Fyonk

Ne yapıyordu?

Fyonk, Deniz Oktar ve Barış Can Daylık'ın 2012 baharında açtığı Facebook tabanlı bir sosyal hediye servisiydi. Kullanıcılar arkadaşlarının doğum günlerinde ya da teşekkür etmek istediklerinde anlaşmalı mağazaların hediye çeklerini gönderebiliyordu. Bir markanın verdiği ücretsiz çekle başlayan hediyeye diğer arkadaşlar para ekleyerek tutarı büyütebiliyordu.

Neden kapandı?

Deniz Oktar'ın 2016'da yazdığı değerlendirmeye göre ilk günlerdeki yoğun kayıtların arkasında, her türlü kampanyayı takip eden yaklaşık 10 bin kişilik bir kitle vardı; bu kullanıcılar ücretsiz çeki kullanıp üstüne alışveriş yapmıyordu. Ekip bu kullanıcıları yüzde 95'e yakın isabetle ayıran bir algoritma geliştirdi, ama asıl sorun çözülmedi: arkadaşına kendi parasıyla hediye çeki göndermek isteyen çok azdı. Çeklerin fiziksel mağazalarda kullanılamaması, Facebook'un kendi hediye servisini duyurması ve Oktar'ın anlatımına göre büyük yatırım almış İsviçreli Wrapp'in Türkiye'ye geleceğini açıklamasıyla yatırımcıların geri durması da işi zorlaştırdı. Oktar'ın kendi özeti açıktı: fikir Türkiye'ye uymuyordu.

Hikâyesi

Deniz Oktar ve Barış Can Daylık, 2012'nin başında dört yıl uğraştıkları ve San Francisco'ya taşıdıkları SocialWire'dan yeni ayrılmışlardı. Oktar'ın anlattığına göre bir sonraki işe çok hızlı başladılar. Fikir basitti: Facebook çağında doğum günleri duvara yazılan kısa bir mesaja dönmüştü, Fyonk bu anı küçük bir hediyeye çevirecekti. Oktar sonradan Fyonk'un İsviçreli Wrapp'in bir uyarlaması olduğunu ve hayatında yaptığı ilk ve tek kopya iş olarak kaldığını yazdı.

Ekip fikirden yayına 30 günde geçti. Webrazzi Nisan 2012'nin sonunda girişimi tanıttı, servis 8 Mayıs'ta genel kullanıma açıldı. Sistem Facebook hesabıyla çalışıyor, arkadaşların doğum günlerini bulup hediye öneriyordu. Bir arkadaş markanın verdiği ücretsiz çeki bir kez gönderebiliyor, diğerleri para ekleyerek hediyeyi büyütebiliyordu. Oktar'ın Webrazzi Startup'12 sahnesinde paylaştığı verilere göre açılıştan altı gün sonra 4.500 aktif kullanıcıya ulaşılmış, 3.500 hediye çeki gönderilmişti. Tchibo, Ebebek, Çiçeksepeti ve BuldumBuldum dahil 11 mağaza sistemdeydi.

Ama rakamların arkasında bir tuhaflık vardı. Oktar'ın 2016'da yazdığı değerlendirmeye göre günde binin üzerinde kayıt gelirken gelen kitleyi incelediler ve her türlü kampanyayı takip eden yaklaşık 10 bin kişilik bir grubu fark ettiler. Bu kullanıcılar ücretsiz çeki kullanıyor, üstüne hiçbir şey almıyordu. Ekip bu kişileri yüzde 95'e yakın isabetle ayıran bir algoritma yazdı ve onlara değerli ücretsiz çekleri göstermemeye başladı. Bunun üzerine ofise şikâyet telefonları gelmeye başladı.

Başka engeller de çıktı. Çekleri fiziksel mağazalarda kullandırmanın pratik bir yolu yoktu. Facebook kendi hediye servisini duyurdu. Oktar'ın anlatımına göre büyük yatırım almış Wrapp'in İstanbul'a gireceğini açıklaması, başta sıcak sinyal veren yatırımcıları ve siteleri beklemeye itti; Wrapp ise Türkiye'de hiç faaliyete geçmedi. Oktar yine de asıl nedeni saklamadı: kimse kimseye hediye çeki göndermek istemiyordu. Ekip, açılıştan yaklaşık üç ay sonra projeyi kapattı ve teknik birikimini başka işlere yöneltti.

Fyonk'un hikâyesi, hızlı bir başlangıcın ve etkileyici ilk rakamların, ödeme yapmaya hazır bir kitle olmadan anlam taşımadığını gösteriyor. Oktar'ın kendi deyişiyle bedava peşindeki kullanıcılar iyi bir kitle değildi.

Girişimciler için dersler

• İlk günlerin kayıt patlamasına sevinmeden önce gelen kitlenin kim olduğuna ve parayla ne kadar işlem yaptığına bak.
• Bedava teşvikle büyüyen bir ürünü, teşvik kalkınca da kullanılıp kullanılmadığını görmeden büyütme.
• Yurt dışındaki bir modeli uyarlıyorsan, aynı pazara büyük kaynakla girmeye hazırlanan asıl şirketi planına kat.

Kaynaklar

1. Fyonk, Hızlı Bir Başarısızlık Hikayesi (Deniz Oktar (kişisel blog), 2016-01-28)
2. 50 başarısız startup ve hatalarından çıkarılacak 50 ders (1-15) (Turkishtime, 2016-04-29)
3. Fyonk.com: Hediyelerinizi Facebook üzerinden paketleyin (Webrazzi, 2012-04-27)
4. Fyonk.com 4500 aktif kullanıcı, 11 mağazaya ulaştı - Webrazzi Startup'12 (Webrazzi, 2012-05-15)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Bir kayıtta hata görürsen düzeltme talebi gönderebilirsin.

Bu kayıtta yanlış bir bilgi mi var? Düzeltme talep et → Yöntem