IRL

Ne yapıyordu?

IRL, arkadaşlar arasında etkinlik planlamayı kolaylaştıran bir takvim uygulaması olarak başlayıp grup sohbetleri içeren bir mesajlaşma ağına dönüşen San Francisco merkezli bir sosyal uygulamaydı. Facebook'u pek kullanmayan genç kuşağa etkinlik ve grup ürünü sunmayı hedefliyordu. 2021'de 1,17 milyar dolar değerlemeyle unicorn oldu.

Neden kapandı?

Şirketin yatırım almasını sağlayan kullanıcı rakamları 2022'den itibaren çalışanlar ve SEC tarafından sorgulandı. Yönetim kurulunun iç soruşturması, bildirilen 20 milyon kullanıcının yüzde 95'inin otomatik ya da bot kaynaklı olduğunu tespit etti ve şirket Haziran 2023'te kapanma kararı aldı. SoftBank şirketi 150 milyon dolarlık zarar iddiasıyla dolandırıcılıktan dava etti. SEC 2024'te, Adalet Bakanlığı 2025'te kurucu Abraham Shafi'yi yatırımcıları yanıltmakla suçladı; Shafi daha önceki hukuki belgelerde iddiaları reddetti.

Hikâyesi

Haziran 2023'te IRL'ın yönetim kurulu, yaptırdığı iç soruşturmanın sonucunu açıkladığında tablo tek bir oranla özetlenebiliyordu: The Information'ın aktardığına göre uygulamanın bildirilen 20 milyon kullanıcısının yüzde 95'i “otomatik ya da bot kaynaklı”ydı. İki yıl önce SoftBank liderliğinde 1,17 milyar dolar değerlemeyle yatırım alan sosyal uygulama, kısa süre sonra kapanacağını duyurdu.

Abraham Shafi'nin 2017'de denediği Gather adlı ilk girişim tutmayınca, 2018'de IRL adıyla yeni bir başlangıç yapıldı. İlk ürün, arkadaşlarla küçük buluşmalar planlamayı kolaylaştıran sade bir takvimdi. Pandemi gerçek dünyadaki etkinlikleri durdurunca uygulama çevrim içi etkinliklere yöneldi, ardından grup sohbetleriyle bir mesajlaşma ağına dönüştü; Shafi, Çin'deki WeChat'in Batı'daki karşılığını kurmayı hedeflediğini söylüyordu. Haziran 2021'de SoftBank Vision Fund 2 liderliğindeki 170 milyon dolarlık C serisiyle şirket unicorn oldu. Founders Fund, Goodwater Capital, Floodgate ve Dragoneer de yatırımcılar arasındaydı, toplam yatırım 200 milyon doları aştı. Şirket o dönemde 12 milyon aylık aktif kullanıcıya ulaştığını söylüyordu.

Kuşkular 2022'de büyüdü. Çalışanlar kullanıcı rakamlarını sorgulamaya başladı, SEC şirketin yatırımcıları yanıltıp yanıltmadığını incelemeye aldı ve Nisan 2023'te yönetim kurulu Shafi'yi görevden uzaklaştırdı. Şirket kapanırken kalan sermayeyi hissedarlara iade edeceğini bildirdi. Ağustos 2023'te SoftBank, 150 milyon dolarlık zarar iddiasıyla dolandırıcılık davası açtı. Kurucular da eski yatırımcılarına ve yönetim kurulu üyelerine dava açarak bot iddialarını reddetti.

Temmuz 2024'te SEC, Shafi'yi şirketin büyümesi hakkında yanıltıcı beyanlarda bulunmak ve şirket kartlarıyla yapılan kişisel harcamaları gizlemekle suçladı. SEC'in iddiasına göre organik diye sunulan büyüme, indirme karşılığında ödül veren reklamlarla şişirilmiş ve bu harcamalar üçüncü bir firma üzerinden gizlenmişti. Fortune'un Eylül 2025 tarihli haberine göre ABD Adalet Bakanlığı da Shafi hakkında menkul kıymet dolandırıcılığı, elektronik dolandırıcılık ve adaleti engelleme suçlamalarıyla dava açtı. Shafi daha önceki hukuki belgelerde suçlamaları reddetmişti; kaynaklarda bu suçlamalarla ilgili bir mahkûmiyet kararı yer almıyor.

IRL vakası, değeri neredeyse tamamen kullanıcı metriğine dayanan tüketici uygulamalarında bu metriğin bağımsız doğrulanmasının pazarlık konusu olmaması gerektiğini gösteriyor.

Girişimciler için dersler

• Yatırımcıya sunduğunuz aktif kullanıcı rakamını, reklam ve teşvikli kurulum harcamalarıyla birlikte bağımsız bir veri kaynağından doğrulanabilir tutun.
• Teşvikli kurulum kampanyası yürütüyorsanız bunu muhasebede açıkça pazarlama gideri olarak kaydedin ve yatırımcı sunumunda saklamayın.
• Yatırımcı olarak, üçüncü taraf indirme verisiyle şirketin beyan ettiği kullanıcı sayısı arasındaki açığı tur kapanmadan önce yazılı olarak açıklatın.

Kaynaklar

1. Unicorn social app IRL to shut down after admitting 95% of its users were fake (TechCrunch, 2023-06-26)
2. Founder behind social media app IRL charged with fraud (TechCrunch, 2024-07-31)
3. CEO who ran tech unicorn once valued at $1.2 billion charged with fraud after allegedly spending millions on his wedding and art classes (Fortune, 2025-09-04)
4. Calendar influencers? Event social network IRL raises $8M (TechCrunch, 2019-06-13)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.