Stayzilla

Ne yapıyordu?

Stayzilla, Hindistan'da gezginleri ev pansiyonları ve bütçe otellerle buluşturan Chennai merkezli bir konaklama pazar yeriydi. 2007'de bütçe otel toplayıcısı olarak başladı, 2015'in sonlarında Airbnb benzeri ev pansiyonu modeline geçti. 900'ü aşkın kasabada binlerce ev sahibini platformuna kattı.

Neden kapandı?

Ev pansiyonu için pazar neredeyse yoktu; şirket hem ev sahiplerini hem de misafirleri kendi kaynaklarıyla yaratmak zorunda kaldı. Seyahat sektöründeki indirim yarışı ve çok daha iyi fonlanmış rakipler, fiyatları eşitleme baskısı yarattı. Kurucunun itirafına göre şirket nakit akışı yerine işlem hacmi gibi metriklere odaklandı; son mali yılda yaklaşık 2 milyon dolar gelire karşı 14 milyon dolar zarar etti. 40 milyon dolarlık tur hedefi tutmayınca şirket Şubat 2017'de hizmetini durdurdu.

Hikâyesi

Şubat 2017'de Stayzilla'nın kurucu ortağı ve CEO'su Yogendra Vasupal, hizmeti durdurduklarını duyurduğu blog yazısında alışılmadık bir itirafta bulundu. Son üç dört yılda nakit akışı ve işletme sermayesi yerine brüt işlem hacmi ve oda-gece sayısı gibi gösteriş metriklerine değer vermeye başladığını, bir yerde yolunu kaybettiğini yazdı. Bu satırlar, Hindistan'da ev pansiyonu pazarını neredeyse sıfırdan yaratmaya çalışan bir şirketin veda mektubuydu.

Chennai merkezli Stayzilla 2007'de bütçe otellerini bir araya getiren bir platform olarak faaliyete başladı. Vasupal'a göre ilk yedi yıl negatif işletme sermayesi, pozitif nakit akışı ve büyümeyi kendi kaynaklarıyla finanse etmek üzerine kuruluydu. 2015'in sonlarında şirket Airbnb benzeri bir modelle ev pansiyonlarına yöneldi. 2015'te 20 milyon dolarlık B serisi, Mayıs 2016'da mevcut yatırımcılardan 13 milyon dolarlık C serisi geldi; Matrix Partners ve Nexus Venture Partners yatırımcılar arasındaydı ve toplam yatırım 34 milyon dolara ulaştı. Şirket 900'ü aşkın kasabada 8 bin ev pansiyonu oluşturduğunu ve 50 binin üzerinde konaklama seçeneğine ulaştığını söylüyordu.

Sorun pazarın kendisindeydi. Vasupal'ın anlatımıyla 18 ay önce birkaç küçük bölge dışında ev pansiyonu için ne arz ne de talep vardı; şirket hem ev sahiplerini hem de bu tür konaklamayı seçecek misafirleri ülke çapında kendisi yaratmak zorunda kaldı. 2015'ten itibaren yaygınlaşan indirimli büyüme yarışı da fiyatları eşitlemeye zorladı. Tech in Asia'nın verilerine göre Stayzilla son mali yılda yaklaşık 2 milyon dolar gelire karşılık 14 milyon dolar zarar etti, Oyo gibi rakipler ise çok daha büyük fonlara sahipti. Ekip 600 kişiden 200'e indirildi, ama yön değiştirmek için 12 ay yetmedi.

Şubat 2017'de yeni rezervasyonlar durduruldu ve şirket farklı bir iş modeliyle yeniden başlayacağını duyurdu. Mart 2017'de Medianama'nın aktardığı haberlere göre Vasupal, bir reklam ajansının ödenmemiş alacak şikâyeti üzerine gözaltına alındı; şirket yönetimi iddiaları reddetti, Vasupal da ajansın hizmetlerinin eksik olduğunu savundu. Eylül 2017'de Hindistan'ın şirketler hukuku mahkemesi NCLT'nin Stayzilla hakkında iflas sürecini başlattığı bildirildi.

Stayzilla, pazarı yaratma maliyetini tek başına üstlenen bir girişimin, iyi fonlanmış rakipler indirim yarışına girdiğinde nakit disiplinini kaybetmemesi gerektiğini gösteriyor.

Girişimciler için dersler

• Pazarı sıfırdan yaratıyorsanız iki tarafı ülke çapında değil, önce tek bir bölgede yoğunlaştırarak kurmanın maliyetini hesaplayın.
• İşlem hacmi ve oda-gece gibi metrikleri, nakit akışı ve işletme sermayesiyle birlikte aynı panoda izleyin.
• Çok daha iyi fonlanmış rakipler indirim yarışına girdiğinde, fiyatla değil hizmet farkıyla rekabet edebileceğiniz bir niş seçin.

Kaynaklar

1. Stayzilla, India’s Airbnb for homestays, closes its service (TechCrunch, 2017-02-23)
2. Stayzilla to shutdown operations; plans to 'reboot' with a new business model (MediaNama, 2017-02-24)
3. Stayzilla CEO Vasupal taken to police custody after allegations of non payment (MediaNama, 2017-03-15)
4. Insolvency proceedings against Stayzilla ordered by NCLT: report (MediaNama, 2017-09-19)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.