BolBol

Ne yapıyordu?

BolBol, Çiçeksepeti'nin kurucusu Emre Aydın'ın 2014'te başlattığı online yemek sipariş platformuydu. Rakiplerinden farklı olarak restoranlardan sipariş komisyonu almıyor, gelirini banner, SMS ve e-posta gibi pazarlama hizmetlerinden elde etmeyi planlıyordu. Yalnızca İstanbul'da hizmet verdi 2015'te yaklaşık 60 dakikada teslimat hedefleyen BolBol Market'i duyurarak market alışverişine de yöneldi.

Neden kapandı?

BolBol, pazarın ilk giren ve hâkim oyuncusu Yemeksepeti karşısında yeterli restoran ağını kuramadı. Şirket Kasım 2014'te Rekabet Kurumu'na başvurarak Yemeksepeti'nin restoranlar üzerindeki sözleşme koşulları nedeniyle zincir restoranların kendileriyle çalışmadığını ileri sürdü. Rekabet Kurulu Haziran 2016'da Yemeksepeti'ne restoran sözleşmelerindeki en çok kayrılan müşteri şartı nedeniyle yaklaşık 428 bin TL idari para cezası verdi. Ancak bu karar BolBol için geç geldi: şirket temsilcisi sözlü savunma toplantısında BolBol'un kapanma noktasına geldiğini söyledi ve iki hafta sonra site erişilemez hale geldi. Komisyonsuz modelin, restoran bulmakta zorlanan bir platform için yeterli gelir üretemediği de bir yorum olarak eklenebilir.

Hikâyesi

Emre Aydın, 2006'da kurduğu Çiçeksepeti ile online hediye pazarında başarılı olmuştu. 2014'te gözünü daha kalabalık bir alana, yemek siparişine çevirdi. BolBol önce mobil uygulamalarla yola çıktı, Eylül 2014'te web sitesini açtı. Webrazzi'nin o günkü haberine göre platformda 1.044 restoran ve yaklaşık 75 bin menü ürünü vardı.

BolBol'un en dikkat çekici yanı iş modeliydi. Restoranlardan sipariş komisyonu ve giriş ücreti almıyor, gelirini banner reklamı, SMS ve e-posta kampanyası gibi pazarlama hizmetlerinden kazanmayı planlıyordu. Kullanıcılara ise her siparişte puan ve rozet veriliyordu. 2015'te şirket, yaklaşık 60 dakikada teslimat hedefleyen BolBol Market'i duyurarak market alışverişine de adım attı.

Sorun, restoranları platforma çekmekti. BolBol, Kasım 2014'te Rekabet Kurumu'na başvurdu. Rekabet Kurulu kararına yansıyan başvuruya göre şirket, Yemeksepeti'nin sözleşme koşulları ve baskısı nedeniyle zincir restoranların hiçbirinin kendileriyle çalışmadığını, bazı restoranların platformdan ayrılmak zorunda kaldığını ileri sürdü. Aynı kararda BolBol'un yatırımının yarısını yazılıma, yüzde 40'ını saha çalışmasına harcadığı da kayda geçti.

Süreç bir buçuk yılı aşkın sürdü. 31 Mayıs 2016'daki sözlü savunma toplantısında BolBol adına konuşan Faruk Kayabaşı, haksız rekabet nedeniyle platformun kapanma noktasına geldiğini söyledi. Rekabet Kurulu Haziran 2016'da Yemeksepeti'ne en çok kayrılan müşteri şartı nedeniyle yaklaşık 428 bin TL idari para cezası verdi. Aynı günlerde Webrazzi, bolbol.com'a artık erişilemediğini ve markanın Çiçeksepeti'nin grup markaları arasından çıkarıldığını duyurdu.

BolBol'un hikâyesi, ağ etkisinin güçlü olduğu bir pazarda geç kalan oyuncunun ne kadar zor bir savaş verdiğini anlatıyor. Deneyimli bir girişimci, farklı bir iş modeli ve arkasında büyük bir e-ticaret markası vardı. Ama restoranlar ve kullanıcılar zaten tek bir platformda toplanmıştı ve hukuki süreç sonuçlandığında şirket için artık çok geçti.

Girişimciler için dersler

• Ağ etkisinin güçlü olduğu pazarda ikinci gelen oyuncu, fiyat avantajıyla tek başına öne geçemez.
• Hukuki süreçler yavaştır; rekabet şikâyetini iş stratejinin yerine koyma.
• Komisyonsuz model kulağa cazip gelir, ama alternatif gelir kalemlerinin gerçekten ölçeklendiğini erken kanıtla.

Kaynaklar

1. BolBol.com? [Güncellendi] (Webrazzi, 2016-06-15)
2. Rekabet Kurulu Kararı, Dosya 2014-3-87, Karar 16-20/347-156 (Rekabet Kurumu, 2016-06-09)
3. Emre Aydın'ın yemek siparişi girişimi Bolbol.com, mobilden sonra web yayınına da başladı (Webrazzi, 2014-09-19)
4. Yemek Sepeti soruşturmasında Bolbol.com şikayetçi oldu, Nevzat Aydın savunma yaptı (Webrazzi, 2016-06-01)
5. Rekabet Kurumu'ndan Yemek Sepeti'ne 428 bin TL ceza (Digital Age, 2016-06-15)
6. Yemek teslimat servisi BolBol, süpermarket alışverişine de el attı (Webrazzi, 2015-07-08)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.