Periscope

Ne yapıyordu?

Periscope, Android ve iOS için geliştirilmiş bir canlı video yayın uygulamasıydı. Kullanıcılar telefonlarından anında yayın açabiliyor, izleyiciler ekrana dokunarak yayıncıya “kalp” gönderebiliyordu. Yayınlar herkese açık ya da yalnızca belirli kişilere görünür olabiliyordu.

Neden kapandı?

Twitter, Periscope'u Ocak 2015'te, uygulama henüz halka açılmadan satın aldı. Uygulama ilk yılında hızla büyüdü, ancak Aralık 2016'dan itibaren özellikleri Twitter'ın kendi uygulamasına taşındı. Benzer canlı yayın özelliklerine sahip diğer sosyal medya platformları yaygınlaştıkça Periscope'un kullanımı düştü. Twitter Aralık 2020'de, azalan kullanım, ürün yeniden yapılanması ve yüksek bakım maliyetlerini gerekçe göstererek uygulamayı kapatacağını açıkladı; Periscope 31 Mart 2021'de mağazalardan kaldırıldı.

Hikâyesi

Fikir 2013'te İstanbul'da doğdu. Kayvon Beykpour, Taksim Meydanı'nda protestolar başladığında şehirdeydi ve ne olduğunu görmek için Twitter'a başvurdu. Yaşananları okuyabiliyordu, ama göremiyordu. Beykpour ve Joe Bernstein, herkesin telefonundan dünyaya canlı görüntü aktarabileceği bir uygulama tasarlamaya karar verdi.

İkili şirketi Şubat 2014'te Bounty adıyla kurdu ve Nisan 2014'te Founder Collective, Google Ventures, Menlo Ventures ve Bessemer gibi yatırımcılardan 1,5 milyon dolar topladı. Ürün henüz halka açılmadan, Ocak 2015'te Twitter şirketi satın aldı; Business Insider bedelin yaklaşık 120 milyon dolar olduğunu yazdı. Satın alma, rakip canlı yayın uygulaması Meerkat'ın South by Southwest festivalinde büyük ilgi gördüğü günlerde, 13 Mart 2015'te duyuruldu. Twitter aynı sırada Meerkat'ın kendi sosyal ağına erişimini kesmişti.

Periscope 26 Mart 2015'te iOS'ta, 26 Mayıs'ta Android'de yayına girdi. 12 Ağustos 2015'te, lansmandan yalnızca dört ay sonra 10 milyon hesabı geçtiğini ve kullanıcıların her gün toplamda 40 yıllık video izlediğini açıkladı. Apple onu 2015'in iPhone uygulaması seçti. Haziran 2016'da ABD Temsilciler Meclisi'ndeki oturma eylemi, resmi yayın kesilince bir milletvekilinin Periscope hesabı üzerinden C-SPAN'e ulaştı. Başarı telif sorunlarını da getirdi: Game of Thrones'un sezon açılışı ve paralı yayınlanan Mayweather-Pacquiao maçı uygulama üzerinden izinsiz yayınlandı, UFC tek başına 650'den fazla kaldırma talebi gönderdi. Haziran 2018'de bir Türk mahkemesi, Periskop adlı Türk şirketinin telif haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle Periscope'u Türkiye'de yasakladı.

Aralık 2016'da Periscope'un bazı özellikleri doğrudan Twitter uygulamasına taşındı. Benzer canlı yayın özellikleri sunan diğer sosyal medya platformları yaygınlaştıkça kullanım geriledi. Twitter Aralık 2020'de uygulamanın azalan kullanım, ürün yeniden yapılanması ve yüksek bakım maliyetleri nedeniyle kapatılacağını duyurdu. Periscope 31 Mart 2021'de uygulama mağazalarından kaldırıldı; yayınlar Twitter üzerinden izlenebilir kalmaya devam etti.

Periscope, bir özelliğin kalıcı olup ürünün kaybolabileceğini gösteren tipik bir örnek. Canlı yayın sosyal medyanın standart bir parçası haline geldi; ama bu dönüşümü başlatan bağımsız uygulama, alıcısının ana ürününe eridi.

Girişimciler için dersler

• Bir platformun içine gömülebilecek bir özellik geliştiriyorsanız, bağımsız bir uygulama olarak kalmanızı sağlayacak ayırt edici kullanım alışkanlığını erken kurun.
• Satın alınan ürünün özellikleri ana uygulamaya taşınmaya başladığında, bağımsız uygulamanın ömrü genellikle sayılıdır; ekip ve kullanıcı geçiş planını buna göre yapın.
• Canlı yayın gibi kullanıcı içeriğine dayanan ürünlerde telif ve içerik denetimi süreçlerini lansmandan önce hazırlayın.

Kaynaklar

1. Periscope (service) (Wikipedia)
2. Twitter is shutting down its Periscope apps (The Verge, 2020-12-15)
3. Periscope shuts down, six years after popularizing mobile live streaming (The Verge, 2021-03-31)
4. Twitter Acquires Live-Video Streaming Startup Periscope (The Wall Street Journal, 2015-03-09)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.