Yaani

Ne yapıyordu?

Yaani, Turkcell'in Ekim 2017'de tanıttığı, Türkçeye odaklı mobil öncelikli bir arama motoruydu. Önce App Store ve Google Play'de uygulama olarak çıktı, ardından web sürümü ve tarayıcı özellikleri eklendi. Turkcell, kullanıcı verilerinin Gebze'deki veri merkezinde yurt içinde tutulacağını vurguluyor ve dijital reklam hizmeti sunmayı planlıyordu.

Neden kapandı?

Yaani, Google'ın neredeyse tek başına hâkim olduğu bir pazara, veri egemenliği vurgusuyla girdi. Webtekno'nun aktardığına göre lansman döneminde rakip Geliyoo'nun yapımcıları Yaani'nin başka arama motorlarının verilerini kullandığını iddia etti, Turkcell ise yalnızca bazı şirketlerden teknoloji desteği aldığını açıkladı. 2022'nin sonlarında arama hizmeti herhangi bir açıklama yapılmadan sona erdi ve arama sayfası mobil uygulama bağlantılarına yönlendirilmeye başladı. Vikipedi'ye göre uygulama bir süre başka arama motorlarını kullanan bir tarayıcı olarak yaşadıktan sonra o da kapandı. Turkcell kapanış için resmi bir gerekçe paylaşmadı.

Hikâyesi

Ekim 2017'de Turkcell Genel Müdürü Kaan Terzioğlu, uzun süredir konuşulan yerli arama motorunu tanıttı. Adı Yaani'ydi. Terzioğlu lansmanda Türkiye'nin verilerinin büyük kısmının yurt dışında tutulduğunu söylüyor, Gebze'de kurdukları veri merkezini anlatıyor ve Yaani verilerinin burada saklanacağını vurguluyordu. Webrazzi'nin aktardığına göre ürün üzerinde iki buçuk yıldır çalışılıyordu.

Yaani ilk etapta bir mobil uygulama olarak App Store ve Google Play'e çıktı. Turkcell aboneleri uygulamayı ilk kez yüklediklerinde bir haftalık 1 GB internet hediyesi kazanıyor, aramalar internet paketinden düşülmüyordu. Şirket, TV+, BiP, lifebox ve Paycell gibi kendi servislerini de arama motoruna entegre etmeyi ve dijital reklam hizmeti sunmayı planlıyordu. Kısa süre sonra web sürümü geldi, 2019'da ise aynı markayla YaaniMail adlı e-posta servisi tanıtıldı.

Ancak Yaani'nin yolu baştan tartışmalıydı. Webtekno'nun aktardığına göre lansmandan sonra bir başka yerli arama motoru girişimi olan Geliyoo'nun yapımcıları, Yaani'nin başka arama motorlarının verilerini kullandığını öne sürdü. Turkcell ise herhangi bir arama motorunu kullanmadığını, yalnızca bazı şirketlerden teknoloji desteği aldığını açıkladı. Vikipedi'deki bilgilere göre uygulama kapanmadan önce 5 milyondan fazla kez indirilmiş, 125 milyondan fazla arama yapılmıştı.

Kasım 2022'de arama hizmeti hiçbir duyuru yapılmadan sona erdi. Kullanıcılar bir gün arama yapamaz hale geldi, arama sayfası önce Turkcell'e, sonra uygulama bağlantılarına yönlendirildi. Mobil uygulama bir süre başka arama motorlarını kullanan bir tarayıcı olarak yaşamaya devam etti, ardından o da kapandı.

Yaani'nin hikâyesi, büyük bir şirketin kaynaklarıyla desteklenen bir ürünün bile, küresel bir tekelle yarışırken net bir kullanıcı faydası sunamadığında nasıl sessizce tarihe karışabileceğini gösteriyor.

Girişimciler için dersler

• Yerlilik vurgusu ilk indirmeyi getirir, kullanıcıyı tutan ise ürün kalitesidir.
• Ağ etkisi ve veri avantajı bu kadar büyük bir rakibe karşı, net bir farklılaşma olmadan girme.
• Kapattığın bir ürünü sessizce kaldırmak, markana ve sonraki ürünlerine olan güveni de zedeler.

Kaynaklar

1. Turkcell, yerli mobil arama motoru Yaani'yi tanıttı! (Webrazzi, 2017-10-25)
2. Turkcell'in Bir Zamanlar Gündemden Düşmek Bilmeyen Arama Motoru Yaani'ye Ne Oldu? (Webtekno, 2023-12-15)
3. Yaani (Vikipedi)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.