LINK Türkiye (Superpedestrian)

Ne yapıyordu?

LINK, 2012'de ABD'de Assaf Biderman tarafından kurulan Superpedestrian'ın paylaşımlı elektrikli scooter markasıydı. Aralık 2021'de İstanbul'da hizmete başladı, kısa sürede Ankara ve İzmir'e de açıldı. Ocak 2022 itibarıyla üç şehirde 4.200'ü aşkın scooter işletiyordu; bunların yaklaşık 2.500'ü İstanbul'da 12 ilçedeydi.

Neden kapandı?

26 Ocak 2023'te İstanbul UKOME, Superpedestrian Turkey'in 2.459 scooterlık izninin iptaline ilişkin talebini kabul etti. Medyascope ve Hürriyet Daily News'e göre şirket, Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun talimatına uymak ve kural ihlali nedeniyle ek ceza almamak için operasyonlarını durdurma kararı almıştı. Ankara ve İzmir'deki filonun akıbetine dair ayrı bir duyuru bulunamadı. Ana şirket de aynı yıl mali sıkıntıya girdi; TechCrunch'a göre Superpedestrian ABD operasyonlarını 31 Aralık 2023'te kapattı ve Avrupa işini satışa çıkardı. Türkiye'den çekilmede sıkılaşan veri ve belediye düzenlemelerinin yanında ana şirketin eriyen sermayesinin de payı olduğu düşünülebilir.

Hikâyesi

Superpedestrian, 2012'de ABD'de Assaf Biderman tarafından kuruldu ve kendi arızalarını teşhis edebilen yazılımıyla tanınan bir mikromobilite şirketine dönüştü. Şirketin paylaşımlı scooter markası LINK, Aralık 2021'de İstanbul'da hizmete başladı. Sürüş başına 1,99 TL açılış ve dakika başına 1,19 TL ücretle çalışan uygulama, QR kodla kilidi açılan scooterlarla rakiplerinin arasına katıldı. Webrazzi'nin Ocak 2022'de aktardığına göre LINK birkaç hafta içinde Ankara ve İzmir'e de açılmıştı: İstanbul'da 12 ilçede 2.500, İzmir'de 900, Ankara'da 800 olmak üzere toplam 4.200'ü aşkın scooter sahadaydı.

Türkiye'ye girişin hemen ardından ana şirketin önü açık görünüyordu. Şubat 2022'de Superpedestrian, Jefferies, Antara Capital, Sony Innovation Fund ve FM Capital liderliğinde 125 milyon dolarlık C serisi yatırım aldı; Webrazzi'ye göre toplam yatırım 260 milyon doları aşmıştı. Şirket o sırada 10 ülkede 55 şehirde faaliyet gösteriyordu.

Türkiye macerası ise bir yıl sonra düzenleyici bir engele takıldı. 26 Ocak 2023'te İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin UKOME toplantısında üç scooter firmasının izin iptali görüşüldü. Medyascope'un aktardığına göre Superpedestrian Turkey Ulaşım Teknoloji A.Ş., Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun talimatına uymak ve ek ceza almamak için operasyonlarını durdurma kararı almış, 2.459 scooterlık izninin iptalini istemişti. Aynı toplantıda At'la Git markasının izinleri de tedarik sorunları gerekçesiyle iptal edildi. Ankara ve İzmir'deki filo için ayrı bir kapanış duyurusu yapılmadı.

Ana şirketin sonu da uzun sürmedi. TechCrunch, Aralık 2023'te Superpedestrian'ın ABD'deki paylaşımlı scooter operasyonunu 31 Aralık'ta kapatacağını ve Avrupa işini satmak için alıcı aradığını yazdı. Bir yönetici, yatırımcıların bile şirketi ayakta tutmak için para koyduğunu söyledi. Avrupa işi 2024'te SURF adlı şirkete devredildi.

LINK'in Türkiye hikâyesi, konum verisi toplayan ve belediye izniyle çalışan bir hizmette düzenleyici uyumun ne kadar belirleyici olduğunu gösteriyor. Güçlü bir sermayeyle gelen marka, iki yıl dolmadan Türkiye'nin en büyük pazarından çekildi, kısa süre sonra da ana şirket kapılarını kapattı.

Girişimciler için dersler

• Konum verisi toplayan bir hizmette veri mevzuatına uyumu lansmandan önce çöz.
• Belediye iznine dayanan bir işte düzenleyici risk, pazar riskinden daha hızlı sonuç doğurabilir.
• Küresel ana şirket zorlandığında ilk vazgeçilen yer genellikle yeni ve küçük pazarlardır.

Kaynaklar

1. Elektrikli scooter kiralama çözümü LINK, İstanbul'da hizmet vermeye başladı (Webrazzi, 2021-12-20)
2. İstanbul, Ankara ve İzmir'de kullanıma sunulan LINK, 4 binden fazla elektrikli scooter ile hizmet veriyor (Webrazzi, 2022-01-31)
3. İstanbul'da üç elektrikli scooter firması piyasadan çekildi (Medyascope, 2023-01-26)
4. Three e-scooter companies withdraw from market in Istanbul (Hürriyet Daily News, 2023-01-28)
5. Scooter startup Superpedestrian shutting down US operations, explores sale of Europe business (TechCrunch, 2023-12-15)
6. ZEUS Mobility Acquires Superpedestrian Europe (Micromobility.io, 2026-03-02)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.