Solyndra

Ne yapıyordu?

Solyndra, Fremont merkezli bir güneş enerjisi şirketiydi ve bakır indiyum galyum selenit (CIGS) ince film hücrelerden oluşan silindirik paneller üretiyordu. Paneller büyük ve düz ticari çatılar için tasarlanmıştı ve yatay, sık dizilerek çatı başına daha fazla elektrik üretmeyi vaat ediyordu. Şirket 2009'da 535 milyon dolarlık federal kredi garantisi aldı.

Neden kapandı?

2009 ile 2011 ortası arasında rakip teknolojilerin temel girdisi olan polisilikonun fiyatı yaklaşık yüzde 89 düştü ve Çinli üreticilerin geleneksel silikon panelleri çok ucuzladı. Solyndra'nın özel tasarımlı panelleri bu fiyatlarla rekabet edemedi; şirket Kasım 2010'da üretimini tek tesiste toplayıp işten çıkarmalara gitti. Büyük ölçüde federal kredi garantisiyle kurulan 733 milyon dolarlık yeni fabrika Fab 2, ağır bir sabit maliyet yükü oluşturdu. 31 Ağustos 2011'de şirket tüm faaliyetlerini durdurduğunu, 1.100 çalışanını çıkardığını ve Chapter 11 iflas başvurusu yapacağını açıkladı.

Hikâyesi

Eylül 2010'da Fremont'ta açılan Fab 2, 733 milyon dolarlık, robotlarla donatılmış yeni nesil bir güneş paneli fabrikasıydı. Tesisin inşasında 535 milyon dolarlık federal kredi garantisi ve özel yatırımcılardan gelen en az 198 milyon dolar kullanılmıştı. Bir yıl sonra fabrika sessizdi ve Solyndra ABD'nin en tartışmalı iflaslarından birinin merkezindeydi.

Şirketi Mayıs 2005'te Chris Gronet kurdu. Solyndra, bakır indiyum galyum selenit (CIGS) ince film hücrelerden oluşan silindirik paneller üretiyordu; büyük ve düz ticari çatılara yatay olarak sık dizilen, rüzgârın arasından geçebildiği bu paneller çatı başına daha fazla elektrik üretecekti. George Kaiser Family Foundation, U.S. Venture Partners, CMEA Ventures, Redpoint Ventures ve Virgin Green Fund yatırımcılar arasındaydı. 2009'da Obama yönetimi 535 milyon dolarlık krediye garanti verdi; şirket o yıl 100 milyon, 2010'da yaklaşık 140 milyon dolar gelir açıkladı.

Pazar ise tersine döndü. 2009 ile 2011 ortası arasında rakip teknolojilerin temel girdisi olan polisilikonun fiyatı yaklaşık yüzde 89 düştü. Suntech ve Yingli gibi Çinli üreticilerin geleneksel panelleri çok ucuzladı ve Solyndra'nın özel tasarımı bu fiyatlarla yarışamadı. Kasım 2010'da şirket üretimini tek tesiste toplayıp yaklaşık 40 çalışanını çıkardı, 150 geçici işçinin sözleşmesini yenilemedi. 31 Ağustos 2011'de tüm faaliyetlerini durdurduğunu, 1.100 çalışanını işten çıkardığını ve Chapter 11 iflas başvurusu yapacağını duyurdu.

İflas kısa sürede siyasi bir tartışmaya dönüştü. Eylül 2011'de FBI şirketin ofislerinde arama yaptı; şirketin kredi garantisi alırken Enerji Bakanlığı'nı yanıltan hatalı bilgiler kullandığının kamuoyuna yansıması tartışmayı büyüttü. Adalet Bakanlığı ile Enerji Bakanlığı Genel Müfettişliği'nin dört yıllık ortak soruşturması ise 2015'te herhangi bir suç duyurusu ya da siyasi yolsuzluk tespiti olmadan kapandı. Kredi programı Solyndra'dan 528 milyon dolar zarar etti; şirket sonradan Çinli üreticilere açtığı yıkıcı fiyatlama davalarında toplam yaklaşık 52,5 milyon dolarlık uzlaşma sağladı.

Solyndra, iddialı bir donanım girişiminin maliyet eğrisini yanlış okumasının bedelini gösteriyor. Hammadde fiyatları çöktüğünde, pahalı bir fabrika ve özel bir tasarım avantaj olmaktan çıkıp yüke dönüştü.

Girişimciler için dersler

• Donanımda hammadde fiyatındaki sert bir düşüş rakip teknolojiyi bir anda ucuzlatabilir; maliyet avantajınızı farklı fiyat senaryolarında test edin.
• Talep kanıtlanmadan dev bir fabrikaya yatırım yapmak, pazar döndüğünde taşınamaz bir sabit maliyet yaratır; kapasiteyi aşamalı artırın.
• Kamu desteği alan şirketler yakın takip altındadır; beyanlarınızı ve kayıtlarınızı her zaman bağımsız denetime hazır tutun.

Kaynaklar

1. Solyndra (Wikipedia)
2. Solar panel firm Solyndra to cease operations (Los Angeles Times, 2011-09-01)
3. FBI searches shuttered Solyndra offices, plant in California (The Washington Post, 2011-09-08)
4. https://www.wikidata.org/wiki/Q3271267
5. Wikipedia (EN)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.