Ello

Ne yapıyordu?

Ello, Paul Budnitz ve Todd Berger'in Mart 2014'te kamuya açtığı, reklam göstermeyeceğini ve kullanıcıyı ürün olarak görmeyeceğini vaat eden bir sosyal ağdı. Minimalist tasarımıyla Facebook'a bir alternatif olarak konumlandı. Zamanla sanat, fotoğraf, moda ve web kültürüne odaklanan, Pinterest benzeri bir yaratıcılar topluluğuna dönüştü.

Neden kapandı?

Eylül 2014'teki ani ilgi dalgasına rağmen VentureBeat'in gözlemine göre kullanıcılar akın akın katılıyor ama pek az paylaşım yapıyordu. Reklamı yasal olarak dışlayan kamu yararı şirketi yapısı, gelir seçeneklerini tişört satışı, satın alma bağlantıları ve planlanan ücretli özelliklerle sınırladı. Site hatalı çalışması ve fazla sade tasarımı nedeniyle eleştirildi, kitlesi zamanla küçük bir sanatçı topluluğuna daraldı. 2018'de Talenthouse, Ello'yu açıklanmayan bir bedelle satın aldı. Temmuz 2023'te ağ tamamen kapandı.

Hikâyesi

Eylül 2014'ün son haftasında Vox, saatte 31 bin kişinin Ello adlı bir sosyal ağa katılmaya çalıştığını yazıyordu. Tetikleyici, Facebook'un gerçek isim politikasını uygulama biçimiydi: San Francisco'daki drag sanatçılarını dışladığı düşünülen bu uygulamanın ardından LGBTQ topluluğundan pek çok kişi Facebook'u terk edip yeni bir ev aradı. Ello o hafta Facebook karşıtı sosyal ağın adı oldu.

Ello, yedi sanatçı ve programcıdan oluşan özel bir ağ olarak başladı. Paul Budnitz ve Todd Berger, bir yıl sonra siteyi yeniden tasarlayıp 19 Mart 2014'te bir manifestoyla kamuya açtı; vaat, kullanıcıyı ürün olarak görmeyen, reklamsız bir sosyal ağdı. Ocak 2014'te FreshTracks Capital'dan alınan 435 bin dolarlık tohum yatırım şirketi ilk dönemde ayakta tuttu. Ekim 2014'te Ello, reklam satmayacağını yasal olarak taahhüt eden bir kamu yararı şirketine dönüştü ve 5,5 milyon dolar daha topladı.

Ancak ilgi dalgası kalıcı bir alışkanlığa dönüşmedi. VentureBeat, kullanıcıların akın akın katıldığını ama pek az paylaşım yaptığını gözlemledi. Site hatalı çalışması ve fazla sade tasarımı nedeniyle eleştirildi. Reklamın yerine konulan gelir kaynakları da mütevazı kaldı: Threadless ile markalı tişörtler satıldı, gönderilere satın alma düğmesi eklendi, ücretli özellikler planlandı. Ello Haziran 2015'te bir iPhone uygulamasıyla yeniden ilgi toplamaya çalıştı.

Zamanla ağın kitlesi değişti. Wired 2016'da, yeni sosyal medyayı ilk deneyenlerin Ello'yu terk ettiğini ama sanatçıların kaldığını yazdı. Ello, Pinterest benzeri bir yapıyla sanat, fotoğraf ve moda odaklı bir topluluğa dönüştü; üyelerin iş birliği yapmasını ve iş bulmasını sağlayan düğmeler ekledi. 2018'de Talenthouse, Ello'yu açıklanmayan bir bedelle satın aldı. Temmuz 2023'te ağ erişilemez hale geldi ve kapandı.

Ello'nun hikâyesi, bir rakibe duyulan öfkenin bir ürünü kısa sürede popüler yapabileceğini, ama insanları tutmaya yetmeyeceğini gösteriyor. Reklamsızlık güçlü bir ilkeydi; o ilkeyi taşıyacak bir gelir modeli ise hiçbir zaman tam olarak kurulamadı.

Girişimciler için dersler

• Bir rakibin kötü bir anından doğan ilgi dalgasını kalıcı kullanıma çevirecek ürün özelliklerini, dalga gelmeden önce hazır edin.
• Reklamsızlık gibi kalıcı bir taahhüt veriyorsanız yerine koyacağınız gelir modelini (abonelik, komisyon) aynı gün netleştirin.
• Kitleniz niş bir topluluğa dönüşüyorsa ürünü ve maliyet yapısını o topluluğa göre yeniden kurun; genel bir sosyal ağın maliyetini niş bir gelirle taşıyamazsınız.

Kaynaklar

1. Ello (social network) (Wikipedia)
2. Ello Raises $5.5 Million, Legally Files As Public Benefit Corp. Meaning No Ads Ever (TechCrunch, 2014-10-23)
3. 31,000 people an hour are joining the social network Ello. The anti-Facebook, explained. (Vox, 2014-09-26)
4. Ello users: joining in droves, not posting very much - VentureBeat - News Briefs - by Kia Kokalitcheva (VentureBeat, 2014-10-02)
5. https://www.wikidata.org/wiki/Q18136409
6. Wikipedia (TR)
7. Wikipedia (EN)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.