Arrival

Ne yapıyordu?

Arrival, hafif ticari elektrikli araçlar geliştirmeyi hedefleyen bir İngiliz üreticiydi. Şirket, bataryaları ve aktarma organlarını içeren bir kaykay platformunu yaklaşık 10.000 metrekarelik mikrofabrikalarda araca dönüştürmeyi planlıyordu. Geliştirdiği araçlar arasında teslimat vanları, bir otobüs ve Uber sürücüleri için bir otomobil vardı.

Neden kapandı?

Mart 2021'de SPAC birleşmesiyle Nasdaq'a açılan şirketin değeri zirvede 15 milyar dolara ulaştı, ancak seri üretim bir türlü başlamadı. Ekim 2022'de van üretimini Bicester'dan ABD'ye taşıma kararı işten çıkarmaları getirdi, Ocak 2023'te İngiltere'deki çalışanların yarısı olan 800 kişi çıkarıldı. 2023'te ikinci bir SPAC birleşmesi üretim gecikmelerine dair kaygılar nedeniyle iptal edildi ve bir hedge fondan beklenen 25 milyon dolarlık yatırım da gerçekleşmedi. Ocak 2023'te piyasa değeri 250 milyon dolara inmişti. Ocak 2024'te borsadan çıkarılan şirketin İngiltere birimi Şubat 2024'te kayyuma devredildi ve varlıkları Mart 2024'te Canoo'ya satıldı.

Hikâyesi

Mart 2021'de Arrival Nasdaq'ta işlem görmeye başladığında Forbes, kurucu Denis Sverdlov'un servetinin 10,6 milyar dolara ulaştığını yazdı. Şirketin değeri kısa süre içinde 15 milyar dolarlık zirveyi gördü. İki yıl sonra, Ocak 2023'te aynı şirketin değeri 250 milyon dolara inmişti.

Arrival, 2015'te Rus iş insanı ve eski iletişim bakan yardımcısı Denis Sverdlov tarafından Londra merkezli olarak kuruldu. Şirketin fikri, bataryaları ve aktarma organlarını içeren bir kaykay platformunu yaklaşık 10.000 metrekarelik mikrofabrikalarda araca dönüştürmekti. Ocak 2020'de Hyundai ve Kia 100 milyon euro yatırdı ve şirket 3 milyar euro değerlemeyle unicorn oldu. Aynı ay UPS şirkete yatırım yaptı, 10.000 elektrikli teslimat aracı siparişi verdi ve 10.000 araçlık ek opsiyon aldı. BlackRock da 2020'de 118 milyon dolar yatırdı.

Kasım 2020'de şirket, CIIG Merger Corp. adlı SPAC ile birleşerek 5,4 milyar dolar değerlemeyle borsaya açılacağını duyurdu. Sonraki aylarda Charlotte'ta Kuzey Amerika merkezi kuruldu, Rock Hill'de otobüs ve Charlotte'ta UPS vanları için mikrofabrikalar planlandı, Uber sürücüleri için bir otomobil geliştirileceği açıklandı, İngiltere'de Bicester'da bir fabrika alındı. Ancak bu hedeflerin hiçbiri seri üretime dönüşmedi.

Ekim 2022'de van üretimini ABD'ye taşıma kararı işten çıkarmaları beraberinde getirdi; Ocak 2023'te yeni CEO Igor Torgov döneminde İngiltere'deki çalışanların yarısı, 800 kişi, işini kaybetti. 2023'te Kensington Capital Acquisition Corp V ile planlanan ikinci SPAC birleşmesi, üretim gecikmelerine dair kaygılar nedeniyle iptal edildi; Antara Capital'in 25 milyon dolarlık ek yatırımı da gerçekleşmedi. Ocak 2024'te borsadan çıkarılan Arrival'ın İngiltere birimi Şubat 2024'te kayyuma devredildi ve varlıkları Mart 2024'te Canoo'ya satıldı. Canoo da Ocak 2025'te iflas etti.

Arrival'ın hikâyesi, yeni bir ürünü ve yepyeni bir üretim yöntemini aynı anda kanıtlamaya çalışmanın riskini gösteriyor. Büyük siparişler ve rekor değerleme vaadi büyüttü; ama fabrikadan araç çıkmadıkça o vaat piyasanın gözünde hızla değer kaybetti.

Girişimciler için dersler

• Yepyeni bir üretim yöntemini ve yeni bir ürünü aynı anda kanıtlamaya çalışmak riski katlar; önce birini doğrulayın.
• Büyük sipariş haberleri teslimat kapasitesi değildir; kaç aracı hangi tarihte üretebileceğinizi gösteremediğiniz sürece yatırımcı güveni kırılgandır.
• Birden fazla ülkede aynı anda fabrika kurmak yerine tek bir tesiste seri üretimi oturtun.

Kaynaklar

1. Arrival (company) (Wikipedia)
2. Arrival: Electric van maker's UK arm enters administration (BBC News, 2024-02-05)
3. Bankrupt EV startup Arrival sold its assets to Canoo (TechCrunch, 2024-03-25)
4. UK electric vehicle maker Arrival is going public via SPAC at a $5.4 billion valuation (CNBC, 2020-11-18)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.