Northvolt

Ne yapıyordu?

Northvolt, 2015'te iki eski Tesla yöneticisinin kurduğu, elektrikli araçlar için lityum iyon batarya geliştirip üreten Stokholm merkezli bir şirketti. İlk büyük fabrikası Northvolt Ett'i İsveç'in kuzeyindeki Skellefteå'da kurdu, Polonya'da bir tesis açtı, Almanya ve Kanada'da yeni fabrikalar planladı. Şirket, Tesla ve Asyalı üreticilerin batarya pazarındaki hâkimiyetine Avrupa'dan verilen yanıtın simgesi olarak görülüyordu.

Neden kapandı?

Skellefteå'daki fabrika üretimi planlanan hıza çıkaramadı; eski bir çalışanın kitabına göre 2022'deki ilk hücre testlerinde kabul edilemez hata oranları görülmüştü. BMW, Northvolt zamanında teslimat yapamadığı için 2 milyar euroluk sözleşmeyi Haziran 2024'te iptal etti. Eylül 2024'te 1.600 kişiyi etkileyen işten çıkarmalar ve genişleme planlarının durdurulması açıklandı. 21 Kasım 2024'te şirket, yalnızca bir haftalık nakdi ve 5,8 milyar dolar borcu olduğunu belirterek ABD'de Chapter 11 başvurusu yaptı. Yeni finansman bulunamayınca 12 Mart 2025'te İsveç'te iflas başvurusunda bulunuldu.

Hikâyesi

Aralık 2021'in sonunda İsveç'in kuzeyindeki Skellefteå'da, 500 çalışanın bulunduğu dev bir fabrikada ilk prizmatik batarya hücreleri üretildi. Avrupa'nın elektrikli araç dönüşümünde kendi bataryasını üretebileceğinin kanıtı olarak görülen bu an, Northvolt'un en parlak dönemiydi. Üç yıldan biraz uzun bir süre sonra şirket, modern İsveç sanayi tarihinin en büyük iflasını yaşıyordu.

Northvolt 2015'te SGF Energy adıyla, Tesla'da tedarik zinciri ve operasyon planlaması alanında çalışmış Peter Carlsson ve Paolo Cerruti tarafından kuruldu; 2017'de bugünkü adını aldı. Avrupa Yatırım Bankası'ndan krediler geldi, 2019'da Volkswagen 900 milyon euroya yüzde 20 hisse aldı, BMW, Goldman Sachs ve Folksam da yatırımcılar arasına katıldı. 2020'de BMW ile 2 milyar euroluk batarya tedarik anlaşması imzalandı. Ağustos 2023'te Kanada'daki fabrika planıyla birlikte 1,2 milyar dolar, Ocak 2024'te ise yeşil kredilerle 5 milyar dolar toplandı. Şirket Polonya'da bir tesis açmış, Almanya ve Kanada'da yeni fabrikalar kurmaya başlamıştı.

Ancak kâğıt üzerindeki büyüme üretim bandına yansımadı. Eski bir çalışanın 2025'te yayımlanan kitabına göre 2022'deki ilk hücre testlerinde hata oranları kabul edilemez düzeydeydi; nem kontrolü, otomasyon arızaları ve parça gecikmeleri üretimi aksatıyordu. Dagens industri'nin ortaya çıkardığı bir iç rapora göre şirket 2023'ün ilk dokuz ayında yaklaşık 1 milyar dolar zarar etti. Haziran 2024'te BMW, teslimatların zamanında yapılamaması nedeniyle 2 milyar euroluk sözleşmeyi iptal etti.

Eylül 2024'te 1.600 kişiyi etkileyen işten çıkarmalar açıklandı. 21 Kasım 2024'te Northvolt, yalnızca bir haftaya yetecek 30 milyon dolar nakdi ve 5,8 milyar dolar borcu olduğunu belirterek ABD'de Chapter 11 başvurusu yaptı; kurucu CEO Carlsson ertesi gün istifa etti ve şirketin uzun vadede en az 1 milyar dolara ihtiyacı olduğunu söyledi. Bu para bulunamadı. 12 Mart 2025'te İsveç'te iflas başvurusu yapıldı, kayyum sınırlı üretimi Haziran 2025'te tamamen durdurdu ve tesislerin önemli bölümü ABD'li Lyten'e satıldı.

Northvolt, sermayenin üretim yetkinliğinin yerini tutamayacağını gösteren pahalı bir ders oldu. Milyarlarca dolar ve güçlü müşteriler, ilk fabrikada kaliteli hücreyi hızla üretme sorununu çözemedi.

Girişimciler için dersler

• Fabrika inşa etmek ile o fabrikadan kaliteli ürünü hızla çıkarmak ayrı becerilerdir; yeni kapasiteye geçmeden önce ilk hattın verimini kanıtlayın.
• Tek bir büyük müşterinin sözleşmesine bağlı büyüme planı, teslimat takvimi kaydığında bir anda çöker.
• Üretim sorunlarını yatırımcıdan ve müşteriden saklamak zaman kazandırmaz; kötü haberi erken paylaşmak çözüm seçeneklerini artırır.

Kaynaklar

1. Northvolt (Wikipedia)
2. Sweden's Northvolt files for bankruptcy, in blow to Europe's EV ambitions (Reuters, 2024-11-21)
3. BMW cancels $2 bln battery cells contract with Northvolt (Reuters, 2024-06-20)
4. Sweden's green industry hopes hit by Northvolt woes (BBC News, 2025-01-03)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.