Uzaktan Ekip Nasıl Yönetilir? Yazılı İletişim, Eşzamansız Çalışma ve Aidiyet

Girişimci Kafası4 dk okuma
Prato'daki Palazzo Datini'nin 1912 tarihli fotoğrafı: taş cephenin köşesi, ferforje balkon, sokak feneri ve demir parmaklıklı pencereler
Görsel: Istituto Italiano d'Arti Grafiche, Palazzo Datini o del Ceppo, Prato; Enrico Corradini, Prato e suoi dintorni, 1912 (kamu malı, Wikimedia Commons)

Prato'lu tüccar Francesco di Marco Datini 1348'de, çocukken, veba salgınında annesini, babasını ve iki kardeşini kaybetti. Gençliğinde Avignon'a gitti, orada 1382'ye kadar silah ve lüks eşya ticareti yaptı. Zamanla kurduğu iş, kendi çağı için tuhaf bir şekle büründü: Avignon, Prato, Floransa, Pisa, Cenova, Barselona, Valensiya ve Mayorka'da birbirinden ayrı şirketler. Datini'nin kendisi ise 1382'den sonra Prato'da, 1386'dan ölümüne kadar Floransa'da oturuyordu.

Aradaki bağ mektuptu. Prato'daki Datini Enstitüsü'ne göre şirketlerden geriye 1363 ile 1410 arasına uzanan yaklaşık 150.000 mektup ve 602 hesap defteri kaldı. Mektuplar Bristol'den Lizbon'a, Nürnberg'den Mekke'ye 267 ayrı yerden gelmişti. Bir şirketin hesapları kapandığında defterleri Datini'ye gönderiliyor, yanında gelen mektup paketleriyle birlikte işlerin gidişi ve sonuçları gözden geçiriliyordu. Fiyatlar, kurlar, piyasa haberleri de aynı yoldan geliyordu; kararlar okunan kâğıtlara dayanıyordu.

Datini 1410'da öldü. Kâğıtları, 17. yüzyıldaki bir tadilat sırasında Prato'daki evinde paketlenip kör bir merdiven boşluğuna bırakıldı ve 1870'te orada bulundu. Ortaya altı yüz yılı aşkın zaman önce, aynı odada hiç toplanmamış bir ekibin yazışması çıktı.

Uzaktan ekipte ofis, yazının kendisidir

Bugünün uzaktan çalışan ekipleri Datini'nin sorununu daha hızlı araçlarla yaşıyor. Aynı odada olmayınca bilgi kendiliğinden yayılmıyor; koridorda duyulan cümle, toplantı çıkışı yapılan iki dakikalık konuşma yok. First Round Review'a konuşan NerdWallet'ın içerikten sorumlu yöneticisi Maggie Leung, ABD'nin dört bir yanına dağılmış yaklaşık 80 kişilik tamamen uzaktan bir ekibi yönetiyordu. Ekip ilk yıl 30, ikinci yıl 60 kişiye çıkmış, en kalabalık hâlinde 100 kişiye ulaşmıştı. Leung'un anlattıklarından birkaç pratik ders çıkıyor.

Kararın nedenini yaz, güncel tut

Leung'un ekibi kararların yalnızca ne olduğunu değil neden ve nasıl alındığını da yazıya döküyor; bunları sohbet kanallarında, e-postada ve büyük bir iç vikide tutuyor ve vikiyi sürekli güncel tutmakta ısrar ediyor. Toplantıların ve eğitimlerin çoğu kaydediliyor ki katılamayan ya da sonradan işe giren biri aynı bilgiye ulaşabilsin. Yazılı bir karar, aynı soruyu on kişiye ayrı ayrı anlatma yükünü kaldırır.

Bilgiyi herkese aynı anda ver

Leung'a göre bilgiyi bazılarına verip bazılarından saklamak uzaktan ekipte kayırmacılık, güvensizlik ve iç rekabet doğurur. Onun ekibindeki kural basit: İş açısından açık bir sebep yoksa bilgi tüm ekiple paylaşılır; bir şey açıklamasız saklanıyor gibi görünürse çalışan sormalıdır.

Konuşma için alan aç

Ekranın öbür ucundaki kişinin nasıl olduğunu görmek zordur. Leung'un ekibi anonim yoklamalarla herkesten hissini üç sıfatla yazmasını istiyor ve sonuçları yüksek sesle okuyor. Ebeveynler gibi benzer sorunu yaşayanlar için ayrı kanallar açılıyor. Birebir görüşmede bir sıkıntı dile gelirse, aynı şeyi yaşayan başkaları da faydalansın diye bunu ortak kanalda paylaşıp paylaşamayacağı soruluyor. Leung'un deyişiyle en kötüsü, insanın bir sorunla tek başına boğuşmasıdır.

İyi işin neye benzediğini göster

Uzaktan ekipte iyi iş görünmez kalabilir. Leung'un ekibinde şirket değerlerini yaşayan kişiler ayrı bir teşekkür kanalında anılıyor; iki ayda bir yapılan bir oturumda çalışanlar neyi başardıklarını değil sorunu nasıl çözdüklerini anlatıyor. Ekipten birinin tekrarlayan bir iş için hazırladığı karar ağacı, görüş alındıktan sonra 80 kişilik ekibin tamamına yayılmış.

Erken kontrol noktası koy, uzaktan çalışmayı işe alırken sına

Yeni bir işte yanlış anlaşılmayı geç fark etmek pahalıdır; Leung planlama aşamasında erken kontrol noktaları koymayı öneriyor, basit sorular için on dakikalık bir görüşme ya da bir yazışma yetiyor. İşe alımda ise adaya zamanını nasıl yönettiğini, ne kadar yönlendirmeye ihtiyaç duyduğunu ve paydaşları nasıl ikna ettiğini sormak, uzaktan çalışma becerisini ölçmenin yolu.

Ekibin ortak değerlerini nasıl kuracağını düşünüyorsan şirket kültürü yazısı, ilk kişileri seçerken neye bakacağını düşünüyorsan ilk çalışanlar yazısı bu dersleri tamamlıyor.

Kemerli uzun bir salonda yan yana masalarda arkası dönük oturan beş kişi; mühürlü, boş zarflar masadan masaya elden ele geçiyor
Görsel: Girişimci Kafası · yapay zekâ ile üretildi

Senkron, asenkron ve elli metre

Senkron sözcüğü Geç Latince synchronus üzerinden Eski Yunanca súnkhronos'tan gelir; anlamı "çağdaş, aynı zamanda olan"dır. Sun- "birlikte", khronos "zaman" demektir. Başına olumsuzluk eki a- gelince asenkron, yani "aynı zamanda olmayan" çıkar. Uzaktan ekipte iş çoğu zaman tam da böyle akar: Bir kişi yazar, öteki saatler sonra okur.

Bunun neden önemli olduğunu MIT'den Thomas J. Allen'ın 1970'lerin sonundaki araştırması gösterir. Allen mühendislerin birbirleriyle ne sıklıkla konuştuğunu ölçtü ve masalar arasındaki uzaklık arttıkça iletişimin hızla azaldığını buldu. Haftalık teknik iletişim için kritik mesafe yaklaşık 50 metreydi; Allen eğrisi denen bu ilişki, Allen'ın sonraki çalışmalarında e-posta gibi araçlar için de geçerli çıktı. Uzaktan bir ekipte herkes birbirine 50 metreden uzaktır. O yüzden iletişim kendiliğinden olmaz, tasarlanması gerekir.

Uzun, boş bir koridorun önünde karşılıklı iki çizim masası; masalardaki iki teneke kutuyu bağlayan ince ip telefon aradaki boşlukta sarkıyor
Görsel: Girişimci Kafası · yapay zekâ ile üretildi

Uzaktaki dostun sesi

İngiliz şair John Donne, arkadaşı Sir Henry Wotton'a yazdığı manzum mektuba şöyle başlar:

"Sir, more then kisses, letters mingle Soules; / For, thus friends absent speake."

Mektuplar ruhları öpücüklerden çok birbirine karıştırır; çünkü uzaktaki dostlar böyle konuşur. Datini'nin şubeleri de yüzyıllar önce böyle konuşuyordu. Senin ekibinde bugün bir toplantıya katılamayan biri, neyin neden kararlaştırıldığını yazılı olarak bulabiliyor mu?

Ekibine yazılı ya da yüz yüze geri bildirim verirken nelere dikkat edeceğini merak ediyorsan Ekibine Geri Bildirim Nasıl Verilir? yazısına göz atabilirsin.