Careem Türkiye

Ne yapıyordu?

Dubai merkezli araç çağırma girişimi Careem, Kasım 2016'da İstanbul havalimanlarında transfer hizmetiyle Türkiye'ye girdi. Başlangıçta özel şoförlü araç ve taksi çağırma seçenekleri sundu, ardından İstanbul, Bursa ve Adana'da ağırlıklı olarak taksilerle çalıştı. Kullanıcılar uygulama üzerinden taksi çağırabiliyor, yolculuklarını kayıtlı kartla ödeyebiliyordu.

Neden kapandı?

Türkiye'de araç çağırma uygulamaları, taksi esnafının tepkisi ve belirsiz mevzuat nedeniyle baştan beri baskı altındaydı. Temmuz 2018'de Careem, 9+1 tipi araçlarla verdiği VIP taşımacılık hizmetini yasal zemin netleşene kadar durdurdu. Menabytes'ın aktardığına göre şirket, sürücülerine ve kendisine kesilen cezalar yüzünden özel araç hizmetini lansmandan yaklaşık bir yıl sonra bırakmış ve yalnızca taksilerle çalışır hale gelmişti. Uber'in 2019'daki satın alması taksicilerin tepkisini artırırken, ana şirket de kârlılığa odaklanan bir döneme girdi. Ocak 2020'de Careem, düzenleyici ortamın eksikliğini gerekçe göstererek Türkiye'den çıktı.

Hikâyesi

Careem, 2012'de Dubai'de Mudassir Sheikha ve Magnus Olsson tarafından kuruldu ve kısa sürede Körfez bölgesinin öne çıkan araç çağırma uygulamalarından biri oldu. Şirket 2016 sonbaharında Türkiye'ye gireceğini duyurduğunda, faaliyet gösterdiği on birinci ülkeye adım atıyordu. Webrazzi'nin aktardığına göre hizmet Kasım 2016'da İstanbul'un iki havalimanında transfer seçeneğiyle başladı. Bir ay sonra Careem, Rakuten ve Saudi Telecom liderliğindeki turda 350 milyon dolar toplayarak 1 milyar dolar değerlemeye ulaştı.

2017'nin başında İstanbul'da şehir içi hizmete geçen şirket, yıl sonunda Turkcell'den gelen Dilara Demir Kısakürek'i Türkiye genel müdürü olarak atadı. Ancak Türkiye'de araç çağırma işi, taksi esnafının tepkisi ve belirsiz mevzuat yüzünden hiçbir zaman rahat bir alan olmadı. Temmuz 2018'de Careem, 9+1 tipi araçlarla verdiği VIP taşımacılık hizmetini yasal zemin netleşene kadar askıya aldı. Menabytes'a göre şirket, sürücülerine ve kendisine kesilen cezalar nedeniyle özel araç hizmetini lansmandan yaklaşık bir yıl sonra bırakmış, İstanbul'da yalnızca taksilerle çalışır hale gelmişti.

Mart 2019'da Uber, Careem'i 3,1 milyar dolara satın almak için anlaştı. Careem kendi markasıyla devam etti, fakat Türkiye'deki taksiciler bu birleşmeye sıcak bakmadı. 23 Ocak 2020'de kullanıcılara giden mesaj kısa ve netti: kaptanlar ve müşteriler için sağlıklı bir ortam sağlayacak düzenleyici koşullar olmadığından Türkiye'deki servis 31 Ocak gece yarısı duracaktı. Habertürk'ün aktardığına göre uygulama o sırada İstanbul, Bursa ve Adana'da çalışıyordu.

Şirket aynı hafta Umman'dan da çekildi ve faaliyet gösterdiği ülke sayısı 13'e indi. CEO Mudassir Sheikha, kârlılığa odaklanan yeni dönemde bazı pazarların büyüyeceğini, bazılarının ise küçüleceğini söyledi. Glovo'nun da birkaç gün önce Türkiye'den çıktığı o hafta, ekosistem iki yabancı oyuncuyu birden kaybetti. Careem Türkiye'nin hikâyesi, düzenlemeye en duyarlı sektörlerden birinde, yasal zemin oluşmadan büyümeye çalışmanın ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor.

Girişimciler için dersler

• Düzenlemeye bağımlı bir pazarda büyüme planını, yasal zemin netleşmeden kurma.
• Yerleşik esnafla karşı karşıya gelen bir modelde yerel paydaşlarla uzlaşma yolu, ürün kadar önemlidir.
• Satın alma sonrasında ana şirket kârlılığa döndüğünde, küçük ve sorunlu pazarlar ilk gözden çıkarılanlar olur.

Kaynaklar

1. Careem, Türkiye pazarından çıkıyor (Habertürk, 2020-01-23)
2. After Oman, Careem exits Turkey too (MENAbytes, 2020-01-23)
3. Dubai merkezli araç çağırma uygulaması Careem, Türkiye pazarına giriş yapıyor! (Webrazzi, 2016-10-31)
4. Türkiye'ye açılan Careem, 350 milyon dolar yeni yatırım aldı (Webrazzi, 2016-12-19)
5. Careem Türkiye'de VIP taşımacılık faaliyetlerini durdurdu (Sözcü, 2018-07-05)
6. Careem'in Türkiye Genel Müdürü Dilara Demir Kısakürek oldu (Webrazzi, 2017-11-28)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.