Wirecard

Ne yapıyordu?

Wirecard, çevrim içi satıcılar için kart ödemelerini işleyen, fiziksel ve sanal kartlar çıkaran ve risk yönetimi hizmeti sunan bir Alman ödeme şirketiydi. Frankfurt Borsası'nda işlem gören şirket Eylül 2018'de Almanya'nın öncü endeksi DAX'a girdi. Asya, Amerika ve Avrupa'da çok sayıda iştirakle faaliyet gösteriyordu.

Neden kapandı?

Şirketin muhasebe uygulamaları yıllarca Financial Times haberleri, açığa satış yapan yatırımcıların raporları ve ihbarcı belgeleriyle sorgulandı; Wirecard bu iddiaları reddetti ve eleştirenlere karşı hukuki yollara başvurdu. Haziran 2020'de denetçi Ernst & Young'ın incelemesinin ardından şirket 1,9 milyar euronun kayıp olduğunu açıkladı, yönetim kurulu birkaç gün sonra bu paranın büyük olasılıkla hiç var olmadığını kabul etti. Hisseler yüzde 72'den fazla düştü, CEO Markus Braun istifa etti ve 25 Haziran 2020'de şirket aşırı borçluluk gerekçesiyle iflas başvurusu yaptı. Ana iş Kasım 2020'de Santander'e 100 milyon euroya satıldı. Braun hakkında Mart 2022'de dolandırıcılık suçlamasıyla dava açıldı; Braun suçlamaları reddediyor.

Hikâyesi

18 Haziran 2020'de Wirecard, Almanya'nın öncü borsa endeksi DAX'ta yer alan bir şirketin yapabileceği en ağır açıklamalardan birini yaptı: denetçi Ernst & Young'ın incelemesinin ardından hesaplarındaki 1,9 milyar euro nakit kayıptı. Birkaç gün sonra yönetim kurulu, bu paranın büyük olasılıkla hiç var olmadığını kabul etti. Paranın tutulduğu sanılan Filipinler'deki iki banka, böyle bir tutarı hiç tutmadıklarını açıklamıştı.

Wirecard 1999'da çevrim içi satıcıların kredi kartı ödemelerini işleyen bir şirket olarak kuruldu. Dotcom balonunun sonunda kapanmanın eşiğine geldiği 2002'de Markus Braun şirkete sermaye koydu ve CEO oldu. Sonraki yıllarda Singapur'dan Brezilya'ya, ABD'den Türkiye'ye uzanan satın alma ve iştiraklerle büyüdü. 2018'de 125 milyar dolarlık işlem hacmine ulaştı; aynı yıl Commerzbank'ın yerine DAX'a girdi; piyasa değeri zirvede 24 milyar euroya ulaştı.

Oysa soru işaretleri yıllardır vardı. Financial Times 2015'ten itibaren şirketin muhasebesini sorgulayan yazılar yayımladı; 2016'daki Zatarra Raporu dolandırıcılık ve kara para aklama iddiaları ortaya koydu. Wirecard'ın ısrarı üzerine BaFin ve Bavyera savcılığı açığa satış yapanları piyasa manipülasyonu şüphesiyle soruşturdu; Ocak 2019'daki FT haberlerinin ardından BaFin iki ay boyunca Wirecard hisselerinde açığa satışı yasakladı. FT'ye belgeleri sağlayan ihbarcı, Singapur'daki hukuk müşaviri Pav Gill'di.

Şirket 25 Haziran 2020'de aşırı borçluluk gerekçesiyle iflas başvurusu yaptı ve ana işini Kasım 2020'de Santander'e 100 milyon euroya sattı. Braun Haziran 2020'de tutuklandı. Münih savcılığı Mart 2022'de onu dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma ve muhasebe manipülasyonuyla suçladı; Aralık 2022'de başlayan davada Braun suçlamaları reddediyor ve dava devam ediyor. Eski operasyon yöneticisi Jan Marsalek ise firari ve Avrupa'nın en çok arananlar listesinde. Singapur'da mahkemeler Haziran 2023'te iki eski finans yöneticisine, Ocak 2026'da da Wirecard için düzenlenen 1,1 milyar euroluk sahte bakiye teyitleriyle bağlantılı iki kişiye hesap tahrifatından sırasıyla 10 ve 6,5 yıl hapis cezası verdi.

Wirecard, büyüme hikâyesinin ve ulusal şampiyon algısının denetimin yerini tuttuğu bir vakaydı. Düzenleyici eleştirmenleri soruştururken şirketin kendi rakamları yeterince sorgulanmadı.

Girişimciler için dersler

• Hızlı büyüyen bir şirkette nakdin önemli kısmı üçüncü taraf emanet hesaplarında görünüyorsa, bu hesapları doğrudan bankadan teyit ettirmeden rakamlara güvenmeyin.
• Eleştirel haberlere ve ihbarcılara hukuki baskıyla yanıt vermek sorunu çözmez; iç denetimi bağımsız bir ekiple derinleştirin.
• Bir ortak ya da müşteri olarak, düzenleyicinin bir şirketi koruması o şirketin rakamlarının doğru olduğu anlamına gelmez; kendi durum tespitinizi yapın.

Kaynaklar

1. Wirecard (Wikipedia)
2. Wirecard: Scandal-hit firm files for insolvency (BBC News, 2020-06-25)
3. Former Wirecard chief executive charged with fraud (Financial Times, 2022-03-14)
4. Wirecard trial of executives opens in German fraud scandal (BBC News, 2022-12-08)
5. https://www.wikidata.org/wiki/Q587325
6. Wikipedia (TR)
7. Wikipedia (EN)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.