Canoo

Ne yapıyordu?

Canoo, 2017'de Evelozcity adıyla kurulan ve ticari filolar için elektrikli minibüs ve teslimat aracı geliştiren Kaliforniya merkezli bir otomotiv şirketiydi. Şirket önce araçlarını yalnızca abonelikle sunmayı planladı, ardından ticari araç satışına yöneldi. Aralık 2020'de bir SPAC birleşmesiyle NASDAQ'ta işlem görmeye başladı.

Neden kapandı?

Canoo kısa sürede kurucu ortaklarının ve üst yöneticilerinin ayrıldığı, iş modelini sık değiştiren bir şirkete dönüştü; SEC Nisan 2021'de bu gelişmeler ve hissedar davaları nedeniyle soruşturma başlattı. Walmart, Zeeba ve Kingbee'den binlerce araçlık sipariş duyurulsa da Ekim 2024 itibarıyla tüm siparişlerden teslim edilen araç sayısı 12'nin altındaydı. 2023'te 22 araç teslim edip yalnızca 886.000 dolar net gelir elde etti. Aralık 2024'te Oklahoma'daki fabrikasını durdurup 82 çalışanı ücretsiz izne çıkardı ve acil finansman aradı. Bulamayınca 17 Ocak 2025'te Chapter 7 başvurusu yaptı ve faaliyetini derhal durdurdu.

Hikâyesi

Temmuz 2022'de Walmart, Canoo'dan 4.500 elektrikli teslimat aracı almak için kesin bir anlaşma imzaladı ve 10.000 araca kadar opsiyon aldı. Birkaç ay sonra Zeeba adlı bir filo kiralama şirketi 5.450, Kingbee ise 9.300 araçlık sipariş verdi. Kâğıt üzerinde on binlerce araçlık bir talep vardı. Ekim 2024 geldiğinde ise tüm bu siparişlerden teslim edilen araç sayısı 12'yi bulmuyordu.

Canoo 2017'de Evelozcity adıyla Stefan Krause ve Ulrich Kranz tarafından kuruldu; ana finansman Çinli yatırımcı Li Pak-tam ile Alman girişimci David Stern'den geldi. Şirket, kapsül biçimli elektrikli minibüsünü yalnızca abonelikle sunmayı planlıyordu. Eylül 2020'de Hennessy Capital Acquisition Corp. IV ile SPAC birleşmesini duyurdu; birleşme 2,4 milyar dolarlık bir değerleme öngörüyordu ve Aralık 2020'de tamamlandı.

İstikrarsızlık erken başladı. Kurucu ortak Krause Temmuz 2020'de ayrıldı; Nisan 2021'de Kranz da CEO'luktan çekildi ve yerine yönetim kurulu başkanı Tony Aquila geçti. Aynı ay SEC, üst düzey ayrılıklar, iş modelindeki ani değişiklikler ve hissedar davaları nedeniyle soruşturma açtı. Şirket abonelikten ticari araç satışına döndü, genel merkezini Arkansas'a taşıyacağını açıkladı, sonra Teksas'a yöneldi ve Oklahoma'da iki ayrı üretim tesisi planladı. NASA, Artemis programında astronotları fırlatma rampasına taşımak için Canoo'yu seçti ve iflastan önce üç araç teslim aldı. Mayıs 2022'de ise yalnızca bir çeyreğe yetecek kadar parası kaldığını açıkladı. 2023'te 22 araç teslim ederek 886.000 dolar net gelir elde etti; yıllık rapora göre CEO Aquila'nın şirketine özel uçak ve ortak hizmetler için yapılan ödemeler bu gelirin neredeyse dört katıydı.

Aralık 2024'te Oklahoma'daki fabrika durduruldu ve 82 çalışan ücretsiz izne çıkarıldı. 17 Ocak 2025'te Canoo, Delaware'de Chapter 7 tasfiye başvurusu yaptı ve faaliyetini derhal durdurdu. Başvuru sırasında varlıkları 50.000 doların altındaydı. Mart 2025'te CEO Aquila'nın şirketin neredeyse tüm varlıklarını 4 milyon dolar nakitle almayı teklif ettiği bildirildi.

Canoo'nun hikâyesi, sipariş duyurularıyla yaratılan büyüme algısının fabrikadan araç çıkaramayan bir şirketi ayakta tutamayacağını gösteriyor.

Girişimciler için dersler

• Niyet mektubu ve iptal edilebilir sipariş haberleri üretim kapasitesinin yerini tutmaz; yatırımcıya teslim edilen araç sayısını raporlayın.
• İş modelini abonelikten satışa, oradan filoya sık sık çevirmek ekibin ve yatırımcının güvenini aşındırır; bir modelde kanıt toplamadan diğerine geçmeyin.
• Genel merkez ve fabrika yeri kararlarını art arda değiştirmek sermayeyi dağıtır; tek bir üretim üssünde seri üretimi kanıtlamaya odaklanın.

Kaynaklar

1. Canoo (Wikipedia)
2. EV startup Canoo files for bankruptcy, to cease operations (Reuters, 2025-01-18)
3. Canoo's CEO is buying the bankrupt EV startup's assets (TechCrunch, 2025-03-05)
4. https://www.wikidata.org/wiki/Q99482082
5. Wikipedia (EN)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.