Tio

Ne yapıyordu?

Tio, Teknoloji Holding bünyesindeki yatırım şirketi Embrio'nun 2007'de yayına aldığı bir fiyat karşılaştırma ve alışveriş sitesiydi. Kullanıcılar farklı online mağazalardaki ürünleri karşılaştırıp en düşük fiyatlı olanı doğrudan Tio üzerinden, tek üyelikle satın alabiliyordu. Firmalara mağaza açma, bireylere ikinci el satış ve TioMobile adlı uygulamayla cep telefonundan alışveriş imkânı da sunuyordu.

Neden kapandı?

Şirketin Ekim 2008'de üyelerine gönderdiği ve ShiftDelete'in aktardığı mesaja göre site finansal nedenlerle 27 Ekim 2008'den itibaren faaliyetlerini durdurdu. Webrazzi'nin Temmuz 2008'de aktardığı duyuma göre holding yönetimi Tio'nun gidişatından memnun değildi, bir ay içinde ya satış ya kapanış istemişti ve grup Türkiye'deki internet girişimlerinden çekilme kararı almıştı. Aynı yazı, büyük reklam kampanyası ve yüksek personel giderleriyle yürütülen kurumsal internet girişimlerinin beklentiyi karşılamayınca hızla kapatıldığını yorumluyordu. Kapanıştan hemen önce Tio'nun asıl farkı olan doğrudan satışı bırakıp yalnızca fiyat karşılaştırmaya döndüğü görülüyordu.

Hikâyesi

2007'de Türkiye'de fiyat karşılaştırma siteleri ile alışveriş siteleri ayrı dünyalardı. Kullanıcı en ucuz fiyatı bir yerde bulur, satın almak için başka bir siteye giderdi. Teknoloji Holding bünyesindeki yatırım şirketi Embrio, SüperTeklif ve KolayTedarik'ten sonra üçüncü girişimi Tio ile bu iki adımı birleştirmeyi denedi.

Webrazzi'nin Kasım 2007'deki tanıtımına göre Tio, farklı online mağazalardaki ürünleri en düşük fiyatıyla doğrudan kendi üzerinden satın aldırıyordu. 11 kategoride ürün sunuyor, firmalara mağaza açma, bireysel kullanıcılara ikinci el satış imkânı veriyordu. TioMobile adlı küçük bir uygulamayla fiyatlar cep telefonundan karşılaştırılıp ürün satın alınabiliyordu; Webrazzi bunu servisin en değerli özelliği olarak görüyordu. İnternet arşivindeki Ekim 2008 tarihli kayda göre sitede yaklaşık 250 bin ürün ve 68 üye mağaza vardı.

Tio yayına girdikten sonra büyük bir reklam kampanyasına gitti, tasarım ve özellik değişiklikleri yaptı. Ancak Webrazzi'nin Temmuz 2008'de aktardığı duyuma göre holding tarafı gidişattan memnun değildi ve bir ay içinde ya satış ya kapanış istemişti. Aynı habere göre satış görüşmeleri sürüyordu ve grup Türkiye'deki bu tür internet girişimlerinden çekilme kararı almıştı.

Ekim 2008'in sonunda Webrazzi, Tio'nun doğrudan satış hizmetini bıraktığını ve artık kullanıcıları ilgili alışveriş sitesine yönlendiren bir fiyat karşılaştırma servisine dönüştüğünü yazdı. Bir gün sonra ShiftDelete, sitenin üyelerine gönderdiği mesajı yayımladı: Tio, 27 Ekim 2008'den itibaren faaliyetlerini durdurma kararı almıştı ve bu tarihten sonra sipariş alınmayacaktı. Haber, sitenin finansal nedenlerle kapandığını aktarıyordu. Turkishtime'ın 2016 derlemesi de Tio'yu 2008'de finansal sıkıntılar yüzünden kapanan girişimler arasında gösterdi.

Tio'nun hikâyesi, iyi bir fikrin kurumsal sabır ve doğru maliyet yapısı olmadan büyüyemeyeceğini gösteriyor. Webrazzi'nin o dönemki yorumu da benzerdi: büyük bütçeler ve yüksek beklentilerle kurulan girişimler, beklenti karşılanmadığında dayanmak yerine kapatılıyordu.

Girişimciler için dersler

• Kurumsal bir çatı altında internet girişimi kuruyorsan, sabır süresini ve başarı ölçütünü baştan yazılı hale getir.
• Büyük reklam bütçesiyle başlamak, ürünün kullanıcıya gerçekten fayda sağlayıp sağlamadığını ölçmenin yerini tutmaz.
• Farkını yaratan özelliği maliyet yüzünden bırakmak zorunda kalıyorsan, geriye kalan ürünün neden tercih edileceğini yeniden sor.

Kaynaklar

1. Tio.com.tr Kapandı! (ShiftDelete, 2008-10-31)
2. Tio için geri sayımda sona mı gelindi? (Webrazzi, 2008-10-30)
3. Tio.com.tr satılıyor mu kapanıyor mu? (Webrazzi, 2008-07-23)
4. E-ticaret Tio ile boyut değiştiriyor (Webrazzi, 2007-11-05)
5. 50 başarısız startup ve hatalarından çıkarılacak 50 ders (30-50) (Turkishtime, 2016-05-23)
6. tio.com.tr ana sayfası, internet arşivi kaydı (Internet Archive, 2008-10-02)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Bir kayıtta hata görürsen düzeltme talebi gönderebilirsin.

Bu kayıtta yanlış bir bilgi mi var? Düzeltme talep et → Yöntem