Sidecar

Ne yapıyordu?

Sidecar, özel araç sahibi sürücülerle yolcuları bir mobil uygulama üzerinden buluşturan bir yolculuk paylaşım hizmetiydi. 2011'de San Francisco'da kurulan şirket, 2013'te Boston, New York, Washington ve Chicago gibi şehirlere yayıldı. 2015'te mevcut sürücü ağıyla yerel işletmeler için aynı gün teslimat hizmeti de sunmaya başladı.

Neden kapandı?

Sidecar, yolculuk paylaşımının öncülerinden olsa da Uber ve Lyft gibi çok daha büyük rakiplerle aynı şehirlerde yarışıyordu; The Wall Street Journal 2014'te şirketin büyük rakipler karşısında Richard Branson'ı yatırımcı olarak kazandığını yazıyordu. Şirket erken dönemde Kaliforniya ve Philadelphia'da düzenleyicilerle de mücadele etti. 2015'te yolcu taşımacılığından uzaklaşıp teslimata yöneldi ve Ağustos'ta işinin büyük kısmı teslimattan oluşuyordu. Bu dönüşüm de yeterli olmadı ve şirket 29 Aralık 2015'te kapanacağını duyurdu.

Hikâyesi

19 Ocak 2016'da General Motors, birkaç hafta önce kapanan Sidecar'ın varlıklarını ve fikri mülkiyetini satın aldığını, kurucu ortak Jahan Khanna ile 20 çalışanı işe aldığını açıkladı. Bloomberg haberi, otomobil devinin şirketi parçaları için kurtardığı şeklinde verdi. GM'nin bu adımı, Lyft'e yaptığı 500 milyon dolarlık yatırımın devamıydı. Yolculuk paylaşımının öncülerinden biri, büyük rakiplerinden birine yatırım yapan bir şirketin eline geçmişti.

Sidecar'ı Eylül 2011'de San Francisco'da Sunil Paul, Jahan Khanna ve Adrian Fortino kurdu. Uygulama, kendi aracıyla yolculuk yapan sürücülerle yolcuları buluşturuyordu. 2012'de Google Ventures ve Lightspeed Venture Partners'tan 10 milyon dolarlık A serisi yatırım geldi; Union Square Ventures ve Avalon Ventures da yatırımcılar arasındaydı. Şirket Seattle, Los Angeles, Philadelphia ve Austin'e açıldı, 2013'te Boston, New York, Washington, Charlotte, Chicago, San Diego, Long Beach ve Oakland'ı ekledi. 2013'teki South by Southwest festivalinde tüm yolculukları ücretsiz yaptı; TechCrunch bunu Austin'de Uber ile Sidecar arasında başlayan bir ulaşım savaşı olarak yazdı.

Sidecar, sektörün kurallarının yazıldığı dönemin tam ortasındaydı. 2012 sonbaharında Kaliforniya Kamu Hizmetleri Komisyonu Sidecar, Lyft ve Uber'e faaliyetlerini durdurma bildirimi gönderdi ve her birine 20.000 dolar ceza kesti. 2013'te varılan geçici anlaşma kalıcı hale getirildi ve Kaliforniya, bu hizmetleri ulaşım ağı şirketi adıyla tanıyan ilk eyalet oldu. Philadelphia'da ise park otoritesinin düzenlediği bir operasyonla hizmet yetkisiz sayıldı.

Kurallar netleştikçe rekabet de sertleşti. The Wall Street Journal 2014'te Sidecar'ın büyük rakipler karşısında Richard Branson'ı yatırımcı olarak kazandığını yazdı. Şubat 2015'te şirket, sürücü ağını yerel işletmelerin ürün, yemek ve çiçek teslimatında kullanmaya başladı ve Yelp Eat24 ile ortaklık kurdu. Ağustos 2015'e gelindiğinde işinin büyük kısmı teslimattı. 29 Aralık 2015'te Sidecar kapanacağını duyurdu ve 31 Aralık'ta faaliyetlerini sonlandırdı.

Sidecar'ın hikâyesi, bir pazarı erken görmenin ve kurallarını birlikte yazmanın, ölçek yarışını kazanmaya yetmediğini gösteriyor.

Girişimciler için dersler

• Ağ etkisi güçlü bir pazarda ilk olmak yetmez; sürücü ve yolcu yoğunluğunu rakipten hızlı artıramıyorsanız her şehirde yeniden kaybedersiniz.
• Düzenleyicilerle erken diyalog kurmak sektör kurallarını şekillendirmenize yardım eder; Türkiye'de de ulaşım alanında belediye ve UKOME süreçlerini baştan planlayın.
• Ana pazarda geri çekilirken yapılan pivotun, farklı bir birim ekonomisi gerektirdiğini hesaba katın.

Kaynaklar

1. Sidecar (company) (Wikipedia)
2. General Motors Salvages Ride-Hailing Company Sidecar for Parts (Bloomberg, 2016-01-19)
3. Facing Big Ride-Sharing Competitors, Sidecar Enlists Richard Branson (The Wall Street Journal, 2014-09-15)
4. https://www.wikidata.org/wiki/Q7508244
5. Wikipedia (EN)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.