı yatırımcı yüzde 15 hisseyle ortak olmuştu. Webrazzi'nin derlemesine göre site Mart 2010'da 870 bin üyeye ulaştı ve 11 milyon TL yatırım aldı.

Büyüme uluslararası sermayeyi de çekti. Naspers'a bağlı MIH Allegro 2011'de, şirketin 200 ile 210 milyon dolar arasında değerlendiği konuşulurken yüzde 71,2'sini, 2014'te kalan yüzde 28,8'ini satın aldı. Markafoni bu dönemde ayakkabı için Zizigo'yu, kozmetik için Miss Pera'yı kurdu, Avustralya'da BrandsExclusive adıyla bir kardeş site açtı. 2014'te yaklaşık 7 milyon üyesi, ayda 20 milyon ziyaretçisi ve 600 civarında çalışanı vardı. 2016'da Zorlu Center'da ilk fiziksel mağazası açıldı.

Ancak rüzgâr dönmüştü. Tüketiciler kısa süreli indirimler yerine her an geniş ürün yelpazesi sunan sitelere yöneliyordu. Kurucular Naspers'ın tam kontrolü almasının ardından şirketten ayrılmıştı. Zizigo ve Miss Pera 2016'da kapatılıp trafikleri ana siteye yönlendirildi. 1 Haziran 2017'de Markafoni, 30 Haziran itibarıyla faaliyetlerini sonlandıracağını duyurdu. Naspers'ın açıklamasına göre gelir gider dengesi, işin sürdürülebilir olmasına izin vermiyordu.

Hikâye burada bitmedi. İngiltere merkezli Select Fashion'ın sahibi Cafer Mahiroğlu, markayı 15 milyon dolara aldığını açıkladı ve site 22 Ağustos 2017'de yeniden açıldı. Mahiroğlu 15 milyon dolar daha yatırım ve Avrupa açılımı planlıyordu. Bu ikinci hayat uzun sürmedi: Patronlar Dünyası'nın Mart 2019 tarihli haberine göre site ikinci kez kapandı ve adres Selectmoda.com'a yönlendirilmeye başladı.

Markafoni, Türkiye'de özel alışverişi popüler yapan şirketti. Pazar genişleyip alışkanlıklar değiştiğinde ise aynı hızla dönüşemedi ve öncülük ettiği modelle birlikte sahneden çekildi.

Girişimciler için dersler

• Modelin çekiciliği bir dönemin tüketici alışkanlığına bağlıysa, alışkanlık değişmeden dönüşüm planını hazırla.
• Satın alma sonrası kurucu ekibin çıkışı, şirketin yön bulma hızını ciddi biçimde düşürebilir.
• Tanınmış bir marka adı, arkasında çalışan bir iş modeli yoksa ikinci bir hayat için yetmez.

Kaynaklar

1. Dünden bugüne Markafoni serüveni (Webrazzi, 2017-06-01)
2. Markafoni neden kapandı? (Bloomberg HT, 2017-06-02)
3. İlker Baydar'dan Markafoni Grubu hakkında önemli rakamlar (Webrazzi, 2014-09-25)
4. Artık resmi: Cafer Mahiroğlu, Markafoni'yi 15 milyon dolara satın aldı (Webrazzi, 2017-07-10)
5. Markafoni'yi 15 Milyon Dolara almıştı, kapattı (Patronlar Dünyası, 2019-03-19)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.