Jet.com

Ne yapıyordu?

Jet.com, gerçek zamanlı bir fiyatlandırma algoritmasıyla müşterilerin sepetini ucuzlatmayı hedefleyen bir e-ticaret sitesiydi. Daha fazla ürünü tek seferde almak ya da aynı dağıtım merkezindeki ürünleri seçmek gibi tercihler, siparişi şirket için ucuzlattığı ölçüde müşteriye indirim olarak yansıyordu. Site Temmuz 2015'te 4,5 milyon ürünle açıldı.

Neden kapandı?

Jet, fiyat avantajı için zarar etmeyi göze alan bir modelle büyüdü ve bunu 820 milyon dolarlık girişim sermayesiyle finanse etti; The Wall Street Journal'ın deneme alışverişinde site tek bir siparişte 242,91 dolar zarar etmişti. 2016'da Walmart şirketi 3,3 milyar dolara satın aldı ve Marc Lore Walmart'ın ABD e-ticaret işini yönetmeye başladı. Satın almanın ardından Jet.com üzerinden yapılan satışlar geriledi; Haziran 2019'da çalışanların çoğu Walmart.com'a kaydırıldı ve Jet'in başkanı görevi bıraktı. Walmart Mayıs 2020'de siteyi kapatacağını açıkladı ve 4 Haziran 2020'de ziyaretçileri Walmart.com'a yönlendirdi.

Hikâyesi

Temmuz 2015'te The Wall Street Journal, yeni açılan bir e-ticaret sitesinden deneme alışverişi yaptı: 12 ürün için 275,55 dolar ödedi. Aynı ürünler siteye 518,46 dolara mal olmuştu; Jet.com bu tek siparişte 242,91 dolar zarar etmişti. Sitenin stratejisi, Amazon'la fiyat üzerinden rekabet ederek müşteri kazanmaktı.

Jet'in kurucusu Marc Lore bu pazarı iyi tanıyordu: Diapers.com'u Kasım 2010'da Amazon'a satmıştı. Lore'a göre mevcut internet perakendecileri kolaylığı fiyata tercih eden varlıklı müşterilere hizmet ediyordu; oysa pek çok kullanıcı biraz daha beklemeye razı olursa daha ucuza alışveriş yapmak isterdi. Lore, Mike Hanrahan ve Nate Faust ile 2014'te Jet.com'u kurdu. Accel'den tohum sermayesi aldı; sistemin kalbinde, bir ürünü müşteriye ulaştırmanın gerçek maliyetini hesaplayan gerçek zamanlı bir fiyatlandırma algoritması vardı. Başlangıçta yıllık 50 dolarlık üyelik ücretinin tek kâr kaynağı olması, ürünlerin başa baş fiyatla satılması planlanıyordu. Şubat 2015'e kadar yaklaşık 352 bin kişi erken üyeliğe kaydoldu.

Site Temmuz 2015'te 4,5 milyon ürünle resmen açıldı. Kasım 2015'te Fidelity liderliğinde 350 milyon dolar toplandı; Mayıs 2016'daki son turda şirket 1,3 milyar dolar değerlendi. Toplamda GV, Goldman Sachs, Bain Capital Ventures, Accel, Alibaba Group ve Fidelity'nin de aralarında bulunduğu yatırımcılardan dört turda 820 milyon dolar toplandı.

8 Ağustos 2016'da Walmart, Jet.com'u 3 milyar doları nakit olmak üzere 3,3 milyar dolara satın alacağını açıkladı; Lore, Walmart'ın ABD e-ticaret işinin başına geçti. Ancak satın almanın ardından Jet.com üzerinden yapılan satışlar geriledi. Haziran 2019'da çalışanların çoğu Walmart.com'da çalışmak üzere kaydırıldı ve Jet'in başkanı Simon Belsham görevi bıraktı. 19 Mayıs 2020'de Walmart siteyi kapatacağını duyurdu; 4 Haziran 2020'de Jet.com ziyaretçileri Walmart.com'a yönlendirilmeye başladı.

Jet.com'un hikâyesi bir başarısızlık mı, başarılı bir çıkış mı sorusunu açık bırakıyor. Kurucular ve yatırımcılar için 3,3 milyar dolarlık bir satış gerçekleşti; ama marka, alıcının ana sitesini güçlendirme stratejisinin ara durağı oldu. Zarar eden siparişlerle büyüyen bir modelin bağımsız olarak ayakta kalıp kalamayacağı hiçbir zaman sınanmadı.

Girişimciler için dersler

• Fiyat avantajıyla büyüyen bir e-ticaret girişiminde her siparişin katkı payını izleyin; kayıpla alınan pazar payı sermaye durduğunda kaybolur.
• Satın alınmak başarılı bir çıkış olabilir, ama markanın yaşayıp yaşamayacağı alıcının stratejisine bağlıdır; bunu pazarlıkta açıkça konuşun.
• Ekip ve teknoloji alıcının ana markasına taşındığında bağımsız sitenin trafiği hızla düşer; bu geçişi önceden planlayın.

Kaynaklar

1. Jet.com (Wikipedia)
2. Walmart winds down Jet.com four years after $3.3 billion acquisition of e-commerce company (CNBC, 2020-05-19)
3. Jet's president will step down as Walmart overhauls the site it acquired for $3.3 billion (Business Insider, 2019-06-12)
4. Behind the Numbers of Jet.com's Audacious Plan to Attack Amazon (The Wall Street Journal, 2015-07-20)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.