Zilingo

Ne yapıyordu?

Zilingo, 2015'te Ankiti Bose ve Dhruv Kapoor tarafından kurulan Singapur merkezli bir moda e-ticaret platformuydu. Mobil öncelikli bir pazaryeri olarak başlayan şirket, zamanla moda tedarik zincirine teknoloji ve kaynak bulma hizmeti sunan bir B2B platformuna dönüştü. Hindistan, Endonezya, Tayland, Filipinler, Hong Kong, Avustralya ve ABD'de faaliyet gösterdi.

Neden kapandı?

Hızlı genişlemenin ardından şirket 2020'de ABD ve Avustralya ofislerini kapattı ve iki dalga halinde işten çıkarma yaptı. Mart 2022'de ihbarcılar, yönetim kuruluna CEO Ankiti Bose'un onayladığı ve şirket faaliyetleriyle bağlantısı görünmeyen ödemeleri bildirdi. Bose muhasebe soruşturması sırasında görevden uzaklaştırıldı ve Mayıs 2022'de itaatsizlik gerekçesiyle kovuldu. Yönetim krizinin ortasında yeni sermaye bulunamadı ve şirket 2022'de faaliyetlerini durdurdu. Şubat 2023'te tasfiyeye girdi; işin çöküşüyle ilgili davalar ise sürüyor.

Hikâyesi

Adı İngilizcedeki zillion kelimesinden gelen Zilingo, 2015'te Hint kökenli iki genç kurucu, Ankiti Bose ve Dhruv Kapoor tarafından Singapur'da kuruldu. Fikir, Güneydoğu Asya'daki küçük moda satıcılarını mobil bir pazaryerinde buluşturmaktı. Bose kısa sürede bölgenin en çok konuşulan kurucularından biri oldu; Bloomberg 2019'da onu, değeri 1 milyar dolara yaklaşan bir moda girişimini kuran 27 yaşında bir CEO olarak anlattı.

Yatırımcılar da hevesliydi. Sequoia India'nın tohum yatırımıyla başlayan şirket, 2016'da 8 milyon, 2017'de 18 milyon, 2018'de 54 milyon dolar topladı. 2019'daki D serisinde Sequoia India, Burda Capital ve Sofina'ya Singapur'un devlet fonu Temasek de katıldı ve 226 milyon dolar geldi. Toplam yatırım 308 milyon dolara ulaştı ve Zilingo bölgenin en çok sermaye toplayan girişimlerinden biri oldu. Bu arada model de değişiyordu: Eylül 2019'da gelirin yüzde 80'i, moda tedarik zincirini dijitalleştiren B2B hizmetlerinden geliyordu.

Genişleme pahalıya patladı. 2020'de şirket ABD ve Avustralya ofislerini kapatıp Asya'ya odaklandı, Temmuz'da Tayland, Hindistan ve Endonezya'da ikinci bir işten çıkarma dalgası yaşandı ve finans direktörü istifa etti. Asıl kriz ise 2022 baharında geldi. Mart sonunda ihbarcılar, yönetim kuruluna Bose'un onayladığı ve şirket faaliyetleriyle bağlantısı olmayan şirketlere yapılmış açıklanamayan ödemeler bildirdi. Bose muhasebe soruşturması sürerken görevden uzaklaştırıldı ve 51 günlük uzaklaştırmanın ardından Mayıs 2022'de itaatsizlik gerekçesiyle kovuldu.

Yönetim krizinin ortasında şirket ayakta kalacak sermayeyi bulamadı ve 2022'de faaliyetlerini durdurdu. Ocak 2023'te teknoloji varlıklarını İsviçreli Buyogo'ya sattı, Şubat 2023'te tasfiyeye girdi; kaynaklara göre alacaklılara dağıtılacak bir şey kalmamıştı. Hukuki çekişme ise bitmedi: Bose 2024'te eski ortağı Kapoor ile eski operasyon direktörü Aadi Vaidya'yı dolandırıcılık, tehdit ve taciz iddialarıyla suçladı ve onlara karşı hakaret davası açtı. Taraflar arasındaki davalar sürüyor.

Zilingo'nun hikâyesi, yönetişimin bir bürokrasi değil, bir hayatta kalma aracı olduğunu hatırlatıyor. Yüz milyonlarca dolar toplayan bir şirkette ödemelerin nasıl onaylandığı sorusu zamanında netleşmediğinde, kriz anında güven bir kez kırıldı ve geri gelmedi.

Girişimciler için dersler

• Kurucunun onayladığı ödemeleri ikinci bir imza ve düzenli iç denetimle kontrol edin; yönetişimi büyüdükten sonra değil, ilk büyük turdan önce kurun.
• İş modeliniz pazaryerinden B2B hizmetlere kayıyorsa, eski yapının ofis ve kadro maliyetlerini de aynı hızla küçültün.
• Kurucular ile yatırımcılar arasında bir kriz çıktığında, çekişme hukuk sürecine dönüşmeden önce şirketin nakit pistini güvenceye alın.

Kaynaklar

1. Zilingo (Wikipedia)
2. Singapore's Zilingo to Liquidate After Crisis at Fashion Startup (Bloomberg News, 2023-01-20)
3. Zilingo Fires CEO as Clash Over Embattled Startup Escalates (Bloomberg News, 2022-05-20)
4. E-commerce startup Zilingo raises $226M to digitize Asia's fashion supply chain (TechCrunch, 2019-02-12)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.