Sinemia

Ne yapıyordu?

Sinemia, 2015 başında Rıfat Oğuz tarafından İstanbul'da kurulan bir sinema abonelik servisiydi. Üyeler aylık sabit bir ücret ödeyip salon ya da seans ayrımı gözetmeden film izleyebiliyordu. Şirket sinemalardan toplu bilet alarak indirim sağlıyor, ödemeleri kart altyapısı üzerinden yürütüyordu. Türkiye'nin ardından ABD, İngiltere, Kanada ve Avustralya'ya açıldı.

Neden kapandı?

Şirketin açıklamasına göre ABD'ye girişinden kısa süre sonra rakibi 300 milyon doların üzerinde kaynak buldu ve fiyatları agresif biçimde düşürdü. Aynı rakibin açtığı davalarda dava başına savunma maliyeti 1 milyon dolara ulaştı, bu da yeni yatırım bulmayı zorlaştırdı. Nisan 2019'da artan kullanıcı şikâyetlerinin ardından ABD'de bireysel üyelik modeli sonlandırıldı. Türkiye'de ise 7163 sayılı kanun, sinemaların toplu bilet indirimlerini ortadan kaldırarak şirketin temel iş modelini çökertti. Katkı payı gibi ara çözümler de yeni kurallar karşısında sonuç vermedi ve Sinemia 1 Temmuz 2019'da faaliyetlerini durdurdu.

Hikâyesi

Rıfat Oğuz'un 2015 başında İstanbul'da hayata geçirdiği Sinemia, sinemaya gitmeyi bir abonelik alışkanlığına çevirmeyi hedefliyordu. Üyeler aylık sabit bir ücret ödüyor, seans ya da salon ayrımı yapmadan istedikleri filme gidebiliyordu. Webrazzi'nin 2015 sonunda aktardığına göre servis ilk yılında 50'den fazla şehirde üye edinmiş, davetiye talebi 100 bini geçmişti. Aynı dönemde Aslanoba Capital'dan ilk yatırımını aldı.

Sonraki yıllarda 500 Startups, Revo Capital ve Social Capital gibi yatırımcılar da şirkete katıldı. Sinemia ABD'ye, ardından İngiltere, Kanada ve Avustralya'ya açıldı. egirişim'in 2019 başındaki haberine göre şirket bir önceki yıl gelirini 38 kat artırmış, satışlarının yüzde 93'ünü yurt dışından elde etmeye başlamıştı.

Fakat ABD, beklenenden çok daha sert bir sahne oldu. Şirketin kapanış açıklamasına göre, kendisinden küçük olan rakibi Sinemia'nın ABD'ye girmesinden kısa süre sonra halka açık bir şirkete satılarak 300 milyon doların üzerinde kaynağa kavuştu ve üyelikleri çok ucuza satmaya başladı. Rakibin açtığı davalarda savunma maliyeti dava başına 1 milyon dolara yaklaştı. Toplam 2,5 milyon dolar yatırım almış bir şirket için bu yük taşınabilir değildi. Nisan 2019'da, gizli ücretler ve iptal sorunlarıyla ilgili şikâyetler artınca ABD'de bireysel üyelik modeli durduruldu.

Asıl darbe Türkiye'den geldi. 7163 sayılı kanun, sinema salonlarının toplu bilet alımlarına indirim yapmasının önünü kapattı. Şirkete göre sektör bu indirimleri yasa yürürlüğe girmeden aylar önce kaldırmaya başlamıştı. Katkı payı gibi ara modeller denense de indirimli abonelik ayakta tutulamadı. Sinemia 1 Temmuz 2019'da faaliyetlerini durdurdu, ödeme yapıp hizmet alamayan üyelere bankaları üzerinden iade talep etmelerini önerdi.

Sinemia'nın hikâyesi, bir fikrin küresel ölçekte ilgi görmesinin tek başına yetmediğini gösteriyor. Rakibin sermayesi, dava maliyetleri ve iş modelinin dayandığı indirimi bitiren bir düzenleme aynı dönemde üst üste bindi.

Girişimciler için dersler

• İş modelin tek bir tedarikçi indirimine dayanıyorsa, o indirimi bitirecek bir düzenleme seni bir gecede bitirebilir.
• Kat kat fazla sermayesi olan bir rakiple fiyat savaşına girmeden önce kaç ay dayanabileceğini hesapla.
• Hızlı büyüme, destek ve teknoloji altyapısı hazır değilse şikâyet dalgasına dönüşür.

Kaynaklar

1. Sinemia kapandı [Son Dakika] (Webrazzi, 2019-07-12)
2. Yerli girişim Sinemia kapandı (egirişim, 2019-07-12)
3. Özel sinema kulübü Sinemia Aslanoba Capital'dan yatırım aldı (Webrazzi, 2015-12-30)
4. Sinemia, ABD pazarında bireysel üyelik modelini neden sonlandırdı? (egirişim, 2019-04-27)
5. Sinemia gelirlerinin yüzde 93'ünü yurtdışı pazarlardan elde ediyor (egirişim, 2019-01-02)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.