Bravoo

Ne yapıyordu?

Bravoo, Doğan Yayın Holding ile İtalyan rehber şirketi SEAT Pagine Gialle'nin ortaklığında kurulan online rehber ve yerel işletme arama servisiydi. Kullanıcılar şehir, ilçe ve adres bazında işletme ya da ürün arayabiliyor, sonuçları haritada görüp yol tarifi alabiliyordu. Gelir modeli KOBİ'lere sunulan reklamlara dayanıyordu; web sitesinin yanında basılı bir rehber de dağıtılıyordu.

Neden kapandı?

Bravoo, müşterilerine gönderdiği faksta ekonomik krizin şirketin kâr ve verimliliğini etkilediğini ve iş planlarının yeniden değerlendirildiğini gerekçe gösterdi (Webrazzi, 2009). Webrazzi'ye yazan ve adının açıklanmasını istemeyen bir çalışan ise krizin yılın başında reklam satışlarını olumsuz etkilediğini ama tek başına kapanma nedeni olmadığını söyledi. Bu çalışana göre beş yıllık bir planla yola çıkan ortaklar, değişen ekonomik ve siyasi koşullarda projeyi destekleme şartlarının kalmadığına karar verdi; proje iki büyük grup için dikkate alınacak boyutta değildi. Basılı rehberin yüksek maliyeti de işin ağır kalemlerinden biriydi. Yorum olarak, büyük şirketlerin ortak girişimi ilk yılında beklenen sonucu vermeyince kolayca gözden çıkarıldı.

Hikâyesi

Bravoo, Türkiye'de yerel arama ve online rehber pazarına büyük oyuncuların yaptığı iddialı bir girişti. Doğan Yayın Holding ile İtalya'nın rehber şirketi SEAT Pagine Gialle, Kasım 2007'de beş yıllık bir plan üzerinde anlaşarak projeye sermaye koydu. Fikir, SEAT'in Avrupa'da geliştirdiği teknolojiyi Doğan'ın yerel pazar tecrübesiyle birleştirmek ve KOBİ'lere yeni reklam modelleri sunmaktı.

Site Kasım 2008'de beta olarak yayına girdi. Kullanıcılar ürün ya da firma adıyla, şehir, ilçe ve adres bazında arama yapabiliyor, sonuçları harita üzerinde görüp yol tarifi alabiliyordu. Webrazzi'nin ilk izlenimi olumluydu; özellikle harita ve yol tarifi özelliği dikkat çekmişti. Bravoo bununla yetinmedi: basılı rehberinin İstanbul baskısı 1.250.000 kopya olarak adreslere gönderildi. MediaCat'in Şubat 2009'daki haberine göre servis, 350'yi aşkın kategoride on binlerce işletmenin bilgisini içeriyor, video reklamlar ve interaktif haritalar sunuyordu.

Yayına girmesinin üzerinden bir yıl bile geçmeden, 1 Ekim 2009'da Bravoo müşterilerine gönderdiği bir faksla kapanacağını duyurdu. Gerekçe, ekonomik krizin şirketin kâr ve verimliliğini etkilemesi ve iş planlarının yeniden gözden geçirilmesiydi. Webrazzi, krizin en sert döneminin geride kaldığı bir anda bu gerekçeyi düşündürücü bulduğunu yazdı.

Aynı gün Webrazzi'ye ulaşan ve iş akdi feshedilen bir çalışan tabloyu biraz daha açtı. Ona göre kriz yılın başında reklam satışlarını olumsuz etkilemişti ama tek başına kapanış sebebi değildi. Basılı rehber çok maliyetliydi ama iş hacmi getiriyordu; sistem oturmuş, ekip yetişmiş ve para gelmeye başlamıştı. Ortaklar ise değişen koşullarda projeyi desteklemek için gereken şartların kalmadığına karar vermişti. Çalışan, kapanışın KOBİ'lerde ve reklamverenlerde bu tür platformlara karşı yeni yeni onarılan güveni yeniden sarsacağından endişeliydi.

Bravoo'nun hikâyesi, büyük grupların ortak girişimlerinin ne kadar kırılgan olabileceğini gösteriyor. İki büyük grup için küçük kalan bir proje, ilk zor yılında gözden çıkarıldı.

Girişimciler için dersler

• Büyük ortakların desteği güç verir, ama proje onların ölçeğinde küçük kalırsa ilk zor yılda gözden çıkarılabilir.
• Beş yıllık planla kurduğun bir işi bir yıl sonra kapatmak, hedef kitlende kalıcı güvensizlik bırakır.
• Basılı ve dijitali aynı anda büyütmek maliyeti katlar; hangi kanalın gelir getirdiğini erken ölç.

Kaynaklar

1. Bravoo Kapanıyor! (Webrazzi, 2009-10-01)
2. Bravoo'nun Kapanması İle İlgili Webrazzi'ye Özel Bilgiler (Webrazzi, 2009-10-01)
3. Nexum Creative'e yeni müşteri (MediaCat, 2009-02-09)
4. Doğan Grubu'nun rehberi bravoo! yayında! (Webrazzi, 2008-11-18)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.