54gene

Ne yapıyordu?

54gene, Afrikalıların genomik verilerini toplayarak küresel ilaç araştırmalarındaki çeşitlilik açığını kapatmayı hedefleyen Lagos ve Washington merkezli bir genomik girişimiydi. Biyobanka kurdu ve ilaç şirketlerine veri ile araştırma hizmeti sunmayı planladı. Pandemide Nijerya'nın büyük Covid-19 test sağlayıcılarından biri oldu.

Neden kapandı?

Şirket pandemide Covid testleriyle hızla büyüyüp çok sayıda personel aldı, ancak test talebi düşünce gelir geriledi. 2022'de iki dalga halinde yaklaşık 200 kişi işten çıkarıldı, kurucu CEO ayrıldı ve değerlemenin 170 milyon dolardan yaklaşık 50 milyon dolara indiği bildirildi. Bir yıl içinde üç CEO değişikliği, davalar ve genomik altyapının yüksek maliyeti şirketi zorladı. Temmuz 2023'te şirket faaliyetlerini tasfiye etmeye başladı.

Hikâyesi

Küresel ilaç araştırmalarında kullanılan genetik materyalin yüzde 3'ten azı Afrikalılara aitti. 54gene bu boşluğu doldurmak için 2019'da Dr. Abasi Ene-Obong liderliğinde kuruldu ve aynı yıl Y Combinator'a kabul edildi. Lagos ve Washington'da ofisleri bulunan şirket, Afrikalıların genomik verilerini toplayıp ilaç şirketlerinin araştırmalarına sunmayı hedefliyordu; bir biyobanka kurmak da planın parçasıydı. Kısa sürede Afrika'nın filizlenen biyoteknoloji sahnesinin vitrin şirketi olarak anılmaya başladı.

Pandemi şirkete beklenmedik bir kapı açtı. 54gene 2020'de klinik tanı birimiyle Nijerya'nın en büyük Covid-19 test sağlayıcılarından biri oldu ve bu iş için hızla personel aldı; TechCabal'ın kaynaklarına göre testlerden en az 20 milyon dolar gelir elde edildi. Bu ivmeyle 2020'de 15 milyon dolarlık A serisi, 2021'de Adjuvant Capital, Cathay AfricInvest Innovation Fund, KdT Ventures ve Endeavor Catalyst'in katıldığı 25 milyon dolarlık B serisi geldi. Konuya yakın kişilere göre B serisinde şirkete 170 milyon dolar değer biçildi; toplam yatırım 45 milyon dolara ulaştı.

Test talebi azalınca gelir düştü. Ağustos 2022'de çoğu test biriminde çalışan 95 kişi, Ekim'de kalan iş gücünün yüzde 55'ine denk gelen 100'ü aşkın kişi işten çıkarıldı. Kurucu ortak Ogochukwu Francis Osifo Eylül'de ayrıldı, Ene-Obong da Ekim 2022'de CEO'luktan çekildi. Yönetim kurulundaki yatırımcıların liderlik ettiği köprü turunda değerlemenin yaklaşık 50 milyon dolara indiği bildirildi. Bir yıl içinde üç CEO değişti; eski hukuk müşaviri ve geçici CEO Teresia Bost, şirkete ve bazı yöneticilere ayrımcılık ve düşmanca çalışma ortamı iddiasıyla dava açtı.

Temmuz 2023'te dönemin CEO'su Ron Chiarello'nun ifadesiyle şirket mali olarak faaliyetini sürdüremez hale geldi ve tasfiye süreci başladı. Eylül'de internet sitesi erişilemez durumdaydı, biyobanka dahil varlıklar için alıcı aranıyordu ve kaynaklar bazı tedarikçilere hâlâ borç bulunduğunu aktarıyordu.

54gene, bir krizde doğan geçici gelirle büyüyen şirketlerin, o gelir kaybolduğunda asıl işin tek başına ayakta durup durmadığını çok hızlı öğrendiğini gösteriyor.

Girişimciler için dersler

• Kriz döneminde gelen geçici gelirle kadroyu büyütürken, o gelir bittiğinde hangi ekibin kalacağını baştan yazılı olarak planlayın.
• Genomik gibi sermaye yoğun alanlarda ilk ilaç şirketi sözleşmelerini büyük altyapı yatırımından önce imzalamaya çalışın.
• Kurucu ayrılığı ve üst üste CEO değişimi yatırımcı güvenini hızla aşındırır; yönetim devrini yazılı bir geçiş planıyla yapın.

Kaynaklar

1. Exclusive: After raising $45m in two years, 54gene is shutting down (TechCabal, 2023-09-27)
2. 54gene valuation slashed by over $100M amid job cuts and CEO exit (TechCrunch, 2022-10-28)
3. African genomics startup, 54gene, lays off 100 employees following founder’s resignation (Techpoint Africa, 2022-10-31)

Bu bölüm kamuya açık kaynaklardan (Wikidata, haber arşivleri, şirket duyuruları) derlenmiştir. Rakamlar kaynaklarda yer aldığı biçimiyle verilir; bilinmeyen alanlar boş bırakılır. Hata görürsen aşağıdaki formdan bildir.