# Girişimci Kafası > Girişimci Kafası, girişimcilik, iş hayatı ve teknoloji üzerine her gün içerik üreten, 4,5 milyonun üzerinde takipçiye ulaşan bir medya ve topluluk markası. 2014'te Kaan Gülten tarafından kuruldu, merkezi İstanbul. Rakamlar 28 Eylül 2026 itibarıyla, tüm hesapların toplamıdır (benzersiz kişi değildir). Kurucunun kişisel hesapları, Yapay Zeka Kafası ve Webtures verileri toplama dahil değildir. Webtures ve Brantial aynı kurucunun ayrı girişimleridir. ## Temel bilgiler - Kuruluş: 2014 - Kurucu: Kaan Gülten (https://www.kaangulten.com) - Takipçi: 4,5M+ (Instagram 2,4M+, LinkedIn 1,3M+, Facebook 764B+, YouTube 38,6B, X 37,5B) - Aylık görüntülenme: 250M+ (kurucu beyanı, dönem teyidi bekleniyor) - Podcast: Kafa Sohbetler, 47 bölüm, 2020'den beri, Apple Podcasts'te 4,5/5 - Kitap: Girişimci Kafasıyla Düşün, Ceres Yayınları, 26 Ocak 2024, ISBN 978-625-6425-79-8, 17. baskı - Ödül: Platin İş Kitapları Ödülleri - Marka çalışmaları: 27+ - İletişim: info@girisimcikafasi.com # Ürün Lansmanı Nasıl Yapılır? Lansmandan Önce, Lansman Günü ve Sonrası Adres: https://girisimcikafasi.com/urun-lansmani-nasil-yapilir/ Yayın: 2026-11-04 · Güncelleme: 2026-11-04 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım The Times'ın 26 Mart 1836 tarihli sayısında küçük bir duyuru vardı: Ayın 31'inde, Boz takma adlı bir yazarın "Pickwick Kulübü'nün Ölümünden Sonra Bulunan Kâğıtları" adlı aylık dizisinin bir şilinlik ilk sayısı çıkacaktı. Boz, 24 yaşındaki Charles Dickens'tı. Fikir aslında yayıncılar Chapman ve Hall'a aitti. Ressam Robert Seymour'un çizeceği komik avcılık gravürlerini taşıyacak aylık bir dizi düşünmüşlerdi: Avlanmaya, balığa çıkıp beceriksizliği yüzünden başı belaya giren bir kulüp. Dickens'tan istenen, resimlerin arasını dolduracak metindi. Dickens itiraz etti. Kendisi pek avcı değildi, fikir de yeni değildi; resimlerin metinden doğması gerektiğini söyledi. Yayıncılar razı oldu. Biyografi yazarı John Forster'ın aktardığına göre ciltçi ilk sayıdan yalnızca dört yüz kopya hazırladı. İlk sayı 24 sayfa ve dört resimle çıktı. İkinci sayı çıkmadan Seymour hayatını kaybetti. Dizi zaten tartışılan bir kararı hemen aldı: Sayılar 32 sayfaya çıktı, resimler ikiye indi. Bir sayıyı başka bir ressam çizdi, dördüncü sayıdan itibaren Hablot Browne geldi. Forster'a göre işin önemi ancak dördüncü ya da beşinci sayıda anlaşıldı; beşinci sayıda Sam Weller adlı hazırcevap bir uşak hikâyeye girmişti. Gazete övgüsü ya da reklam olmadan satışlar her sayıda biraz daha yükseldi. 1837 yazında çıkan on beşinci sayı için ciltçinin siparişi kırk bin kopyayı geçiyordu. ## Lansman bir gün değil, bir süreçtir Pickwick'in ilk sayısı bir başarısızlık değildi; sadece hikâyenin başıydı. Asıl ürün, lansmandan sonra okurlara bakılarak bulundu: daha çok metin, daha az resim, bir de okurların peşinden koştuğu bir karakter. Ürün lansmanını da üç parçalı düşünmek işe yarar: lansmandan önce, lansman günü ve lansmandan sonra. Çoğu kurucu bütün enerjisini ortadaki güne harcar. Oysa sonucu çoğu zaman diğer iki parça belirler. ## Lansmandan önce: Bekleme listesi değil, ön satış Failory'nin ön satış rehberi, bekleme listelerinin ve müşteri görüşmelerinin bir zaafına dikkat çekiyor: nezaket açığı. İnsanlar heveslerini kırmamak için fikrini olduğundan daha çok beğendiklerini söyler. "Haber ver, ilk ben alırım" diyenlerin sayısıyla gerçekten ödeyenlerin sayısı arasındaki fark, bu açıktır. Ön satış bu açığı kapatır, çünkü para ödemek nazik olmanın gerektirdiği bir şey değildir. ### Anlatma, göster Henüz var olmayan bir ürünü satmak için insanların onu gözünde canlandırabilmesi gerekir. Failory'nin aktardığı örnekte Brian Casel, Ops Calendar adlı yazılımı için yalnızca ekran tasarımlarından bir tanıtım videosu hazırladı ve altı haftada ilk ön satışlarını bu videoyla yaptı. Çalışan bir ürün değil, anlaşılır bir resim yeterli oldu. ### Erken gelene gerçek bir sebep ver Ürün hazır değilken beklemek her zaman daha mantıklıdır. Erken alana belirgin bir indirim, kurucuyla doğrudan görüşme ya da kurulum desteği sunmazsan, insanlar lansmanı bekler ve sen talebin olup olmadığını öğrenemezsin. PriceUnlock teklifini yüz müşteriyle sınırladı; Orapa'nın kurucusu Stan Rymkiewicz yüzden fazla soğuk e-postayla yaklaşık on yıllık abonelik sattı, ortalama yüzde 60 indirim ve 90 günlük iade garantisiyle. ### İtirazı baştan yanıtla Henüz olmayan bir şey için para istiyorsun; şüphe doğaldır. Zahmetsiz iade, sık sorulan sorular sayfası ve ilk alıcıların yorumları güveni sen istemeden kurar. ## Lansman günü: Birkaç kanalı derin kullan Failory'nin rehberi sonunda tek bir öğüt veriyor: Derinlik genişlikten iyidir. Aynı anda her kanala yüklenmek yerine iyi yapabileceğin bir ila üç yolu seç. Kitlen varsa onu kullan; yoksa müşterilerinin zaten toplandığı küçük toplulukları, başkalarının yayınlarını ya da birebir mesajları kullan. Buffer'ın kurucularından Leo Widrich, şirketin lansman öncesinde başka bloglara 150 konuk yazı yazmıştı. Pickwick'in de tek bir kanalı vardı: The Times'taki birkaç satırlık duyuru ve ayın son günü kitapçılara giden yeşil kapaklı sayı. Gerisini okurlar birbirine anlattı. ## Lansmandan sonra: İkinci sayıyı yeniden yaz Lansman, ürünün ilk kez gerçek kullanıcılarla karşılaştığı andır; asıl bilgi ondan sonra gelir. Hangi özelliğe tıklandığına, hangi sayfada vazgeçildiğine, insanların ürünü başkasına nasıl anlattığına bak. Dickens'ın okurları resimlerin değil, metnin peşindeydi; dizi bunu görünce biçimini değiştirdi. Senin ürününün Sam Weller'ı, kullanıcılarının en çok bahsettiği o beklenmedik şey olabilir. Onu bul ve büyüt. İlk günkü sessizlik de bir hüküm değildir. 1836 baharında dört yüz kopyayla başlayan dizi, 1837'deki on beşinci sayısında kırk bini geçmişti. ## Mızrak ve gemi Lansman, Fransızca lancement kelimesinden geliyor. Fiil lancer, "fırlatmak" demek; kökü Latince lancea, Roma yardımcı birliklerinin hafif mızrağı. İngilizcedeki launch da ilk anlamıyla mızrak gibi fırlatmak demekti, sonra suya indirilen gemi için kullanıldı. İki imge birbirinden çok farklı. Fırlatılan mızrağın yönü elden çıktığı anda belli olur, havada düzeltilemez. Suya indirilen gemi ise o andan sonra yolculuğuna başlar; rotası denizde, rüzgâra ve akıntıya bakılarak düzeltilir. İyi bir ürün lansmanı mızraktan çok gemiye benzer. ## Son söz Robert Louis Stevenson, 1881'de kitaplaştırdığı El Dorado denemesini şu cümleyle bitirir: > "To travel hopefully is a better thing than to arrive, and the true success is to labour." Umutla yol almak varmaktan iyidir; asıl başarı emek vermektir. Pickwick'in ilk sayısı bir varış değil, yolun başıydı; dizi asıl biçimini lansmandan sonra, okurlara bakılarak buldu. Senin lansman planında, ilk günden sonraki yol için ne kadar yer var? *Lansmandan önce neyi yapacağını belirlemek için [MVP Nedir, Nasıl Planlanır?](https://girisimcikafasi.com/mvp-nedir-nasil-planlanir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Rakipten Ne Zaman Korkmalı? Rekabet Analizi ve Farklılaşma Adres: https://girisimcikafasi.com/rakip-analizi-nasil-yapilir/ Yayın: 2026-11-03 · Güncelleme: 2026-11-03 · Kategori: İş kurma ve büyütme 1864'te Berlin'de iki genç Amerikalı tanıştı ve birkaç gününü birlikte geçirdi. Edward Drinker Cope, Philadelphialı varlıklı bir ailenin oğluydu. Othniel Charles Marsh ise Yale'e bağlıydı. İkisi de fosil peşindeydi ve buldukları türlere birbirlerinin adını bile verdiler. Dostluk uzun sürmedi. Cope'un New Jersey'deki marn ocaklarında birlikte kazı yaptıktan sonra Marsh, ocak işletmecilerine gizlice para verip yeni buluntuları kendisine yollamalarını sağladı. 1868'de Cope, Kansas'tan gelen uzun boyunlu bir deniz sürüngenine Elasmosaurus adını verdi ve iskeletini çizdi. Kafayı kuyruğun ucuna koymuştu. Hatayı Mart 1870'te hocası Joseph Leidy gösterdi; Marsh ise hikâyeyi yaymaktan geri durmadı. Cope, makalenin dağıtılmış kopyalarını geri toplamaya çalıştı. Sonra savaş Batı'ya taşındı. 1877'den 1892'ye kadar iki adamın ekipleri katır arabalarıyla ve trenlerle doğuya tonlarca kemik gönderdi. İkisi de buluşlarını aceleyle telgrafla duyuruyor, ayrıntılı tanımı sonra yazıyordu. Bazen öbürünün çoktan bulduğu hayvanlara yeni adlar verdiler. Aceleyle birleştirilen iskeletler, onlarca yıl süren karışıklıklar bıraktı. Sayıyla bakılırsa Marsh kazandı: 80 yeni dinozor türüne karşı Cope'un 56'sı. Ama Cope 1897'de öldüğünde ikisi de mali olarak çökmüştü. Cope koleksiyonunun bir kısmını satmış, evlerinden birini kiraya vermişti. Marsh evini ipotek ettirmiş, geçinmek için Yale'den maaş istemişti. En sessiz kaybeden Leidy oldu. İki rakibin pervasız hızına yetişemeyince Batı'daki kazılarını bıraktı. Ölümünden sonra Henry Fairfield Osborn, iki rakibin yazdıklarında Leidy'nin adının bir kez bile geçmediğini fark etti. ## Rakibe kilitlenmenin bedeli Cope ve Marsh birbirinden korkmakta haksız değildi. Aynı ocakları, aynı tarlaları, aynı ünü istiyorlardı. Ama korkunun verdirdiği her karar, ikisini de asıl işlerinden biraz daha uzaklaştırdı. Girişimlerde rekabet çoğu zaman böyle işler: Rakibin her hamlesine cevap yetiştirirken kendi müşterine bakmayı unutursun. Y Combinator'ın Startup Library arşivindeki 2014 tarihli derste Peter Thiel bunu sert bir cümleyle özetliyor: Rekabet kaybedenler içindir. Thiel'e göre bir şirketin değeri iki ayrı şeyden gelir: dünyaya ne kadar değer yarattığı ve bunun ne kadarını kendisinin tutabildiği. Örneği havayolları. 2012'de ABD iç hat havayolu gelirleri 195 milyar dolardı, Google'ınki 50 milyar doları biraz aşıyordu. Yine de rekabetin kârı erittiği bu sektör, Thiel'in deyişiyle ABD'deki yüz yıllık tarihinde toplamda neredeyse hiç kâr bırakmamıştı. ### Rakipten ne zaman korkmalısın? - **Aynı müşteriye aynı şeyi satıyorsan.** Müşterin seni rakibinden ayıran tek şeyin fiyat olduğunu söylüyorsa, kârı eriten bir yarıştasın. - **Pazarını yapay bir kesişimle tarif ediyorsan.** Thiel'in örneği "Palo Alto'daki tek İngiliz restoranı". Bir kesişimde tek olmak, ayrı bir pazarın olduğunu göstermez; aç olan biri yan sokaktaki restorana da gider. - **Yol haritanı rakibin yazıyorsa.** Planının yarısı "onlar bunu yaptı, biz de yapalım" maddelerinden oluşuyorsa, gündemini artık sen belirlemiyorsun. ### Ne zaman görmezden gelebilirsin? Küçük bir pazarın tamamına sahipsen. Thiel'in anlattığına göre PayPal, 1999 sonu ile 2000 başında eBay'deki yaklaşık 20.000 kişilik "güçlü satıcı" grubuyla başladı ve birkaç ayda bu grubun dörtte birinden fazlasına ulaştı. Facebook da Harvard'daki yaklaşık 10.000 öğrenciyle başladı ve on günde yüzde 60 paya ulaştı. Thiel'e göre o günlerde bu pazarlar değersiz görünüyordu. Ama küçük bir pazarın tamamı, büyük bir pazarın kıyısında kalmaktan güçlüdür. Müşterin seni neden seçtiğini kendi cümlesiyle söyleyebiliyorsa da rakibin gürültüsü seni fazla ilgilendirmez. Asıl izlemen gereken, o cümlenin değişip değişmediğidir. ### Farklılaşmanın üç yolu **Bir boyutta on kat daha iyi ol.** Thiel'in kaba kuralı bu. Amazon ilk yıllarında herhangi bir kitapçıdan on kat fazla kitap sunuyordu. PayPal, eBay'de takası yedi ile on gün süren çeklerin yerine aynı işi on kattan hızlı yapıyordu. Biraz daha iyi olmak rakibi kışkırtır; çok daha iyi olmak yarışı bitirir. **Küçükten başla, halka halka büyü.** Amazon kitapla, eBay birkaç koleksiyon eşyasıyla başladı. Her yeni halka, bir öncekinde kazanılan güvenin üstüne kuruldu. **İlk değil, son giren ol.** Thiel'e göre değerli olan, bir kategoriye ilk giren değil, o kategoride kalıcı olan son şirkettir. Bunu satranççı Capablanca'nın bir sözüyle anlatıyor: Oyuna, oyun sonunu çalışarak başlamalısın. Yani on yıl sonra hâlâ neden sen olacağını bugünden sormalısın. ## Rakip kelimesi ne anlatır? Türkçedeki "rakip", Farsça üzerinden Arapça raqīb kelimesinden gelir. İlk anlamı "gözcü, nöbetçi, bekçi"dir. Rakip, seni gözetleyen kişidir. Batı dillerindeki "rival" ise Latince rivalis'ten gelir. Kelime rivus, yani "dere" ile bağlantılıdır ve aynı dereyi kullanan komşuyu anlatır. Romalılar aynı kadına âşık iki adama da rivalis derdi. İki kelime aynı şeyi söyler: Rakip, senin baktığın yere bakan, senin içtiğin sudan içen kişidir. Fransız düşünür René Girard 1961'de yayımlanan ilk kitabında bunu bir teoriye dönüştürdü: mimetik arzu. Girard'a göre bir şeyi çoğu zaman kendisi için değil, başkası istediği için isteriz. Arzumuzu bir modelden kopyalarız; model bize yaklaştıkça önümüzdeki engele, yani rakibe dönüşür. Thiel'in Stanford'da tanışıp fikirlerinden etkilendiği düşünür de Girard'dır. Cope ile Marsh'ı yıllarca birbirine kilitleyen şey belki fosiller değil, öbürünün istediği fosillerdi. ## Son söz Hesiodos, İşler ve Günler'in başında iki türlü çekişmeden söz eder. Kötüsü insanları kavgaya sürükler. İyisi tembeli bile işe koşturur, çünkü insan komşusunun tarlasını sürüp evini düzene koyduğunu görünce kendisi de çalışmak ister. Ardından şu dizeler gelir: > "καὶ κεραμεὺς κεραμεῖ κοτέει καὶ τέκτονι τέκτων, καὶ πτωχὸς πτωχῷ φθονέει καὶ ἀοιδὸς ἀοιδῷ." Çömlekçi çömlekçiye, usta ustaya kızar; dilenci dilenciyi, ozan ozanı kıskanır. Hesiodos rekabeti yasaklamaz; hangisinin seni çalıştırdığını, hangisinin işinden alıkoyduğunu sorar. Senin rakibin seni kendi tarlana mı gönderiyor, yoksa onunkini gözetlemeye mi? *Küçük bir pazardan başlamanın hesabını yapmak için [Pazar Büyüklüğü Nasıl Hesaplanır? TAM, SAM ve SOM Rehberi](https://girisimcikafasi.com/pazar-buyuklugu-nasil-hesaplanir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Unicorn Nedir? Bir Milyar Dolarlık Değerleme Neden Ölebilir? Adres: https://girisimcikafasi.com/unicorn-nedir/ Yayın: 2026-11-02 · Güncelleme: 2026-11-02 · Kategori: İş kurma ve büyütme 1577 yazında Martin Frobisher, Kuzey Kutbu seferinden iki metreyi aşan burgulu bir fildişiyle döndü. Hikâyenin yaygın anlatımına göre diş I. Elizabeth'e sunuldu ve "Windsor Boynuzu" adıyla kraliyet hazinesine girdi. Kayıtlarda tek tutarlı rakam yok, ama sıkça tekrarlanan değer 10.000 sterlin: bir şatonun fiyatı. Kraliçe'nin elindeki şey, zehri etkisiz kıldığına inanılan bir unicorn boynuzuydu. Avrupa saraylarında bu boynuzlar yüzyıllarca el değiştirdi. Eczaneler toz hâlinde satıyordu. Kimse unicorn görmemişti, ama herkes başka birinin bu fiyatı ödediğini biliyordu. 1638'de Kopenhag'da Danimarkalı doktor Ole Worm, boynuz denen şeyin bir kuzey balinasının dişi olduğunu gösterdi. Narval. Ertesi gün hiçbir diş kısalmadı, ağırlığı değişmedi, burgusu aynı kaldı. Değişen tek şey, insanların ona ne kadar para vereceğiydi. ## Unicorn nedir? 2 Kasım 2013'te yatırımcı Aileen Lee, TechCrunch'ta "Welcome To The Unicorn Club" başlıklı bir yazı yayımladı. Son on yılda kurulup 1 milyar dolar değere ulaşan ABD yazılım girişimlerini saymış, 39 şirket bulmuştu. Bu kadar nadir olan şeye efsanevi bir hayvanın adını verdi. Bugün unicorn, özel yatırım turunda 1 milyar dolar ya da üstü değer biçilen girişim demek. On üç yıl sonra kelime nadirliğini kaybetti. Asıl ilginç olan, ters yönde tutulan listeler. Unitard Club adlı bir derleme, Kasım 2026 itibarıyla bir zamanlar unicorn olup bugün bunun altına düşen 447 şirket sayıyor; 129'u ölmüş ya da iflas etmiş. Bu şirketlerin 1,64 trilyon dolarlık zirve değerinin yaklaşık 1,48 trilyon doları buharlaşmış. ## Mezarlıktaki unicornlar ne anlatıyor? Bu listeyi kendi [Girişim Mezarlığı](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/) arşivimizle karşılaştırdık, eksikleri kaynaklarla doğruladık ve her kayda rozet ekledik. Kasım 2026'da mezarlıkta 1.744 girişimin 97'si bir zamanlar unicorn'du. [Tam liste burada](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/unicorn/); zirve değerlerinin toplamı 401,4 milyar dolar. Rakamlar dört şey söylüyor. - **Düşüş hızlı.** Unicorn olduğu yıl bilinen 70 şirkette bu eşik ile kapanış arasındaki ortanca süre 4 yıl. Rozet, şirketin ömrünün başlangıcına değil çoğu kez son düzlüğüne denk geliyor. - **En sık neden yine nakit.** 97 şirketin 35'inde ana neden nakdin bitmesi, 23'ünde iş modelinin tutmaması. Bir milyar dolarlık değer, bankada bir milyar dolar demek değil. - **Değer, paranın kaç katı?** Toplam yatırımı bilinen 74 şirket yaklaşık 69 milyar dolar toplamış, zirvede 239 milyar dolar değer görmüş. Aradaki fark hiçbir zaman kasaya girmedi. - **Sermaye yakan sektörler önde.** 21 kayıtla mobilite ilk sırada: elektrikli araç, otonom kamyon, uçan taksi. Fabrika kurmak, yazılım yazmaktan daha geç ve daha pahalı yanıt verir. ## Değerleme neyi ölçer, neyi ölçmez? Diyelim 2021'de bir yatırımcı şirketin yüzde 10'una 100 milyon dolar ödedi; manşet "1 milyar dolar değerleme" olur. Oysa el değiştiren şey yalnız o yüzde 10'dur. Geri kalanına bu fiyatı ödeyen kimse yoktur. Üstelik yatırımcılar çoğu turda paralarını önce geri alma hakkıyla girer; yani ödedikleri fiyat, kurucunun elindeki sıradan hisselerin fiyatı değildir. Değerleme, son alıcının son pazarlıkta söylediği rakamdır. Ölçtüğü şey şirketin bugünkü hâli değil, o anda odadaki beklentidir. Windsor Boynuzu'nun 10.000 sterlini de tam olarak buydu. ## Kurucu bunu nasıl okumalı? - **Manşet rakamı değil, nakit pistini izle.** Kaç ay yaşayabileceğini söyleyen rakam değerleme değil, kasadaki para ve aylık harcamandır. - **Yüksek değerlemenin faturasını hesapla.** Bugün şişirilmiş bir fiyatla para almak, bir sonraki turda o fiyatı aşma zorunluluğu demek. Aşamazsan aşağı yönlü tur, moral ve ekip kaybı gelir. - **Yatırımcının haklarını oku.** Tasfiye önceliği ve benzeri şartlar, satışta kimin ne alacağını değerlemeden daha net belirler. - **Kendine Worm'un sorusunu sor.** Bu fiyat, ürünün yaptığı işten mi geliyor, yoksa başkasının da bu fiyatı ödemesinden mi? ## Tek boynuzun kökü Unicorn, Latince *unicornis* kelimesinden gelir: *unus* (bir) ve *cornu* (boynuz). Yani kelime hayvanı değil, tek bir özelliği adlandırır. Girişim dünyasındaki kullanımı da böyle: Şirket hakkında tek bir şey söyler, o da bir rakamdır. Kârlılığı, müşteriyi, kasayı anlatmaz. [FTX](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/ftx/) Ocak 2022'de 32 milyar dolardı ve aynı yılın kasımında iflas etti; boynuz son güne kadar yerindeydi. İngiliz hekim Thomas Browne, 1646 tarihli yanılgılar kitabında konuya şöyle girer: > "Unicorn boynuzuna büyük itibar edilir ve ondan çok kâr sağlanır; en azından bu adı taşıyana." Sen de bir rakamla övünürken kendine şunu sorabilirsin: Elindeki gerçekten boynuz mu, yoksa adını taşıyan bir diş mi? *Kapanan şirketleri rakamlarıyla görmek istersen [eski unicornlar listesine](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/unicorn/) göz atabilirsin.* --- # Şirket Kültürü Nasıl Kurulur? Değerleri Duvardan Masaya İndirmek Adres: https://girisimcikafasi.com/sirket-kulturu-nasil-kurulur/ Yayın: 2026-11-02 · Güncelleme: 2026-11-02 · Kategori: Liderlik ve çalışma hayatı 28 Kasım 1660'ta Londra'daki Gresham College'da on iki kişi toplandı. Aralarında o yıllarda gökbilim profesörü olan Christopher Wren, kimyacı Robert Boyle ve matematikçi William Brouncker vardı. Aldıkları kararın adı uzundu: deneye dayalı fiziksel ve matematiksel bilgiyi geliştirecek bir kolej kurulacaktı. Bu topluluk kısa sürede Royal Society, yani Kraliyet Cemiyeti adını aldı. Kurucular kendilerine bir de slogan seçti: "Nullius in verba", kimsenin sözüne güvenme. Cümle Horatius'un Mektuplar'ındaki bir dizeden kesilmişti: "Nullius addictus iurare in verba magistri", hiçbir ustanın sözüne yemin etmek zorunda değilim. 1663'te kraldan alınan arma bu iki kelimeyle birlikte çizildi. Ama bir slogan yalnızca iki kelimedir. Haftada bir toplanan beyefendiler her şeyin deneyle gösterilmesini istiyordu; ama deneyleri düzenli olarak hazırlayacak birine ihtiyaç vardı. 1662'de Robert Moray'in önerisi ve Boyle'un tavsiyesiyle, Boyle'un yanında çalışmış genç bir deneyci bu işe getirildi: Robert Hooke, cemiyetin ilk deney küratörü. Görevi her toplantıya masaya konacak deneyleri getirmekti. Cemiyetin düzenli bir geliri yoktu. Hooke'un ücreti için 1664'te John Cutler'ın yıllık 50 sterlinlik bağışı bulundu; 11 Ocak 1665'te yılda 80 sterlinle ömür boyu küratör yapıldı. 1935'te cemiyetin kütüphanecisi Henry Robinson, Hooke'un haftalık deneyleri olmasa cemiyetin ayakta kalamayacağını, en azından bambaşka bir şeye dönüşeceğini yazdı. Sloganı kurucular yazmıştı. Onu her hafta yaşanan bir şeye çeviren, ilk çalışanlardan biriydi. ## Kültür duvardaki cümle değildir Molly Graham, First Round Review'da anlatılan konuşmasında benzer bir şeyi Facebook'ta gördüğünü söylüyor. Şirkete 2008'de katıldığında 400 çalışan 80 milyon kullanıcıya hizmet veriyordu ve kimse şirketin kim olduğunu tarif etmemişti. Graham en eski çalışanları gruplara ayırıp şirketi anlatırken hangi kelimeleri kullandıklarını sordu. "Hacker" kelimesi duvarların her yerinde yazıyordu, ama tek bir kişi şirketi anlatırken onu kullanmadı. Graham'ın girişimlere önerisi, kültürü erken ve bilerek tanımlamak. Bunu üç adımda anlatıyor; Royal Society'nin hikâyesi de bir dördüncüsünü ekliyor. ### Önce kurucuya bak Graham'a göre şirketler kurucularının suretinde büyür: Rekabetçi bir kurucunun şirketi saldırgan, veriyle düşünen bir kurucununki rakamla karar veren bir yer olur. Bu yüzden ilk iş dürüst bir envanter. Seni çevrendekilerden ayıran ne? Arkadaşlarının ortak özellikleri neler? En iyi kararlarını nasıl veriyorsun? İnsanlarda seni en çok ne çıldırtıyor? Beş on kişiyken bile cevapları yaz, gerekirse bir çekmeceye koy. ### Sıfatları bir hikâyeye çevir "Akıllı, hızlı öğrenen, takım oyuncusu" her şirketi anlatır, yani hiçbirini. Graham "yenilikçi" ve "etki" gibi kelimelerden uzak durmayı, ancak tartışma yaratmayı göze aldığın bir hikâyeyi yazmayı öneriyor. Hikâye dört cümle ya da üç değer olabilir; yeter ki neyi yapıp neyi yapmadığını açıkça söylesin. Graham'ın anlattığına göre Zuckerberg 2006'da "bizden biri" sayılmanın ne demek olduğunu on dakikada beş maddeyle yazıp çekmeceye koymuş, liste 2009'da değerler yeniden yazılırken masaya geri gelmiş. Aynı mantık iş ilanına da uyar: İlanı herkes için değil, o işe kesinlikle uygun tek kişi için yaz. ### Her değeri bir ritüele bağla "Kimsenin sözüne güvenme" bir duvar yazısı olarak kalabilirdi. Onu yaşatan, her hafta masaya bir deneyin gelmesiydi. Yazdığın her değer için aynı soruyu sor: Bu değer hangi tekrar eden olayda görünüyor? Müşteriyi önemsediğini söylüyorsan, ekibin bir müşteri görüşmesini birlikte dinlediği haftalık bir saat olabilir. Hızı önemsiyorsan, her cuma bir şeyin canlıya çıktığı kısa bir gösteri. Ritüeli olmayan değer, bir sonraki yoğun haftada sessizce kaybolur. ### Hikâyeyi anlat, sonra değişmesine izin ver Graham'a göre bu iş kurucudan başkasına devredilemez. Kurucunun sözü göle atılan bir taş gibidir; ertesi gün herkes tekrarlar. Ama kültür sabit de kalmaz. "Hızlı hareket et, bir şeyleri kır" ilk günlerde çöken sunucuyu bantla toparlamak demekti. Temmuz 2010'da kullanıcı sayısı 500 milyonu geçtiğinde bu artık kabul edilemezdi; slogan kaldı, anlamı yıllar boyunca hızlı kalmaya dönüştü. ## Kültür ekilen bir şeydir Kültür kelimesi Fransızca culture üzerinden Latince cultura'dan gelir. Nişanyan'a göre kök fiil colere, yani ekip biçmek, toprağı işlemek. İlk anlamı tarımdır; eğitim ve bir topluluğun alışkanlıkları sonradan eklenmiştir. Tarla bir kez ekilip bırakılmaz, her mevsim yeniden işlenir. Örgüt psikoloğu Edgar Schein, 1985'te yayımlanan Organizational Culture and Leadership'te kültürü üç katmanla anlatır. En üstte görünen şeyler vardır: ofis, kıyafet, ritüeller, içeride anlatılan şakalar. Ortada ilan edilen değerler durur. En altta ise kimsenin yazmadığı, herkesin sorgusuz kabul ettiği varsayımlar. Royal Society'nin sloganı ortadaki katmandaydı; Hooke'un haftalık deneyleri üstteki. İkisi yıllarca yan yana yaşayınca en alttaki varsayım oluştu: Burada deneyle gösterilmeyen şey kabul görmez. Varsayım katmanına bir yazıyla inemezsin. Oraya ancak tekrar eden davranış ulaşır. ## Son söz Alexis de Tocqueville, 1835'te yayımlanan Amerika'da Demokrasi'nin ilk cildinde mœurs kelimesini hem "kalbin alışkanlıkları" hem de bir topluluğun ortak fikirleri için kullanır ve bir cümleyle yasaları onların gerisine koyar: > "On attribue trop d'importance aux lois, trop peu aux mœurs." Yasalara gereğinden fazla, alışkanlıklara gereğinden az önem veriliyor. Royal Society'nin sloganı bugün de arması üzerinde duruyor; ama onu yaşatan, 1660'larda her hafta masaya konan deneylerdi. Senin şirketinde her hafta masaya konan deney ne? Yazdığın değerlerden hangisi bir ritüelle yaşıyor, hangisi yalnızca duvarda duruyor? *Kültürü taşıyacak ilk insanları seçerken [İlk Çalışanlarını İşe Alırken Doğru Kişiyi Nasıl Seçersin?](https://girisimcikafasi.com/ilk-calisanlari-ise-almak/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Kıtlık Pazarlaması Nedir? Sınırlı Üretim Talebi Ne Zaman Artırır? Adres: https://girisimcikafasi.com/kitlik-pazarlamasi-nedir/ Yayın: 2026-11-01 · Güncelleme: 2026-11-01 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım Adam Smith 1776'da yayımlanan Milletlerin Zenginliği'nde, Hollandalıların Baharat Adaları'nda yaptığını "anlatıldığına göre" diye aktarır: Verimli bir yılın ürettiği baharattan, Avrupa'da yeterli kârla satabileceklerinden fazlasını yakıyorlardı. Yerleşim kurmadıkları adalarda karanfil ve muskat ağaçlarının genç çiçeklerini, yeşil yapraklarını toplayana prim ödüyorlardı. Smith'in duyduğuna göre bu politika o adalardaki ağaçları neredeyse tamamen kurutmuştu. Hesap basitti: Pazara götürdüklerinden fazlası yetişmeyecekti. Botanik tarihçisi Thomas Zumbroich bir önlem daha anlatır. Ticarete giren muskat cevizleri kirece yatırılıyor, tohumun filizlenme gücü bilerek düşürülüyordu. Satın aldığın muskatı yiyebilirdin ama ekemezdin. Fransa bu kilidi açmak için 1750'de, Pondicherry'ye yirmi beş muskat fidanı getirene yirmi bin gümüş ödül koymuştu. İşi sonunda Pierre Poivre çözdü. Adı Fransızcada "biber" demekti ve 1745'teki bir deniz çatışmasında sağ kolunun bir kısmını kaybetmişti. 1753 ve 1755'te bugünkü Mauritius olan Île de France'a getirebildiği az sayıdaki fidandan yalnızca ikisi yaşadı. Adanın intendant'ı olduktan sonra 1769'da Molukkalara gizli bir sefer gönderdi. Haziran 1770'te adaya bol miktarda muskat fidanı ve tohumu ulaştı. 1771-1772'deki ikinci yolculuk, Zumbroich'e göre Hollanda'nın muskat tekelini kesin olarak bitirdi. Yakılan baharat, kireçlenen tohum, sökülen ağaçlar: Kıtlığı korumak için onca emek harcandı ve hepsi, onu delmeye kararlı tek bir adama yetmedi. ## Kıtlık pazarlaması nedir? Kıtlık pazarlaması, bir ürünün arzını bilerek sınırlayıp onu daha çok istenir kılmaktır. Sınırlı üretim, numaralı seri, yalnız belli saatlerde açılan satış ve sokak giyiminden tanıdık "drop" modeli bunun biçimleridir. Ürün bir anda çıkar, tükenir, bir sonrakini bekleyen bir kalabalık bırakır. The Hustle'da Zachary Crockett'in anlattığı Nerdy Nuts hikâyesi, bu modelin iki yüzünü birden gösteriyor. Craig Mount ve Erika Peterson, Güney Dakota'da eBay'den aldıkları ikinci el bir öğütücüyle aromalı fıstık ezmesi yapıyordu. Haziran 2020'de sokak giyimi markalarından öğrendikleri gibi sınırlı "drop"lar başlattılar. İki TikTok üreticisinin videolarından sonra talep, saatte 60 kavanoz çıkaran tek makinenin çok üstüne çıktı. Siparişler birikince site yalnız pazar günleri açılmaya başladı. 2020'nin ilk böyle pazarında iki dakikada 80.000 dolarlık satış yapıldı ve site yeniden kapatılmak zorunda kalındı. Ağustos 2020'de aylık satış 505.862 dolardı; kavanozlar eBay'de 40 dolara el değiştiriyordu. Mount'a göre kaçıranlar için bir kıtlık yanılsaması doğmuş, alabilenler kendini özel hissetmişti. Aynı 2020 yazında binlerce öfkeli e-posta ve yorum da geldi; kimi müşteri telefonda yalvarıyor, kimi kuruculara "mutfağa geri dönün" diye yazıyordu. Mount'un özeti açıktı: Tükenmek pazarlama için harika, lojistik açısından ise başlarına gelebilecek en kötü şeydi. ## Kıtlık ne zaman talep yaratır, ne zaman güveni yakar? ### Kıtlık gerçek olsun Elle yapılmış, küçük partilerle üretilen, gerçekten az olan bir ürünün kıtlığı bir bilgidir. Depoda bekleyen malı "son 3 adet" diye satmak ise bir yalandır ve er geç ortaya çıkar. Hollandalılar kıtlığı ancak zorla, ateşle ve kireçle koruyabildi. Senin müşterin kandırıldığını anladığı gün, başka bir Poivre'a gitmeye hazırdır. ### Kaçıranlara bir yol bırak Her drop, alanlar kadar alamayanları da üretir. Bir sonraki satışın tarihi, bir bekleme listesi ya da önceliği belli bir sıra, dışarıda kalan kalabalığı öfkeli bir kalabalık olmaktan kurtarır. Alamayan müşteri, bir dahaki sefere nasıl alacağını bilmeli. ### Kapasite sınırını strateji sanma Nerdy Nuts'ta drop'lar bir pazarlama tercihiydi; pazar günü penceresi ise yetişemeyen üretimin dayattığı bir zorunluluktu. Kıtlık bir pazarlama kararı olduğunda takvimini sen belirlersin; bir üretim sorunu olduğunda takvimi sipariş kuyruğu belirler. İkisini karıştıran şirket, ilan ettiği heyecanı teslim edemez. ### Kıtlık ürünün yerine geçmesin Az bulunmak bir ürünü bir süre değerli gösterebilir. İkinci, üçüncü alışverişi getiren ise yine tadı, işe yaraması, beklemeye değmesidir. Kıtlık bir kıvılcımdır; yakacak odunu ürünün kendisi sağlar. ## Dışarıda bırakılanlar Ayrıcalıklı ürünlerin sıfatı exclusive, Latince excludere fiilinden gelir: ex, yani dışarı, ve claudere, yani kapamak. Kelimenin kendisi, kıtlığın nasıl çalıştığını anlatıyor. Bir şeyi değerli kılan, onu alanlar kadar dışarıda kalanlardır. Psikolog Stephen Worchel ve arkadaşları 1975'te bunu kurabiyelerle ölçtü. İki deneyde 200 üniversiteli kadından kavanozdaki kurabiyeleri puanlamalarını istediler. Az olan kurabiyeler bol olanlardan daha çekici bulundu. Bol iken sonradan azalanlar, baştan beri az olanlardan bile değerli göründü. En ilginç bulgu sonuncusuydu: Kurabiyeler başkaları çok istediği için azaldığında, bir kaza yüzünden azaldığındakinden daha değerli sayıldı. Yani kıtlığın asıl gücü, "başkaları da istiyor" bilgisinden gelir. Bu bilgi doğruysa talebi büyütür. Uydurmaysa, ortaya çıktığı gün geriye yalnızca kandırılmış bir müşteri kalır. ## Son söz La Rochefoucauld, Maksimler'in 276. maksiminde şöyle der: > "L'absence diminue les médiocres passions, et augmente les grandes, comme le vent éteint les bougies et allume le feu." Yokluk sıradan tutkuları azaltır, büyükleri artırır; tıpkı rüzgârın mumları söndürüp ateşi büyütmesi gibi. Bir drop'un rüzgârı da aynı şeyi yapar. Senin ürününe duyulan istek, beklemenin rüzgârında söner mi, büyür mü? *Kıtlığın fiyatla ilişkisini düşünmek için [Girişimler İçin Fiyatlandırma: Ürününe Fiyat Nasıl Konur?](https://girisimcikafasi.com/girisimler-icin-fiyatlandirma/) yazısına göz atabilirsin.* --- # İçerik Pazarlaması Nedir? Ürünü Satmadan Önce Okur Kazanmak Adres: https://girisimcikafasi.com/icerik-pazarlamasi-nedir/ Yayın: 2026-10-31 · Güncelleme: 2026-10-31 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım 19. yüzyılın ortasında Amerika'da bir buhar kazanı patladığında suç çoğu zaman elektriğe, patlayıcı bir gaza ya da adı konmamış gizemli güçlere atılırdı. Patlamalar seyrek de değildi. Hartford Steam Boiler'ın kendi tarihçesine göre 1850'lerde neredeyse dört günde bir kazan patlıyordu. 27 Nisan 1865 gecesi Mississippi'de, 376 kişilik ruhsatı olan Sultana vapuru 2.127 kişiyle yol alırken kazanları patladı ve binden fazla kişi öldü. Resmî soruşturma, kazanlardaki su seviyesinin kötü yönetimini ve birkaç gün önce yapılan özensiz onarımı gösterdi. Hartford'da 1857'de bir araya gelen Polytechnic Club adlı bir grup genç başka türlü düşünüyordu: Kazan, dayanabileceğinden fazla basınca maruz kalınca patlar; iyi malzeme, doğru tasarım ve düzenli denetim bunu önler. 30 Haziran 1866'da bu fikirle Hartford Steam Boiler Inspection and Insurance Company kuruldu. Şirket kendini önce bir güvenlik kurumu olarak görüyor, sigortayı denetimin arkasına koyuyordu. Kasım 1867'de, kuruluşunun ikinci yılında, şirket The Locomotive adlı küçük bir yayın çıkardı. Ocak 1880 sayısındaki not amacını açıkça yazar: Buhar mühendisliği kitaplarına çok az kişi ulaşabiliyordu, ulaşılanlar da sıradan bir okurun işine yaramayacak kadar formül doluydu. Dergi her ay müfettişlerin bulduğu kusurları, kazan patlaması istatistiklerini ve çizimli patlama incelemelerini yayımladı. Aynı not, talebin yurt içinde ve dışında beklentileri çok aştığını söylüyor. Ağustos 1880 sayısına göre dergi her ay ücretsiz dağıtılıyordu. Gerekçe tek cümleydi: Şirketin ve müşterilerinin çıkarı aynıydı, gizlemekle ya da çarpıtmakla kazanılacak bir şey yoktu. Bir sigortacı, müşterisine kazanının nasıl patlamayacağını anlatarak güven kazanıyordu. Poliçe sonra geliyordu. ## İçerik pazarlaması nedir? İçerik pazarlaması, ürününü anlatmak yerine okurunun gerçekten sorduğu sorulara düzenli ve dürüst cevaplar yayımlayarak bir kitle ve güven kurmaktır. Blog yazısı, e-posta bülteni, uzun bir rehber ya da arama motorunda karşısına çıkan bir cevap olabilir. Reklam, bütçeyi kestiğin gün durur. İyi bir yazı ise yıllarca okur getirir. Bedeli zamandır. İçerik bir kampanya gibi değil, bir depo gibi dolar. İlk aylarda kimse fark etmez; birikim belli bir eşiği geçince okur, sen hiçbir şey yapmadan gelmeye başlar. ## Önce okur, sonra ürün Starter Story'nin aktardığına göre Willie Jiang, arama motoru optimizasyonu üzerine çalışan bir dijital pazarlamacıydı. 2018'de Ramez Naam'ın güneş enerjisi üzerine bir sunumunu izleyince bu sektöre girmeye karar verdi. Ama işe ürünle başlamadı. Mart 2019'da SolarMetric adlı bir blogu satın aldı, Temmuz 2019'da solarfeeds.com alan adını yaklaşık 6.000 dolara aldı ve tam zamanlı yazarlarla güneş enerjisi üzerine yazılar yayımlamaya başladı. Yaklaşık 18 ay sonra, Şubat 2021 civarında, SolarFeeds ayda 35.000 tekil ziyaretçiye ulaşmıştı. Ürün ancak o zaman geldi: Jiang, güneş enerjisi ürünü tedarikçilerini kurulumcularla buluşturan bir pazar yerini hazır bir WordPress temasıyla yaklaşık bir ayda kurdu ve Mart 2021'de açtı. Reklam vermeden günde iki üç alıcı talebi geldi, tedarikçiler her gün kaydoldu. Jiang'ın gerekçesi basit: Önce kitle kurarsan, ilk ürünün tutmasa bile işin bitmez. ## İçerik pazarlamasına nereden başlamalı? ### Okurunu ve onun yolunu çiz Jiang kanal seçmeden önce alıcısının kim olduğunu ve satın almaya giden yolda hangi adımlardan geçtiğini çıkardı. Kimin, hangi soruyla, hangi aşamada arama yaptığını bilmeden yazdığın yazı, kimseye cevap vermez. ### Tek bir kanal seç Jiang'ın erken dönem girişimlere tavsiyesi, her kanala aynı anda girmemek. Sana en iyi işleyen kanalı seçip o kanalın büyümesi durana kadar bırakmamak gerekiyor. SolarFeeds için bu kanal arama motoruydu. Video ve viral içerik gibi denemelere dağılmanın, her kanalı aç bıraktığını anlatıyor. ### Küçük denemelerle başla Starter Story'nin kurucusu Pat Walls, kendi sitesini büyüten yöntemi "minimum uygulanabilir içerik" diye anlatıyor. Haftalarca tek bir yazıya gömülmek yerine çok sayıda kısa denemeyi aynı anda yayımlıyor, 30 gün sonra sonuçlarına bakıyor; tutanı büyütüyor, tutmayanı değiştiriyor ya da bırakıyor. Walls'a göre ekip bu yönteme ciddi biçimde geçince arama trafiği altı ayda dört katına çıktı. ### Satma, cevap ver The Locomotive'in her ay yayımladığı kusur listeleri reklam değildi; okurun işine yarayan kayıtlardı. Yazıların ürününü değil okurunun sorununu anlatsın. Sorunu iyi anlatırsan ürün, o sorunun doğal çözümü olarak kendi yerini bulur. ### Düzenli ve sabırlı ol SolarFeeds otuz beş bin okura bir buçuk yılda ulaştı. Haftada bir yazı gibi taşıyabileceğin bir ritim seç ve onu bozma. Tek bir parlak yazı değil, aynı soruya aylarca dürüst cevap vermek güven kurar. ## Mağaza ile dergi aynı depodan çıkar İngilizcede dergiye magazine denmesi bir benzetmeden doğdu. Edward Cave Ocak 1731'de Londra'da The Gentleman's Magazine'i çıkardığında, kelimeyi süreli bir yayın için kullanan ilk kişi oldu. Magazine o güne kadar "depo, ambar" demekti. Kelime Fransızca magasin ve İtalyanca magazzino üzerinden, Arapça maχzan "mahzen, depo" kelimesinin çoğulu maχāzin'den gelir. Kökü χ-z-n, "saklamak, istiflemek" anlamındadır. Türkçedeki mağaza da aynı yoldan, Venedikçe magazén "ambar, ticari eşya deposu" üzerinden dilimize girdi. Biri satışın yapıldığı yer, öteki okurun dönüp dönüp baktığı bilgi deposu oldu. İçerik pazarlaması ikisini yeniden aynı çatı altında toplar: Önce depo dolar, sonra mağazanın kapısı açılır. ## Son söz Francis Bacon, Denemeler'inin 1625 baskısındaki "Of Studies" yazısında okumayı, konuşmayı ve yazmayı tek cümlede tartar: > "Reading maketh a full man; conference a ready man; and writing an exact man." Okumak insanı doldurur, konuşmak hazırlıklı kılar, yazmak ise kesinleştirir. Hartford'un mühendisleri her ay okurları için yazarken kendi bilgilerini de keskinleştirdi. Senin okurunun bugün cevabını aradığı soru ne, ve onu bu hafta yazıya dökebilir misin? *İlk okurlarını müşteriye çevirmenin yollarını görmek için [İlk Müşterileri Bulmak: Sıfırdan İlk Satışa Giden Yol](https://girisimcikafasi.com/ilk-musterileri-bulmak/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Kuzey Yıldızı Metriği Nedir? Girişimde Hangi Rakamı İzlemelisin? Adres: https://girisimcikafasi.com/kuzey-yildizi-metrigi-nedir/ Yayın: 2026-10-30 · Güncelleme: 2026-10-30 · Kategori: İş kurma ve büyütme 1902 baharında Hanoi'nin yeni kanalizasyonu sıçanlarla doldu. Fransız sömürge yönetimi şehri Asya'da modernliğin vitrini yapmak istiyordu; altındaki borular ise veba taşıyabilecek sıçanlar için bir otoyola dönmüştü. Yönetim önce kanallara inen Vietnamlı sıçan avcıları tuttu ve ölü sıçan başına ödeme yaptı. Tarihçi Michael G. Vann'ın arşivde bulduğu sayım çizelgelerine göre rakamlar her hafta büyüdü. Haziran 1902'de bir günde 20 binden fazla sıçan öldürüldüğü kaydedildi. Rakam büyüyordu ama sıçanlar azalmıyordu. Yönetim bunun üzerine işi şehir halkına açtı: Getirilen her sıçan kuyruğu için küçük bir ödül. Belediyeye binlerce kuyruk geldi. Vann'ın anlattığına göre birkaç ay sonra sağlık görevlileri şehirde kuyruksuz ama canlı sıçanlar görmeye başladı. Avcılar sıçanı yakalıyor, kuyruğunu kesip yeniden kanala bırakıyordu; ürerlerse yeni kuyruk demekti. Şehrin dışında kuyruk için sıçan yetiştiren çiftlikler bulununca program kaldırıldı. Fransızlar sıçanları azaltmak istiyordu. Saydıkları ise kuyruklardı. ## Kuyruk sayan şirket Her girişim bir yerde kuyruk sayar. Kayıt sayısı, indirme, sayfa görüntüleme, takipçi. Bu rakamlar büyür, sunumda güzel durur, ekibin moralini yükseltir. Ama işin gerçekten iyiye gidip gitmediğini söylemez. Yalın girişim yaklaşımı bunlara "gösteriş metrikleri" der: Tablonun en pembe hâlini gösteren ama işi ileri taşıyan şeyi ölçmeyen rakamlar. Failory'nin ürün-pazar uyumunu ölçme rehberi de aynı yerden başlıyor: Kayıtlı kullanıcı sayısının tek başına hiçbir şey kanıtlamadığını, bakılması gerekenin aktif kullanıcı olduğunu söylüyor. Soru şu: Senin işinde sıçanın kendisi ne? ## Kuzey yıldızı metriği nedir? Kuzey yıldızı metriği, müşterinin üründen aldığı değeri en iyi temsil eden tek rakamdır. Ekipteki herkes kararlarını bu rakama göre verir; diğer ölçüler ona hizmet eder. ### Değeri temsil eden rakamı bul Failory, Y Combinator ortağı Gustaf Alströmer'in iki adımlı yöntemini aktarıyor. Önce kullanıcının aldığı değeri en iyi gösteren eylemi seç. Sonra o eylemin tekrar edip etmediğini zaman içinde izle. Airbnb için bu eylem kayıt olmak değil, konaklamaktır. Kayıt sayısı kuyruktur; yapılan konaklama ise sıçanın kendisi. ### Sıklığı işine göre belirle İnsanlar her hafta tatile çıkmaz. Bu yüzden Alströmer'in örneğinde Airbnb'nin bakacağı şey, kullanıcı başına yıllık konaklama sayısıdır. Bir mesajlaşma uygulaması günlük, bir muhasebe aracı aylık ölçülür. Çizgi yıllar boyunca düz gidiyorsa insanlar ürünü kullanmaya devam ediyor demektir; her yıl düşüyorsa gidiyorlardır. ## Pusulayı doğrulayan dört ölçü Tek rakam yön verir ama yanıltabilir de. Failory, ürün-pazar uyumunu birkaç ölçünün birlikte gösterdiğini söylüyor. ### "Çok üzülürdüm" diyenlerin oranı Kullanıcılarına "Bu ürünü artık kullanamasaydın ne hissederdin?" diye sor. "Çok üzülürdüm" diyenler yüzde 40'ı geçiyorsa yaygın kabule göre uyumu bulmuşsundur. Superhuman'ın kurucusu Rahul Vohra, First Round Review'da yazdığına göre 2017 yazında bu oranı yüzde 22 ölçtü. Ürünü yalnızca "çok üzülürdüm" diyenlere odaklayınca oran yüzde 33'e, üç çeyrek içinde yüzde 58'e çıktı. ### Tavsiye puanı Net tavsiye skoru, Bain danışmanı Fred Reichheld'in 2003'te Harvard Business Review'da tanıttığı tek soruya dayanır: "Bu ürünü bir arkadaşına önerme olasılığın nedir?" 9 ve 10 verenlerin oranından 0 ile 6 arası verenlerin oranı çıkarılır. Failory'ye göre 30 ile 70 arası güçlü bir sonuç. Yine de anketleri çoğunlukla memnun kullanıcılar doldurur; tek başına güvenme. ### Kalanların eğrisi Aktif kullanıcı oranını zamana yayarak çiz. Eğri bir süre düşüp sonra düzleşiyorsa ürünün kalıcı bir kitlesi var. Sürekli düşüyorsa yoktur. Bunu ölçmenin ayrıntıları [müşteri kaybı yazısında](https://girisimcikafasi.com/musteri-kaybi-churn-nedir/). ### Bir müşterinin değeri ve maliyeti Bir müşterinin sana bıraktığı toplam değeri, onu kazanmak için harcadığın satış ve pazarlama maliyetine böl. Failory'ye göre bu oran 3'e 1 ya da üstündeyse büyüme sağlıklı. Altındaysa her yeni müşteri seni biraz daha fakirleştiriyor olabilir. ## Köpeğin kuyruğu İngilizcede yol gösteren şeye "cynosure" denir. Kelime Yunanca Kynosoura'dan gelir: "köpeğin kuyruğu". Antik Yunanlar Küçük Ayı takımyıldızına bu adı vermişti. Şair Aratos, MÖ 3. yüzyılda yazdığı Phainomena'da iki takımyıldızı karşılaştırır. Yunan denizciler Büyük Ayı'ya bakarak yön bulur; o parlaktır, akşamın erken saatinde görünür, gözden kaçmaz. Fenikeliler ise Kynosoura'ya güvenir. O küçüktür ve sönüktür, ama kutba daha yakın döndüğü için denizcilere daha doğru yolu gösterir. Aratos'a göre Sidonlu denizciler en düz rotayı onunla bulur. İyi metrik çoğu zaman en parlak olanı değildir. Ekonomist Charles Goodhart 1975'te benzer bir şeyi para politikası için söyledi: Gözlenen bir istatistiksel düzen, kontrol amacıyla üzerine baskı uygulandığı anda çözülmeye başlar. Sonraki yazarlar bunu daha kısa söyledi: Bir ölçü hedef olunca iyi bir ölçü olmaktan çıkar. Hanoi'deki kuyruklar bunun bir yüzyıl önceki kanıtıydı. ## Son söz Sosyolog William Bruce Cameron, 1963'te yayımlanan Informal Sociology kitabında, çoğu zaman yanlışlıkla Einstein'a atfedilen şu cümleyi yazdı: > "Not everything that can be counted counts, and not everything that counts can be counted." Sayılabilen her şey önemli değildir; önemli olan her şey de sayılamaz. Bugün panonda en büyük puntoyla duran rakam sıçan mı, yoksa kuyruk mu? *Ölçtüğün rakamın arkasında gerçek bir talep olup olmadığını anlamak için [Ürün-Pazar Uyumu Nedir? Bulduğunu Nasıl Anlarsın?](https://girisimcikafasi.com/urun-pazar-uyumu-nedir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Markafoni Neden Kapandı? Adres: https://girisimcikafasi.com/markafoni-neden-kapandi/ Yayın: 2026-10-29 · Güncelleme: 2026-10-29 · Kategori: İş kurma ve büyütme 25 Eylül 2014'te Webrazzi Summit sahnesinde Markafoni'nin yeni CEO'su İlker Baydar rakamları sıraladı. Webrazzi'nin aktardığına göre site yaklaşık 7 milyon üyeye, ayda 20 milyon ziyaretçiye ve 600 kişilik bir ekibe ulaşmıştı. En kötü gününde 20 bin, sezonda günde 50 ile 55 bin satış yapıyordu. Arkasında günde 70 bin gönderi kapasiteli, 25 bin metrekarelik bir lojistik merkezi ve 14 fotoğraf stüdyosu olan bir plaza vardı. İki yıl sekiz ay sonra, 1 Haziran 2017'de şirket kısa bir açıklama yaptı. BusinessTech'in aktardığına göre açıklamada, ilk başarıya rağmen işin sürdürülebilir olacak kadar ölçeklenmediği ve bu tür bir iş için zorlu bir ekonomik ortamda kapanma kararı alındığı yazıyordu. Site 30 Haziran 2017'de kapandı. Zirvedeki o rakamlar neden yetmedi? ## Ne yapıyordu? Markafoni 2008'de Sina Afra, Ahmet Emre Sarı ve Tolga Tatari tarafından kuruldu. Bloomberg HT'ye göre 300 bin dolarla yola çıktı. Model Türkiye'de pek bilinmiyordu: yalnızca davetle üye olunan bir özel alışveriş sitesi. Markalı giyim ve aksesuar, birkaç gün süren kampanyalarla indirimli satılıyordu. Başlangıç hızlıydı. Webrazzi'nin derlemesine göre Ocak 2009'da kampanya başına yaklaşık 500 ürün satılıyordu ve ilk yabancı yatırımcı yüzde 15 hisseyle ortak olmuştu. Mart 2010'da site 870 bin üyeye ulaştı ve 11 milyon TL yatırım aldı. Bloomberg HT'nin aktardığı 2011 tarihli Para Dergisi haberine göre şirket 2009'dan beri kârlıydı ve cirosu her ay yüzde 30 ile 40 arasında büyüyordu. Fikrin gücü zamandaydı. Ürün az, süre kısa, üye listesi kalabalıktı. Kampanya bittiğinde kapı kapanıyor, yenisi için ertesi sabah bekleniyordu. ## Ne ters gitti? Büyüme uluslararası sermayeyi çekti, ama pazar başka bir yöne yürüdü. Aşağıdaki zaman çizgisi yayımlanmış verilerden çıkıyor. - **2011:** Naspers'a bağlı MIH Allegro şirketin yüzde 71,2'sini aldı. Webrazzi'ye göre dönemin yetkilileri değerlemeyi 200 ile 210 milyon dolar arasında anlatıyordu. Aynı yıl ayakkabı için Zizigo, kozmetik için Miss Pera kuruldu; Avustralya, Ukrayna ve Yunanistan'ın ardından Polonya'da hizmete girildi. - **2014:** Naspers kalan yüzde 28,8'i de aldı. Sina Afra şirketten ayrıldı, yerine İlker Baydar geldi. - **2015:** Bloomberg HT'nin aktardığı Perapost ve CRIF listesinde Trendyol 21., Markafoni 60. sıradaydı. - **2016:** Zizigo ve Miss Pera kapatıldı, trafikleri ana siteye yönlendirildi. Yılın başında Zorlu Center'da fiziksel mağaza açıldı. - **Ocak 2017:** Bloomberg HT'nin aktardığı IAB Türkiye raporuna göre Markafoni'nin aylık gerçek kullanıcısı 2 milyonun üzerindeydi. Trendyol'unki bunun iki katıydı. - **1 Haziran 2017:** Kapanış duyuruldu. Naspers tarafının anlatımı da aynı yere çıkıyor. Bloomberg HT'nin aktardığına göre Naspers'ın yatırımcı ilişkileri başkanı Meloy Horn, Markafoni'yi sezon içi alışveriş noktasına dönüştürmek istediklerini, hedeflerin gerçekleşmediğini ve gelir gider dengesinin sürdürülebilir olmadığını söyledi. Naspers zararları karşılamış, maliyet düşürmüş ve satışı da düşünmüş, ama piyasa koşullarını uygun bulmamıştı. Tüketici kısa süreli indirimden her an geniş ürün sunan sitelere geçiyordu. Hikâyenin bir de ikinci perdesi var. Webrazzi'ye göre İngiltere merkezli Select'in yönetim kurulu başkanı Cafer Mahiroğlu, 10 Temmuz 2017'de markayı 15 milyon dolara aldı. Patronlar Dünyası bu tutarın isim hakkı için ödendiğini yazdı. Plan iddialıydı: 15 milyon dolar daha yatırım, 600 kişilik ekip ve 2018'de Avrupa. Site 22 Ağustos 2017'de yeniden açıldı. Patronlar Dünyası'nın 19 Mart 2019 tarihli haberine göre ise ikinci kez kapanmıştı ve adres Selectmoda.com'a yönleniyordu. Markafoni yalnız da değildi. Webrazzi, kapanış günü yayımladığı listede ondan önce kapanan özel alışveriş sitelerini sıraladı: VipDükkan Temmuz 2013'te kapanma kararını açıklamış, Limango Mart 2015'te Türkiye'den çekilmişti. ## Girişimciler için dersler - **Modelin cazibesi bir alışkanlığa bağlıysa, dönüşüm planını alışkanlık değişmeden hazırla.** Özel alışveriş, internetten giyim almanın yeni olduğu yıllarda bir keşifti. 2015'teki sıralama tablosu, yönün çoktan değiştiğini gösteriyordu. - **Hacim, ölçeklenmek demek değildir.** Günde on binlerce satış yapan bir site, kapanış açıklamasında tam da ölçeklenemediğini söyledi. Depo, stüdyo ve kadro büyüdükçe her satışın ne bıraktığını [müşterinin geri gelip gelmediğiyle](https://girisimcikafasi.com/musteri-kaybi-churn-nedir/) birlikte ölç. - **Kurucunun gidişi sessiz bir maliyettir.** Tam kontrol el değiştirdiği yıl kurucu CEO da ayrıldı. Satın alma görüşmesinde fiyat kadar, şirketin yönünü kimin taşıyacağını da konuş. - **Tanınan bir ad, çalışan bir modelin yerini tutmaz.** 2017'de 15 milyon dolar ödenen isim hakkı, siteyi iki yıl bile ayakta tutmadı. Markafoni'nin kayıt kartı [Girişim Mezarlığı'nda](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/markafoni/) duruyor. Aynı nedenle kapanan diğer şirketleri [iş modeli tutmayan girişimler](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/neden/is-modeli-tutmadi/) sayfasında görebilirsin. ## Kampanya: tarladan çıkan sefer Kampanya sözcüğü Türkçeye İtalyanca campagna'dan geçti. Vikisözlük'e göre İtalyanca sözcük kır ve ekili arazi demektir. Kökü, Geç Latincede açık arazi ve savaş alanı anlamındaki campania'ya, oradan da tarla anlamındaki campus'a uzanır. Askerî harekât anlamı buradan doğdu: bir ordu sahaya çıkar, bir süre dövüşür ve geri döner. Türkçedeki ticari anlam da aynı sınırı taşır: belli bir süre için düzenlenen indirimli satış. Markafoni'nin işi bir kampanyalar dizisiydi. Her sefer kazanılabiliyordu, ama sorun seferlerin arasındaydı. Biyolog Leigh Van Valen, 1973'te yayımladığı "A New Evolutionary Law" makalesinde bunun doğadaki karşılığını tarif etti: rakipleri de durmadan değiştiği için bir tür, yalnızca yerinde kalabilmek için sürekli değişmek zorundadır. Kavramın adını Lewis Carroll'ın Kırmızı Kraliçe'sinden aldı. William Barnett ve Morten Hansen 1996'da Strategic Management Journal'da kavramı şirketlere taşıdı: bir şirketin öğrendiği her şey rakibini de zorlar, rakip daha çok öğrenir ve yarış hızlanır. Markafoni'nin 2014'teki rakamları bir kazancın değil, bir hızın fotoğrafıydı. Pazar daha hızlı koşmaya başladığında o hız, yalnızca yerinde saymaya yetti. > "Now, here, you see, it takes all the running you can do, to keep in the same place. If you want to get somewhere else, you must run at least twice as fast as that!" Lewis Carroll, Aynanın İçinden (Through the Looking-Glass, 1871), 2. bölüm. Kırmızı Kraliçe Alice'e şunu söyler: burada yerinde kalmak için var gücünle koşman gerekir; başka bir yere varmak istiyorsan bunun en az iki katı hızla koşmalısın. Senin işinde rakam büyürken, yerinde kalmak için ne kadar koşuyorsun? --- # Ağ Etkisi Nedir? Nasıl Kurulur, Ne Zaman Tersine İşler? Adres: https://girisimcikafasi.com/ag-etkisi-nedir/ Yayın: 2026-10-29 · Güncelleme: 2026-10-29 · Kategori: Finans ve iş modeli 26 Temmuz 1887'de Varşova'da ince bir kitapçık çıktı. Yazarı kendine Doktoro Esperanto, yani "umut eden" diyordu. Gerçek adı Ludwik Zamenhof'tu, bir göz doktoruydu ve yıllardır herkesin kolayca öğrenebileceği ortak bir dil üzerinde çalışıyordu. Kitapçığın sonunda okurun koparıp geri göndermesi için küçük kartlar vardı. 1887 tarihli bu kartta tek bir cümle vardı: "Ben, aşağıda imzası olan, Doktor Esperanto'nun önerdiği uluslararası dili öğrenmeye söz veririm; yeter ki on milyon kişinin aynı sözü açıkça verdiği gösterilsin." Zamenhof sorunu çok net görmüştü. Kitapçığın girişinde kimsenin konuşmadığı bir dili öğrenmek için hiç kimsenin zahmete girmeyeceğini yazıyordu: Dünya, birkaç kişiyle konuşabilmek için emek vermeye razı olmazdı. Bu yüzden 1887'de insanlardan öğrenmelerini değil, öbürleri de öğrenirse öğreneceklerine söz vermelerini istedi. On milyonluk liste dolunca isimler yayımlanacak, mesele kendiliğinden çözülecekti. Liste hiç dolmadı. 1889'a gelindiğinde gelen imza bin civarındaydı, hedefin on binde biri. Ama kartın bir seçeneği daha vardı. Koşul cümlesinin üstünü çizip yerine "senkondiĉe", yani "koşulsuz" yazan, kim öğrenirse öğrensin dili öğreneceğini söylüyordu. Zamenhof'un 1890'da yayımladığı ilk adres listesindeki bin kişi, işte bu koşulsuzlardı. Ağustos 1905'te Boulogne-sur-Mer'de ilk Dünya Esperanto Kongresi toplandığında dil, on milyonun sözüyle değil, beklemeyen bu küçük grubun etrafında büyümüştü. ## Ağ etkisi nedir? Ağ etkisi, bir ürünün her kullanıcı için değerinin, onu kullanan başka insanların sayısıyla artmasıdır. Tek başına bir telefon hiçbir işe yaramaz. Mesajlaşma uygulaması, pazar yeri, ödeme sistemi de öyledir: Ne kadar çok kişi oradaysa, oraya katılmak o kadar mantıklı olur. The Hustle'da yazan Alex Mayyasi'ye göre bu etki yalnız teknolojide değil, takvimde bile vardır. Hafta sonu bir ağ malıdır; değeri, boş gününün başkalarının boş günüyle çakışmasından gelir. Mayyasi'nin anlattığı örnek Sovyetler Birliği: 1929'da fabrikalar hiç durmasın diye ortak tatil kaldırıldı, çalışanlar renklerle beş gruba ayrıldı ve her grup farklı gün dinlendi. İnsanların istirahat günü vardı ama arkadaşları o gün işteydi. Haziran 1931'de Stalin bu düzeni eleştirdi ve herkesin aynı gün dinlendiği altı günlük haftaya geçildi. Sosyologlar Cristobal Young ve Chaeyoon Lim de 2014'te yarım milyondan fazla kişinin yanıtlarına bakarak aynı sonuca vardı: İşsizlerin keyfi de hafta sonu, çalışanlarınkine çok benzer biçimde yükseliyor. Çünkü hafta sonunu değerli kılan izin değil, herkesin aynı anda boş olması. Hafta içi boş vakit işsizlere pek az şey katıyor; o saatlerde herkes işte. ## Ağ etkisi nasıl kurulur? Zor kısım başlangıçtır. Ağ etkisinin işlemesi için ağa, ağın oluşması için de ağ etkisine ihtiyaç vardır. Zamenhof'un kitapçığı bu kısırdöngüden çıkmanın üç yolunu gösteriyor. ### Ağ yokken de işe yarasın Zamenhof dilini, evrensel olsun ya da olmasın kullanılabilecek şekilde tasarladı. Her kelime değişmeyen parçalardan kuruluyordu; yanına küçük bir sözlük koyup yabancıya uzattığında, dili hiç duymamış biri bile mektubu çözebiliyordu. Ürününün ilk kullanıcısı, kimse gelmeden önce de ondan bir fayda görmeli. Önce araç olur, ağ arkasından gelir. ### Söz isteme, koşulsuzları bul 1887'de istenen on milyon şartlı söz tek bir konuşma bile doğurmadı; 1890'daki bin koşulsuz kullanıcı ise bir dil doğurdu. "Herkes gelirse ben de gelirim" diyen kalabalık, ilk günlerde hiçbir şey ifade etmez. Senin ilk işin, beklemeden gelecek küçük grubu bulmak ve onların birbirini bulmasını sağlamak. ### Büyük değil yoğun başla Young ve Lim'in bulgusu bir şey daha söylüyor: Değer toplam kullanıcı sayısından değil, senin konuşmak istediğin insanların orada olmasından gelir. Bir şehirde, bir meslekte, bir okulda dolu bir ağ, dünyaya yayılmış seyrek bir ağdan güçlüdür. ## Ağ etkisi ne zaman tersine işler? Aynı güç ters yönde de çalışır. Esperanto'dan önce sahnede Volapük vardı. 1889'da kendi iddiasına göre yaklaşık bir milyon taraftarı, yüzlerce kulübü vardı. Sonra dilin yaratıcısı Johann Martin Schleyer ile reform isteyen akademi arasında dilin kime ait olduğu üzerine kavga çıktı. Taraftarlar gitmeye başladı ve her ayrılan, kalanlar için dili biraz daha değersiz kıldı. Pek çok Volapük kulübü zamanla Esperanto kulübüne dönüştü. Mayyasi de hafta sonunun benzer biçimde sessizce çözüldüğünü düşünüyor: Herkes resmen tatildeyken telefona bakmak zorundaysa, ortak boş zaman var gibi görünür ama yoktur. Ağlar çoğu zaman bir anda yıkılmaz, içleri boşalır. Kullanıcılarının gerçekten orada olup olmadığına bakmak bu yüzden önemli. ## Frenk dili ve buluşma noktası Ortak dil için kullanılan lingua franca, İtalyanca "Frenklerin dili" demek. Ortaçağ Akdeniz'inde tüccarların kullandığı karma dilin adıydı; geç Bizans döneminde bütün Batı Avrupalılara Frenk deniyordu, Arapçada da aynı kelime vardı. Türkçedeki Frenk de Farsça farang üzerinden aynı yerden geliyor. Kimsenin ana dili olmayan bu dil, herkes kullandığı için değerliydi. İktisatçı Thomas Schelling 1960'ta yayımlanan The Strategy of Conflict'te buna bir ad verdi: odak noktası. Öğrencilerine, önceden konuşmadan New York'ta bir yabancıyla buluşmaları gerekse nereye gideceklerini sordu. En sık cevap, öğlen Grand Central'dı. Orası daha iyi bir yer değildi; yalnızca herkes öbürlerinin de orayı seçeceğini düşünüyordu. Ağ etkisi kuran bir girişim, aslında böyle bir buluşma noktası olmaya çalışır. ## Son söz Montaigne, Denemeler'in son bölümünde konuşmayı top oyununa benzetir ve şöyle der: > "La parole est moitié à celuy qui parle, moitié à celuy qui l'escoute." Söz yarı yarıya konuşanın, yarı yarıya dinleyenindir. Zamenhof'un dili, 1890'da onu dinleyecek bin kişiyi bulduğunda yaşamaya başlamıştı. Senin ürününü, başkası gelmese de kullanacak ilk insanlar kim? *Beklemeden gelecek ilk kullanıcıları bulmak için [İlk Müşterileri Bulmak: Sıfırdan İlk Satışa Giden Yol](https://girisimcikafasi.com/ilk-musterileri-bulmak/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Kurucu Ortak Nasıl Bulunur? Ortaklığa Girmeden Önce Uyumu Test Etmek Adres: https://girisimcikafasi.com/kurucu-ortak-nasil-bulunur/ Yayın: 2026-10-28 · Güncelleme: 2026-10-28 · Kategori: İş kurma ve büyütme 19 Haziran 1803'te Washington'da Meriwether Lewis, yedi yıldır görmediği eski komutanına bir mektup yazdı. Başkan Jefferson ona kıtayı Pasifik'e kadar geçecek bir keşif seferinin liderliğini vermişti. Lewis ise yola tek başına çıkmak istemiyordu. William Clark'a seferin "yorgunluklarına, tehlikelerine ve onurlarına" ortak olmayı teklif etti ve ekledi: Bunları seninle paylaşmak kadar zevk alacağım başka kimse yok yeryüzünde. Seçim rastgele değildi. İkisi 1790'ların ortasında aynı orduda görev yapmıştı; genç subay Lewis'in komutanlarından biri Clark'tı. Birbirlerini kâğıt üzerinden değil, sahada tanıyorlardı. Mektupta başkanın bilgisiyle bir de söz veriyordu: Clark kaptan rütbesi alacak, komuta eşit olacaktı. Söz tutulamadı. Yola çıkmaya bir hafta kala Savaş Bakanlığı'ndan gelen atama, Clark'ı yalnızca topçu teğmeni yapıyordu. Lewis, Clark'a yazdığı notta sonucun ne istediği ne de beklemeye hakkı olduğu gibi olduğunu söyledi ve kimseye anlatmamasını rica etti. Sonra kararını verdi: Rütbe adamlardan saklanacak, sefer boyunca Clark'a "Kaptan" denecekti. İki kaptan 14 Mayıs 1804'ten 23 Eylül 1806'ya kadar seferi birlikte yönetti, büyük kararları birlikte verdi. Clark yıllar sonra, 1811'de, kendisine iyi davranılmadığını düşündüğünü yazdı ve bu kırgınlığın anılmamasını istedi. Aynı satırlarda ikisinin "her bakımdan eşit" olduğunu da yazdı. Kâğıt üzerindeki rütbe yanlıştı ama ortaklık doğruydu. ## Kurucu ortak aramak neden zordur? Girişim kurarken en uzun süreceği ilişkiyi seçen biri, bunu çoğu zaman birkaç kahve sohbetiyle yapar. First Round Review'da anlatılan Gloria Lin'in deneyimi bu yüzden öğretici. Lin, Flipboard'un ilk ürün direktörü ve Stripe'ın işe aldığı ilk ürün yöneticisiydi. Kendi şirketini kurmak istiyordu ama elinde bir fikir yoktu, önce doğru ortağı aradı. Arayış yaklaşık bir yıl sürdü, altı aday denedi ve sonunda Joel Poloney ile Siteline'ı kurdu. Lin'in benzetmesi açık: Kurucu ortak bulmak, flörtün daha yoğun bir hâli. Kavgadan evliliğe, boşanmaya kadar benzerlikler bitmiyor. Fark şu ki bu evlilikten çıkmak şirketi de yıkabiliyor. ## Doğru ortağı bulmanın beş adımı ### 1. Aradığını herkese söyle, arkadaşlığa dikkat et Lin yıllardır tanıdığı insanlarla, ortak dostların tanıştırdıklarıyla ve etkinliklerde karşılaştıklarıyla görüştü. Çevresine ortak aradığını açıkça söyledi, girişimci topluluklarına katıldı. Yakın bir arkadaşla ortaklığa ise "gözleri açık" girmeyi öneriyor. Kaynağı, bu konuda kitap yazmış Noam Wasserman'ın araştırması: Sosyal bağlarla kurulan ortaklıklar ilk altı ayda, balayı döneminde istikrarlı görünüyor ama zamanla riskleri artıyor. ### 2. İlk sohbette uyuşmazlığı ara İlk görüşmeler ortak ilgi alanlarını bulmak içindir, ama Lin asıl olarak ayrılık noktalarını arıyordu. Bir adayla konuşurken birinin şirketi kendi kaynağıyla büyütmek, diğerinin olabildiğince çok yatırım almak istediği ortaya çıktı. Ortaklık orada bitti. Böyle bir farkı dördüncü ayda değil, ikinci kahvede görmek iyidir. ### 3. Birlikte iki hafta çalış Lin her fikir için keşif süresini yaklaşık iki haftayla sınırlamayı öneriyor. Tüketici ürünü için en ucuz prototip, bir tanıtım sayfası ya da küçük bir tarayıcı eklentisi yeterli. Kurumsal fikirde müşteri görüşmeleri yapılır. Bu sürede fikri değil, birlikte nasıl çalıştığınızı da test edersin. Lin'e göre ayrılıkların çoğu tam bu aşamada yaşandı. ### 4. Zor soruları ayrı ayrı yanıtla Lin'in kullandığı soru listesinde 50 soru var: çalışma tarzı, roller, yatırım ve çıkış, kişisel motivasyon, ekip kültürü ve olası bir ayrılığın nasıl yönetileceği. Her ortak soruları ayrı yanıtlıyor, bu iki üç saat sürüyor. Sonra yüz yüze, birkaç oturumda konuşuluyor; toplamda en az altı ila on saat. Basit bir soru bile çok şey söylüyor: Haftada kaç saat çalışmak istersin? Biri yatırım bankacılığı temposunu severken diğeri haftada 50 saati aşmayacağını söylüyorsa, Lin'e göre çarpışma kaçınılmaz. ### 5. Vazgeçilmezlerini az tut, karar için süre koy Lin vazgeçilmezler listesini en fazla üç maddeyle sınırlamayı öneriyor. Onun için teknik geçmiş ön şarttı; olgunluk ve kendisi odada yokken doğru karar verebilecek biri olmak şarttı. İletişim tarzı ya da yöneticilik deneyimi ise öğrenmeye açık biri için esnetilebilirdi. Joel'le soruları ayrı ayrı yanıtlayıp karşılaştırdıklarında cevapların yüzde 95'i aynıydı. Ama bu, dört ay birlikte çalıştıktan sonraydı. ## Ekmeği bölüşen İngilizcedeki "companion" sözcüğü Geç Latincedeki companio'dan gelir: com, yani "ile", ve panis, yani "ekmek". Arkadaş, ekmeğini seninle bölen kişidir. Sözcük ilk kez Frank yasası Lex Salica'da, büyük olasılıkla "sofra arkadaşı" anlamındaki Cermence bir kelimenin karşılığı olarak görülür. Türkçedeki "ortak" ise "orta" ile aynı kökten gelir: İki kişinin arasında, ortada duran şeyin sahibi. İki köken de aynı şeyi söylüyor. Ortaklık bir unvan değil, paylaşılan bir sofradır. Lewis, Clark'a rütbeyi veremedi ama ortadaki her şeyi, kararı, riski ve onuru eşit böldü. Kâğıt bunu yazmasa da adamlar ikisini aynı adla çağırdı. ## Birlikte yenen tuz Cicero, dostluk üzerine yazdığı Laelius'ta eski bir sözü hatırlatır: > "Verumque illud est, quod dicitur, multos modios salis simul edendos esse, ut amicitiae munus expletum sit." > Doğrudur o söz: Dostluk görevini tamamlamak için birlikte nice ölçek tuz yemek gerekir. Kurucu ortağına karar vermeden önce onunla kaç ölçek tuz yedin? *Ortağını bulduktan sonra şirketi nasıl paylaşacağınızı merak ediyorsan, [kurucu ortaklar arasında hisse paylaşımı](https://girisimcikafasi.com/kurucu-ortaklar-hisse-paylasimi/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Yatırımcı Sunumu Nasıl Hazırlanır? Pitch Deck'in 10 Slaydı Adres: https://girisimcikafasi.com/yatirimci-sunumu-nasil-hazirlanir/ Yayın: 2026-10-27 · Güncelleme: 2026-10-27 · Kategori: Finans ve iş modeli 21 Şubat 1843'te Washington'daki Temsilciler Meclisi, Samuel Morse'un elektromanyetik telgrafını denemek için 30.000 dolar ayıran bir tasarıyı görüşüyordu. Tennessee milletvekili Cave Johnson söz aldı: Bu Kongre bilimi çok desteklemişti, mesmerizm de ihmal edilmemeliydi. Önergesi, paranın yarısının hipnozla tedavi denemelerine ayrılmasıydı. Bir başka üye Millerizm de eklensin dedi; ardından gelen şakalaşma salonu kahkahaya boğdu. Oturum başkanı önergeyi reddetmedi; mesmerizmin manyetizmasının telgrafınkine ne kadar benzediğini anlamak için bilimsel bir inceleme gerektiğini söyledi. Kongre tutanağına göre önergeye 22 kişi evet dedi, hayırlar sayılmadı bile. Morse bu salonu iyi tanıyordu. Yirmi bir yıl önce, telgraftan önceki hayatında ressamken, aynı salonu tuvale geçirmişti. Şimdi aynı salonda oyları bekleyen, parası tükenmekte olan bir mucitti. Beş yıl önce, 1838 şubatında, Ticaret Komitesi'nin odasına on mil tel germiş, gelen herkese aleti çalıştırarak göstermişti. Oğlu Edward Lind Morse'un derlediği mektuplarına göre Başkan Van Buren ve kabinesi bile gelip izledi. İnsanlar gördü, hayret etti ve ikna olmadan gitti. 23 Şubat 1843'te tasarı Meclis'ten 89'a karşı 83 oyla geçti. Morse aynı gün ortağı Alfred Vail'e, Senato da reddederse New York'a cebinde bir doların küsuratıyla döneceğini yazdı. 3 Mart, oturumun son günüydü ve sabah sırada onunkinden önce yüz kırkı aşkın tasarı vardı. Senatör dostları umut olmadığını söyleyince Morse odasına çekilip yattı. Ertesi sabah kahvaltıya inerken onu, Patent Komiseri Henry Ellsworth'ün kızı Annie bekliyordu: Babası gece yarısı oturum kapanırken Başkan'ın tasarıyı imzaladığını görmüştü. Telgraf 1838'de de çalışıyordu. Değişen, aleti anlamayan insanların karar vermesiydi. ## Yatırımcı sunumu ne işe yarar? Yatırımcı sunumu, İngilizce adıyla pitch deck, şirketini tanımayan birinin kısa sürede "bu işe para koyarım" diyebilmesi için hazırlanan slaytlardır. Y Combinator ortaklarından Aaron Harris, 2018'de YC'nin tohum turu sunumları için bir şablon yayımladı. Ana fikri tek cümle: Açık ol ve kısa tut. Harris'e göre tohum aşamasındaki çoğu şirketin anlatacak çok fazla anlamlı ayrıntısı yoktur. Kurucular varmış gibi davrandığında hikâye bulanıklaşır, yatırımcı kaybolur. Sunum pazarın üzerine bir inceleme ya da dünya görüşü yazma yeri değildir. Önce hikâye gelir, gerisi açıklamadır. Şablonda her başlık, bir slayt grubunun ilk slaytı sayılır. İdeali tek slayttır; gerekirse iki üç olur, üçü geçen grup tohum turu için fazladır. Yalnızca kapak her zaman tek slayttır. ## Tohum turu sunumunun on slaydı ### Kapak: adın ve tek cümle Şirketin adı ve ne yaptığını anlatan tek bir cümle. Bu cümleyi yazamıyorsan sorun sunumda değil, henüz netleşmemiş fikirdedir. ### Problem ve çözüm Problemi açıkça söyle; gerçek insanları ya da şirketleri nasıl etkilediğini gösteren ayrıntılar değerlidir. Ardından çözüm gelir: Ne yaptığını olabildiğince az kelimeyle, sağladığın somut faydalarla anlat. ### Çekiş: rakamlar konuşsun Varsa çekişini, yani büyümeni göster. Rakamlar net ve anlamlı olmalı. Harris'in notu rahatlatıcı: Eğrin şablondaki kadar düzgün olmayacak, bu normal. Başka güçlü ölçütlerin varsa ekle; kullanım rakamları iyidir, gelir daha iyidir. ### İçgörü, iş modeli ve pazar Seni neyin özel kıldığını, işi neyin çalıştırdığını, başkalarının görmediği neyi gördüğünü anlat. İş modelinin bütün ayrıntılarını bilmiyor olabilirsin, ama çoğunu bilmelisin. Pazar slaydı ise üç soruya cevap verir: Büyük mü, sen onu büyütebilir misin, bu işten ne kadar para kazanacaksın? ### Ekip Tohum aşamasında en önemli slaytlardan biri. Kurucuların bu probleme neden çok uygun olduğunu anlat. Harris'in deyişiyle danışmanların kimsenin umurunda değil. ### İstek: ne kadar, ne için Ne kadar paraya ihtiyacın olduğunu ve o paranın sana ne kazandıracağını söyle. Bir yıl sonra nerede olacağını, bir sonraki tura hazır olup olmayacağını gösterebiliyorsan sunumun en güçlü anı budur. Morse'un 1843'teki isteği de böyleydi: 30.000 dolar ve deneme hattı. Para, Washington ile Baltimore arasında kurulan yaklaşık 60 kilometrelik deneme hattına gitti. ## Bilgi laneti ve masaya vurulan şarkılar Morse'un ziyaretçileri neden hayret edip gitti? Bir cevabı psikolojide. İktisatçılar Colin Camerer, George Loewenstein ve Martin Weber 1989'da bir olguya "bilgi laneti" adını verdi: Bir şeyi bilen kişi, onu bilmeyenin ne göreceğini kafasında kuramaz. Bir yıl sonra Stanford'da doktora yapan Elizabeth Newton bunu basit bir deneyle gösterdi. Katılımcıların bir kısmı herkesin bildiği şarkıların ritmini parmaklarıyla masaya vurdu, diğerleri şarkıyı tahmin etti. Vuranlar, dinleyicilerin yaklaşık yarısının bileceğini düşünüyordu. 120 denemede yalnızca 3 şarkı bilindi, yani yüzde 2,5. Vuran kişi kafasında melodiyi duyuyordu; dinleyici yalnızca tık tık sesleri. Senin sunumun da çoğu zaman masaya vurulan bir şarkıdır. Ürünü yıllardır düşünüyorsun, her slaydın arkasında melodiyi duyuyorsun. Yatırımcı yalnızca tıkırtıyı duyar. Sunumu ürünü hiç görmemiş birine gösterip ne anladığını anlatmasını istemek, bu lanetin bilinen en ucuz ilacıdır. Kelimenin kendisi de bir ipucu verir. İngilizce pitch, Orta İngilizcede "çakmak, sabitlemek, yerleştirmek" anlamındaki picchen fiilinden gelir; çadır kurmak bugün de "to pitch a tent" diye söylenir. Pazar yerinde bir satıcıya ayrılan köşe de pitch'tir, malı satmak için yapılan konuşma da. İyi bir sunum, dinleyenin zihnine bir kazık çakar ve hikâyeni oraya kurar. ## Son söz Blaise Pascal, Les Provinciales adıyla toplanan mektuplarının 4 Aralık 1656 tarihli on altıncısında, mektubun neden bu kadar uzun olduğunu şöyle açıklar: > "Je n'ai fait celle-ci plus longue que parce que je n'ai pas eu le loisir de la faire plus courte." Bu mektubu daha uzun yazdım, çünkü onu daha kısa yazmaya vaktim olmadı. Kısa sunum, uzun hazırlığın ürünüdür. Senin sunumunu hiç görmemiş biri, ilk üç slayttan sonra şirketini kendi cümleleriyle anlatabilir mi? *Pazar slaydını sağlam bir hesaba dayandırmak için [Pazar Büyüklüğü Nasıl Hesaplanır? TAM, SAM ve SOM Rehberi](https://girisimcikafasi.com/pazar-buyuklugu-nasil-hesaplanir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # İşini Bırakmadan Girişim Kurmak: Tam Zamanlıya Ne Zaman Geçmeli? Adres: https://girisimcikafasi.com/isini-birakmadan-girisim-kurmak/ Yayın: 2026-10-26 · Güncelleme: 2026-10-26 · Kategori: İş kurma ve büyütme 1871'de Henri Rousseau adında genç bir adam, Paris'in octroi idaresinde ikinci sınıf memur olarak işe başladı. Octroi, şehre giren mallardan alınan bir vergiydi ve şehir kapılarındaki gişelerde toplanırdı. Rousseau hiçbir zaman gümrükçü olmadı. Ona "Douanier", yani gümrükçü lakabını yıllar sonra arkadaşı yazar Alfred Jarry taktı. Mesainin dışında kalan saatlerde Rousseau resim yapıyordu. Hiç ders almamıştı. 1885'te resmî Salon'a girmeye çalıştı, olmadı. 1886'dan itibaren jürisiz Bağımsızlar Salonu'nda her yıl sergiledi. Eleştirmenler düz, çocuksu bulduğu resimleriyle alay etti ve onu bir "pazar ressamı" olarak gördü. 1891'de bir orman resmi gönderdi: tropik bir fırtınada, yaprakların arasında ilerleyen bir kaplan. Genç ressam Félix Vallotton ilk ciddi övgüyü yazdı ve kaplanı "resmin alfası ve omegası" diye niteledi. Rousseau yine de memurluğu bırakmadı. 1893'te, kırk dokuz yaşında, küçük bir emekli maaşıyla ayrıldı ve ancak o zaman tüm gününü resme verdi. Maaş gidince resim onu doyurmadı. Keman dersleri verdi, 1901'den itibaren bir halk eğitim derneğinde ders anlattı. 1908'de Picasso, Bateau-Lavoir'daki atölyesinde onun onuruna yarı ciddi yarı şaka bir ziyafet verdi. Rousseau'nun hikâyesi bir soruyu taşır: maaşlı işle tutku arasındaki köprü ne kadar uzun olmalı? ## Kademeli geçiş neden daha sağlam? İşini bırakmadan girişim kurmanın bir adı var: hibrit girişimcilik. Joseph Raffiee ve Jie Feng, Academy of Management Journal'da 2014'te yayımlanan çalışmalarında ABD'nin uzun soluklu bir işgücü araştırmasını, 1994-2008 yıllarını kapsayacak biçimde inceledi. Maaşlı işten tam zamanlı girişimciliğe kademeli geçenlerde işin kapanma riski, doğrudan atlayanlara göre yüzde 33,3 daha düşük çıktı. Araştırmacıların açıklaması basit: hibrit dönem bir öğrenme dönemi. Gelir sürerken pazarı tanırsın, hatalarını ucuza yaparsın. Bu yolu daha çok riskten kaçınan kişilerin seçtiğini de buldular. Temkinli olmak burada kusur değil, bir yöntem. ## Bir yan projenin on altı ayı Starter Story'deki röportajında Hindistanlı Sumit Bansal, kendi geçişini adım adım anlatıyor. 2013'te bir teknoloji şirketinde çalışırken Excel öğreten bir blog açtı. İşten sonra yazdı, ücretsiz bir blog hizmetinde başladı. On altı ay boyunca tek kuruş kazanmadı; ama yazmayı ve e-posta abonesi toplamayı sürdürdü. 2014'ün sonunda listesi 2.000 kişiyi geçmişti. Abonelerine ne öğrenmek istediklerini sordu, Kasım 2014'te ilk kursunu açtı ve ilk e-postanın ardından bir saat içinde beş satış yaptı. İşinden 2015'te, ikinci kursundan hemen önce ayrıldı. O sırada sitesinden maaşının yarısı kadar kazanıyordu ve birikimi yoktu. Bansal'ın anlattığına göre zaten gelen o para ona bir tampon verdi. 2019'da sitesi ayda ortalama 10.000 dolar civarında gelir getiriyordu. ## İşini bırakmadan girişim kurmak için beş adım ### 1. Sözleşmeni oku İş sözleşmende rekabet yasağı, fikri mülkiyet ya da ek iş maddesi olabilir. Mesai saatinde, şirket bilgisayarında ya da işvereninin müşterileriyle kurulan bir yan proje, sonradan sahibini tartışmalı hâle getirebilir. Emin değilsen bir hukukçuya sor. ### 2. Saatini takvime yaz Rousseau'nun resim saatleri mesainin dışındaydı; seninki de belli olmalı. Haftada sabit birkaç blok seç ve onları bir toplantı gibi koru. Yan proje, kalan zamana bırakıldığında hiç büyümez. ### 3. Önce talebi kanıtla Bansal ürün yapmadan önce bir kitle topladı, ürünü de o kitleye sorarak seçti. Maaş sürerken yapabileceğin en değerli iş budur: birinin sana para vermeye hazır olduğunu görmek. ### 4. Geçiş eşiğini önceden yaz "Hazır olunca" bir eşik değil. Rakamla yaz: yan projeden gelen aylık gelir, son birkaç aydaki büyüme ve kaç aylık giderini karşılayan birikim. Eşiğe gelince karar vermek, o gün duyguyla karar vermekten kolaydır. ### 5. Asıl işareti tanı Bansal'ın anlattığına göre ayrılma nedeni gelir değil, blogun bir sonraki adım için işteyken veremeyeceği kadar saat istemesiydi. Büyümeyi para değil zaman sınırlamaya başladıysa köprünün sonuna gelmişsin demektir. ## Amatör kime denir? "Amatör" kelimesi Türkçeye Fransızca amateur'den geçti. Fransızca kelime Latince amator'dan gelir: seven, âşık. Kökünde amare, yani sevmek fiili var. Bugün para almadan yapılan iş için kullanıyoruz ve çoğu zaman küçümseyerek söylüyoruz; tıpkı eleştirmenlerin Rousseau'ya "pazar ressamı" demesi gibi. Oysa kelime bir eksikliği değil, bir nedeni anlatır. Amatör, işi parası için değil sevdiği için yapan kişidir. Hibrit girişimcinin avantajı da burada: maaş geçimini üstlendiği sürece yan proje, para baskısı altında değil, merakla büyüyebilir. ## Sabit gelirin verdiği huzur Virginia Woolf, 1929'da yayımlanan A Room of One's Own'un ikinci bölümünde, bir halasından kalan yıllık beş yüz sterlinlik mirası anlatır. Ondan önce gazetelere ufak işler yazmış, zarf adreslemiş, yapma çiçek yapmıştır. Mirasla birlikte değişeni şöyle yazar: > "It is remarkable, remembering the bitterness of those days, what a change of temper a fixed income will bring about." O günlerin acılığını hatırlayınca, sabit bir gelirin insanın mizacını ne kadar değiştirdiği şaşırtıcı. Yan projen bugün sana o sabit gelirin ne kadarını veriyor ve ayrılacağın günü belirleyecek rakam ne? *Ayrıldıktan sonra dışarıdan para almadan büyümenin yollarını merak ediyorsan [Bootstrapping Nedir? Yatırım Almadan Girişim Nasıl Büyütülür?](https://girisimcikafasi.com/bootstrapping-nedir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Lindy Etkisi Nedir? Bazı Ürünler Neden Yüz Yıl Satar? Adres: https://girisimcikafasi.com/lindy-etkisi-nedir/ Yayın: 2026-10-25 · Güncelleme: 2026-10-25 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım Jean-Jacques Rousseau, 1767'de yayımlanan Dictionnaire de musique adlı müzik sözlüğüne birkaç halk ezgisinin notasını da ekledi. Bunlardan biri İsviçreli çobanların dağdaki inekleri sağıma çağırırken boruyla çaldığı ezgiydi: Ranz des Vaches, Almancasıyla Kuhreihen. Rousseau notaların yanına tuhaf bir açıklama düştü. İsviçreliler bu ezgiyi o kadar seviyordu ki, yazdığına göre, yabancı ülkelerdeki İsviçreli birliklerde çalınması ölüm cezası tehdidiyle yasaklanmıştı. Çünkü duyanları gözyaşına boğuyor, firara sürüklüyor ya da öldürüyordu. İçlerinde memleketlerini yeniden görme arzusunu öyle alevlendiriyordu. Rousseau bu hikâyeyi uydurmamıştı. 1710'da Baselli hekim Theodor Zwinger aynı ezgiyi bir tıp metninde anmış, onu duyan paralı askerlerin bitkin düştüğünü yazmıştı. Birkaç notalık bir çoban ezgisi, koca bir orduyu dağıtacak kadar güçlü sayılıyordu. Gücü notalardan değil, insanlara geri getirdiği şeyden geliyordu. ## Kimsenin övmediği şeker nasıl 179 yıl yaşadı? The Hustle yazarı Katherine Laidlaw, Eylül 2026'daki yazısında aynı gücün bugün de satış yaptığını anlatıyor. Örneklerinden biri Necco Wafers: renkli, tebeşir gibi, mumlu kâğıda sarılı şeker diskleri. İngiliz göçmeni Oliver Chase 1847'de bir pastil kesme makinesi icat etti ve bu şekerleri onunla üretmeye başladı. Müşteriler tadını hiç övmedi; Laidlaw'ın derlediği yorumlarda "bayat mide tableti" benzetmesi bile var. Ama şirket 2018'de iflas edip Temmuz 2018'de üretimi durdurunca işler değişti. Şekercilik tarihçisi Beth Kimmerle'nin anlattığına göre internette bir rulonun fiyatı 1.000 doları geçti. NPR'ın aktardığı bir haberde 23 yaşında bir kadın, toptancının bütün stoğu için 2003 model arabasını teklif etti. Spangler Candy markayı ve makineleri satın aldı, şekerler Mayıs 2020'de yeniden üretime girdi. Kimmerle'nin cümlesi akılda kalıyor: bir ürünün duygusal değerini hiçbir şey, insanlara onu bir daha alamayacaklarını söylemek kadar açık göstermez. Ona göre şeker, "en hızlı zaman yolculuğumuz." ## Uzun yaşayan ürünlerden çıkan dersler ### Müşterinin neye bağlı olduğunu bil Necco 2009'da tarifi değiştirdi; yapay renk ve aromaları çıkardı, şekeri yumuşattı. Amaç çocuklarının beslenmesine dikkat eden genç anneleri çekmekti. Eski müşteriler şikâyet etti ve 2011 yazında eski tarife dönüldü. Kimmerle'ye göre insanlar daha meyveli bir tat istemiyor, "bu, hatırladığım şey" dedirten işaretleri istiyor. Ürününü iyileştirmeden önce müşterinin asıl neye bağlı olduğunu sor. ### Ürün kendi reklamını taşısın Kimmerle, Necco'nun ilk yıllardaki başarısını iki şeye bağlıyor: makineleri sayesinde ABD'de şekeri büyük ölçekte üreten ilk şirket olması ve her diskin üzerine markanın basılması. Her şeker, kendi reklamıydı. Ürünün kullanıldığı anda kim olduğunu söylüyorsa, her satış bir sonrakini hazırlar. ### Alışkanlığın içine yerleş Laidlaw'ın ikinci örneği kasa fişi. Tarihçi Jane Sancinito'ya göre insanlığın en eski yazıları zaten makbuzlar. Akıllı telefon çağında kâğıt fişin yaşamasının bir nedeni de patika bağımlılığı: bir teknoloji altyapıya ve alışkanlıklara yerleştiğinde, daha iyisi çıksa bile kalır. The Hustle'ın 2026'daki hesabıyla bu, yaklaşık 5 milyar dolarlık bir iş. Ürünün bir alışkanlığın parçası olunca rakibin yalnızca senden iyi olmakla yetinemez; o alışkanlığı da değiştirmek zorunda kalır. ### Çekirdeği koru, etrafını değiştir Üçüncü örnek Old Farmer's Almanac. Robert Bailey Thomas 1792'de ilk sayıyı çıkardığında amacı yıllığı "faydalı ve hoş bir mizah dozuyla" yazmaktı. Laidlaw'ın yazdığına göre Thomas'ın hava tahmini formülü bugün hâlâ New Hampshire'daki merkezde kilitli siyah bir kutuda duruyor. Uzun vadeli tahminler ise artık bir meteoroloji şirketinden alınıyor. Laidlaw'ın 2026'daki yazısına göre baskı yaklaşık 2,5 milyon. Okur değişti, yöntem değişti, kutu yerinde kaldı. ## Sıla hasreti ve Lindy yasası İsviçreli askerlerin derdine adını 1688'de Basel'de henüz yirmisine basmamış bir tıp öğrencisi, Johannes Hofer koydu. Tezinde Yunanca nostos (eve dönüş) ve algos (acı) kelimelerini birleştirdi: nostalji. Kelime bir hastalık adı olarak doğdu; belirtileri arasında bayılma ve yüksek ateş sayılıyordu. Hekimler o dönem bu derdi mal du Suisse, yani "İsviçre hastalığı" diye de anıyordu. İkinci kavram daha yeni. Albert Goldman 1964'te The New Republic'te New York'taki Lindy's şarküterisinde toplanan komedyenlerin sohbetlerini anlatırken "Lindy yasası" adını kullandı. Nassim Nicholas Taleb 2012'de Antifragile kitabında fikri genişletti: bozulmayan şeylerde, bir kitapta, bir fikirde, bir alışkanlıkta, şimdiye kadar yaşanan süre, kalan ömrün en iyi tahminidir. Kırk yıldır basılan bir kitabın kırk yıl daha basılması beklenir. Lindy etkisi girişimciye şunu söyler: uzun yaşayan ürünler, uzun yaşayan bir ihtiyaca tutunur. Hatırlamak, belgelemek, geleceği tahmin etmeye çalışmak. Özellikler eskir, ihtiyaçlar kalır. ## Değişmeden kalmak için değişmek Giuseppe Tomasi di Lampedusa'nın 1958'de yayımlanan Il Gattopardo romanında genç Tancredi, amcası Prens'e şöyle der: > "Se vogliamo che tutto rimanga com'è, bisogna che tutto cambi." Her şeyin olduğu gibi kalmasını istiyorsak, her şeyin değişmesi gerekir. Yıllık bunu yaptı: kutuya dokunmadı, etrafındaki her şeyi değiştirdi. Necco ise kutuyu açtı ve iki yılda geri kapattı. Müşterine yarın "bunu artık yapmıyoruz" desen, gözyaşı döken biri çıkar mı? Çıkarsa, tam olarak neyin yokluğuna ağlar? *Müşterinin gerçekten neye bağlandığını anlamak için [Ürün-Pazar Uyumu Nedir? Bulduğunu Nasıl Anlarsın?](https://girisimcikafasi.com/urun-pazar-uyumu-nedir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Müşteri Kaybı Nedir? Churn ve Tutma Oranı Nasıl Ölçülür? Adres: https://girisimcikafasi.com/musteri-kaybi-churn-nedir/ Yayın: 2026-10-24 · Güncelleme: 2026-10-24 · Kategori: İş kurma ve büyütme 10 Şubat 1806'da Boston limanından Martinik'e giden bir gemi, ambarında göl buzu taşıyordu. Boston Gazette şu notu düştü: "Şaka değil. Gümrükten Martinik'e buz yüklü bir gemi çıktı. Umarız kaygan bir spekülasyon olmaz." Geminin sahibi 23 yaşındaki Frederic Tudor'du. Buzun önemli kısmı üç haftalık yolda eridi, kalanı da depo olmadığı için adada hızla tükendi. Tudor ilk seferden yaklaşık 4.500 dolar zararla döndü. Asıl ders on beş yıl sonra geldi. Tudor bu kez Havana'da çift duvarlı bir buz evi kurmuş, Charleston ve Savannah'ya satış yapıyordu. 5 Şubat 1821'de Stephen Cabot'a yazdığı mektupta tablo şuydu: Kendini zengin sanırken iflasın eşiğine gelmişti. En iyi pazarı Havana'da satışlar yarıya, Charleston ve Savannah'da üçte bire inmişti. Martinik'te üç yılda 25.000 dolar kaybettiklerini yazıyor, işi bırakmaktan söz ediyordu. Bırakmadı. Baker Library'nin 1932'de yayımladığı bültene göre Tudor, insanlara soğuk içeceğin ılık olandan ne kadar ferahlatıcı olduğunu ikisini aynı fiyata satarak öğretti. 4 Ağustos 1852'de, 69 yaşına girerken yazdığı mektupta yarım asırlık işini üç maddede özetledi: Buz nereye götürüldüyse önce başarısız olmuştu; sonra her yerde kâr geldi ve talep "zaman ve alışkanlıkla" arttı. Tudor'un sorunu ilk satış değildi. Sorun, ertesi yaz aynı müşterinin yine buz isteyip istemeyeceğiydi. ## Müşteri kaybı nedir? Müşteri kaybı, İngilizce adıyla churn, belirli bir dönemde ürününü kullanmayı ya da ona ödeme yapmayı bırakan müşterilerin oranıdır. Hesabı basit: Dönem içinde ayrılan müşteri sayısını, dönem başındaki müşteri sayısına bölersin. Ay başında 200 müşterin varsa ve ay içinde 10'u gittiyse aylık kaybın yüzde 5'tir. Tutma oranı bunun ters yüzüdür. Yüzde 5 küçük görünür, ama her ay tekrarlanır. Ayda yüzde 5 kaybeden bir şirket, yılın sonunda başladığı müşterilerin yalnızca yüzde 54'ünü elinde tutar. Yeni müşteri getirmek için harcadığın her emeğin neredeyse yarısı, bir yıl içinde Tudor'un ambarındaki buz gibi erir. ## Tutma oranını doğru ölçmek Failory'de yazan Enzo Avigo, tutma oranını ürün-pazar uyumunun en iyi göstergesi sayıyor. Kayıt ve satış rakamları iyi bir pazarlama kampanyasıyla şişebilir; tutma oranı ise insanların kalıp kalmadığını, ürünü kullanıp ödemeye devam edip etmediğini gösterir. Ama yanlış ölçülürse o da yalan söyler. ### Zaman aralığını işine göre seç Avigo'nun örneği Zapier. Ürün, kurulup kendi başına çalışsın diye tasarlanmış; kullanıcının her gün girmesi gerekmiyor. Zapier günlük aktif kullanıcıya baksaydı başarısını olduğundan kötü görürdü. Haftada bir açılan bir ürünü günlük ölçmek, sana sahte bir kayıp gösterir. Avigo ayrıca iki haftalık hareketi tutma saymıyor; kendisi üç ay sonrasına bakmayı tercih ediyor. ### Kayıttan itibaren ölç Avigo'ya göre en sık hata, tutmayı ürünü gerçekten kullanmaya başlayan kişiden itibaren ölçmek. Grafik böyle daha güzel görünür, çünkü kayıttan hemen sonra gidenler hesaba girmez. Oysa o ilk kopuşlar sana konumlandırmanın ya da ilk deneyimin nerede kırıldığını söyler. ### Müşterileri gruplara ayır Aynı ay gelen müşterileri bir grup, yani kohort olarak izlersen, yaptığın değişikliklerin etkisini görürsün. Avigo küçük girişimlerde istatistiksel kesinlik beklemeyi önermiyor, ama üç kişiye bakıp ürünü değiştirmemek için bir grupta 50 kişiyi kaba bir alt sınır olarak görüyor. ### Kendini doğru ölçütle kıyasla Avigo'nun Lenny's Newsletter'dan aktardığı ölçüte göre tüketiciye satan yazılımlarda üç aylık tutma oranının yüzde 30-40'ın, şirketlere satanlarda yüzde 50'ye yakın olması iyi bir işaret. ## Gideni azaltmanın yolu, kalanı anlamak Tudor'un aynı fiyat hamlesi, bugün "aha anı" denen şeyin erken bir örneği. Avigo bunu, kullanıcının ürünün değerini ilk kez kavradığı an diye tarif ediyor. Tahminine göre Zapier için bu an, araca girmek değil ilk otomasyonu kurmak; Loom için eklentiyi yüklemek değil ilk videoyu çekmek. Kullanıcı o ana varmadan ayrılıyorsa, kayıp ürünün kendisinden değil oraya giden yoldandır. İkinci adım, grafiğin moral bozan kısmına değil umut veren kısmına bakmak. Avigo'nun gözlemine göre erken dönemdeki şirketler kullanıcıların yüzde 96'sının gittiğini görünce paniğe kapılıyor. Oysa kalan yüzde 4'te çoğu zaman şaşırtıcı derecede bağlı küçük bir grup vardır. Kim olduklarına, hangi işi yaptıklarına, ürünün hangi parçasını kullandıklarına bak. Sonra onlar için üret. Avigo'nun aktardığına göre konumlandırma uzmanı April Dunford da kariyerine böyle başladı. Çalıştığı girişimin tutmayan bir ürününü kapatmadan önce müşterilerle konuştu ve küçük bir grubun ürünü hiç beklenmedik bir şekilde kullandığını gördü. Şirket ürünü o pazara göre yeniden konumlandırdı ve satışlar patladı. Son olarak gidenlerle de konuş. Dunford'un uyardığı gibi, konumlandırma belirsizse insanlar ürünü başka bir şey sanarak gelir ve ilk temasta gider. Bu durumda sorunu üründe değil, onu nasıl anlattığında ararsın. ## Tutmak, sahip olmak, yayık Tutma oranının İngilizcesi retention, Latince retinere fiilinden gelir: re- "geri" ve tenere "tutmak". Alışkanlık anlamındaki habit de Latince habitus'tan, o da habere, yani "sahip olmak, tutmak" fiilinden türer. İki kelime de aynı şeyi söyler: Elinde tuttuğun şey, alıştığın şeydir. Churn ise daha mütevazı bir yerden gelir. Eski İngilizcede cyrin, sütü çalkalayıp tereyağı çıkaran yayıktır. Kelime bugün iş dünyasında müşteri kaybını, telekomda operatör değiştirmeye hazır kitleyi anlatıyor. Yayık her dönüşte iki şey ayırır: Biri kalır, öteki akıp gider. Senin işin, kalanın neden kaldığını bilmek. ## Son söz Romalı şair Ovidius, Aşk Sanatı'nın ikinci kitabında yeni başlayan bir bağın nasıl kalıcı olacağını anlatırken bir girişimcinin defterine yazılabilecek iki dize bırakır: > "Fac tibi consuescat: nil adsuetudine maius: / Quam tu dum capias, taedia nulla fuge." Sana alışsın; alışkanlıktan büyük güç yoktur. Onu kazanana dek hiçbir zahmetten kaçma. Tudor buzun değil alışkanlığın satıcısıydı. Üç ay sonra bugünkü müşterilerinin kaçı hâlâ seninle olacak, ve kalanların neden kaldığını biliyor musun? *Kalan müşterilerin sana neyi işaret ettiğini anlamak için [Ürün-Pazar Uyumu Nedir? Bulduğunu Nasıl Anlarsın?](https://girisimcikafasi.com/urun-pazar-uyumu-nedir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Hisse Seyrelmesi Nedir? Yatırım Alırken Şirketinin Ne Kadarını Sattığını Bilmek Adres: https://girisimcikafasi.com/hisse-seyrelmesi-nedir/ Yayın: 2026-10-23 · Güncelleme: 2026-10-23 · Kategori: Finans ve iş modeli 1867 sonbaharında Milwaukee'de, eski bir değirmenden bozma bir makine atölyesinde üç adam yeni icatlarıyla mektup yazıyordu. Matbaacı Christopher Latham Sholes, ortakları Samuel Soule ve Carlos Glidden'la birlikte yaptıkları yazı makinesini tanıdıklarına göstermek istiyordu. Yüzlerce mektup gitti. George Iles'in 1912'de yayımlanan Leading American Inventors kitabına göre içlerinden yalnızca biri hedefi buldu. Mektubu Pennsylvanialı James Densmore almıştı. Makineyi görmeden patentten pay istedi. Üç ortak aceleyle toplandı ve ona patentin dörtte birini teklif etti; karşılığında o güne kadarki bütün masrafları ödeyecekti. Densmore, masrafın ne kadar olduğunu bilmeden hemen evet dedi. Sonradan tutar yaklaşık 600 dolar çıktı. Makineyi ilk kez gördüğünde beğenmedi. Iles'in aktardığına göre "temel ilkelerinin sağlam olduğunu göstermekten başka bir işe yaramaz" dedi ve geliştirmeyi sürdürmeleri için gereken parayı vereceğini söyledi. Soule ve Glidden bir süre sonra çekildi. Sholes yaklaşık otuz model daha yaptı, her birinin parasını Densmore ödedi. Her yeni masrafla Densmore'un payı biraz daha büyüdü. 1873'te makine Remington fabrikasına gittiğinde Sholes payı için toplu bir ödeme kabul etti. Iles'in 1912'de yazdığına göre rivayet bu parayı 12.000 dolar olarak verir. Densmore ise telif payını seçti ve bu ona 1.500.000 dolar kazandırdı. Sholes'un payını kimse elinden almamıştı. Pay, her seferinde küçük ve makul görünen bir dilimle eriyip gitmişti. ## Seyrelme gürültü yapmaz Bugün kurucuların çoğu Sholes'tan daha karmaşık bir yolda yürüyor. Y Combinator'ın finans direktörü ve ortaklarından Kirsty Nathoo, 2018'deki bir Startup School sunumunda 1.500'den fazla şirketin kuruluşunu ve yatırım turlarını gördüğünü anlatıyor. Ona göre kurucuların en sık yaptığı hata, şirketin ne kadarını sattığını o anda bilmemek. Nathoo'nun uyardığı cümle de tanıdık: "Pay tablomuzla avukatlarımız ilgileniyor." Bu tehlikeli bir rahatlık. Kimin kaç payı olduğunu gösteren basit bir tablo, işin başında yeterli. Ama o tabloyu anlamak kurucunun işi. ## SAFE nedir, ne değildir? ABD'de girişimlerin çoğu ilk parayı SAFE ile toplar: Simple Agreement for Future Equity, yani gelecekte hisse verme sözleşmesi. Yatırımcı parayı bugün verir, şirket de ileride fiyatlı bir tur yaptığında ona hisse vereceğine söz verir. SAFE borç değildir; faizi ve vadesi yoktur. Nathoo'ya göre pazarlıkta genellikle iki şey konuşulur: yatırımın tutarı ve değerleme tavanı. Sorun da buradan doğar. SAFE henüz hisse olmadığı için pay tablosu değişmez. Tablo değişmeyince kurucu hiçbir şey satmadığını sanır. ## Her SAFE'i o gün topla YC'nin 2018'de önerdiği değerleme sonrası SAFE'te hesap tek satırdır: yatırım tutarı bölü değerleme tavanı. Nathoo'nun 2018'deki örneğinde ilk yatırımcı 4.000.000 dolar tavanla 200.000 dolar koyar ve şirketin yüzde 5'ini alır. Birkaç ay sonra ikinci yatırımcı 8.000.000 dolar tavanla 800.000 dolar koyar, o da yüzde 10'unu alır. Tabloda tek satır değişmemiştir, ama kurucular şirketin yüzde 15'ini satmıştır. Her SAFE imzalandığı gün bu hesabı yap ve toplamı bir kenara yaz. Densmore'un her çeki gibi, her SAFE de tek başına küçük görünür. ## Opsiyon havuzunu da hesaba kat Para gelince ilk iş çoğunlukla işe alımdır ve çalışanlara hisse opsiyonu ayrılır. Nathoo'nun örneğinde bu havuz kurulduktan sonra tablo, kuruculara yüzde 92,5 gösterir. Gerçek pay ise SAFE'ler düşülünce yaklaşık yüzde 78,6'dır. Fiyatlı turda yatırımcılar genellikle opsiyon havuzunun turdan sonra yüzde 10 civarına çıkarılmasını ister; Nathoo'ya göre yüzde 15'in üstü olağan değildir. Bu büyütme, yeni gelen paradan değil, mevcut ortakların payından çıkar. ## Seri A'da tablo ne söyler? Aynı örnekte şirket bir yıl sonra 15.000.000 dolar ön değerlemeyle 5.000.000 dolar toplar; değerleme sonrası 20.000.000 dolar olur. Önce SAFE'ler hisseye döner, sonra opsiyon havuzu büyür, en son yeni para girer. Nathoo'nun 2018'deki sunumuna göre tur kapandığında kuruculara kalan pay yüzde 51,5'tir. Başta tabloda yüzde 92,5 gören kurucu için bu bir şoktur. Nathoo'nun dediği gibi o noktada yapılabilecek pek bir şey yoktur, çünkü seyrelmenin çoğu imzalanmış SAFE'lerle çoktan gerçekleşmiştir. Her turdan önce kendine iki soruyu sor: - **Bugüne kadar ne sattım?** Bütün SAFE'lerin yüzdelerini topla, opsiyon havuzunu ekle. - **Bu turdan sonra ne kalacak?** Yeni yatırımın yüzdesini ve havuz büyütmesini düş, sonucu kurucu sayısına böl. YC'nin tohum yatırımı rehberinde Geoff Ralston, tohum turunda yüzde 10 vermenin harika olduğunu, çoğu turun yüzde 20'ye kadar seyrelme gerektirdiğini ve yüzde 25'in üstünden kaçınmak gerektiğini yazıyor. ## Tavan için savaşma Ters yönde bir tuzak da var: değerleme tavanını bir başarı ölçüsü gibi görmek. Nathoo bunu da hesapladı. Örnekteki ikinci yatırımcının tavanı 8.000.000 yerine 10.000.000 dolar olsaydı, kuruculara kalan pay yüzde 51,5 yerine yüzde 52,7 olacaktı. Bu farkı her gün pazarlık yapan yatırımcılardan koparmak için harcanacak emek, çoğu zaman şirkete harcanması gereken emektir. Tersine çok yüksek bir tavan da risklidir. Sonraki fiyatlı tur tavanın altında kalırsa SAFE'ler daha düşük fiyattan hisseye döner ve beklediğinden fazlasını satmış olursun. ## Seyreltmek ve tufan İngilizcedeki dilution, Latince diluere fiilinden gelir: dis- "ayrı, uzağa" ve luere "yıkamak". Kelimenin ilk anlamı yıkayıp götürmek, eritmektir. Aynı fiilden diluvium, yani tufan doğdu; İngilizcedeki deluge oradan gelir. Türkçe muhasebe dilinde "sulandırılmış hisse başına kazanç" denmesi de tesadüf değil. Payın kaybolması bir kerede gelen bir sel değil, damla damla eklenen sudur. Psikologlar bu körlüğün bir adını da koydu: payda ihmali. Veronika Denes-Raj ve Seymour Epstein'ın 1994'te yayımlanan deneyinde katılımcılar iki kâseden birinden kırmızı şekerleme çekerek ödül kazanacaktı. Birinde 10 şekerden 1'i, ötekinde 100 şekerden 9'u kırmızıydı. Küçük kâsenin şansı daha yüksekti, ama katılımcıların yüzde 61'i büyük kâseyi seçti. Gözleri kırmızıların sayısındaydı, toplamda değil. Kurucular da pay tablosuna aynı gözle bakar. Hisse sayısı yerinde durur, değişen paydadır. Sayı değişmediği için kayıp görünmez. ## Görünmeyen aşınma Romalı şair Lucretius, De Rerum Natura'nın birinci kitabında gözle görülmeyen değişimi anlatırken sıradan örnekler seçer: > "anulus in digito subter tenuatur habendo, / stilicidi casus lapidem cavat... / haec igitur minui, cum sint detrita, videmus. / sed quae corpora decedant in tempore quoque, / invida praeclusit speciem natura videndi." Parmaktaki yüzük takıldıkça incelir, damlayan su taşı oyar. Aşındıklarında küçüldüklerini görürüz; ama her an hangi parçacıkların ayrılıp gittiğini, kıskanç doğa gözümüzden saklamıştır. Sholes payının nasıl eridiğini ancak iş bittiğinde gördü. Bugün açıp baktığında, şirketinin yüzde kaçının gerçekten sana ait olduğunu tek cümleyle söyleyebilir misin? *Seyrelmeden önceki ilk bölüşümü doğru kurmak için [Kurucu Ortaklar Arasında Hisse Nasıl Paylaşılır?](https://girisimcikafasi.com/kurucu-ortaklar-hisse-paylasimi/) yazısına göz atabilirsin.* --- # BioWare Neden Kapandı? Adres: https://girisimcikafasi.com/bioware-neden-kapandi/ Yayın: 2026-10-22 · Güncelleme: 2026-10-22 · Kategori: İş kurma ve büyütme Şubat 1995'te Edmonton'da üç genç adam bir oyun şirketi kurdu. Ray Muzyka, Greg Zeschuk ve Augustine Yip, Alberta Üniversitesi'nin tıp fakültesini yeni bitirmişti. Her biri şirkete 100.000 dolar koydu. Yip hekimliğe devam etti, Muzyka ve Zeschuk ise tıbbı bırakıp kendilerini oyunlara verdi. Otuz bir yıl sonra, 21 Ekim 2026'da, BioWare'in hesabından kısa bir açıklama yayımlandı. Önce oyunların adları sıralanıyordu: Baldur's Gate, Neverwinter Nights, Star Wars: Knights of the Old Republic, Dragon Age, Mass Effect, Anthem. Ardından şu cümle geliyordu: "BioWare kapanıyor ve bir sonraki Mass Effect projesinin erken geliştirmesi sona eriyor." Bu bir girişimin kasası boşaldığı için kapanma hikâyesi değil. Kapanış kararı Edmonton'da verilmedi. Kararı, stüdyonun on dokuz yıldır parçası olduğu şirket verdi. ## Ne yapıyordu? BioWare, hikâye ağırlıklı rol yapma oyunları geliştiren bir stüdyoydu. 1998'de çıkan Baldur's Gate onu türün en bilinen adlarından biri yaptı. Neverwinter Nights (2002), Star Wars: Knights of the Old Republic (2003) ve Jade Empire (2005) bunu izledi. Stüdyonun imzası, oyuncunun verdiği kararların karakterlerle ilişkisini ve hikâyenin sonunu değiştirmesiydi. Kasım 2005'te BioWare, Pandemic Studios ile birlikte yatırım şirketi Elevation Partners'ın desteklediği VG Holding çatısı altına girdi. 11 Ekim 2007'de Electronic Arts, VG Holding'i satın aldığını duyurdu. EA'nın bültenine göre hissedarlara 620 milyon dolara kadar nakit ödenecek, bazı çalışanlara da 155 milyon dolara kadar hisse verilecekti. Aynı yıl ilk Mass Effect çıktı, 2009'da Dragon Age: Origins, 2011'de çevrim içi Star Wars: The Old Republic geldi. 18 Eylül 2012'de Muzyka ve Zeschuk oyun sektöründen emekli olduklarını açıkladı. ## Ne ters gitti? Sonraki yıllarda stüdyo, en iyi bildiği tek kişilik hikâyelerden uzaklaşan bahislere de girdi. Yayımlanmış bilgilerle zaman çizgisi şöyle: - **2019:** Çevrim içi oynanan Anthem çıktı ve beklentinin altında kaldı. - **Ağustos 2023:** Stüdyoda yaklaşık 50 geliştiricinin işine son verildi. - **31 Ekim 2024:** Dragon Age: The Veilguard çıktı. EA'nın açıklamasına göre oyun 2024'ün son üç ayında 1,5 milyon oyuncuya ulaştı, bu şirketin beklentisinin yaklaşık yarısıydı. - **Ocak 2025:** Stüdyo küçültüldü. Bloomberg'e göre iki yıl önce 200'ü aşkın olan kadro 100 kişinin altına indi. - **29 Eylül 2025:** Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu, Silver Lake ve Affinity Partners'ın EA'yı 55 milyar dolara satın alıp borsadan çekeceği açıklandı. - **12 Ocak 2026:** EA, Anthem'in sunucularını kapattı. - **Mart 2026:** GameSpot'a göre EA, yatırımcılara yaklaşık 700 milyon dolar tasarruf planladığını söyledi. - **4 Ağustos 2026:** Satın alma tamamlandı. - **21 Ekim 2026:** EA, çalışanlarının yaklaşık yüzde 3'ünü, 400 kişiyi etkileyen bir yeniden yapılanma açıkladı. GameSpot'un aktardığı Bloomberg haberine göre kesintinin yaklaşık 50'si BioWare'deydi. Stüdyo ve Edmonton ofisi kapandı. EA'nın operasyon direktörü David Tinson ile stüdyolar direktörü Cam Weber'in çalışanlara gönderdiği mektupta, şirketin son aylarda işine "sert bir bakış" attığı yazıyordu. Erken geliştirme aşamasındaki yeni Mass Effect iptal edildi. Yatırım spor oyunlarına, Apex Legends'a, Battlefield'a, yeni bir Star Wars Jedi oyununa ve bir Iron Man oyununa kaydırıldı. ## Girişimciler için dersler - **Satıştan sonra kararı kimin vereceğini konuş.** 2007'deki satış BioWare'e büyük bir şirketin kaynaklarını getirdi. Aynı satış, kötü bir yılda stüdyonun geleceğine kimin karar vereceğini de belirledi. - **Güçlü olduğun alandan uzaklaşan büyük bahsi ölçerek yap.** Hikâye odaklı oyunlarıyla tanınan bir stüdyonun 2019'daki çevrim içi denemesi, yedi yıl sonra sunucuları kapanarak bitti. - **Beklentiyi kimin yazdığını bil.** 2024'te 1,5 milyon oyuncu küçük bir sayı değil. Ama bütçesi ve planı bunun iki katına göre kurulmuş bir oyun için yarım başarıdır. - **Sahibinin bilançosu senin de riskindir.** Bir grubun içindeysen kendi rakamların iyi olsa bile grubun borcu ve öncelikleri seni etkiler. ## Kaldıraçlı satın alma: borç kimin omzunda? Son derse bir kavram eşlik ediyor: kaldıraçlı satın alma. Bir şirketin büyük ölçüde borç parayla satın alınmasıdır. Borcun teminatı çoğu zaman satın alınan şirketin kendi varlıklarıdır. Yani faturayı satın alınan şirket öder: faiz ve anapara, onun nakit akışından çıkar. EA'nın 2025'te açıklanan 55 milyar dolarlık satın alımı, tarihin en büyük kaldıraçlı satın alımı olarak kaydedildi. Bedelin 20 milyar doları JPMorgan Chase'in kredisiyle karşılandı. Böyle bir yapıda yeni sahip için her birim aynı soruya cevap verir: borcun faizini taşımaya ne kadar katkı yapıyor? Stüdyosu küçülmüş, son iki büyük oyunu beklentinin altında kalmış ve yeni projesi henüz erken aşamada olan bir birim, bu sorunun en zor cevabını verir. Bunu yalnız dev şirketler için düşünme. Bir yatırımcıdan borç ya da hisse aldığında, şirketin kararları o paranın beklentisine göre şekillenir. [Hazır bir işletmeyi devralmayı](https://girisimcikafasi.com/hazir-isletme-devralmak/) anlatan yazı, satın alanın tarafından bakan sorularla bu dengeyi ele alıyor. ## Uzun olan ne? Hipokrat'ın Aforizmalar'ı bir hekimlik metniyle açılır: > "Ὁ βίος βραχύς, ἡ δὲ τέχνη μακρή, ὁ δὲ καιρὸς ὀξύς, ἡ δὲ πεῖρα σφαλερή, ἡ δὲ κρίσις χαλεπή." Türkçesiyle: Hayat kısa, zanaat uzun, fırsat kaçıcı, deneme tehlikeli, yargı zor. Üç hekimin kurduğu stüdyo otuz bir yıl yaşadı. Yaptığı oyunlar hâlâ oynanıyor. Zanaat uzun sürdü, şirketin ömrü kısa kaldı. Senin kurduğun şeyin uzun sürecek parçası ne, ve onun hakkındaki kararı kim veriyor? BioWare'in kaydını ve kaynaklarını [Girişim Mezarlığı'ndaki sayfasında](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/bioware/) bulabilir, kapanan diğer girişimlerin hikâyelerine [Girişim Mezarlığı](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/) arşivinden ulaşabilirsin. --- # Düşük Performanslı Çalışanı İşten Çıkarmak: Zor Konuşma Nasıl Yapılır? Adres: https://girisimcikafasi.com/dusuk-performansli-calisani-isten-cikarmak/ Yayın: 2026-10-22 · Güncelleme: 2026-10-22 · Kategori: Liderlik ve çalışma hayatı Mayıs 1781'de Viyana'da, 25 yaşındaki Wolfgang Amadeus Mozart, efendisi Salzburg Prens-Başpiskoposu Hieronymus Colloredo'nun huzurundaydı. Babasına 12 Mayıs'ta yazdığı mektuba göre başpiskopos ona art arda ağır sözler etmiş ve şunu söylemişti: "Bana doğru dürüst hizmet etmeyecekse defolup gitsin." Mozart bu sözü bir yol verme olarak kabul etti. Ertesi gün istifa dilekçesini, başpiskoposa iletsin diye sarayın başkâhyası Kont Arco'ya verdi. Arco dilekçeyi almadı. Sonraki haftalarda üç dilekçe yazdı, beş kez sundu; her seferinde geri çevrildi. 9 Haziran 1781 tarihli mektubunda Mozart sonunu anlattı. Başpiskopos ertesi gün Viyana'dan ayrılacaktı; Mozart dilekçeyi kendisi vermeye gitti. Arco onu dört hafta oyaladıktan sonra bekleme odasında kapıdan dışarı itti ve bir tekme attı. Mektuplar bugün hâlâ okunuyor. Bir ayrılığın nasıl yapıldığı, iki yüz kırk yılı aşkın süredir o tekmeyle hatırlanıyor. ## Ayrılık, ilişkinin en uzun hatırlanan anıdır İşten çıkarmak, yöneticiliğin en sevilmeyen işi. Birinin maaşını kesiyor, hayatını onun istemediği bir yöne çeviriyorsun. Yine de kimse işe almada kusursuz değil. Yanlış kişiyi tutmak hem şirkete hem ekibe zarar verir. Yedi yılı aşkın CEO'luk yapmış, bugün yatırımcı olan Liz Wessel, First Round Review'daki yazısında ilk denemesini anlatıyor. O kadar beceriksizce başlamış ki çalışan konuşmanın birkaç dakikasında terfi alıp almadığını sormuş. Wessel'in önerileri yaklaşık 75 kişiye kadar olan girişimler için. Hukuki sebeple ya da küçülme yüzünden çıkarma değil, performansı yetmeyen biriyle yolları ayırmak üzerine. ## Kimse sürprizle kovulmamalı Wessel'e göre performansı yüzünden işten çıkarılan biri buna şaşırıyorsa, yönetici olarak başarısız olmuşsun demektir. Sürprizin üç bedeli var. Ekip "bana da habersiz olabilir" diye korkar. Sorunu bilseydi düzeltebilecek biri o şansı hiç bulamaz. Haklı olsan bile hukuki bir anlaşmazlığa kapı açılır. - **Yazıya geçir:** Gözlemlerini sade, somut ve alaysız yaz. Wessel'in ölçüsü: her notu, bir gün çalışanın avukatı yüksek sesle okuyacakmış gibi yaz. - **Düzenli konuş:** Haftada bir ya da iki kez birebir görüş, "iyi"nin neye benzediğini örnek ve hedefle anlat. - **Özetini gönder:** Her görüşmeden sonra konuşulanları e-postayla ya da mesajla ilet. - **Makul süre ver:** Kimi kurucu iki ila dört hafta der. Beklentin de süren de gerçekçi olsun. ## Karar vermeden önce iki soru Wessel, işten çıkarmanın çoğu zaman yöneticinin de hatası olduğunu hatırlatıyor; o kişiyi işe alan sensin. Karardan önce iki şeyden emin ol: sorun kötü yönetimden ya da kişinin başarıya hazırlanmamasından kaynaklanmıyor ve iyi performansın ne olduğu açıkça söylendi. İkisi de doğruysa girişim dünyasında sık tekrarlanan söz devreye girer: "Şüphe varsa, şüphe yoktur." Wessel'in bir testi daha var. Bu kişinin piyango çıktığı için istifa ettiğini düşün. İçin rahatladıysa harekete geçme zamanı gelmiştir. ## Konuşma kısa, net ve saygılı olsun Konuşmadan önce ayrılık belgelerini ve tazminatı bir avukatla hazırla; kurallar ülkeden ülkeye, hatta eyaletten eyalete değişiyor. Wessel'in gözlemine göre erken aşama girişimlerde tazminat, kıdeme göre iki ila altı haftalık maaş arasında. Görüşmeyi cam duvarlı bir toplantı odasında değil, çıkışa yakın kapalı bir odada ya da yakındaki bir kafede yap. Wessel, endişe yoksa yöneticiyle çalışan arasında birebir görüşmeyi öneriyor; iki kişi karşısında oturmak tek kişiye yüklenmek gibi hissettirebilir. İlk cümle kararı söylemeli: "Maalesef bugün bu şirketteki son günün." Wessel'in ilk denemesindeki hata, söze iltifatlarla girmekti. Ardından uzun açıklamaya girme. Daha önceki performans görüşmelerine atıf yapman yeter. Erişimleri aynı gün kapat, ama maaş bordrosuna, sağlık sigortasına ve hisse belgelerine ulaşabileceğinden emin ol. Wessel, 75 kişinin altındaki girişimlerin çoğunun resmî performans geliştirme planından kaçındığını yazıyor. Bu planların büyük kısmı ayrılıkla bitiyor. Sürekli geri bildirim, sorunu plana gerek kalmadan yakalar. ## Ekibe nasıl anlatırsın? Ayrılan kişiyi kötüleme. Ayrılan birini kötüleyen yöneticiyi gören ekip, sıranın kendisine gelmesinden korkar. İşi doğrudan etkilenenler hemen öğrenmeli; geri kalanlar haftalık toplantıda kısa bir notla. Kimse bunu cevapsız bir mesajdan ya da geri dönen bir e-postadan öğrenmemeli. ## "Yol vermek" ve son anın gücü TDK'ya göre "yol vermek" hem bir aracın geçmesine izin vermek hem de birini işten çıkarmak demek. Almancadaki entlassen da öyle: lassen, yani bırakmak fiilinden gelir; hem bir mahkûmu salıvermek hem birini işten çıkarmak anlamını taşır. Mozart'ın istediği de buydu, Entlassung, yani bırakılmak. İngilizcedeki "give the sack" ise 1825'ten beri kayıtlı. Wiktionary'ye göre muhtemelen aletlerini bir çuvala koyup giden işçiden geliyor; benzer bir deyim 17. yüzyıl Fransızcasında da var. Psikoloji, son anın neden bu kadar ağır bastığını açıklıyor. Daniel Kahneman ve arkadaşlarının 1993'te Psychological Science'ta yayımlanan deneyinde katılımcılar bir ellerini 60 saniye 14 derecelik suda tuttu. Öbür denemede aynı 60 saniyeye, suyun biraz ısındığı 30 saniye daha eklendi. Hangisini tekrarlayacakları sorulunca çoğunluk uzun olanı seçti. Hafızamız bir deneyimi en yoğun anı ve sonuyla tartıyor; buna zirve ve son kuralı deniyor. Bir çalışan şirketini, belki yıllarca, en çok o son konuşmayla anlatacak. ## Kalbin soyluluğu Birkaç gün sonra, 20 Haziran 1781'de Mozart babasına Arco hakkında şunu yazdı: > "Das Herz adelt den Menschen, und wenn ich schon kein Graf bin, so habe ich vielleicht mehr Ehre im Leib als mancher Graf." İnsanı soylu yapan kalptir; ben bir kont olmasam da içimde belki pek çok konttan daha fazla onur vardır. Unvanı kont olan kişi tarihe bir tekmeyle geçti. Senin yol verdiğin biri yıllar sonra o son günü anlatırken, hangi cümleni hatırlayacak? *Performans sorunlarını işten çıkarma noktasına gelmeden konuşmak istersen [Ekibine Geri Bildirim Nasıl Verilir?](https://girisimcikafasi.com/ekibe-geri-bildirim-nasil-verilir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Soğuk E-postayla Müşteri Bulmak: Spam Göndermeden Nasıl Satış Yapılır? Adres: https://girisimcikafasi.com/soguk-e-posta-ile-musteri-bulmak/ Yayın: 2026-10-21 · Güncelleme: 2026-10-21 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım Mayıs 1864'ün sonunda Londra'da bazı milletvekillerinin kapısına bir telgraf geldi. London District Telegraph şirketinin getirdiği kâğıtta yalnızca şu bilgi vardı: Harley Sokağı 27 numaradaki dişçiler Messrs. Gabriel, ekim ayına kadar saat 10'dan 5'e hasta kabul edecekti. Kimse bu bilgiyi istememişti. Alıcılardan biri, imzasına yalnızca "M.P." yazarak The Times'a bir mektup gönderdi. 30 Mayıs tarihli mektubunda Gabriel'lerle hiçbir zaman işi olmadığını yazıyor, belli ki yalnızca reklam aracı olan bir telgrafla kendisini hangi hakla rahatsız ettiklerini soruyordu. Gazeteden tek bir söz istiyordu; bu "dayanılmaz sıkıntıya" bir son verilsin. Bugün bu telgraf, kayıtlara geçmiş ilk toplu ve istenmemiş ticari telgraf olarak anılıyor. Yani spam'in atası. Üzerinden 160 yıldan fazla geçti, ama alıcının öfkesi hiç değişmedi. ## Soğuk e-posta hâlâ işe yarar mı? Seni tanımayan birine yazdığın ilk e-postaya soğuk e-posta denir. Çoğu, Gabriel'lerin telgrafı gibi okunur: kim olduğu belli olmayan biri, kimsenin sormadığı bir şeyi duyurur. Bu yüzden çoğu da cevapsız kalır. Yine de küçük bir girişim için hâlâ en hızlı ve en ölçülebilir kanallardan biridir. Starter Story'de Neil Cocker'ın anlattığına göre ekip tişört ve tanıtım ürünleri satan RampTshirts'ü dış yatırım almadan büyütüyordu. Reklam pahalıydı, arama motoru ve içerik yavaştı. Soğuk e-postayı seçtiler, ama tek bir şartla: spam gibi değil, alıcıyla gerçekten ilgili görünecekti. Buldukları fikir basitti. Her şirkete, kendi logosunun basıldığı bir tişörtün görselini gönderecekler, satış e-postasını da bunun yanına koyacaklardı. ## Önce elle ve küçük dene İlk deneme hiç teknik değildi. Cocker ve pazarlama asistanı Romina yaklaşık dört saat boyunca hedef şirketleri araştırdı, e-posta adreslerini buldu ve logoları bir fotoğraf düzenleme programıyla düz beyaz bir tişört fotoğrafına tek tek yerleştirdi. 50 kişiye yazdılar. E-postaların yarısı açıldı, 6 olumlu cevap geldi, satış ise gelmedi. Bu bir başarısızlık değildi; fikrin insanları durdurduğunu gösteren ucuz bir kanıttı. Sen de ilk turda araç kurmakla uğraşma. Elle yazdığın 30 ya da 50 e-posta, hangi cümlenin cevap getirdiğini sana bir yazılımdan daha hızlı öğretir. ## Alıcıya kendi adını göster RampTshirts'ün e-postasını açtıran şey, alıcının ekranda kendi logosunu görmesiydi. Mesaj artık "tişört satıyoruz" demiyordu; "senin tişörtün böyle görünür" diyordu. Kişiselleştirme yalnızca isim alanını doldurmak değildir. Birkaç kural işe yarar: - **Gerçek bir kişiye yaz:** Ekip, otomatik sisteme geçtiğinde info@, support@ ve hello@ gibi genel adresleri listeden kendiliğinden ayıklıyordu. - **Alıcının dünyasından bir şey göster:** Logosu, ürünü, son paylaştığı bir iş. Cocker'a göre aynı yöntem bir danışmanlık şirketinde müşterinin ofisinin uydu görüntüsüyle de denenebilir. - **Cevabı kolaylaştır:** Tek cümleyle cevaplanabilecek bir soru, uzun bir sunumdan daha çok dönüş getirir. ## E-postayı bir huni gibi düşün Cocker'ın çıkardığı ilk ders, e-postanın da diğer satış süreçleri gibi bir huni olduğuydu. Her basamak bir öncekinin üzerine kurulur: 1. **Gelen kutusuna düş:** Spam klasörüne giden e-postanın konusu ne kadar iyi olursa olsun okunmaz. 2. **Açıl:** Konu satırı buradadır. Ekip "I'm wearing a *şirketinin adı* t-shirt!" yani "Bir *şirketinin adı* tişörtü giyiyorum!" konusuna geçtiğinde bazı kampanyalarda açılma oranı yüzde 75'i aştı. 3. **Okun:** Görsel, ilk saniyede neden okunması gerektiğini anlatır. 4. **Tıklan:** Metin ve çağrı tek bir sonraki adıma yönlendirir. Bir yerde tıkanma varsa, sorunu yalnızca o basamakta ara. Açılan ama cevap gelmeyen e-postanın sorunu konu satırında değildir. ## Ölçeklemeden önce kanıtla İkinci denemede ekip birkaç hazır araçla 250 adres buldu ve 250 tişört görseli üretti. Açılma oranı yine iyiydi, cevaplar arttı ve ilk satış geldi. Ama yaklaşık 10 saatlik emek için bu kazanç az görünüyordu. Ancak bu noktadan sonra yazılım ekibi devreye girdi. Adres bulma, logo çekme ve görsel üretme otomatikleşti. Stok modelin yerine Cocker'ın kendi fotoğrafı kondu; mesaj daha inandırıcı oldu. Sonraki kampanyalarda ortalama açılma oranı yüzde 50'nin üstünde kaldı, iyi hedeflenmiş bir kampanyada tıklama oranı yüzde 25'e çıktı. Yaklaşımı kanıtlamak için abonelik ve lisanslara harcanan para 50 sterlini geçmedi. Sıra önemli: önce elle, sonra yarı otomatik, en son tam otomatik. Kanıtlanmamış bir fikri otomatikleştirmek, Gabriel'lerin telgrafını daha çok kişiye daha hızlı göndermekten başka bir şey değildir. ## Kalabalıkta adını duymak Psikolojide buna kokteyl partisi etkisi denir. Kalabalık bir odada tek bir sohbete odaklanırsın, diğer sesler uğultuya dönüşür. Ama biri arkadan adını söylerse başını çevirirsin. Kavramı 1953'te Colin Cherry tanımladı. Neville Moray 1959'da katılımcıların bir kulağına dinlemeleri gereken metni, öbür kulağına görmezden gelmeleri gereken metni verdi ve görmezden gelinen metne adlarını yerleştirdi. Conway, Cowan ve Bunting'in 2001'de aktardığına göre adını duyanlar yalnızca yüzde 33'tü. Wood ve Cowan 1995'te deneyi tekrarladığında oran yüzde 34,6 çıktı. Yani kişiselleştirme sihir değil, bir kapı. Alıcı adını görünce başını çevirebilir, ama içeri girip girmeyeceğine e-postanın geri kalanı karar verir. ## En nadir cömertlik Simone Weil, 13 Nisan 1942'de savaşta ağır yaralanıp yatağa bağlı kalan şair Joë Bousquet'ye yazdığı mektupta, yazılarını dikkatle okuduğu için ona teşekkür ediyordu. Mektupta şu cümle var: > "L'attention est la forme la plus rare et la plus pure de la générosité." Dikkat, cömertliğin en nadir ve en saf biçimidir. İyi bir soğuk e-posta dikkat istemeden önce dikkat verir. Gabriel'lerin telgrafı alıcıya hiç bakmamıştı; RampTshirts'ün e-postası ise alıcının logosuna bakarak başlıyordu. Senin bir sonraki e-postan, okuyanına onun sana vereceğinden daha fazla dikkat gösteriyor mu? *Soğuk e-postadan önce ilk satışa giden diğer yolları görmek istersen [İlk Müşterileri Bulmak: Sıfırdan İlk Satışa Giden Yol](https://girisimcikafasi.com/ilk-musterileri-bulmak/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Tabu Ürün Nasıl Pazarlanır? Kimsenin Konuşmak İstemediği Ürünü Satmak Adres: https://girisimcikafasi.com/tabu-urun-nasil-pazarlanir/ Yayın: 2026-10-20 · Güncelleme: 2026-10-20 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım 1912 yazında Atlantic City'deki bir fuarda, bir standın başındaki satış görevlisi günlerce tek şişe satamadı. Şişelerde Odorono vardı: Cincinnati'de bir cerrahın, ameliyat sırasında elleri terlemesin diye geliştirdiği bir sıvı. Kızı Edna Murphey sıvıyı koltuk altında denemiş, işe yaradığını görmüş ve iki yıldır satmaya çalışıyordu. Görevli sonunda Murphey'e telgraf çekti: masrafları çıkarmak için biraz da soğuk krem göndersin. Smithsonian dergisinin şirket kayıtlarına dayanarak anlattığına göre işi sıcak kurtardı. Fuar bütün yaz sürdü, ziyaretçiler terledikçe standa gelenler arttı. 1912'deki o fuarın ardından Murphey'in ülkenin dört bir yanında müşterisi ve tanıtıma harcayacak 30.000 dolarlık satışı vardı. Asıl zorluk bundan sonra başladı. Reklam tarihçisi Juliann Sivulka'nın deyişiyle toplum hâlâ Viktorya ahlakıyla yaşıyordu ve kimse terden açıkça söz etmiyordu. Murphey, J. Walter Thompson reklam şirketinden metin yazarı James Young'la çalıştı. Satışlar bir süre büyüdü, sonra yerinde saydı. Şirketin kapı kapı yaptığı anket 1919'da tuhaf bir tablo çizdi: her kadın Odorono'yu biliyordu, üçte biri kullanıyordu, üçte ikisi ise böyle bir şeye ihtiyacı olmadığını düşünüyordu. Young aynı yıl Ladies' Home Journal'a bir ilan verdi. Başlığın altında şu cümle vardı: "A frank discussion of a subject too often avoided." Yani sık sık kaçınılan bir konunun açık yüreklilikle konuşulması. Sivulka'ya göre yaklaşık 200 okur, ilana kızıp dergi aboneliğini iptal etti. Young anılarında, çevresindeki bazı kadınların onunla konuşmayı kestiğini yazdı. J. Walter Thompson arşivlerine göre ise Odorono satışları ertesi yıl, 1920'de yüzde 112 artarak 417.000 dolara çıktı. ## Sessizlik de bir rakiptir Parfüm ya da spor araba satmak görece kolaydır: güzel insanlar, güzel kıyafetler, güzel sahneler. The Hustle'da Ralph Jones'un anlattığına göre insanların almaya utandığı ürünlerde iş hem çirkinleşir hem karmaşıklaşır. Basur kremi, idrar kaçırma pedi, hijyenik ped gibi ürünlerin en büyük rakibi çoğu zaman başka bir marka değil, sessizliktir. Odorono'nun hikâyesi bu sessizliğin iki yüzünü birden gösterir. Kırıldığında pazar büyür. Ama kırılma biçimi yeni bir yara da açabilir. Aşağıdaki adımlar ikisini birlikte hesaba katar. ## Önce sessizliğin nedenini öğren Young'ın anketi, sorunun tanınmamak olmadığını gösterdi. Herkes ürünü biliyordu. Engel, ihtiyacın kabul edilmemesiydi. Tabu bir ürün satıyorsan ilk iş, insanların seni mi tanımadığını yoksa sorunu kendilerine mi yakıştırmadığını ayırt etmektir. İkisinin ilacı farklıdır. İlki için görünürlük gerekir, ikincisi için konuşma izni. ## Mizah kullan, ama derde gülme Jones'un aktardığına göre metin yazarı Prabhu Wignarajah ve ekibi, 2015'te dünyanın en büyük reklam şirketlerinden AMV BBDO'da, erkekler için idrar kaçırma pedi Tena Men'in ilk televizyon kampanyasını hazırlarken mizahı seçti. Kahramanları Stirling Gravitas, hayatındaki her şeyi gülünç bir ustalıkla kontrol eden bir adamdı. Elektrikli testerelerle hokkabazlık yapıyor, aslana "kal" diyor, aslan da kalıyordu. Ekibin tek bir kuralı vardı: şaka hiçbir zaman derdin kendisine yapılmayacaktı. On yıl sonra, 2025'teki bir reklamda ton değişti; orta yaşlı bir adam kameraya bakıp idrar kaçırma sorununu doğrudan anlattı. Mizah kapıyı aralamıştı, kapı açılınca düz konuşmak mümkün oldu. ## Müşterinin kendi cümlelerini dinle İletişim şirketi The Gate, İngiltere'de basur kremi Anusol için çalışırken önce rakiplere baktı. Strateji direktörü Bruno Carramaschi'nin sözleriyle bütün kategori bu rahatsızlığı kirli bir sır gibi ele alıyordu. Sonra ekip, Amazon'daki kullanıcı yorumlarını okudu ve yorumların çok komik olduğunu gördü. Gerçeğe daha yakın olan buydu. Reklam da o tonla yapıldı; kalçanın yerine bir kayısı, bir armut, bir kaktüs ve bir balon düğümü konuldu. Müşterin derdini kendi arasında nasıl anlatıyorsa, senin sesin de ona o kadar yakın olmalı. ## Ana caddeye çık The Gate reklamı hedefli dijital ilanların arasına saklamadı; markanın İngiltere'deki ilk televizyon reklamını yaptı. Testlerde bazı izleyiciler rahatsız oldu, akşam yemeği saatinde yayınlanmasının tuhaf kaçacağı söylendi. Ekip bunu, tam da yapması gereken şeyin işareti saydı. Carramaschi'ye göre bir tabuyu gerçekten yıkmak istiyorsan onu ana akım kanallara koymak zorundasın. ## Normali normal göster 2017'ye kadar hijyenik ped reklamlarında kan maviydi. Kırmızının izleyiciyi fazla rahatsız edeceği düşünülüyordu. AMV BBDO'da Nadja Lossgott ve Nick Hulley'nin öncülük ettiği Bodyform kampanyası Blood Normal basit bir şey yaptı: kanı kırmızı gösterdi. Lossgott'un sorusu şuydu: ya bunun normal olduğunu varsayıp abartmadan, olduğu gibi gösterirsek? Kampanyanın stratejisti Margaux Revol'e göre bu yaklaşım sonradan pek çok marka için bir tarife dönüştü. ## Utancı sen üretme Odorono'nun başarısının bir gölgesi de var. Young terlemeyi, kimsenin yüzüne söylemediği ama arkandan konuşulan bir kusur olarak sundu. Satış arttı, ama ürün kısmen yarattığı kaygıyla büyüdü. The Hustle'ın aktardığı araştırmalara göre iğrenme duygusu bazı reklamlarda işe yarıyor; sigara karşıtı reklamlardan en çok iğrendirenler en etkili bulunmuş. Yine de Revol'ün uyarısı açık: insanlar derinden utanıyorsa, meseleyi yüzlerine vurmak onlara yalnızca utançlarını hatırlatır. O noktada dolaylı ve yaratıcı bir yol gerekir. - **Utancı azalt:** Tena Men ve Blood Normal gibi derdi sıradan bir insan hâli olarak göster. - **Korkuyu satma:** Müşteriyi kusurlu hissettirerek kazandığın satış, güven yerine kaygı bırakır. - **Satın alma anını kolaylaştır:** Ürünü bulmak, sepete koymak ve ödemek de iletişimin bir parçasıdır. ## Tabu kelimesi bir akşam yemeğinden geldi "Tabu" kelimesi İngilizceye 1777'de, kâşif James Cook'un Tonga ziyaretiyle girdi. Cook, Tongalı soyluları gemisinde yemeğe davet etti. Konuklardan hiçbiri oturmadı, tek lokma yemedi. Şaşırdığını belirtince hepsi kendilerinin "taboo" olduğunu söyledi. Cook'un notuna göre kelimenin anlamı çok genişti, ama genel olarak bir şeyin yasak olduğunu bildiriyordu. Kökü Tongaca tapu; Polinezya dillerinde yasak olanla dokunulmaz sayılanı birlikte anlatır. Utanılan ürünler de böyle bir alanda durur. Kimse onları yasaklamamıştır, ama kimse adlarını yüksek sesle söylemez. Bu suskunluğun en çok nerede hissedildiği de araştırıldı. Darren Dahl, Rajesh Manchanda ve Jennifer Argo'nun 2001'de Journal of Consumer Research'te yayımlanan iki saha çalışmasına göre utanç verici bir ürünü alırken mahcubiyeti tetikleyen şey, seçim ve ödeme sırasında başkalarının orada olduğunu hissetmek. Bu his gerçek de olabilir, hayali de. Satın alma işine alıştıkça mahcubiyet azalıyor. Yani reklam kadar raf, kasa ve sepet de senin işin. ## İnsana dair hiçbir şey Romalı oyun yazarı Terentius'un MÖ 163'te yazdığı Kendini Cezalandıran Adam oyununda yaşlı Chremes, komşusunun işlerine karışmakla suçlanır. Kendisini ilgilendirmeyen işlerle uğraşacak kadar boş vakti olup olmadığını soran komşusuna şu cevabı verir: > "Homo sum: humani nil a me alienum puto." İnsanım; insana dair hiçbir şey bana yabancı değil. Tabu ürünlerde iyi kampanyalar bu cümleyi yeniden söyler: ter de, kan da, yaşlanan beden de insana dairdir. Senin ürünün müşterinin hangi sessizliğine dokunuyor ve sen o sessizliği hafifletiyor musun, yoksa büyütüyor musun? *Sessizliğin nedenini anlamak için müşterine doğru soruları sormak istersen [Müşteri Görüşmesi Nasıl Yapılır?](https://girisimcikafasi.com/musteri-gorusmesi-nasil-yapilir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Pazar Büyüklüğü Nasıl Hesaplanır? TAM, SAM ve SOM Rehberi Adres: https://girisimcikafasi.com/pazar-buyuklugu-nasil-hesaplanir/ Yayın: 2026-10-17 · Güncelleme: 2026-10-17 · Kategori: İş kurma ve büyütme John Graunt, Londra'da tuhafiye işiyle geçinen bir esnaftı. Kendi yazdığına göre şehrin tecrübeli adamlarıyla oturduğu sofralarda, Londra'nın nüfusu konuşulurken lafın milyonların altına indiği pek olmazdı. Bir gün saygın bir belediye meclis üyesi daha da ileri gitti. 1661'de Londra'da, 1625'teki büyük vebadan öncesine göre iki milyon fazla insan yaşadığını söyledi. Graunt bu cümleye takıldı ve şehrin haftalık ölüm cetvellerine döndü. İlk sağlama basitti. Londra'da yılda 15.000'den fazla kişi gömülmüyordu. Şehirde altı milyon insan yaşasaydı, her yıl dört yüz kişiden ancak biri ölüyor olurdu. Bu, o çağ için inanılmaz bir sağlıktı. Graunt'un kendi ilk hızlı tahmini ise 100.000'di. Sonra iki tahmin için de aynı hükmü verdi: ikisi de aceleyle akla gelmiş, ikisi de gerçekten uzaktı. Bu yüzden hesabı üç ayrı yoldan yeniden kurdu. Önce doğumlardan gitti: yılda yaklaşık 12.000 doğum, doğurgan kadınların sayısını 24.000'e, aile sayısını 48.000'e çıkarıyordu. Aile başına sekiz kişiyle sonuç 384.000'di. Sonra birkaç mahallede aileleri tek tek saydı; her yıl on bir aileden üçünde bir ölüm oluyordu, bu da yine 48.000 aileye varıyordu. En son Richard Newcourt'un 1658 tarihli haritasını açtı, sur içini yüz yardalık karelere böldü ve her kareye 54 aile düştüğünü varsaydı. Sur içinde 11.880 aile çıktı; ölümlerin dörtte biri sur içinde olduğuna göre bütün şehir 47.520 aile ediyordu. Üç yol birbirine yakın düştü. Graunt 1662'de yayımlanan kitabında, hesaplarının en kötüsünün bile Londra'da milyonlarca insan olmadığını yeterince gösterdiğini yazdı. ## Pazar büyüklüğü neden hesaplanır? Girişim sunumlarında da aynı sofra muhabbeti döner. "Bu pazar milyarlarca dolarlık" cümlesi kolay kurulur, çünkü kimse sağlamasını yapmaz. Failory'nin rehberine göre pazar büyüklüğünü hesaplamak, bir fikre zaman ve para yatırmaya değip değmeyeceğini, yatırım mı arayacağını yoksa kendi gelirinle mi büyüyeceğini ve hedeflerinin ne kadar büyük olabileceğini anlamanın yolu. Yani mesele etkileyici bir rakam bulmak değil, doğru kararı verecek kadar gerçekçi bir rakam bulmak. ## Üç halka: TAM, SAM ve SOM ### TAM: Toplam pazar TAM, ürününü ihtiyaç duyan herkese sattığında ulaşabileceğin toplam gelirdir. Pazarın yüzde yüzünü almak demektir ve neredeyse hiçbir şirket oraya varmaz. Yine de büyüme tavanını gösterir. ### SAM: Ulaşabileceğin pazar SAM, bugünkü dağıtım gücünle, coğrafyanla ve kanallarınla gerçekten ulaşabileceğin dilimdir. Failory'nin örneğinde tüm ABD'ye içecek satmak isteyen ama bugün yalnızca batı kıyısındaki üç eyalete mal yetiştirebilen bir marka, SAM'ini o üç eyaletteki mağazalarla hesaplar. ### SOM: Alabileceğin pay SOM, gerçekçi olarak kazanabileceğin kısımdır. Failory, elinde geçmiş satış verisi olduğunda şöyle bir yol öneriyor: geçen yılın gelirini geçen yılın SAM'ine böl, çıkan oranı bu yılın SAM'iyle çarp. Henüz satışın yoksa SOM'u bir hedef olarak değil, sınanacak bir varsayım olarak yaz. ## Yukarıdan aşağıya hesap Bu yöntem, meclis üyesinin yaptığı gibi büyük bir rakamla başlar ve onu daraltır. Sektör raporlarından tüm pazarı alırsın, sonra sana uymayan dilimleri çıkarırsın. Failory'nin verdiği örnek, dünya çapında insan kaynakları yazılımı satan bir girişim. Bu yazılımı kullanabilecek şirketlerin yüzde 40'ı zaten bir rakibin ürününü kullanıyorsa, geriye kalan yüzde 60 senin pazarındır. Hızlıdır ama elindeki verinin güncelliği kadar doğrudur. ## Aşağıdan yukarıya hesap Bu yöntem Graunt'un yöntemine benzer. Gerçek birimleri sayarsın ve çarparsın: kaç olası müşteri var, her biri yılda ne kadar harcar? Failory'nin örneğinde New York'ta şarap satan biri, ürününü alabilecek 200 dükkân bulur. Her dükkân yılda ortalama 5.000 dolarlık şarap alırsa pazar 1.000.000 dolardır. Rakam daha küçük görünür ama savunulabilir, çünkü her çarpanın arkasında saydığın bir şey vardır. ## Değer üzerinden hesap Pazarda henüz benzeri olmayan bir ürün için sayacak geçmiş veri yoktur. O zaman müşterinin ürününden ne kadar değer elde edeceğini ve bunun için ne ödemeye razı olacağını tahmin edersin. Failory'nin örneğinde yeni tip bir bisiklet freni satan biri, bisiklet dükkânlarının bu fren için mevcut olanlardan ne kadar fazla ödeyeceğini kestirip dükkân sayısıyla çarpar. ## Graunt gibi sağlamasını yap Asıl ders, yöntemlerin birini seçmek değil, en az ikisini yan yana koymaktır. Yukarıdan gelen rakamla aşağıdan gelen rakam birbirinden çok uzaksa, varsayımlarından biri yanlıştır. - **Tersten sor:** Graunt'un "dört yüz kişiden biri" sorusu gibi, rakamın doğru olması için dünyanın nasıl olması gerektiğine bak. - **Çarpanları yaz:** Her varsayımı ayrı bir satırda tut; biri değişince sonucun nasıl kaydığını gör. - **Saydığın birimle başla:** Müşteri, dükkân, şirket gibi kapısını çalabileceğin şeyleri say. ## Tahminin kökü ve çapası Türkçedeki "tahmin" Arapça taḫmīn'den gelir; kökü olan ḫ-m-n, zannetmek ve kestirmek anlamı taşır. Aynı kökten "muhammen" de doğar; ihale ilanlarındaki "muhammen bedel", tahmin edilmiş bedel demektir. Yani kelime en baştan kesinlik değil, gerekçeli bir kestirim vaat eder. Bu kestirimi bozan en sinsi şeyin bir adı var: çapalama etkisi. Amos Tversky ve Daniel Kahneman'ın 1974'te Science dergisinde yayımlanan çalışmasında katılımcılara, Birleşmiş Milletler'deki ülkelerin yüzde kaçının Afrikalı olduğu soruldu. Sormadan önce önlerinde bir çark döndü. Çarkı 10'da duranlar yüzde 25 civarı, 65'te duranlar yüzde 45 civarı dedi. Rakamla hiç ilgisi olmayan bir çark, tahmini peşinden sürükledi. Meclis üyesinin "milyonlar"ı da böyle bir çapaydı. Graunt'u kurtaran, o rakamı düzeltmeye çalışmak yerine sıfırdan, sayabildiği şeylerden başlamasıydı. ## Kesin yanlış mı, kabaca doğru mu? İngiliz düşünür Carveth Read, ilk baskısı 1898'de çıkan Logic: Deductive and Inductive kitabında, bazı konularda ulaşılamaz bir kesinliğe uğraşmanın hata olduğunu söyler ve ekler: > "It is better to be vaguely right than exactly wrong." Belirsizce doğru olmak, kesinlikle yanlış olmaktan iyidir. Graunt'un 384.000'i küsuratına kadar doğru değildi, kendisi de biraz gelişigüzel olabileceğini kabul ediyordu. Ama milyonlardan çok daha doğruydu. Senin sunumundaki pazar rakamı, kapısını çalabileceğin kaç müşteriye dayanıyor? *Pazarı tarttıktan sonra o pazarda gerçekten tutunup tutunmadığını anlamak için [Ürün-Pazar Uyumu Nedir?](https://girisimcikafasi.com/urun-pazar-uyumu-nedir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Girişim Fikri Nasıl Bulunur? İyi Bir Fikri Fark Etmenin Yolları Adres: https://girisimcikafasi.com/girisim-fikri-nasil-bulunur/ Yayın: 2026-10-16 · Güncelleme: 2026-10-16 · Kategori: Girişimci düşünce ve eylem Josephine Cochrane 1883'te, Illinois'in küçük kasabası Shelbyville'de dul kaldı. Kocasından ona 1.535,59 dolar ve epey borç kalmıştı. Bir de kafasından çıkmayan bir dert. Dert, yıllar önce bir akşam yemeğinin ardından başlamıştı. Anlatılana göre aile yadigârı porselenleri, hizmetçilerin elinde yıkanırken çentikleniyordu. Cochrane daha iyi bir yol aradı. Bulamayınca kendisi yapmaya karar verdi. Evinin arkasındaki kulübede, George Butters adlı genç bir mekanisyenle çalıştı. Önce tabakları tek tek ölçtü. Tabaklar, fincanlar ve fincan tabakları için ayrı tel bölmeler yaptı. Bölmeleri bakır bir kazanın içinde yatay duran bir tekerleğe yerleştirdi. Tekerlek dönerken alttan sabunlu sıcak su fışkırıyor, tabakların üstüne yağmur gibi iniyordu. Fırça yoktu; işi su basıncı görüyordu. Patent 28 Aralık 1886'da geldi, numarası 355.139'du. Sonra beklenmedik kısım geldi. Makineyi kendisi gibi ev sahiplerine satamadı. Fiyatı 75 ile 100 dolar arasındaydı ve evlerin çoğunda makinenin istediği kadar sıcak su yoktu. Dönüm noktası 1893 Chicago Dünya Fuarı oldu. Fuarın restoranlarına ve pavyonlarına dokuz makine kuruldu, ardından siparişler oteller ve lokantalardan geldi. Bulaşık makinesinin evlere yayılması için 1950'leri beklemek gerekecekti. Cochrane'in fikri parlak bir ilhamdan değil, her akşam gördüğü sıradan bir dertten doğdu. Üstelik başladığı yerde de kalmadı: Kendisi için tasarladığı makine, otellerin makinesi oldu. ## Girişim fikri nasıl bulunur? Y Combinator ortağı Jared Friedman, Startup School 2020 için kaydettiği konuşmada tam bu soruyu ele alıyor. Çıkış noktası şaşırtıcı derecede sade: Girişim fikri bulmak zor değil, çünkü dünyada çözülmemiş gerçek dertler bol. Zor olan, onları fark etmeyi öğrenmek. ### Dört yaygın hata Friedman'ın anlattığına göre ilk hata, başlamak için dahiyane bir fikir beklemek. Google kurulduğunda aşağı yukarı yirminci arama motoruydu, Facebook da yirminci sosyal ağ. Onları büyüten parlak bir ilk fikir değil, yeterince iyi bir fikrin çok iyi uygulanmasıydı. İkinci hata tam tersi: Akla gelen ilk fikre atlamak. Yıllarını vereceğin bir iş için önce birkaç hafta düşünmek fazla değil. Fikri bir başlangıç noktası say. Airbnb de ilk günlerinde başkalarının evinde şişme yatak kiralatan bir siteydi. Üçüncü hata, dertten değil çözümden başlamak. "Tesisatçılar için Uber" bir çözümdür, ama hangi derdi çözdüğü belirsizdir. YC'de buna "dert arayan çözüm" deniyor ve bu fikirler derdi çoğu zaman hiç bulamıyor. Dördüncü hata ise fikir bulmanın zor olduğuna inanmak. ### Fikri dört soruyla tart Friedman, meslektaşı Dalton Caldwell'den uyarladığı basit bir puanlama öneriyor. Fikir ne kadar büyüyebilir? Kurucular bu alanın uzmanı mı? Çözdüğün derdin gerçek olduğundan ne kadar eminsin? Başkalarının görmediği yeni bir içgörün var mı? Örnekleri de bu sorulara cevap gibi. Flexport'un kurucusu Ryan Petersen, şirketi kurmadan önce dış ticarette on yıl çalışmıştı. Airbnb'nin kurucuları ise internette tanıştıkları yabancıları evlerinde ağırlamayı bizzat denemiş, herkesin tehlikeli bulduğu şeyin aslında keyifli olduğunu görmüştü. ### Gizli filtreleri kapat En sinsi tuzak, iyi fikirleri daha bilince çıkmadan eleyen filtreler. Zahmetli görünen işler bunların başında geliyor; Paul Graham buna "schlep blindness", yani angarya körlüğü diyor. Friedman'ın örneğinde binlerce yazılımcı internette kartla ödeme almanın ne kadar dertli olduğunu biliyordu. Ama bankayla anlaşmak ve kart altyapısını öğrenmek gözlerini korkuttuğu için Stripe'ı onlardan hiçbiri kurmadı. Sıkıcı alanlar da sessizce elenir. Gusto, herkesin kötü bulduğu ama kimsenin dokunmadığı bordro yazılımından çıktı. Bulaşık yıkamak da en az bordro kadar sıkıcıydı. Rakibi olan alanlardan kaçmak bir başka filtre: Rakibi hiç olmayan pazarın çoğu zaman bir nedeni vardır, kimse o ürünü istemiyordur. Dropbox, onlarca dosya eşitleme ürününün olduğu bir pazara daha iyi bir ürünle girdi. ### Fikri fark etmeyi öğren Friedman'a göre en iyi fikirler oturup düşünerek değil, fark ederek bulunur. İyi fikrin neye benzediğini bilirsen onu her yerde görmeye başlarsın. Bir alanın en ön safında çalışmak, özellikle de başka bir girişimde, bu gözü hızla keskinleştirir. Yine de oturup fikir üretmek istersen sıraladığı yedi tariften en güçlü üçü şunlar. Birincisi, ekibinin özellikle iyi olduğu şeyden yola çıkmak; YC'nin en başarılı şirketlerinin yaklaşık yarısı bu yoldan geliyor. Çalıştığın her şirkette başkalarının bilmediği neyi öğrendin, ne bozuk görünüyordu? Lattice'in kurucuları, birlikte çalıştıkları şirketteki performans değerlendirme yazılımının kötülüğünden yola çıktı. İkincisi, birinin senin için yapmasını dilediğin şey. DoorDash'in kurucuları banliyöde Tay yemeği getirtecek bir yol bulamayınca o yolu kendileri kurdu. Cochrane'in kulübesi de bu tarifin on dokuzuncu yüzyıldaki hâliydi. Üçüncüsü, dünyada yakın zamanda neyin değiştiğine bakmak: PlanGrid, iPad çıkınca şantiye planlarını kâğıttan tablete taşıdı. ## Görmek ve düşünmek İngilizcedeki "idea", Latince üzerinden Yunanca "idea" sözcüğünden gelir. Wiktionary'ye göre bu sözcüğün ilk anlamları biçim ve görünüştür; kökünde "görmek" anlamındaki "idein" fiili vardır. Daha geriye gidildiğinde Hint-Avrupa dillerinin weyd- köküne, yine görmeye varılır. Latincedeki "videre" ve Sanskritçede bilgi anlamına gelen "veda" da aynı ailedendir. Yunanlar için fikir, önce görülen bir şeydi. Türkçedeki "fikir" ise Arapça "fikr" sözcüğünden gelir: düşünmek, bir şeyin üzerine kafa yormak. Tefekkür de aynı kökten. Biri gözü, öbürü zihni anlatır. İyi bir girişim fikri ikisini de ister: Önce Cochrane gibi bir derdi görmek, sonra Friedman'ın önerdiği gibi birkaç hafta onun üzerine düşünmek. ## Başka gözlerle Marcel Proust, 1923'te yayımlanan La Prisonnière'de sanatın insana ne kazandırdığını anlatırken şöyle yazar: > "Le seul véritable voyage, le seul bain de Jouvence, ce ne serait pas d'aller vers de nouveaux paysages, mais d'avoir d'autres yeux..." Tek gerçek yolculuk, tek gençlik çeşmesi, yeni manzaralara gitmek değil, başka gözlere sahip olmak olurdu. Cochrane'in porselenleri, yüzyıllardır yıkanırken çentiklenen porselenlerden farklı değildi. Farklı olan, onlara bakan gözdü. Her gün gördüğün, artık fark etmediğin hangi dert senin fikrin olabilir? *Fikrini bulduktan sonra derdin gerçek olup olmadığını sınamak için [Müşteri Görüşmesi Nasıl Yapılır?](https://girisimcikafasi.com/musteri-gorusmesi-nasil-yapilir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Mikro Yönetim Nedir? Ayrıntıya Ne Zaman İnmeli, Ne Zaman Bırakmalı? Adres: https://girisimcikafasi.com/mikro-yonetim-nedir/ Yayın: 2026-10-15 · Güncelleme: 2026-10-15 · Kategori: Liderlik ve çalışma hayatı Josiah Wedgwood'un soyundan gelen Josiah Clement Wedgwood, 1913'te yayımlanan Staffordshire Pottery and its History kitabında ünlü atasından bir sahne aktarır. Çömlekçi atölyede kusurlu bir vazo gördüğünde onu bastonuyla kırar ve şöyle dermiş: "That won't do for Josiah Wedgwood." Bu, Josiah Wedgwood'a yakışmaz. Kitabın yorumu sahnenin kendisinden ilginçtir. Wedgwood o vazoyu zevkini incittiği için kırmıyordu; adını ve satışlarını zedeleyeceği için kırıyordu. Kusursuzluk istiyordu, ama satılsın diye. Aynı adam 28 Mayıs 1768'de dizindeki eski bir rahatsızlık yüzünden bacağını kestirdi. Bir yıl sonra, Haziran 1769'da, kanal kıyısındaki Etruria fabrikasını açtı. Tarihçilerin anlattığına göre Etruria iş bölümüne dayanıyordu. Bir adamın bastonu, bütün bir fabrikadaki her vazoya yetişemezdi. Baston ile düzen arasındaki bu gerilim, yöneticiliğin en eski sorusudur: Ayrıntıya ne zaman inmeli, ne zaman bırakmalı? ## Mikro yönetim her zaman kötü mü? "Mikro yönetme" öğüdü o kadar çok tekrarlandı ki birçok yönetici bu kez öbür uca düştü: hiç yönetmemeye. First Round Review'un Haziran 2025'te yayımladığı yazı tam bu noktadan yola çıkıyor. Önerisi ayrıntıdan kaçmak değil, irtifayı bilinçli değiştirmek. Bazı konularda yere inmek, bazılarında ekibin senin yerine mükemmel iş çıkarmasını sağlayacak bir düzen kurmak. ### Standardı kendin göstererek koy Lattice'in kurucu ortağı Jack Altman'ın yazıda anlattığına göre mikro yönetim az kullanılması gereken bir araç. Başının üstünde beklediğin kişi işin altından kalkamıyorsa bu bir koltuk değneğidir ve belki ekibin değişmesi gerektiğinin işaretidir. Ama bir blog yazısını kendin yazmak ya da bir hatayı kendin düzeltmek, çıtanın nerede olduğunu herkese gösterir. Wedgwood'un bastonu da bir standart ilanıydı. ### Panoya değil, sahaya bak Rippling'in operasyon direktörü Matt MacInnis, şirketin ilkelerinden birinin "git ve gör" olduğunu söylüyor. Anlatılanlar panodaki rakamlarla çelişiyorsa yönetici gerçeğe kendisi iner. MacInnis'in örneğinde kayıtlı bir satış görüşmesini dinlemek, satış ekibinin ürünü rakiplerden ayıran özelliği anlatamadığını ortaya çıkarmış. Ondan sonra iş bir varsayım olarak ilgili bölüm yöneticilerine bırakılmış. Ölçütler kıpırdayınca da geri çekilinmiş. Kendisini şöyle tanımlıyor: Mikro yönetici değil, "mikro meraklı". Aynı yazıya göre Rippling'in CEO'su Parker Conrad 5 doların üstündeki harcamaları hâlâ kendisi onaylıyor ve bordroyu kendisi çalıştırıyor. Amaç kontrol değil, ürünü müşterinin gözünden görmeye devam etmek. ### Zevki değil, süreci büyüt Stripe'ın ilk pazarlama çalışanı Krithika Shankarraman, şirketin "zevki" değil onu koruyan süreci büyüttüğünü anlatıyor. Yüzden fazla kullanıcıya gidecek her metni, adı gerçekten "kırmızı kalem sahibi" olan biri, konudan hiç haberi olmayan bir kullanıcı gibi okuyormuş. Kontroller işin yüzde 20'sinde ve yüzde 80'inde yapılıyormuş: ilki yönü, ikincisi işçiliği görmek için. İkisi de rotayı değiştirmeye hâlâ vakit varken. ### Yunus gibi yüz Uber'in ilk çalışanlarından Mike Brown bu dengeye "porpoising" diyor: yunus gibi yüzeyde kalıp her şeyi izlemek, sonra birkaç konuda derine dalmak. Anlattığına göre Uber'de çeyrekte ya da altı ayda bir, insanlar, büyüme, maliyet ve müşteri deneyimi alanlarının her birinde bir projeye derinlemesine girmiş. Varoluşsal bir tehdit varsa takvim beklenmez: Filipinler'de hizmet bir ay durdurulduğunda Manila'ya gidip yerel ekiple birlikte çalışmış. ### Güven azaldığında bunu açıkça söyle PatientPing'in eski CEO'su Jay Desai, mikro yönetimi bir güven kaybının belirtisi olarak görüyor. Yeni biriyle önce yakından çalışıyor, güven oluşunca geri çekiliyor. Ayrıntıya yeniden dalmaya başladığını fark ederse bunu karşısındakine açıkça söylüyor: Güvenim azalıyor, nedenini birlikte bulalım. Sessizce omzunun üstünden bakmaktan çok daha dürüst bir yol. ### Liste değil, bir kutu fikir ver Apple'da mühendislik direktörü Michael Lopp ise ekibine yapılacaklar listesi yerine bir kutu dolusu fikir sunduğunu anlatıyor. Adım adım talimat istendiğinde bile çoğu zaman vermiyor. Çorbanın tuzunu herkes kendisi ayarlamalı. ## Elle tutmak, elçi göndermek İngilizce "manage" sözcüğü, Wiktionary'nin verdiği kökene göre İtalyanca "maneggiare" fiilinden gelir: elle tutmak, idare etmek. Eski Fransızcadaki karşılığı "manege" atın terbiyesi ve binicilik demekti. Kökte Latince "manus", yani el vardır. Yönetmek ilk anlamıyla bir atın dizginini elde tutmaktır. Mikro yönetim, kelimenin bu ilk anlamına geri dönmek gibidir: Dizgini hiç bırakmamak. "Delegate" ise Latince "delegare" fiilinden gelir: göndermek, görevlendirmek. Elçi anlamındaki "legate" de aynı ailedendir. Yetki devretmek birini elçin yapmaktır. Seni temsil eder, ama kendi ağzıyla konuşur. Elçiye her cümlesini ezberletirsen elçi değil, mektup göndermiş olursun. İyi yönetici bu iki kökün arasında yaşar. Bazı günler dizgini sıkı tutar, çoğu gün elçisine güvenir. ## Halk "kendiliğimizden" dediğinde Laozi'ye atfedilen Tao Te Ching'in 17. bölümü, yöneticileri dört basamakta sıralar. Wang Bi'nin metninde bölüm şöyle başlar ve biter: > "太上，下知有之；其次，親而譽之；其次，畏之；其次，侮之。... 功成事遂，百姓皆謂：我自然。" En iyisinin yalnızca var olduğunu bilirler. Bir altındakini sever ve överler. Bir sonrakinden korkarlar, en kötüsünü hor görürler. İş bitip tamamlandığında halk "bunu kendiliğimizden yaptık" der. Wedgwood'un bastonu bir çıtayı gösterdi; Etruria o çıtayı bastonsuz korudu. Senin bastonun bugün hangi vazoyu kırmalı, hangisini artık ekibine bırakmalı? *Ayrıntıya indiğinde ne söyleyeceğini düşünüyorsan [Ekibine Geri Bildirim Nasıl Verilir?](https://girisimcikafasi.com/ekibe-geri-bildirim-nasil-verilir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Character.AI Neden İflas Başvurusu Yaptı? Adres: https://girisimcikafasi.com/character-ai-neden-iflas-basvurusu-yapti/ Yayın: 2026-10-14 · Güncelleme: 2026-10-14 · Kategori: İş kurma ve büyütme 18 Eylül 2025'te Disney'in avukatları Character.AI'a bir ihtarname gönderdi. Mektup, şirketi Disney'in karakterlerini izinsiz çoğaltıp bunlardan gelir elde etmekle suçluyordu. Character.AI karakterleri kaldırdı. Şirketin sözcüsü platformdaki botları "hayran kurgusu gibi, ama etkileşimli" diye tarif etmişti. Tam bir yıl sonra, 18 Eylül 2026'da şu haber çıktı: Disney, ilk teknoloji direktörü olarak Karandeep Anand'ı seçmişti. Anand, Character.AI'ın o güne kadarki CEO'suydu. Aradan 25 gün geçtikten sonra, 13 Ekim 2026'da Character.AI ABD'de iflas koruması başvurusunu açıkladı. Mahkeme sürecinin taban teklifi de yine Disney'dendi: 20 milyon dolar. Üçünü yan yana koymak bir şey kanıtlamaz. Ama bir girişimin hangi duvarlara çarptığını gösterir: başkasının fikri mülkiyeti, düzenleyici baskı ve para. Önce bir netleştirme gerekiyor, çünkü haberler çoğu zaman "kapandı" diye geçiyor. Character.AI kapanmadı. ## Bugün hangi aşamada? Şirket, Delaware'deki ABD İflas Mahkemesi'nde gönüllü olarak Chapter 11 sürecini başlattı. Chapter 11, bir şirketin faaliyetlerini sürdürürken borçlarını yeniden yapılandırmasına ya da varlıklarını mahkeme gözetiminde satmasına imkân veren ABD iflas rejimi. Character.AI ikinci yolu seçti: bütün varlıklarının ya da büyük kısmının satışı için süreç başladı. Şirketin açıklamasına göre platform ve abonelikler çalışmaya devam ediyor. Satışın Kasım sonu ya da Aralık başında tamamlanması bekleniyor. Platformu sürdürecek bir alıcı çıkmazsa hizmet kapatılacak. Disney, Ekim 2026'daki başvuruyla birlikte sürecin ilk teklif sahibi (stalking horse) oldu: şirketin belirli fikri mülkiyeti için 20 milyon dolara münhasır olmayan ve süresiz bir lisans alıyor. Başka teklifler bunu aşabilir. Disney ayrıca bünyesine katılan eski Character.AI çalışanlarıyla geçiş hizmeti verecek. Mahkeme belgesine göre şirketin varlık ve borç tahmini 50 ile 100 milyon dolar arasında. ## Ne yapıyordu? Character.AI, 2021'in sonunda Google'ın eski mühendisleri Noam Shazeer ve Daniel De Freitas tarafından kuruldu. Shazeer, bugünkü büyük dil modellerinin dayandığı Transformer makalesinin yazarlarından biriydi. Platformda kullanıcılar kendi karakterlerini yaratıyor ya da başkalarının karakterleriyle sohbet ediyordu: bir dizi kahramanı, tarihî bir figür, tamamen uydurma biri. Eylül 2022'de herkese açık beta başladı. Mayıs 2023'te mobil uygulamalar ilk haftada 1,7 milyon kez indirildi. 23 Mart 2023'te şirket, henüz geliri yokken Andreessen Horowitz öncülüğünde 150 milyon dolar toplayıp 1 milyar dolar değerlemeye ulaştı. TechCrunch'ın PitchBook verisine dayanarak aktardığı toplam sermaye 193 milyon doları aşıyor. Ekim 2024'te aylık aktif kullanıcı sayısı 20 milyondu. Gelir, aylık 9,99 dolarlık c.ai+ aboneliğinden ve reklamdan geliyordu. Sacra'nın tahminine göre Temmuz 2025'te yıllık gelir hızı yaklaşık 30 milyon dolardı. Tarihleri ve kaynakları farklı bu iki rakamı yan yana koyan kaba bir hesap, kullanıcı başına yılda yaklaşık 1,5 dolar verir. ## Ne ters gitti? Şirketin Ekim 2026'daki açıklaması nedeni "önemli hukuki, düzenleyici ve operasyonel zorluklar" diye özetliyor. Yayımlanmış kayıtlarla zaman çizgisi şöyle: - **Ağustos 2024:** Wall Street Journal'a göre Google, yaklaşık 2,7 milyar dolara şirketin teknolojisi için lisans aldı. Shazeer, De Freitas ve araştırma ekibinin bir kısmı Google'a döndü. Genel danışman Dominic Perella geçici CEO oldu; şirket kendi temel modelini eğitmekten büyümeye odaklanmaya geçti. - **Ekim 2024:** 14 yaşındaki bir çocuğun ölümünün ardından ailesi şirkete dava açtı. Aile, çocuğun platformdaki bir sohbet botuna aşırı bağlandığını öne sürdü. - **Haziran 2025:** Meta ve Brex geçmişi olan Karandeep Anand CEO oldu. Video üretimi ve sosyal akış gibi özellikler eklendi. - **Ağustos 2025:** The Information'ın aktardığına göre şirket, maliyetlerin arttığı bir dönemde satış ve yeni yatırım seçeneklerini görüşüyordu. - **29 Ekim 2025:** 18 yaş altı kullanıcılar için açık uçlu sohbeti 25 Kasım 2025'e kadar kademeli olarak kapatacağını duyurdu. Anand, genç kullanıcıların çoğunun hayal kırıklığına uğramasının beklenebileceğini söyledi. TechCrunch'a göre daha önceki genç koruma önlemleri 18 yaş altı tabanın büyük bölümünü zaten kaybettirmişti. - **Ocak 2026:** Şirket ve Google, çocuğun ölümüyle ilgili davada ve başka eyaletlerdeki benzer davalarda uzlaşmaya vardı. Şartlar açıklanmadı. - **18 Eylül 2026:** Disney, Anand'ı ilk teknoloji direktörü olarak seçti. Bazı eski Character.AI çalışanları da Disney'e geçti. - **13 Ekim 2026:** Chapter 11 başvurusu. CEO Colin Adams, mahkeme gözetiminde satışın en iyi seçenek olduğunu belirtti. Ağustos 2024'ten Ekim 2026'ya kadar şirket üç farklı CEO gördü: Perella, Anand ve bugün açıklamayı imzalayan Adams. ## Girişimciler için dersler - **Duygusal bağ kuran bir ürünün bakım sorumluluğu, ürünün parçasıdır.** Gençlere yönelik kısıtlar, şirketin kendi sözleriyle kullanıcıyı üzecek kararlardı ve çekirdek kitlenin bir bölümüne mal oldu. Koruma lansmanda tasarlanmazsa sonradan, en pahalı biçimde ve kitlenin kendisinden ödenir. - **Başkasının fikri mülkiyetine yaslanan büyüme kiracılıktır.** Platformun çekirdeği kullanıcıların yarattığı karakterlerdi ve aralarında başka şirketlerin karakterleri de vardı. Hak sahibi "kaldır" dediğinde karakterler kalktı. Kendi içeriği olmayan bir ürünün hendeğini hesaplarken, kapıyı kimin kilitleyebileceğini de yaz. - **Kullanıcı sayısı gelir demek değildir.** Her yanıt bir model maliyeti. TechCrunch da kullanım arttıkça maliyetin arttığını ve kullanıcıdan gelir elde etme baskısının yükseldiğini not ediyor. Yukarıdaki kaba hesapta kullanıcı başına yılda 1,5 dolar var. Kendi rakamlarını [birim ekonomisi hesaplayıcısıyla](https://girisimcikafasi.com/araclar/birim-ekonomi-hesaplayici/) sına. - **Kurucuları ve çekirdek ekibi çıkaran bir lisans anlaşması, şirketin ürünü taşıma gücünü de götürebilir.** Ağustos 2024'ten sonra ürün, onu kuran insanlar olmadan işletildi. Böyle bir teklifi değerlendirirken geride kalacak ekibe ne olacağını da fiyatla. ## Uzaktan yakınlık: para-sosyal etkileşim Donald Horton ile R. Richard Wohl, 1956'da Psychiatry dergisinde "Kitle İletişimi ve Para-Sosyal Etkileşim: Uzaktan Yakınlık Üzerine Gözlemler" başlıklı bir makale yayımladı. Radyo ve televizyon sunucuları kameraya bakıp izleyiciye bir arkadaşına seslenir gibi konuşuyordu. İzleyicide, karşılıklı olmayan bir ilişki duygusu doğuyordu. Yazarlar buna para-sosyal etkileşim dedi. Para- ön eki Yunancada "yanında, bitişiğinde" demek: sosyalin yanında duran ama sosyal olmayan bir yakınlık. Radyo sunucusu seni duymaz. İzleyicinin yapabileceği tek şey dinlemek ya da kanalı değiştirmektir. Character.AI bu denklemi tersine çevirdi: "sunucu" cevap veriyor ve sohbet kaldığı yerden sürüyor. Satılan şey bir yakınlık yanılsaması değil, yüz yüze ilişkinin biçimiydi. Karşılık veren bir yakınlığı satmak, karşılığında bir sorumluluk üstlenmeyi de gerektirir. Zaman çizgisindeki hukuki ve düzenleyici başlıkların çoğu bu sorunun etrafında dönüyor. ## Eserine âşık olmak Ovidius, Metamorphoses'in onuncu kitabında Pygmalion'un hikâyesini üç dizede anlatır: > "interea niveum mira feliciter arte / sculpsit ebur formamque dedit, qua femina nasci / nulla potest, operisque sui concepit amorem." Türkçesiyle: Bu arada olağanüstü bir ustalıkla kar beyazı fildişini yonttu ve ona hiçbir kadının doğuştan sahip olamayacağı bir biçim verdi; sonra kendi eserine âşık oldu. Ovidius'ta heykel sonunda canlanır. Bugünün ürünlerinde heykel baştan konuşuyor. Senin ürününü kullananlar ona bağlandığında, o bağın sorumluluğunu taşıyacak neyin var: bütçen mi, ekibin mi, kuralların mı? Character.AI'ın kaydını ve kaynaklarını [Girişim Mezarlığı'ndaki sayfasında](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/character-ai/) bulabilirsin. Benzer bir hikâye için [Quibi Neden Kapandı?](https://girisimcikafasi.com/quibi-neden-kapandi/) yazısına, kapanan diğer girişimlere de [Girişim Mezarlığı](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/) arşivine bakabilirsin. --- # Bootstrapping Nedir? Yatırım Almadan Girişim Nasıl Büyütülür? Adres: https://girisimcikafasi.com/bootstrapping-nedir/ Yayın: 2026-10-14 · Güncelleme: 2026-10-14 · Kategori: Finans ve iş modeli 8 Aralık 1903'te Potomac Nehri üzerindeki bir yüzer platformdan dev bir uçan makine fırlatıldı. Adı Aerodrome'du. Tasarımcısı, Smithsonian Enstitüsü'nün sekreteri Samuel Langley'di. Fırlatılır fırlatılmaz parçalandı ve nehre düştü. Pilotu Charles Manly sudan yara almadan çıkarıldı. Bu, iki ayda ikinci düşüşüydü; ilki 7 Ekim'de olmuştu. Projenin arkasında ciddi bir para vardı. ABD Savaş Bakanlığı, 1898'de Langley'e insan taşıyacak bir makine için 50.000 dolar hibe vermişti. Aerodrome'un motoru 53 beygirdi. Dokuz gün sonra, 17 Aralık 1903'te, Kuzey Carolina'daki Kitty Hawk yakınlarında rüzgârlı bir kumsalda Orville Wright havalandı. Uçuş 12 saniye sürdü. Wright Flyer'ın maliyeti binden az dolardı. Motorunu, Wright kardeşlerin Dayton'daki bisiklet dükkânında çalışan tamirci Charlie Taylor altı haftada yapmıştı ve gücü Langley'in motorunun yaklaşık dörtte biriydi. Parayı veren bir bakanlık yoktu. Kardeşlerin 1892'de açtığı bisiklet dükkânı, uçuş merakını yıllardır kendi kasasından besliyordu. ## Bisiklet dükkânını kapatma Bugün bu yönteme "bootstrapping" deniyor: dışarıdan yatırım almadan, işi kendi kazancıyla ya da müşterinin parasıyla büyütmek. Çoğu girişim yatırımcı turlarıyla anıldığı için yavaş ve sessiz bir yol gibi görünür. Ama Wright'ların hikâyesi bu yolun bir avantajını da gösterir: Az parayla çalışan, her kuruşun neye gittiğini bilir. ### Gelirini ayakta tut Starter Story'nin 2020'de yayımladığı röportajda Prerender.io'nun kurucusu Todd Hooper, bir hafta sonu projesi olarak başladığı işi uzun süre maaşlı işinin yanında yürüttüğünü anlatıyor. Mesai sonrası e-postaları yanıtlamış, işi akşamları geliştirmiş. Tam zamana ancak aylık kâr maaşını karşılayacak düzeye gelince geçmiş. Sabit bir gelirin varken fikrinin hemen para kazanması gerekmez. Bu sana sabır alanı açar. Ayrılık kararını da umuda değil, rakama bağlarsın. ### İlk günden para iste Hooper'ın anlattığına göre ürünün açık kaynak sürümünü GitHub'da ücretsiz paylaşmış, aynı yazılımın barındırılan hâlini ise kullanıma göre ücretlendirmiş. Müşterilerin kodu kendileri çalıştırmak yerine para ödemeyi seçmesi onu da şaşırtmış; satın aldıkları şey yazılımdan çok, dertten kurtulmakmış. Böylece iş, Hooper'ın deyişiyle ilk günden kârlı başlamış. Dış yatırım yoksa müşteri senin yatırımcındır. Ödeme isteyemediğin bir ürün, dükkânın taşıyamayacağı bir yüktür. ### Pahalı inşa etmeden önce ucuza dene Wright'lar uçmadan iki yıl önce, 1901'in son aylarında dükkânlarında yaklaşık iki metrelik bir rüzgâr tüneli kurdular. Onlarca minyatür kanadı, bisiklet telleri ve hurda metalden yapılma düzeneklerle denediler. Büyük makineyi kurmadan önce küçük hataları ucuzdan yaptılar. Senin rüzgâr tünelin bir taslak sayfa, elle yürüttüğün bir hizmet ya da on müşteriyle yaptığın bir deneme olabilir. Kısıtlı bütçe seni zaten buna zorlar; bu bir eksik değil, bir disiplindir. ### Müşteriyi kendin dinle Hooper, destek sorularını uzun süre kendisinin yanıtladığını, ürünün büyük kısmının bu konuşmalardan doğduğunu söylüyor. Reklama ilk yıllarda hiç para harcamamış. Trafiği, aracından söz eden başkalarının yazıları getirmiş. Onun 2020'deki anlatımına göre şirket beş yılda yıllık yaklaşık 2,5 milyon dolar gelire ulaşmış. ### Bedelini baştan bil Bu yol bedava değil. Büyüme yavaştır ve risk senin cebindedir. Wright'lar 1903 uçuşlarından sonra uçağa odaklanmak için bisiklet işinden çekilmeye başladılar. Ne zengindiler ne de devlet desteği alıyorlardı; buluşları geçim kaynakları olmak zorundaydı. Hızın her şey olduğu bir pazardaysan dış sermaye doğru seçim olabilir. Ama o kararı, dükkânın seni nereye kadar taşıyabileceğini bildikten sonra ver. ## Kendi çizmenin kulağından tutmak "Bootstrap", çizmenin arkasına dikilen ve onu giymeye yarayan küçük deri halkadır. Wiktionary'nin aktardığına göre "kendini çizmesinin kulağından tutarak yukarı çekmek" deyimi ilk kez 1834'te ABD'de kayda geçmiş ve başta saçma, imkânsız bir işi anlatmış. Deyim, Baron Münchhausen'in kendini bataklıktan kendi saç örgüsünden çekerek kurtardığı masalı akla getirir. "İmkânsız" anlamı ancak 20. yüzyılın başında "kendi gücüyle başarmak" anlamına dönmüş. Bilgisayarı açmaya "boot" denmesi de aynı kelimeden geliyor. Türkçedeki "sermaye" ise bambaşka bir resim çizer. Kelime Farsça "sar" (baş) ve "māye" sözcüklerinden oluşur. "Māye" öz, cevher demektir; hamuru kabartan maya da aynı kelimedir. Sermaye, kelimenin içinde bir baş maya taşır. Yatırımcının parası hamura dışarıdan katılan maya gibidir; bootstrapping ise ekmeği kendi ekşi mayasıyla kabartmaya benzer. Daha yavaş kabarır ama tadı senindir. ## Dış desteği bırakmak Ralph Waldo Emerson, 1841'de yayımlanan Self-Reliance (Kendine Güven) denemesinde şöyle yazar: > "It is only as a man puts off all foreign support and stands alone that I see him to be strong and to prevail." İnsan ancak bütün dış desteği bırakıp tek başına durduğunda güçlü görünür ve galip gelir. Emerson bunu bir girişimci için yazmadı. Ama Kitty Hawk'taki kumsalda, bir bisiklet dükkânının kasasıyla havalanan o makineye çok yakışıyor. Senin bisiklet dükkânın hangisi? Ve bugün kimsenin parasını beklemeden atabileceğin ilk adım ne? *Elindeki parayı ne kadar süre yetireceğini hesaplamak istiyorsan [Nakit Bitmeden: Runway ve Burn Rate Nasıl Yönetilir?](https://girisimcikafasi.com/nakit-bitmeden-runway-burn-rate/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Jilet-Bıçak Modeli Nedir? Asıl Kazanç Neden Yan Üründe? Adres: https://girisimcikafasi.com/jilet-bicak-modeli-nedir/ Yayın: 2026-10-13 · Güncelleme: 2026-10-13 · Kategori: Finans ve iş modeli Şubat 1900'de Rochester'daki Eastman Kodak fabrikasından tuhaf bir ürün çıktı: suni deriyle kaplanmış karton bir kutu. İçinde basit bir mercek ve bir rulo film vardı. Fiyatı tek bir dolardı. Adını Kanadalı yazar Palmer Cox'un çocuk kitaplarıyla ünlenen küçük cin karakterlerinden, "Brownie"lerden aldı. Hedef kitlesi de çocuklardı. Oysa on iki yıl önce, 1888'de çıkan ilk Kodak makinesi 25 dolardı. İçinde 100 pozluk film gelirdi; bitince makineyi 10 dolarla birlikte Rochester'a postalardın, baskılar ve yeni bir rulo yüklenmiş makine geri dönerdi. 1900'deki ilk üretim yılında 150 binden fazla Brownie sevk edildi. Kodak'ın tarihini anlatan kaynaklara göre makine baştan beri Kodak'ın rulo filmini satmak için tasarlanmıştı. George Eastman, kârın makineden değil, o makinenin yıllarca tüketeceği filmden geleceğini görmüştü. Karton kutu bir kapıydı; asıl iş, kapıdan girenlerin her ay yeniden aldığı şeydi. ## Sinema salonu aslında ne satıyor? Bu düzenin bugünkü adı jilet-bıçak modeli: Bir ürünü ucuza, hatta zararına verip kârı onun yanında sürekli alınması gereken tamamlayıcı üründen çıkarmak. Yazıcı ve kartuş, kahve makinesi ve kapsül, oyun konsolu ve oyun bu modelin tanıdık örnekleri. En lezzetli örneği ise sinemada. The Hustle yazarı Zachary Crockett, sinema patlamış mısırının neden bu kadar pahalı olduğunu araştırırken bu modeli bulur. Crockett'ın anlattığına göre salonlar bilet gelirinin ortalama yüzde 70'ini film dağıtımcılarına bırakıyor. Bu oran filmin ilk haftalarında daha da yüksek. Büfe gelirinin ise tamamı salonda kalıyor. Crockett'ın aktardığı rakamlar çarpıcı: Sinema zinciri Cinemark 2018'de 1,1 milyar dolarlık büfe satışı yaptı; bunun maliyeti 181 milyon dolardı. Bilet, insanları içeri çeken araç; mısır, salonu ayakta tutan gelir. Sektörde dolaşan eski bir söz bunu iyi özetler: Mısır satmak için iyi bir yer bul, sonra oraya bir sinema kur. ## Kendi işinde jileti ve bıçağı bulmak Bu model her işe uymaz ama her girişimciye şu soruyu sordurur: Müşterim benden bir kez mi alıyor, yoksa yeniden mi geliyor? Cevap ikincisiyse fiyatı tek bir satışa değil, ilişkinin bütününe göre kurabilirsin. ### Kapıyı ucuzlat, tekrarı kârlı yap Kodak'ın daha önceki bir cep modeli İngiltere'de çoğu aileye neredeyse bir aylık ücrete mal oluyordu. Bir dolarlık Brownie bu engeli kaldırdı. Senin ürününde de giriş bedeli müşterinin ilk adımını engelliyorsa, o adımı kolaylaştırıp kazancı sonraki alımlara taşıyabilirsin. Deneme paketi, ucuz başlangıç cihazı, düşük kurulum ücreti bu mantığın küçük hâlleri. Ama hesabı baştan yap. Kapıdan zararına giren her müşteri, o zararı geri ödeyecek kadar uzun kalmalı. Tekrarlı alım gerçekleşmezse elinde ucuza dağıtılmış bir yığın jilet kalır. ### Bıçağı koru Model, tamamlayıcı ürünü senin satman şartıyla işler. Başkası aynı bıçağı yarı fiyatına satabiliyorsa, ucuz verdiğin jilet rakibine müşteri taşır. Bu yüzden bu modeli kuran şirketler uyumluluğa, kaliteye ve kendilerine özgü tasarıma yatırım yapar. Senin tekrarlı ürününü neyin koruduğunu bilmiyorsan, modelin de korunmuyor demektir. ### Müşteriyi kandırılmış hissettirme Crockett, 2012'de Michigan'da 20 yaşındaki bir müşterinin büfe fiyatları yüzünden sinema zinciri AMC'ye dava açtığını, davanın düştüğünü anlatıyor. Dava kaybedildi ama öfke kalıcı. Tamamlayıcı ürünün fiyatı ile müşterinin aldığı değer arasındaki makas açıldıkça, müşteri ya dışarıdan alır ya da hiç gelmez. Doldurulabilir mısır kovaları ve abonelikler, salonların bu öfkeyi yumuşatma denemeleri. ### Bıçak eskiyince Kodak'ın sonu, aynı modelin karanlık yüzünü gösterir. Şirketin mühendisi Steven Sasson, 1975'te pille çalışan ilk el tipi dijital fotoğraf makinesi prototipini yine Kodak'ta yaptı. Ama film yüksek kâr getirirken yöneticiler dijitale güçlü bir dönüş yapmaktan çekindi. Film satışları düştü ve Kodak Ocak 2012'de iflas korumasına başvurdu. Bıçağa bu kadar bağlanan şirket, jiletin değiştiğini geç fark etti. ## Bedavanın rüzgârı Türkçedeki "bedava" kelimesi de bu hikâyeye bir şey söylüyor. Nişanyan Sözlük'e göre kelime Farsça "bād-ı havā" deyiminden gelir: "bād" rüzgâr, "havā" hava demektir. Deyimin anlamı "hava yeli", yani boş iş. Başka sözlükler kökü "rüzgârın getirdiği" anlamındaki bir deyime bağlıyor. Her iki okumada da bedava, karşılığı ödenmeden gelen şeydir. Oysa jilet-bıçak modelinde hiçbir şey rüzgârla gelmez. Bedelin yalnızca yeri değişir. Bunun ekonomideki adı fiyat ayrımcılığı. İngiliz iktisatçı Arthur Cecil Pigou, 1920'de yayımlanan The Economics of Welfare kitabında, aynı malı farklı alıcılara farklı fiyattan satmanın derecelerini sınıflandırdı. Crockett'ın aktardığı bir araştırma, sinemanın bunu nasıl yaptığını gösterir. Queen's Üniversitesi'nden Ricard Gil ve bir meslektaşı, bir sinema zincirinin beş yıllık verisini inceleyip filmi en çok önemseyenlerin büfeden de en çok alan kişiler olduğunu buldu. Bilet herkese aynı fiyata satılıyor; ama mısır, deneyime daha çok değer veren müşteriden daha fazla para almanın sessiz bir yolu oluyor. ## Küçük bir sızıntı Benjamin Franklin, 1758'de yazdığı The Way to Wealth'te Baba Abraham'ın ağzından okuruna biraz çaya, biraz punça, arada bir küçük eğlenceye harcananların önemsiz göründüğünü söyler. Sonra Yoksul Richard'ın almanaklarındaki bir sözü hatırlatır: > "Beware of little expences; 'A small leak will sink a great ship,' as Poor Richard says." Küçük harcamalara dikkat et; küçük bir sızıntı koca bir gemiyi batırır. Franklin bunu müşteriye söylüyordu. Girişimci ise aynı sızıntının öbür ucunda durur: Müşterinin her ay farkına varmadan ödediği küçük bedel, işinin asıl gelir kaynağı olabilir. Senin işinde jilet hangisi, bıçak hangisi? Ve müşterin o küçük sızıntıyı fark ettiği gün, yine de kalmak isteyecek mi? *Ürününe fiyat koymanın temellerini merak ediyorsan [Girişimler İçin Fiyatlandırma: Ürününe Fiyat Nasıl Konur?](https://girisimcikafasi.com/girisimler-icin-fiyatlandirma/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Ürün-Pazar Uyumu Nedir? Bulduğunu Nasıl Anlarsın? Adres: https://girisimcikafasi.com/urun-pazar-uyumu-nedir/ Yayın: 2026-10-09 · Güncelleme: 2026-10-09 · Kategori: İş kurma ve büyütme Exeter St Davids istasyonu, 1934. Allen Lane, Devon'da Agatha Christie'nin yanında geçirdiği bir hafta sonunun ardından Londra trenini bekliyor. Otuzlu yaşlarının başında ve Bodley Head yayınevinin başkanı. İstasyondaki kitap tezgâhına göz atıyor ve yolculukta okumaya değer tek bir kitap bulamıyor. Lane'in sonradan anlattığına göre o bekleyişte aklına bir fikir düşüyor: iyi romanları ve ciddi kitapları, on dal sigaralık bir paketin fiyatına, altı peniye satmak. Yayınevinin öteki yöneticileri fikri sevmiyor. O yıllarda saygın yayıncılar kâğıt kapaklı kitaba ucuz bir çöp gözüyle bakıyor. Lane'e ancak boş zamanında uğraşma izni çıkıyor. İlk on kitap seçiliyor: Hemingway'den Silahlara Veda, Christie'den Styles'taki Esrarengiz Olay. Kapaklarda resim yok, yalnızca renkli şeritler ve bir penguen. Asıl sınav, Woolworth mağazalarının kitap alıcısı Prescott'un masasında yaşanıyor. Tarihçi Richard Cavendish'in aktardığı Penguin efsanesine göre Prescott örnek kitabı beğenmiyor, eşinin heyecanı fikrini değiştiriyor ve 63.500 kitaplık bir sipariş veriyor. 30 Temmuz 1935'te kitaplar rafa çıkıyor ve kaygıya yer kalmıyor. Çoğu hızla tükeniyor, aceleyle yeniden basılıyor. On ay sonra, Mart 1936'da basılan Penguin sayısı 1.000.000'u bulmuş. Lane'in ürünü kusursuz değildi. Ama istasyonda eli boş kalan okur, ona çoktan hazırdı. ## Ürün-pazar uyumu nedir? Girişim dünyasında bu ana "ürün-pazar uyumu" deniyor, İngilizcesiyle product-market fit. Marc Andreessen, 2007'de yazdığı "The only thing that matters" yazısında onu şöyle tarif ediyor: Müşteriler ürünü sen üretebildiğin hızda satın alıyor, kullanım sunucu ekleyebildiğin hızda büyüyor, şirket hesabında müşteri parası birikiyor. Y Combinator'ın hızlandırıcı programını yıllarca yöneten Michael Seibel, YC Startup Library'deki yazısında bu tanımı bir adım ileri taşıyor. Seibel'e göre uyumu gerçekten bulan bir ekip, artan kullanıma yetişmekten ürününü köklü biçimde değiştirmeye bile vakit bulamaz. Çalışan sayısı ya da büyük bir yatırım turu ise bunun kanıtı sayılmaz. ## Uyumu bulduğunu nasıl anlarsın? ### Büyüme seni neredeyse ezmeli Seibel'in aradığı tablo şu: Mutlu, sadık ve tercihen ödeme yapan müşteriler hızla çoğalıyor, kurucular da onlara yetişmeye çalışırken telaş içinde. Bu tabloyu görene kadar kadroyu küçük, harcamayı düşük tut. Seibel'in benzetmesiyle kalabalık bir tabur gibi değil, küçük bir özel kuvvet timi gibi çalış. ### İndirme sayısı tek başına kanıt değil Seibel, yazıya eşlik eden video kaydında Dalton Caldwell ile konuşurken kendi kurduğu Socialcam'i örnek veriyor. Anlattığına göre uygulama 2012'de birkaç ay içinde 16 milyon kez indirilmiş, App Store'da ilk beşe girmiş, aynı yıl Autodesk'e satılmıştı. Yine de uyum yoktu: Gelir modeli yoktu ve uygulamayı indiren birinin on gün sonra hâlâ kullanıyor olma ihtimali neredeyse sıfırdı. Justin.tv'nin hikâyesi daha da öğretici. Seibel'in hatırladığına göre şirket 2010 civarında 8 milyon dolar gelir ve 1 milyon dolar kâr elde ediyordu, ama büyümeyi tekrar tekrar üretecek bir motoru yoktu. O motor, ekip oyun yayıncılarını keşfedip Twitch'i kurduğunda geldi. Demek ki tutunma, tekrar eden büyüme ve kârlılık birlikte okunması gereken işaretler. ### Çözüme değil, soruna sarıl Seibel'e göre kurucular çözümlerine fazla sıkı, sorunlarına fazla gevşek sarılıyor. Oysa asıl fırsat sorunun kendisi, yani pazar. İlk sürümdeki parlak fikir çoğu zaman yanlıştır; doğru ürün ancak yayına çıkıp müşteriyi dinleyerek ve yineleyerek bulunur. Andreessen'in deyişiyle iyi bir pazarda ürünü girişimin içinden pazarın kendisi çeker. ### Saçı tutuşmuş müşteriyi bul Seibel, Sequoia'da sık duyulan "saçı alev almış müşteri" benzetmesini açıyor. Saçı yanan biri o an başka hiçbir şeyi umursamaz. Eline hortum verirsen yangını söndürüp yoluna devam eder; tuğla verirsen onu bile kapıp alevi bastırmaya çalışır. Aradığın sorun, insanların yarım yamalak bir ilk sürümü bile denemeye razı olacağı kadar acil olmalı. Lane'in okurları da böyleydi. Resimsiz kapak ya da ucuz kâğıt umurlarında değildi. Uzun bir tren yolculuğunda ellerinde iyi bir kitap olsun istiyorlardı. ## Einstellung: zihnin takılı kaldığı ayar Almancada "Einstellung" ayar ya da tutum demek. Psikolog Abraham Luchins, 1942'de yayımladığı su testisi deneyleriyle kelimeyi bir kavrama dönüştürdü. Katılımcılar önce hep aynı uzun yöntemle çözülen bulmacalarla uğraştı. Ardından çok daha kısa bir çözümü olan sorular geldiğinde çoğu alıştığı uzun yoldan gitmeyi sürdürdü. Bu alıştırmaları görmemiş kontrol grubu ise kısa yolu neredeyse hep buldu. Einstellung etkisi, geçmişte işe yarayan bir çözümün yenisini görmeni engellemesidir. Girişimci için tehlike tam burada: İlk sürüme ne kadar emek verdiysen ona o kadar bağlanırsın. Bodley Head yöneticileri de yayıncılığın bilinen kalıbına takılmıştı. Lane ise kalıba değil, istasyondaki boş tezgâha baktı. ## Son söz Platon, Devlet'in ikinci kitabında Sokrates'e bir şehri sözle en baştan kurdurur. Sokrates işe yasayla ya da surla değil, insanların ihtiyacıyla başlar: > "Haydi, bir şehri sözümüzle en baştan kuralım. Onu asıl kuracak olan, öyle görünüyor ki, bizim ihtiyacımız olacak." Ürününü senin ellerin kurar, ama ona hayat veren başkalarının ihtiyacıdır. Bugün müşteriler mi seni kovalıyor, yoksa sen mi onları? Elindeki çözümü bir kenara koysan, geriye hangi sorun kalırdı? *Uyuma giden yolun ilk adımını planlıyorsan [MVP Nedir, Nasıl Planlanır?](https://girisimcikafasi.com/mvp-nedir-nasil-planlanir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Quibi Neden Kapandı? Adres: https://girisimcikafasi.com/quibi-neden-kapandi/ Yayın: 2026-10-08 · Güncelleme: 2026-10-08 · Kategori: İş kurma ve büyütme 21 Ekim 2020 öğleden sonra Jeffrey Katzenberg ve Meg Whitman imzalı bir açık mektup yayımlandı. Mektubun ana cümlesi kısaydı: "Quibi başarılı olmuyor." Servis o gün altı aylıktı ve 2018'den beri toplam 1,75 milyar dolar toplamıştı. Mektup iki olası neden sayıyordu. Ya fikir, tek başına bir yayın servisini taşıyacak kadar güçlü değildi ya da zamanlama yanlıştı. Katzenberg ve Whitman, bunu hiçbir zaman kesin bilemeyeceklerini, ama ikisinin birleşimi olduğundan şüphelendiklerini yazdı. PBS'in aktardığı bir ayrıntı daha var: şirketin uzun süre çalışmaya yetecek sermayesi vardı. Kapanış kararı para bittiği için değil, devam etmenin sonucu değiştirmeyeceği düşünüldüğü için alınmıştı. Girişimler genellikle kasaları boşalınca kapanır. Quibi'nin kasasında para vardı. Eksik olan, parayla satın alınamayan bir şeydi: ürünü isteyen yeterince insan. ## Ne yapıyordu? Şirket Ağustos 2018'de Los Angeles'ta NewTV adıyla kuruldu. Fikir, DreamWorks'ün animasyon kolunu büyüten Katzenberg'indi, CEO koltuğunda Meg Whitman oturuyordu. Ekim 2018'de adı Quibi oldu: "quick bites", yani hızlı lokmalar. Aynı yıl yaklaşık 1 milyar dolar toplandı, Ocak ile Haziran 2020 arasında 750 milyon dolar daha geldi. Yatırımcılar arasında Disney, NBCUniversal, WarnerMedia, Sony Pictures ve Alibaba vardı. Ürün, Hollywood kalitesinde dizileri on dakikayı aşmayan bölümlere bölüyor ve yalnızca telefonda izlenecek şekilde sunuyordu. Telefonu dikey ya da yatay tuttuğunda görüntü kesintisiz biçimde ekrana uyuyordu. Fiyat reklamlı sürümde aylık 4,99, reklamsız sürümde 7,99 dolardı, ilk 90 gün ücretsizdi. Tubefilter'ın Ekim 2020'de aktardığına göre şirket içeriğin dakikasına 100 bin dolara kadar, yani saatine 6 milyon dolara kadar ödemeye hazırdı. Bütün bu yatırımın altında tek bir varsayım yatıyordu: insanlar gün içindeki küçük boşluklarda, yolda, öğle arasında, sırada beklerken, kısa ama kaliteli bir şey izlemek için para öder. ## Ne ters gitti? Varsayım sahaya çıktığı anda sınandı. Yayımlanmış verilerle zaman çizgisi şöyle: - **6 Nisan 2020:** Quibi ABD ve Kanada'da açıldı. Salgın kapanmaları, ürünün doldurmak istediği yolculuk ve bekleme anlarını büyük ölçüde ortadan kaldırmıştı. - **14 Nisan 2020:** Şirket ilk haftada 1,7 milyon indirme açıkladı. - **Mayıs 2020:** Sensor Tower verisine göre uygulama, ücretsiz iPhone uygulamaları sıralamasında 125'inci sıraya düşmüştü. Katzenberg, New York Times'a ters giden her şeyi koronavirüse bağladığını söyledi. - **Haziran 2020:** Televizyona yansıtma desteği geldi. Wall Street Journal'a göre servis, ilk yıl için öngörülen 7,4 milyon abone yerine yaklaşık 2 milyon abone yolundaydı. - **Temmuz 2020:** Sensor Tower, ilk kullanıcıların yaklaşık yüzde 8'inin ücretli aboneliğe geçtiğini tahmin etti. Quibi bu rakamlara itiraz etti. - **Ekim 2020:** Apple TV, Fire TV ve Android TV uygulamaları, Variety'ye göre kapanış duyurusundan yalnızca iki gün önce çıktı. 21 Ekim'de karar açıklandığında Quibi'nin yaklaşık 500 bin abonesi vardı. - **1 Aralık 2020:** Uygulama çalışmaz hâle geldi. Variety'nin aktardığına göre şirket, yatırımcılarına elindeki nakitten 350 milyon dolar iade edeceğini bildirmişti. - **8 Ocak 2021:** Roku, 75'ten fazla Quibi programının haklarını 100 milyon doların oldukça altında bir bedelle satın aldı. Salgın gerçek bir darbeydi. Ama Variety'nin değerlendirmesi daha derine iniyor: insanlar pahalı yapımları çoğunlukla oturma odasındaki televizyonda izlemek istiyordu. Telefondaki kısa video alanı ise boş değildi. TikTok, Instagram, Snapchat ve YouTube bu alanı zaten ücretsiz ve sonsuz bir akışla dolduruyordu. Katzenberg'in "boş alan" diye gördüğü yer, aslında kalabalık bir meydandı. ## Girişimciler için dersler - **Bütçe, davranışı değiştirmez.** Yeni bir izleme ya da kullanım alışkanlığı öneriyorsan, önce küçük bir grupla bu alışkanlığın gerçekten var olduğunu göster. Yıldız isimler ve yüksek prodüksiyon, var olmayan bir ihtiyacı yaratmaz. - **Rakibini kategoriyle değil, zamanla tanımla.** Quibi kendini diğer abonelik servisleriyle kıyasladı. Oysa kullanıcının o beş dakikası için yarışan şey ücretsiz uygulamalardı. - **Ürünü tek bir ana bağlama.** Yolculuk anı ortadan kalkınca ürünün nedeni de zayıfladı. Kullanım senaryon kırılırsa ne olacağını önceden düşün. - **Kullanıcının alıştığı şeyi lansmanda sun.** Paylaşım ve televizyonda izleme sonradan eklendi. Son uygulama, kapanıştan iki gün önce geldi. - **Dönüşüm oranı, indirme sayısından önemlidir.** Nisan 2020'deki 1,7 milyon indirme manşet olur. Ücretsiz denemeden sonra kaç kişinin kart bilgisini girdiği ise şirketin kaderini belirler. Bu hesabı erken yapmak için [birim ekonomisi hesaplayıcısını](https://girisimcikafasi.com/araclar/birim-ekonomi-hesaplayici/) kullanabilirsin. ## Erken ölçekleme: önce büyümek, sonra sormak Girişim dünyasında bu hatanın bir adı var: erken ölçekleme. Startup Genome ekibi 2011'de 3.200 girişimin verisini inceledi. Steve Blank'in aktardığı bulgulara göre hızlı büyüyen internet girişimlerinin yüzde 74'ü erken ölçekleme yüzünden batıyordu. Doğru zamanda ölçeklenenler ise erken ölçeklenenlere göre yaklaşık 20 kat hızlı büyüyordu. Erken ölçekleme, bir şirketin müşteri, ürün, ekip ve harcama boyutlarından birini diğerleri hazır olmadan büyütmesidir. Talep kanıtlanmadan reklama, ekibe ve envantere para akıtmak bunun en tanıdık biçimidir. Quibi'nin hikâyesi bu kavramın uç bir örneği: ölçek sonradan gelmedi, ilk günden tasarlandı. Programlar çekildi, reklam alanları satıldı, büyük açılış yapıldı. Küçük bir pilotla "insanlar bunun için gerçekten para öder mi?" sorusu sorulmadı. Küçük başlamanın değeri burada ortaya çıkıyor. Küçük bir deney ucuza yanılmanı sağlar. Büyük bir lansman ise yanıldığını öğrenmenin en pahalı yoludur. [MVP'yi nasıl planlayacağını](https://girisimcikafasi.com/mvp-nedir-nasil-planlanir/) anlatan yazı, bu sorunun daha erken nasıl sorulacağını ele alıyor. ## Hızlı araç, belirsiz hedef Henry David Thoreau, Walden'ın (1854) "Ekonomi" bölümünde kendi çağının heyecanlı icatlarına mesafeli bakar: > "Our inventions are wont to be pretty toys, which distract our attention from serious things. They are but improved means to an unimproved end... We are in great haste to construct a magnetic telegraph from Maine to Texas; but Maine and Texas, it may be, have nothing important to communicate." Türkçesiyle: İcatlarımız çoğu zaman bizi ciddi şeylerden uzaklaştıran güzel oyuncaklardır. Geliştirilmemiş bir amaca giden geliştirilmiş araçlardır. Maine'den Teksas'a telgraf hattı kurmak için acele ediyoruz, ama belki Maine ile Teksas'ın birbirine söyleyecek önemli bir şeyi yoktur. Quibi'nin aracı kusursuzdu: dönen ekran, ünlü yönetmenler, milyarlık bütçe. Hattın öbür ucunda bekleyen yeterince insan yoktu. Senin kurduğun hattın ucunda kim var ve ona söyleyecek önemli bir şeyin olduğunu nereden biliyorsun? Quibi'nin kaydını ve kaynaklarını [Girişim Mezarlığı'ndaki sayfasında](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/quibi/) bulabilir, kapanan diğer girişimlerin hikâyelerine [Girişim Mezarlığı](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/) arşivinden ulaşabilirsin. --- # Pivot Nedir? Girişimde Ne Zaman ve Nasıl Yön Değiştirmeli? Adres: https://girisimcikafasi.com/pivot-nedir-ne-zaman-yon-degistirmeli/ Yayın: 2026-10-08 · Güncelleme: 2026-10-08 · Kategori: Girişimci düşünce ve eylem Bath, 13 Mart 1781. Bath orkestrasının şefi William Herschel, New King Street 19 numaralı evin bahçesinde kendi yaptığı teleskopla gökyüzünü tarıyor. İkizler takımyıldızında bir nokta dikkatini çekiyor: Yıldızlar gibi parlamıyor, küçük bir disk gibi duruyor. Herschel o gece defterine bunun ya bulutsu bir yıldız ya da bir kuyrukluyıldız olduğunu yazıyor. Dört gün sonra cisim yer değiştirmiş. Not düşüyor: "Kuyrukluyıldızmış, çünkü yerini değiştirdi." 26 Nisan'da Kraliyet Cemiyeti'ne de bir kuyrukluyıldız bulduğunu bildiriyor. Oysa veriler başka bir şey söylüyordu. Kraliyet Astronomu Nevil Maskelyne ona "Buna ne ad vereceğimi bilmiyorum" diye yazdı; cisimde ne bir kuyruk görmüştü ne de kuyrukluyıldızlara özgü o bulanık saç. Rusya'da çalışan Anders Lexell yörüngeyi hesapladı: neredeyse çember. Bu bir kuyrukluyıldız değil, Satürn'ün ötesinde dönen yeni bir gezegendi. Herschel 1783'te bunu kabul etti. Bugün Uranüs dediğimiz gezegen, Antik Çağ'dan beri bulunan ilk gezegendi. Hikâyenin daha az bilinen tarafı, Herschel'in kendisi. Hannover'de askeri bandoda obua çalan bir babanın oğluydu, 1757'de on dokuz yaşında İngiltere'ye geldi. Yirmi dört senfoni besteledi. Ses üzerine okuduğu bir kitaptan optiğe, optikten teleskop yapımına geçti. Günde on altı saate varan sürelerle ayna parlattı; kız kardeşi Caroline bu sırada ona yemek yedirip kitap okudu. Ama müziği bırakmadı. Geceleri gökyüzüne bakarken gündüzleri konser yönetmeyi ve ders vermeyi sürdürdü. Ancak keşiften sonra Kral III. George ona yılda 200 sterlin ödenek bağlayınca 1782'de Bath'tan ayrıldı. William ile Caroline'ın son konseri de o yıl oldu. Müzisyen Herschel, astronom Herschel'e tek bir sıçramayla değil, adım adım dönüştü. ## Kuyrukluyıldız mı, gezegen mi? Girişimcilikte bu dönüşün adı pivot. Eric Ries'in yalın girişim yaklaşımında pivot, ürün, strateji ya da büyüme modeli hakkında yeni ve temel bir varsayımı sınamak için yapılan planlı bir rota düzeltmesi olarak tanımlanıyor. Yani panikle her şeyi silmek değil, verinin söylediğini duyup yönü düzeltmek. Failory'nin zamanında yön değiştiremediği için kapanan yirmi beş girişimi derlediği listesi, bu düzeltmenin ya hiç yapılmadığı ya da yanlış yapıldığı hikâyelerle dolu. Ortak noktaları şu: Çoğu, elindeki cismin adını çok geç değiştirdi. ## Ne zaman yön değiştirmeli? ### Kâğıttaki talep ile gerçek davranış ayrıştığında Failory'nin anlattığına göre Flowtab, barlarda sıra beklemeden telefondan içki sipariş etmeyi sağlayan bir uygulamaydı. Kâğıt üzerinde her bar bunu isterdi. Gerçekte anlaşma yapmak zordu; şirket her siparişten kullanıcıdan 1 dolar alıyordu ve kullanıcıların çoğu uygulamayı ayda bir iki kez açıyordu. Birkaç pivotun ardından kapandı. İnsanların "harika fikir" demesi bir sinyaldir; tekrar tekrar kullanması ise veridir. İkisi ayrıştığında, Herschel'in yörünge hesabı karşısında yaptığı gibi, cismin adını değiştirmeyi düşün. ### Devam etmenin tek gerekçesi harcanan emekse "Bu kadar emek verdik, şimdi mi bırakacağız?" cümlesi, pivot kararını en çok geciktiren cümledir. Bir sonraki adımı geçmişe değil, önündeki yola göre seç. ## Nasıl yön değiştirmeli? ### Bir ayağın yerde kalsın Basketbolda pivot yapan oyuncu istediği yöne dönebilir, ama pivot ayağı yerinden oynarsa adımlama sayılır ve top rakibe geçer. Herschel'in müziği, onun pivot ayağıydı. Yeni yöne dönerken en güçlü olduğun şeyi bırakma: müşterini, teknolojini ya da ekibinin ustalığını. ### Çok uzağa sıçrama Failory'nin analizine göre dayanıklı drone'lar üreten Aria Insights, Ocak 2019'da drone üretmek yerine toplanan veriyi anlamlandıran sistemlere yöneldi. Birkaç ortağının bu ihtiyacı olması, bütün pazarın aynı şeyi istediği anlamına gelmiyordu. Şirket aynı yıl kapandı. Pivot, eldeki kanıtın taşıyabileceğinden uzağa atılan bir adım olmamalı. ### Kaçıncı pivotta olduğunu değil, ne öğrendiğini say Ermenistan'da güzellik hizmetleri için bir platform kuran Margaret Rostamian, Failory'ye verdiği röportajda 2020'de salgın sektörü durdurunca pek çok farklı fikre yöneldiklerini anlatıyor. On beşinci pivot da tutmayınca kapatmaya karar veriyor. Geriye dönüp baktığında, kod yazdırmadan önce basit prototiplerle fikrin temelini sınamış olmayı dilediğini söylüyor. Her pivot, bir öncekinden öğrenilen bir şeye dayanmıyorsa yön değiştirmek değil, dönüp durmaktır. ## Pivot ve mihver: dönen şeyin sabit noktası "Pivot" kelimesi İngilizceye 1610'larda Fransızcadan geçmiş. Etymonline'a göre Eski Fransızcada 12. yüzyıldan beri kapı menteşesinin pimini, yani bir şeyin etrafında döndüğü mili anlatıyor; kökeni belirsiz. "Bir meselenin üzerinde döndüğü nokta" anlamı ise 1813'te kayda geçiyor. Türkçedeki karşılığı "mihver" de aynı resmi çiziyor. Nişanyan Sözlük'e göre Arapça "miḥwar"dan geliyor: döndürgeç, eksen, makara ve tekerlek göbeği. İki kelime de hareketi değil, hareketin etrafında gerçekleştiği sabit noktayı anlatıyor. İyi bir pivotta da her şey döner, ama mil yerinde kalır. Mili yerinden söküp atmayı zorlaştıran şeyin psikolojide bir adı var: batık maliyet yanılgısı. Hal Arkes ve Catherine Blumer, 1985 tarihli "The Psychology of Sunk Cost" çalışmalarında, insanların para, emek ya da zaman yatırdıktan sonra bir işi sürdürmeye daha yatkın olduğunu gösterdi. Geri gelmeyecek olanı kurtarmaya çalışırken, gelebilecek olanı kaçırırız. ## Son söz Marcus Aurelius, Kendime Düşünceler'in beşinci kitabında, işine engel olanları düşünürken bir fiil kullanır: "περιτρέπει", yani çevirir, tersine döndürür. Cümlenin tamamı şöyle: > "Zihin, eylemine çıkan her engeli çevirip amacına hizmet eder hâle getirir. Bu işi durduran şey işin ilerlemesine, bu yolu kesen şey yolun kendisine dönüşür." Herschel, kuyrukluyıldız sandığı cismin bir gezegen olduğunu kabul ettiğinde kaybetmedi; büyüdü. Senin teleskobunun ucunda, hâlâ yanlış adla çağırdığın bir şey olabilir mi? Ve yön değiştirirsen, hangi ayağın yerde kalacak? *Yön değiştiremeyen girişimlerin hikâyelerini merak ediyorsan [Girişim Mezarlığı](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/) sayfasına göz atabilirsin.* --- # Ekibine Geri Bildirim Nasıl Verilir? Adres: https://girisimcikafasi.com/ekibe-geri-bildirim-nasil-verilir/ Yayın: 2026-10-07 · Güncelleme: 2026-10-07 · Kategori: Liderlik ve çalışma hayatı Floransa, 1500. Katedral atölyesinin envanterinde tuhaf bir kayıt var: "David denen, kötü yontulmuş ve sırtüstü yatan bir mermer figür." Dokuz kol boyundaki bu blok, 1460'larda başka bir heykeltıraşın yontmaya başlayıp yarım bıraktığı, bacaklarının arası çoktan oyulmuş bir taştır. Yıllardır avluda yağmur altında bekliyor. 16 Ağustos 1501'de yirmi altı yaşındaki Michelangelo, bu bozuk bloğu tamamlamak için sözleşme imzalıyor. Çevresini tahta ve duvarla kapatıp kimseye göstermeden üç yıl çalışıyor. Ortaya çıkan 5,17 metrelik David, 8 Eylül 1504'te Signoria Meydanı'nda halka açılıyor. Giorgio Vasari'nin Sanatçıların Hayatları'nda anlattığına göre heykel yerine konduğunda bir ziyaretçi geliyor: Floransa'nın ömür boyu başına seçilmiş yöneticisi Piero Soderini. Heykeli beğeniyor ama bir itirazı var. Burun ona fazla kalın görünüyor. Michelangelo, Soderini'nin devin tam dibinde durduğunu ve o açıdan heykeli doğru göremeyeceğini fark ediyor. Yine de iskeleye tırmanıyor. Sol eline bir keski, avucuna da tahtaların üzerindeki mermer tozundan biraz alıyor. Keskiyle hafif hafif vururken tozu yavaş yavaş aşağı döküyor. Buruna dokunmuyor bile. "Şimdi bak" diyor. Soderini memnun: "Daha çok beğendim, ona hayat verdin." Vasari'ye göre Michelangelo içinden gülerek iniyor; bilgili görünmek için bilmedikleri şeyler hakkında konuşanlara acıyor. ## Her ekipte bir "burun kalın" cümlesi var Bu sahnede iki kişi de kaybediyor. Soderini yanlış yerden bakıyor, gerekçe söylemeden hüküm veriyor ve makamı yüzünden itiraz edilmiyor. Michelangelo ise onu ikna etmek yerine oyalıyor. Herkes memnun ayrılıyor ama kimse bir şey öğrenmiyor. Ekiplerde en sık görülen geri bildirim kazası da budur. Yönetici belirsiz bir yorum yapar, çalışan tartışmaya değmeyeceğini düşünür ve göstermelik bir değişiklik yapar. Sonra iki taraf da işin daha iyi olduğuna inanır. First Round Review'da Airbnb'nin o dönemki deneyim tasarımı başkanı Katie Dill, eleştirinin kötü yapıldığında hakarete dönüştüğünü ve insanın daha iyisini yapma hevesini söndürdüğünü anlatıyor. Ona göre eleştiri, fikir beyan etmek için değil, en iyi sonuca daha hızlı varmak için vardır. ## Ekibine geri bildirim nasıl verilir? ### Önce nereden baktığını kontrol et Dill'in anlattığına göre bir zamanlar şık ve tutumlu kadınlar için giyilebilir bir cihaz tasarlıyordu. Geri bildirim verenlerin çoğu ise orta yaşlı erkeklerdi ve sürekli "Neden klavyesi yok?" diye soruyorlardı. Ekip, hedef kullanıcıyı gerçek bir insan gibi anlatınca tartışma değişti. Yorum yapmadan önce işin kimin için ve hangi başarı ölçütüyle yapıldığını sor. Heykelin dibinde durma. ### İşin hangi aşamada olduğunu öğren Fikir henüz şekilsizken büyük yön soruları değerlidir. Teslime bir hafta kala ise uygulanamayacak kadar büyük bir eleştiri yalnızca moral bozar. Aynı yorum, yanlış zamanda gürültüye dönüşür. ### Önce uzaklaş, sonra yaklaş İşi yapan kişi ona çok yakındır, bütünü görmekte zorlanır. Senin avantajın uzaktan bakabilmek. Önce bütün tutarlı mı diye bak, sonra ayrıntılara in ve her parçanın orada bir sebeple durup durmadığını sor. ### "Olmamış" deme, göster Dill'e göre "beğenmedim", "yeterince çarpıcı değil" gibi cümleler hiçbir şey anlatmaz. Neyi kastettiğini somut bir örnekle göster ve gerekçesini söyle. "Burun kalın" yetmez; neden, nereden bakınca ve kime göre? ### Emir verme, soru sor "Bunu denedin mi?", "Başka hangi seçeneklere baktın?", "Kullanıcı buna nasıl tepki verir?" gibi sorular, Dill'in deyişiyle karşındakini işin sahibi olarak bırakır. Mesele senin ne kadar akıllı olduğun değil, bir sonraki sürümün daha iyi olması. ### İyi olanı da açıkça söyle Dill, pek çok kişinin sevmediği "övgü sandviçini" savunuyor: içten bir övgü, ardından eleştiri, sonunda emeğe teşekkür. Gerekçesi pratik. Neyin iyi olduğunu söylemezsen, ekip bir sonraki sürümde onu da silebilir. Tek şartı var: övgü gerçek olmalı, yoksa işe yaramaz. ## Eleştiri: elekten geçirmek Türkçedeki "eleştiri" yeni bir kelime. Nişanyan Sözlük'e göre "eleştirmek" fiili "elemek"ten türetilmiş; sözlükteki en eski kaydı 1942'de TDK'nın Felsefe ve Gramer Terimleri'nde. Elemek de Eski Türkçede "elden ya da elekten geçirmek" demek. TDK'nın tanımı da bu kökü taşıyor: bir işin doğru ve yanlış yanlarını bulup göstermek. Batı dillerindeki "critique" ise Yunanca "kritikos"tan, yani yargıda bulunabilen kişiden geliyor. Etymonline'a göre kaynağındaki "krinein" fiili ayırmak, karar vermek anlamında ve dayandığı Hint-Avrupa kökü "elemek, kalburdan geçirmek" demek. "Kriz" de aynı aileden: hastalığın iyiye mi kötüye mi döneceğinin ayrıldığı an. Birbirinden habersiz iki dil, eleştiriye bakıp aynı aleti görmüş: elek. Elek her şeyi atmaz. İşe yarayanı ayırır ve elinde tutar. ## Son söz İngiliz şair Alexander Pope, 1711'de yayımlanan An Essay on Criticism'in üçüncü bölümünde eleştirmenlere şöyle seslenir: > "Men must be taught as if you taught them not, / And things unknown proposed as things forgot." > "İnsanlara, onlara öğretmiyormuşsun gibi öğretmelisin; bilmediklerini de unuttukları bir şeymiş gibi önermelisin." Michelangelo, Soderini'ye bir şey öğretmedi; onu memnun etti. Pope'un tarif ettiği üçüncü yol daha zor: karşındakinin doğruyu kendisi bulmuş gibi hissedeceği kadar iyi bir soru sormak. Ekibine en son verdiğin geri bildirimi düşün. Nereden bakıyordun? Ve karşındaki işini mi düzeltti, yoksa yalnızca biraz mermer tozu mu döktü? *Geri bildirim vereceğin ekibi kurarken doğru kişiyi seçmek istiyorsan [İlk Çalışanlarını İşe Alırken Doğru Kişiyi Nasıl Seçersin?](https://girisimcikafasi.com/ilk-calisanlari-ise-almak/) yazısına göz atabilirsin.* --- # İlk Müşterileri Bulmak: Sıfırdan İlk Satışa Giden Yol Adres: https://girisimcikafasi.com/ilk-musterileri-bulmak/ Yayın: 2026-10-06 · Güncelleme: 2026-10-06 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım Aristoteles, Hayvanların Tarihi'nde arılarla ilgili tuhaf bir ayrıntıyı not eder. Kovana dönen her arının peşinden üç dört arkadaşı gelir. Ne topladıklarını görmek zordur, der, bunu nasıl yaptıkları da henüz gözlemlenmemiştir. Soru yüzyıllarca cevapsız kalır. 1910'ların başı. Genç zoolog Karl von Frisch, arıların renk görüp görmediğini anlamak için açık havada bir masaya renkli bir kâğıt, üstüne de şekerli şurup dolu küçük bir cam kap koyar. Kalabalık olmasın diye beslemeye ara verir. Kap boşken yalnızca tek tük kâşif arılar gelip gider. Ama bir kâşif kabı dolu bulup kovana dönerse, birkaç dakika içinde bütün grup masaya geri gelir. Kâşif, kovana haber mi vermiştir? Frisch küçük bir arı kolonisini cam pencereli bir gözlem kovanına taşır ve arıları tek tek renkli noktalarla numaralar. Gördüğü şey onu şaşırtır: Dönen arı, yükünü bile boşaltmadan peteğin üstünde sağa sola dönerek dar daireler çizer. Arkasından koşan arılar biraz sonra yeni bir uçuşa çıkar. Sonraki yıllarda bu dansın, yiyeceğin yönünü ve uzaklığını da anlattığını çözer. En ilginç bulgusu başka. Şurup ne kadar tatlıysa dans o kadar canlı ve uzun sürer; şurup sulandıkça dans yavaşlar ve sonunda durur. Frisch, 12 Aralık 1973'teki Nobel konuşmasında bunu anlatırken kelimeyi saklamaz: reklamın etkisi böylece artar. Kovanda kimse kimseyi zorlamaz. İyi kaynağı bulan arı, onu anlatmadan duramaz. ## Ürün hazır, müşteri nerede? Girişimlerin çoğu ürünü bitirdiği gün kendini hazır sanır. Oysa asıl soru o gün başlar: ilk müşteriler nereden gelecek? Frisch'in arıları cevabın bir kısmını veriyor: Yeni gelenler reklam panosundan değil, kaynağı görmüş ve ondan memnun dönmüş birinin dansından geliyor. Starter Story'deki bir röportajda Sandra Lewis'in anlattıkları, bu dansın insanlar arasındaki hâline benziyor. Lewis, uzak çalışan deneyimli profesyonelleri şirketlere abonelik modeliyle sunan Boldly'nin kurucusu. Anlattığına göre ilk yıllarda ne iş planı ne de pazar araştırması vardı. Yalnızca ağızdan ağıza gelen talebe yetişmeye çalışıyorlardı. ## İlk müşterileri bulmak için ### İlk müşterin büyük ihtimalle seni zaten tanıyor Lewis, 2009'da ailesiyle ABD'den İngiltere'ye taşındıktan sonra girişimcilere uzaktan insan kaynakları ve proje yönetimi desteği vermeye başlamış. Müşterileri kısa sürede arkadaşlarını ona yönlendirmiş. Tek başına yetişemeyince bir ekip kurmuş ve şirket böyle doğmuş. İlk satış için yabancı bir kalabalığa bağırmak gerekmez. Önce işini gerçekten iyi yaptığın birkaç kişiye bak. ### Mesajını doğru kokuyla taşı Frisch bir deneyinde iki grup arıdan birini ıhlamur, ötekini yalancı akasya çiçeğinden besledi. Ihlamurdan dönen arının dansına yalnızca ıhlamur arıları uydu; akasya arıları onu umursamadı. Arılar dansçının üstüne sinmiş çiçek kokusuna bakıyordu. Kanal seçerken kendine şunu sor: Müşterim bugün parasını nerede harcıyor, kime güveniyor, hangi kapıdan giriyor? Bazen doğru kanal, sektörün hiç bakmadığı yerdir. Herkese aynı anda seslenmek, kimsenin durmadığı bir dans gibidir. Mesajın, dinleyenin zaten tanıdığı bir dille, onun ilgilendiği bir sorunla gelsin. Doğru kitleye tanıdık bir işaret, kalabalığa yabancı bir bağırıştan daha çok müşteri getirir. ### Tavsiye edilecek kadar iyi ol Lewis'e göre büyümelerinin büyük kısmı, müşterilerin onları arkadaşlarına önermesinden geldi. Bunun bedeli de vardı. Ekibe yalnızca alanında en az yedi yıllık deneyimi olan kişileri aldılar; bu da işe alımı çok zorlaştırdı. Frisch'in şurubu gibi: Kaynak ne kadar iyiyse dans o kadar canlıdır. Ağızdan ağıza pazarlama satın alınamaz, ancak hak edilir. ### İlk müşterilerinin sana ne kadar inandığını sına Boldly ilk yıl hizmeti ay sonunda faturalıyordu ve geç ödemeler yüzünden her ay maaşları ödeyip ödeyemeyeceklerini bilmiyorlardı. Erken müşterilerinden biri olan yazar John Warrillow, 2012'nin sonunda danışmanları oldu ve ödemeyi peşin, düzenli almayı önerdi. Lewis yeni müşterilerden memnuniyet garantisiyle peşin ödeme istemeye başladı. Tepki bekliyordu ama anlattığına göre tek bir müşteri bile itiraz etmedi. ### İdeal müşterini zamanla netleştir Lewis, başlangıçta ideal müşterinin kim olduğunu bilmediklerini saklamıyor. Yıllar içinde işbirliğini bilen ve hizmetin değerini anlayan liderlerle çalışmak istediklerini fark etmişler. İlk müşterilerin, kimin için çalışman gerektiğini de sana öğretir. Onları dikkatle dinle. ## Tavsiye ile vasiyet aynı kökten Türkçedeki "tavsiye" kelimesi Arapça "tawṣiya"dan geliyor. Nişanyan Sözlük'e göre kökteki "waṣiya" fiili öğütlemek, ısmarlamak, bir işi birine yüklemek demek. "Vasiyet" de aynı kökten doğuyor: ölümden sonra yerine getirilmesi için birine bırakılan talimat. İngilizcedeki "recommend" de benzer bir yoldan geçmiş. Etymonline'a göre kelime Latince "commendare" fiiline dayanıyor; anlamı bir şeyi birinin bakımına, korumasına emanet etmek. Biri seni tavsiye ettiğinde aslında kendi adını sana emanet ediyor. İlk müşterilerin seni böyle taşır. ## Son söz Vergilius, Aeneis'in dördüncü kitabında söylentiyi, Fama'yı, kanatlı bir yaratık olarak anlatır: > "Mobilitate viget virisque adquirit eundo, parva metu primo, mox sese attollit in auras." Hareketle güçlenir, gittikçe kuvvet kazanır; önce korkuyla küçüktür, sonra göğe yükselir. Kovandaki dans da tek bir kâşifle başlar. Senin işin hakkında bugün kim, kime ne anlatıyor? Ve o ilk birkaç kişiye, seni başkalarına emanet edecekleri kadar güven verdin mi? *İlk müşterilerine ne kadar fiyat koyacağını düşünüyorsan [Girişimler İçin Fiyatlandırma: Ürününe Fiyat Nasıl Konur?](https://girisimcikafasi.com/girisimler-icin-fiyatlandirma/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Girişimler İçin Fiyatlandırma: Ürününe Fiyat Nasıl Konur? Adres: https://girisimcikafasi.com/girisimler-icin-fiyatlandirma/ Yayın: 2026-10-05 · Güncelleme: 2026-10-05 · Kategori: Finans ve iş modeli Londra, Temmuz 1877. Dönemin en güçlü sanat eleştirmeni John Ruskin, Grosvenor Galerisi'nde gördüğü bir tabloya sinirleniyor. Tablo, James McNeill Whistler'ın Cremorne Bahçeleri'ndeki havai fişekleri anlattığı karanlık bir gece resmi: Nocturne in Black and Gold, The Falling Rocket. Ruskin, 2 Temmuz'da Fors Clavigera adlı yayınında şöyle yazıyor: Bir züppenin, halkın yüzüne bir kutu boya fırlatmak için 200 gine istemesini hiç beklemiyordu. Whistler hakaret davası açıyor ve 1.000 sterlin tazminat istiyor. Dava 25 ve 26 Kasım 1878'de görülüyor. Ruskin'in avukatı Başsavcı Sir John Holker, Whistler'a tabloyu ne kadar sürede "çiziktirip attığını" soruyor. Whistler bir gün diyor, ertesi gün de birkaç rötuş yapmış olabilir; iki gün diyelim. Whistler'ın 1890'da The Gentle Art of Making Enemies kitabında yayımladığı duruşma tutanağına göre konuşmanın devamı şöyle: > "Demek iki günlük emek için 200 gine istiyorsunuz!" > "Hayır. Onu bir ömrün birikimi için istiyorum." Salonda alkış kopuyor. Ruskin'in tanığı ressam Edward Burne-Jones ise fiyatı yüksek buluyor; daha az paraya ne kadar ciddi emek verildiğini düşünmek gerektiğini söylüyor. Jüri Whistler'ı haklı buluyor ama tazminat olarak yalnızca bir farthing, yani en küçük bozuk parayı veriyor. Mahkeme masrafları paylaşılıyor ve Whistler, Mayıs 1879'da iflas ediyor. Duruşma salonunda aslında iki fiyatlandırma yöntemi karşı karşıya geliyordu. Biri emeği sayıyordu, öteki değeri. ## Senin ürününün fiyatı neye göre? Bir ürüne fiyat koyarken çoğu kurucu, Holker'ın sorusunu kendine soruyor: Buna ne kadar emek verdim, maliyetim ne? Üstüne biraz kâr ekleyip etiketi yapıştırıyor. Bu yönteme maliyet artı fiyatlandırma deniyor. Kolaydır ama müşterinin gözünden hiçbir şey söylemez. Y Combinator ortağı Kevin Hale, YC'nin Startup School müfredatındaki "Startup pricing 101" konuşmasında fiyatı bir termometre gibi düşünmeyi öneriyor. En altta maliyet, ortada fiyat, en üstte müşterinin gözündeki değer var. Fiyat ile maliyet arasındaki boşluk senin satma isteğindir; fiyat ile değer arasındaki boşluk ise müşterinin satın alma isteği. Hale'e göre hedef, değere dayalı fiyatlandırma: Fiyatı maliyetten yukarı doğru değil, değerden aşağı doğru kur. ## Girişimler fiyatlandırmada nerede hata yapıyor? ### Ucuz kalmak Hale'in anlattığına göre YC'nin girişimlere en sık verdiği fiyat tavsiyesi aynı: Fazla ucuza satıyorsun. Kurucular maliyetlerini olduğundan düşük görüyor, müşterinin ürüne biçtiği değeri bilmiyor ya da o değeri anlatamıyor. Sonuçta marj, yeni müşteri kazanmanın bedelini bile karşılamıyor. ### Yanlış müşteriye bakmak "Rakipten daha iyi bir ürünü yarı fiyatına satarsam kazanırım" düşüncesi neredeyse hiç işlemiyor. Yeni bir pazar açan girişimin ilk müşterileri, Hale'e göre pazarın yüzde 2 ile 5'ini oluşturan erken benimseyenler. Bu insanlar fiyata değil, rakiplerinin önüne geçirecek faydaya bakar. Çok iyi bir ürün çok ucuzsa onlara "bunun bir açığı olmalı" diye düşündürür. Kararı aylarca süren ve başkalarının ne kullandığını soran biriyle konuşuyorsan, büyük ihtimalle erken benimseyen biriyle konuşmuyorsun. ### Fiyatın satış modelini belirlediğini unutmak Hale, 2019'dan beri YC kütüphanesinde duran bu konuşmasında basit bir hesap öneriyor: Milyar dolarlık bir şirket olmak için yılda kabaca 100 milyon dolar gelir gerekir; senin fiyatınla buna kaç müşteri lazım? Ardından fiyatın satış yöntemini nasıl kısıtladığını gösteriyor. Yıllık 2.000 doların altındaki bir ürün kendi kendine satılmalı; satış ekibine, pahalı reklama bütçe yoktur. 2.000 ile 10.000 dolar arasında bir satış temsilcisi ve ürün demosu mümkün olur, satış süreci bir ila üç ayı geçmemelidir. 25.000 doların üzerinde ise satış ekibi, özel müşteri yöneticisi ve altı ila on iki aylık satış döngüleri devreye girer. Asıl tehlike ikisinin arasında. Müşteriyi ikna etmek aylar sürüyor ama elde ettiğin para bu çabayı karşılamıyorsa, Hale buna çöp bölgesi diyor. Çıkış yolu ya fiyatı yükseltmek ya da müşteri kazanma maliyetini köklü biçimde düşürmek. ## Ürününe fiyat koymak için 10/5/20 kuralı Hale'in başlangıç için önerdiği kural üç sayıdan oluşuyor: - **10:** Müşterinin ürününe biçtiği değer, fiyatın on katı olsun ve bu fark bir bakışta anlaşılsın. - **5:** Bir fiyatın olur olmaz, özellikle şirketlere satıyorsan, fiyatı yüzde 5 artırmayı alışkanlık hâline getir. - **20:** Görüşmelerin yaklaşık yüzde 20'sini fiyat yüzünden kaybetmeye başladığında doğru yere yaklaşmışsın demektir. Denemeyi de karmaşıklaştırma. Bir tablo aç: denediğin fiyatlar, her birinin dönüşüm oranı, satış adedi ve toplam gelir. Kazanan fiyat çoğu zaman kendini hemen belli eder. ## Fiyat, övgü ve ödül: aynı kökten İngilizcedeki "price" kelimesi Latince "pretium"dan geliyor; ödül, değer, kıymet demek. Etymonline'a göre Eski Fransızcadaki "pris" hem fiyatı hem de şeref, ün ve övgüyü anlatıyordu. "Price", "praise" ve "prize" yani fiyat, övgü ve ödül, aynı kelimenin zamanla ayrışmış üç hâli. Ruskin'in yazısı da tam bu düğümdeydi: Eleştirmen övgüyü geri çekince fiyat da sorgulanıyordu. "Value", yani değer ise Latince "valere"den, güçlü olmak ve bir şeye değmek fiilinden geliyor. Etymonline, kelimenin resimde ayrıca açık ve koyu tonların birbiriyle ilişkisini anlattığını da not ediyor. Whistler'ın neredeyse tamamen karanlık tablosu, tam olarak bu değerler üzerine kuruluydu. Türkçedeki "fiyat" ise daha şaşırtıcı. Nişanyan Sözlük'e göre kelime, Arapçada "içinde" anlamına gelen "fī" edatından türemiş; çoğul hâli ve "paha" anlamı Türkçeye özgü. Şemseddin Sami de 1900 tarihli Kâmus-ı Türkî'de "fī"yi paha anlamında kullanmanın bir galat, yani yerleşmiş bir yanlış olduğunu yazıyor. Bir edattan doğan kelime gibi, fiyat da tek başına bir şey anlatmaz; neyin içinde durduğuna bakmak gerekir. ## Son söz Oscar Wilde'ın ilk kez 20 Şubat 1892'de sahnelenen Lady Windermere's Fan oyununun üçüncü perdesinde Cecil Graham, sinik kimdir diye sorar. Lord Darlington cevap verir, Graham da ekler: > "Her şeyin fiyatını bilen, hiçbir şeyin değerini bilmeyen adam." > "Duygusal adam ise her şeyde saçma bir değer görür ama tek bir şeyin piyasa fiyatını bilmez." İyi bir fiyat, bu iki adamın arasında bir yerde durur. Peki sen ürününün fiyatını belirlerken hangisi gibi davrandın? Müşterine iki günlük emeğini mi satıyorsun, yoksa bir ömrün birikimini mi? *Koyduğun fiyatın kasana ve runway'ine etkisini hesaplamak istiyorsan [Nakit Bitmeden: Runway ve Burn Rate Nasıl Yönetilir?](https://girisimcikafasi.com/nakit-bitmeden-runway-burn-rate/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Nakit Bitmeden: Runway ve Burn Rate Nasıl Yönetilir? Adres: https://girisimcikafasi.com/nakit-bitmeden-runway-burn-rate/ Yayın: 2026-10-04 · Güncelleme: 2026-10-04 · Kategori: Finans ve iş modeli Melbourne, 20 Ağustos 1860. Royal Park'ta yaklaşık 15.000 kişi, Avustralya'yı güneyden kuzeye ilk kez geçmeye niyetli bir keşif kervanını uğurluyor. Başında Robert O'Hara Burke var, yardımcısı genç William John Wills. On dokuz adam, yirmi üç at, altı araba, yirmi altı deve. Yükler göz kamaştırıcı: iki yıl yetecek erzak, sedir kaplı meşe bir kamp masası ve iki sandalye, su filtreleri, işaret fişekleri, bir de Çin gongu. Hepsi birlikte yirmi tona yakın. Ağır yük, kötü hava ve bozuk yollar yüzünden kervan Melbourne'den Menindee'ye 750 kilometreyi iki ayda gidiyor. Posta arabası aynı yolu bir haftadan biraz fazla sürede alıyordu. Yolda yük hafifletiliyor. Şeker ve limon suyu geride bırakılıyor, develere içirilmek üzere getirilmiş 270 litre kadar rom dökülüyor. Burke birkaç adamı da parasızlığı gerekçe göstererek işten çıkarıyor. Cooper Deresi'nde bir kamp kuruluyor. 16 Aralık 1860'ta Burke sabırsızlanıyor ve Wills, King ve Gray ile kuzey kıyısına doğru atılıyor. Yanlarında altı deve, bir at ve yalnızca üç aylık yiyecek var. Kampta kalan William Brahe'ye üç ay beklemesi söyleniyor. Haritaları daha gerçekçi okuyan Wills ise ona gizlice dört ay beklemesini tembihliyor. Kuzey kıyısındaki bataklıklara varmak elli dokuz gün sürüyor. O noktada ellerinde yirmi yedi günlük yiyecek kalmış. Dönüş yolunda yağmurlar başlıyor, develerin bir kısmı kesilip yeniyor, Gray yolda ölüyor. Burke, Wills ve King, 21 Nisan 1861 Pazar akşamı Cooper Deresi'ne dönüyor. Kamp boş. Brahe on üç hafta yerine on sekiz hafta beklemiş, yiyeceği azalınca o sabah yola çıkmış. Bir ağaca "DIG", yani kaz, diye bir işaret oymuş, dibine biraz erzak gömmüş. Aradaki fark yaklaşık dokuz saat. Burke ve Wills birkaç hafta sonra dere kıyısında açlıktan ölüyor. King'i, ona yiyecek ve barınak veren Yandruwandha halkı hayatta tutuyor. Yük ilk gün fazlaydı. Yiyecek son gün azdı. İki hata aynı hesabın iki yüzüydü. ## Senin kampın kaç ay bekler? Pek çok girişim de böyle ölür. Kötü bir fikirden önce, hesabı tutmayan bir kasadan. Başta bol para ve büyük bir ofis, sonra yetmeyen birkaç ay. Failory'deki bir röportajda Jordi Miró, 2017'de Barselona'da kurduğu Lernin Games'i anlatıyor. İki ile altı yaş arası çocuklar için eğitici oyunlar. Ortağıyla yirmi oyunluk ilk sürümü kendileri yazdılar, görüştükleri beş yatırım fonunun beşi de teklif verdi. Tohum turunda K Fund'dan 1,5 milyon avro aldılar ve hızla bir ekip kurdular. Uygulama ücretsizdi, kullanıcı sayıları iyiydi. Yeni yatırım ararken aldıkları cevap ise hep aynıydı: Gelir göster. Abonelik modeline geçtiler ama test etmek için zaman kalmamıştı. Miró'nun anlattığına göre aylık tekrarlayan gelir 10.000 dolar civarına çıkmış ve büyüyordu. Ama çok geç kalmışlardı. Nakit bitti, şirket 2019'da kapandı. ## Nakit bitmeden: runway ve burn rate nasıl yönetilir? ### Burn rate'i net hesapla Burn rate, yani harcama hızı, her ay kasadan çıkan paradır. Asıl bakman gereken net hâli: aylık giderlerden aylık tahsilatı düş. Faturayı kestiğin değil, hesaba giren para sayılır. ### Runway'i ay olarak yaz Runway, kasadaki nakdin net burn rate'e bölümüdür. Kasanda 600.000 lira varsa ve ayda net 50.000 lira eriyorsa on iki ayın var. Bu sayıyı her ay yeniden hesapla ve ekibinle paylaş. Cooper Deresi'nde herkes başka bir sayı biliyordu: Burke üç ay demişti, Wills dört. ### Wills gibi tampon bırak Yatırım turları da satışlar da hep planlanandan uzun sürer. Yeni para aramaya kasada hâlâ aylar varken başla. Planı üç ay üstüne değil, Wills'in gizli dört ayı üstüne kur. ### Meşe masayı yanına alma Miró bugün olsa daha az para toplayacağını, daha küçük bir ekip kuracağını söylüyor. Bir yıl sonra taşınmamak için seçtikleri büyük ofisi de daha küçük tutardı. Sabit gider, kötü bir ayda kesemeyeceğin yüktür. Erken dönemde onu olabildiğince hafif tut. ### Geliri ilk günden konuş Miró'nun en net dersi bu: gelir modelini bir yıl sonra değil, ilk gün kur. Lernin'de nakdi en erken getiren seçenek yıllık abonelikti. Peşin tahsilat, runway'i uzatmanın en sessiz yoludur. ## Nakit ve tenkit Türkçedeki "nakit", Arapça "naqd"dan geliyor. Nişanyan Sözlük bu kelimenin iki anlamını yan yana veriyor: gagalama ve eleştirme, bir de metal para, akçe. "Tenkit", yani eleştiri, aynı kökten. Arapçada fiilin bir anlamı da iyiyi kötüden ayırmak. Tıpkı bir sarrafın sikkeleri tek tek yoklayıp sahtesini ayırması gibi. "Runway" kelimesinin hikâyesi de ilginç. Etymonline'a göre 1833'te Amerikan İngilizcesinde bir hayvanın, özellikle geyiğin her gün geçtiği patikayı anlatıyordu. Uçak pisti anlamı 1923 civarında geldi. Bir girişim için runway, yere değmeden önce önünde kalan yoldur. Nakdini yönetmek, onu her ay yeniden eleştirmektir. Hangi harcama gerçek, hangisi sahte para? ## Son söz Charles Dickens'ın David Copperfield romanının on ikinci bölümünde Bay Micawber, borçlular hapishanesinden salıverilip şehirden ayrılmadan önce genç David'e öğüt verir. Önce, bu öğüdün dinlenmeye değer olduğunu çünkü kendisinin hiç dinlemediğini söyler. Sonra şunu ekler: > "Yıllık gelir yirmi sterlin, yıllık harcama on dokuz sterlin on dokuz şilin altı peni: sonuç mutluluk. Yıllık gelir yirmi sterlin, yıllık harcama yirmi sterlin altı peni: sonuç sefalet." Aradaki fark bir şilin. Senin şirketinde o bir şilin bugün hangi tarafta duruyor? Ve kampın, sen dönmeden kaç ay önce boşalacak? *Parayı yakmadan önce fikrini küçük bir sürümle sınamak istiyorsan [MVP Nedir, Nasıl Planlanır?](https://girisimcikafasi.com/mvp-nedir-nasil-planlanir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Şehir Fırsatı Neden Kapandı? Adres: https://girisimcikafasi.com/sehir-firsati-neden-kapandi/ Yayın: 2026-10-04 · Güncelleme: 2026-10-04 · Kategori: İş kurma ve büyütme 23 Nisan 2010 gecesi sehirfirsati.com yayına girdi. İlk kampanyası bir liralık sinema biletiydi. Site, Berlin merkezli CityDeal'in Türkiye koluydu ve CityDeal o gün 14 Avrupa ülkesinde çalışıyordu. Webrazzi'nin aktardığına göre genel müdür Emre Ekmekçi'ydi. Ekip 16 kişiydi, İstanbul, Ankara, Bursa, Antalya, Adana ve Afyon olmak üzere altı şehirde başlıyordu. Yıl sonu hedefi ise 80 şehir ve 50 kişilik bir kadroydu. Beş yıl sonra, 24 Ağustos 2015'te aynı siteye giren kullanıcılar başka bir mesajla karşılaştı: Groupon, Türkiye'deki faaliyetlerini sonlandırıyordu. Altı şehirden seksene uzanan hesap tutmadı. Peki neden? Bugün de her girişimci bir noktada aynı kapıya gelir: ilk sipariş indirimi, ilk ay ücretsiz, kampanya kodu. İndirim, kalabalığı kapıya getirmenin en hızlı yoludur. Kalabalığı içeride tutmanın yolu ise ayrı bir iştir. Şehir Fırsatı'nın hikâyesi, bu ikisinin arasındaki boşluğu beş yıllık bir örnekle gösteriyor. ## Ne yapıyordu? Model basitti. Restoran, sağlık merkezi ve etkinlik gibi yerel hizmetler için her gün indirimli bir kupon satılıyordu. İşletme yeni müşteri kazanıyor, alıcı indirimli bir deneyim buluyor, site de iki tarafı buluşturuyordu. Fikir basitti, çünkü kampanya tek bir günlük teklife sığıyordu. Açılıştaki bir liralık sinema bileti, tam da bu fikrin vitrinidir: ilk işlemin sürtünmesini sıfıra yaklaştırır, ama ikinci işlemi hiçbir şekilde garanti etmez. Bu da bir yorum. Yine de kampanyanın başarısı, ilk gece satılan bilet sayısıyla değil, o biletle sinemaya gidenlerin sonra ne yaptığıyla ölçülür. Mayıs 2010'da Groupon, CityDeal'i satın aldı ve Şehir Fırsatı, Groupon'un Türkiye markası oldu. Webrazzi'ye göre CityDeal, Türkiye pazarına 2,5 milyon euro yatırmış ve site açılıştan bir ay sonra 100 bin üyeye ulaşmıştı. Groupon'un o dönemdeki CEO'su Andrew Mason, CityDeal'in Groupon modelini her ülkeye şimşek hızıyla uyarlayıp büyük başarı elde ettiğini söylüyordu. Türkiye de bu uyarlamalardan biriydi. ## Ne ters gitti? Resmî açıklama kısaydı. Groupon, Türkiye ofisinin finansal beklentileri karşılayamadığını bildirdi. Yayımlanan haberlerde daha ayrıntılı bir gerekçe yer almıyor. Aşağıdaki zaman çizgisi, yayımlanmış verilerden çıkan tabloyu gösteriyor, nedenler ise bu verilerin yorumu. - **Mayıs 2012:** Webrazzi'nin analizine göre grup alışveriş sitelerinin toplam kullanıcı sayısı bir yılda 3,4 milyondan 2,3 milyona indi. Oysa aynı dönemde internet kullanıcısı yaklaşık 700 bin artmıştı. Şehir Fırsatı'nın tekil ziyaretçisi 813 binden 663 bine, günlük ziyaretçisi 65 binden 52 bine geriledi. - **Ağustos 2015:** Webrazzi, Türkiye ofisinde satışların son dönemde yüzde 60'a varan oranda düştüğünü ve maliyeti azaltmak için işletmeleri ziyaret eden saha satış ekibinden telefonla satışa geçildiğini duyurdu. - **24 Ağustos 2015:** Groupon, beş yılı aşkın süredir Şehir Fırsatı adıyla çalıştığı Türkiye'den çekildiğini açıkladı. Marketing Türkiye'ye göre kupon sahiplerinin iade işlemleri için son tarih 30 Eylül 2015 oldu. Pazarın kendisi de değişmişti. Webrazzi, 2012 analizinde grup alışveriş pazarındaki gerilemenin artık herkesçe bilinen bir gerçek olduğunu yazıyordu. 2010'da bir yıl sonu hedefi olarak konan 80 şehir, 2012'ye gelindiğinde başka bir pazara ait bir hesap gibi duruyordu. Büyüme planı, pazarın o yıllardaki hızına göre yapılmıştı; pazar yavaşlayınca plan da yerinde kalamadı. Rakip tarafın yorumu da dikkat çekiciydi. Webrazzi'ye göre Grupanya'nın yatırımcılarından Cem Sertoğlu, veda tweetinde Grupanya ekibini tebrik etti ve ekibin çok daha az kaynakla bir numaralı rakibini geride bıraktığına dikkat çekti. Üstelik Webrazzi'nin Mayıs 2012 analizinde Şehir Fırsatı'nın tekil ziyaretçisi 663 bin, Grupanya'nınki 551 bindi. Yani çekilen taraf, o tarihte daha fazla ziyaretçisi olan taraftı. ## Girişimciler için dersler - **Kupon bir ilişki değil, bir işlemdir.** Kuponla gelen müşteri işletmeyi değil indirimi seçer. Rice Üniversitesi'nden Utpal Dholakia, Haziran 2011'de ABD'de 324 işletmeyle yaptığı çalışmayı yayımladı. İşletmelerin yüzde 55,5'i kupon kampanyasından para kazandı, yüzde 26,6'sı zarar etti, yüzde 17,9'u başa baş çıktı. Kupon kullanıcılarının yaklaşık yüzde 80'i yeni müşteriydi, fakat yalnızca yüzde 19,9'u sonradan tam fiyattan alışverişe döndü. - **İndirimin derinliği de bir karardır.** Dholakia, 2011 çalışmasının sonunda işletmelere en fazla yüzde 25 oranında sığ indirimler yapmalarını önerdi. Amaç, kuponla gelen kişinin tam fiyata dönebilmesini mümkün bırakmaktır. Derin bir indirimden sonra tam fiyata dönmek zorlaşır; bu bir yorumdur ama sorunun sana kendi kampanyanda da sorulması gerekir: indirim bittiğinde müşteri kalıyor mu? - **Büyüme hedefini müşteri tutundurmayla ölç.** Şehir sayısı, üye sayısı ve ziyaretçi sayısı büyüyebilir. Pazar daraldığında geriye kalan, aynı müşterinin kaç kez döndüğüdür. Birim ekonomini [LTV/CAC hesaplayıcısıyla](https://girisimcikafasi.com/araclar/birim-ekonomi-hesaplayici/) baştan çıkar. - **Maliyet keserken ilişkiyi taşıyan kanalı koruyacağını bil.** Saha ekibini telefonla değiştirmek gideri azaltır. Fakat işletmeyle yüz yüze kurulan bağ, bu modelin işletme tarafındaki tutkalıydı. Kaynaklar bu geçişin satış düşüşünün nedeni mi sonucu mu olduğunu söylemiyor, ama çekilmeyi engellemediği açık. - **Küresel marka, yerel hâkimiyet demek değildir.** Groupon'un adı ve arkasında küresel bir şirket vardı. Yerel rakip ise Sertoğlu'nun sözüne göre çok daha az kaynakla öne geçti. Bu girişimin kayıt kartı [Girişim Mezarlığı'nda](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/sehir-firsati/) duruyor. Benzer bir kapanış nedenini [iş modeli tutmayan girişimler](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/neden/is-modeli-tutmadi/) sayfasında da görebilirsin. ## Kupon: kesilmiş bir parça Kupon sözcüğü Fransızca coupon sözcüğünden gelir. Kökü, kesmek anlamındaki couper fiilidir. Etymonline'a göre İngilizcedeki ilk kaydı 1822'ye dayanıyor ve o tarihte bir tahvilden kesilip faiz ödemesi için sunulan parçayı anlatıyordu. Bugünkü anlamı, yani indirim hakkı veren belge, 1906 civarında ortaya çıktı. Yani kupon, bir bütünden kesilmiş bir parçadır. Tahvilde o parça yatırımcıya gidiyordu. İndirim kuponunda ise işletmenin kâr payından kesiliyor. Bütün aynı kalırken parça büyüdükçe geriye bir şey kalmıyor. Kesilen parçayı telafi eden şey, ikinci kez gelen müşteridir. O gelmediğinde indirim yalnızca gelir kaybı olarak kalır. Bu bir yorum, ama Dholakia'nın rakamları aynı yöne işaret ediyor. Aristoteles, bu durumu iki bin yılı aşkın süre önce bir arkadaşlık türü olarak anlatmıştı. Nikomakhos'a Etik'in sekizinci kitabında yararı için sevenlerin karşısındakini kendisi için değil, ondan elde ettiği iyilik için sevdiğini yazar. > "Such friendships, then, are easily dissolved, if the parties do not remain like themselves; for if the one party is no longer pleasant or useful the other ceases to love him." Aristoteles, Nikomakhos'a Etik, VIII. kitap 3. bölüm, W. D. Ross çevirisi. Özetle: yarar üzerine kurulan bağlar, taraflar aynı kalmadığında kolayca çözülür. Biri artık yararlı ya da hoş değilse, öteki sevmeyi bırakır. Bugün müşterilerinin kaçı, indirimi kaldırdığın gün de kapından girer? --- # İlk Çalışanlarını İşe Alırken Doğru Kişiyi Nasıl Seçersin? Adres: https://girisimcikafasi.com/ilk-calisanlari-ise-almak/ Yayın: 2026-10-03 · Güncelleme: 2026-10-03 · Kategori: Liderlik ve çalışma hayatı Leipzig, 1722 yazı. Şehrin en saygın müzik makamı boşalmış. Thomaskantor Johann Kuhnau 5 Haziran'da ölmüş ve şehir meclisi yerine birini arıyor. Yeni gelen kişi şehrin dört kilisesinin müziğinden ve Thomas Okulu öğrencilerinin şarkı eğitiminden sorumlu olacak. Meclisin ilk tercihi belli: dönemin en ünlü bestecilerinden Georg Philipp Telemann. Telemann seçiliyor ama Hamburg ona maaş artışı veriyor ve o yerinde kalıyor. İkinci bir deneme yapılıyor. Bu kez seçilen, Darmstadt'ın saray kapelmayster'i Christoph Graupner. Ama Hessen-Darmstadt landgrafı onu bırakmıyor. Listede bir aday daha var: Köthen'de bir prensin müzik yöneticisi. 7 Şubat 1723'te Thomas Kilisesi'nde deneme olarak iki kantat yönetmiş, yerel basında bilgili herkesçe övülmüş. Adı Johann Sebastian Bach. 9 Nisan 1723'teki meclis toplantısının eksik kalmış kayıtlarında bir cümle dikkat çekiyor: En iyisi elde edilemediğine göre, vasat biriyle yetinmek gerekecek. Bach 22 Nisan'da üçüncü tercih olarak atanıyor. Sözleşmesinde Latince dersi vermek de var; bu dersleri yardımcılarına bırakma izni alıyor. Leipzig'in "vasat" diye işe aldığı adam, ölene kadar yirmi yedi yıl bu makamda kaldı. Bugün tarihin en bilinen Thomaskantor'u o. ## Küçük ekipte her işe alım bir beste Bir girişimin ilk çalışanları, şirketin ilk notalarıdır. On kişilik bir ekipte yanlış bir kişi, kadronun onda biri demek. First Round Review'un işe alım üzerine derlediği rehber de buradan başlıyor: Kaynakların kıt olduğu bir girişimde boş koltuğa doğru kişiyi oturtmak, verilebilecek en önemli kararlardan biri. Yanlış bir işe alımı geri sarmak ise ekibi aylarca geriye atabiliyor. Rehberin önerisi sade: Hıza tapan bir girişimde bile işe alırken ayağını gazdan çek. Leipzig meclisi de aslında acele etmemişti. Sorun hızda değil, neyin ölçüldüğündeydi. ## İlk çalışanlarını işe alırken izleyebileceğin adımlar ### İş tanımını kopyalama, yeniden yaz Peoplism'in kurucu ortağı Amber Madison'ın anlattığına göre iyi bir işe alım süreci iş tanımıyla kurulur. Eski ilanı kopyalamak ya da başka şirketlerin ilanlarından esinlenmek kolaydır ama zemini çürük bırakır. İyi bir tanımda dört şey bulunur: rol için gereken yetkinlikler, bu rolün yaratacağı etki, ilk altı ayda başarının neye benzeyeceği ve şirketin değerleri. Thumbtack'in kurucusu Marco Zappacosta uzun istek listelerine karşı uyarıyor. Ona göre her şeyi isteyen bir ilan, her şeyde orta karar birini getirir; çünkü o liste tek bir insanda bulunmaz. Sonunda güçlü yanı olanı değil, zayıf yanı olmayanı seçersin. Leipzig meclisi de bir müzisyen ararken ondan Latince öğretmesini bekliyordu. ### Beklenmedik sorular sor, herkese aynısını sor "En büyük zayıflığın ne?" sorusuna adaylar hazırlıklı gelir. Rehberde derlenen sorular daha derine iniyor. Venmo'nun eski COO'su Michael Vaughan, adaya son beş yılının en parlak anını soruyor; kişisel bir başarıyı mı, ekibinin başarısını mı yoksa şirketin başarısını mı anlattığına bakıyor. VSCO'nun eski yöneticisi Bryan Mason'ın sorusu ise şu: Çok iyi yaptığın ama artık hiç yapmak istemediğin iş ne? Mason'ın uyardığına göre adaylar şaşırtıcı sıklıkla tam da işe alınacakları işi sayıyor. Bir de yapılandırılmış mülakat var: Aynı rol için bütün adaylara aynı soruları sormak. Böylece iyi bir cevabı harika bir cevaptan ayırmak kolaylaşır. ### Gerçek bir deneme işi ver Bach'ın Leipzig'de yaptığı şey tam olarak buydu: Yapacağı işin aynısını deneme olarak yaptı. Rehber de mülakatlardan sonra rolün gündelik işini taklit eden bir ödev öneriyor; anonimleştirilmiş gerçek veriler ya da kodun gerçek bir parçası gibi. Yalnızca sonuca değil, adayın hangi soruları sorduğuna ve süreyi nasıl yönettiğine de bak. Sunum isteyeceksen önce rolün buna gerçekten ihtiyaç duyup duymadığını düşün. Satış ya da yönetim için sahne önemlidir. Tasarımcı ya da yazılımcı içinse sunum, işin kalitesi yerine karizmaya puan vermene yol açabilir. ### Toplantı masasında değil, puan tablosunda karar ver Peoplism'in diğer kurucu ortağı Liz Kofman-Burns'ün anlattığına göre ekip, mülakatçıların adayı birlikte tartıştığı toplantıyı sonunda kaldırdı. Grup ortamında kararlar yetkinliklerden çok kişilik izlenimine kayıyordu. Yerine Dan Pupius'un örneğindeki gibi basit bir tablo öneriliyor: solda aranan beceriler, her biri için düşük, orta, yüksek ya da gözlemlenmedi notu ve o notun dayandığı somut kanıt. ### Referansları erken ve derin ara Zappacosta referans görüşmelerini sürecin sonuna bırakmamayı öneriyor. Sona kalınca insan yalnızca kötü bir şey duymamayı umar. Sevdiği sorulardan biri şu: Benim yerimde olsaydın, bu kişi hakkında bilmek isteyip de sormadığım ne var? ## Aday: Beyaz giyen kişi İngilizcedeki "candidate" kelimesi Latince "candidatus"tan geliyor. Etymonline'a göre ilk anlamı beyaz giysili. Antik Roma'da makam isteyenler, muhtemelen ince tebeşir tozuyla ağartılmış parlak beyaz bir toga giyerdi: toga candida. Kökteki "candere" parlamak demek; mum anlamındaki "candle" da aynı aileden. Türkçedeki "aday" ise Nişanyan Sözlük'e göre "ad" kelimesinden türetilmiş ve 1935'te "namzet" karşılığı olarak kayda geçmiş bir Yeni Türkçe kelime. Roma'nın parlayan togası bugünün mülakatlarında da yaşıyor. Psikolog Edward Thorndike 1920'de yayımladığı "A Constant Error in Psychological Ratings" makalesinde, iki komutanın askerlerine fizik, zekâ, liderlik ve karakter başlıklarında verdiği puanları inceledi. Puanlar birbirine fazla benziyordu: Bir yönü parlak bulunan asker öbür yönlerinde de parlak görünüyordu. Thorndike buna hale etkisi dedi. Akıcı bir konuşma, etkileyici bir sunum ya da tanıdık bir okul adı, adayın bütününü beyaza boyayabilir. Puan tablosu bu yüzden var: togayı değil, altındaki insanı görmek için. ## Son söz Konfüçyüs'e atfedilen Konuşmalar'ın ikinci kitabında, işe alım rehberlerinden çok önce yazılmış bir değerlendirme yöntemi durur: > "Ne yaptığına bak. Neden yaptığını gözle. Neyle huzur bulduğunu incele. İnsan kendini nasıl gizleyebilir? İnsan kendini nasıl gizleyebilir?" Leipzig meclisi Bach'ı vasat sandı, çünkü onu Telemann ile Graupner'in gölgesinde ölçtü. Senin ilk çalışanın kimin gölgesinde ölçülüyor? Ve karşındaki adayın togasını mı puanlıyorsun, yoksa yaptığı işi mi? *Soru sorma sanatını müşterilerinle de denemek istersen [Müşteri Görüşmesi Nasıl Yapılır?](https://girisimcikafasi.com/musteri-gorusmesi-nasil-yapilir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Hazır İşletme Devralmak: Sıfırdan Kurmak Yerine Satın Almak Adres: https://girisimcikafasi.com/hazir-isletme-devralmak/ Yayın: 2026-10-02 · Güncelleme: 2026-10-02 · Kategori: İş kurma ve büyütme Paris, 1880'lerin ortası. Édouard Michelin adında genç bir ressam, Salon'da tablolarını sergiliyor. William Bouguereau'nun öğrencisi. Anlatılana göre hocası onun için "domuz gibi boyuyor ama usta gibi çiziyor" demiş. Ressamlık kariyeri bir türlü açılmıyor. Tam o sırada aile kapıyı çalıyor. Annesi tarafından akrabalarının 1832'de Clermont-Ferrand'da kurduğu Barbier-Daubrée, at arabaları için hortum ve fren kayışı yapan küçük bir kauçuk atölyesi, iflasın eşiğinde. Ağabeyi André işi 1886'da üstlenmiş. Édouard da fırçayı bırakıp fabrikaya dönüyor. 28 Mayıs 1889'da şirketin adı değişiyor: Michelin et Cie. Fabrikada elli iki kişi çalışıyor. Bir gün fabrikanın kapısına patlak lastikli bir bisikletçi geliyor. Kaynaklar bu günün tarihini farklı veriyor ama hikâye aynı. Lastik, o dönemin yöntemiyle janta yapıştırılmış. Sökmek, onarmak ve yeniden takmak saatler alıyor; yapıştırıcının kuruması için bir gece beklemek gerekiyor. Ertesi sabah Édouard bisikleti avluda deniyor ve lastik birkaç yüz metre sonra yine patlıyor. Ressamın gözü sorunu değil, fırsatı görüyor: Sökülüp takılabilen bir lastik. Patent 18 Haziran 1891'de alınıyor. Aynı yıl Eylül'de Charles Terront, ilk Paris-Brest-Paris yarışının 1.196 kilometresini Michelin lastikleriyle 71 saat 22 dakikada bitirip kazanıyor. Bir yıl sonra, 5 Haziran 1892'de Michelin kendi yarışını düzenliyor: Paris'ten Clermont-Ferrand'a. Édouard, Nevers ile Riom arasına yarışmacılardan habersiz çiviler serptiriyor. Amaç, yeni lastiğin iki dakikada değiştirilebildiğini göstermek. Yetmiş altı yarışmacının altmış biri bitiş çizgisini görüyor. Yarış tarihe "çivi yarışı" adıyla geçiyor. Michelin sıfırdan kurulmuş bir şirket değildi. Batmakta olan bir atölye, yeni bir gözle devralınmıştı. ## Sıfırdan kurmak tek yol değil Girişimcilik deyince akla hep boş bir sayfa gelir: yeni fikir, yeni ürün, ilk müşteri. Oysa bir başka yol daha var. Müşterisi, ekibi, tedarikçisi ve nakit akışı hazır olan bir işi satın alıp onu büyütmek. Starter Story'deki bir röportajda Frank Pedeflous bu yolu anlatıyor. Büyük bir şirkette satış mühendisiydi ve yükselemeyeceğini fark etmişti. 1996'da eşi Sandy ile birlikte, panjur temizleme makineleri üreten küçük ama kârlı bir şirketi 535.000 dolara satın aldılar. Bunun için evlerini teminat göstererek kredi çektiler, Frank'in ailesinden de 75.000 dolar borç aldılar. ## Hazır bir işletmeyi devralmak isteyenlere ### Satın aldığın şeyi tanı Pedeflous'un anlattığına göre aradığı şirketi bulana kadar aylarca işletme aracılarıyla çalışıp pek çok firmayı tek tek gezdi. Bir işi devralırken aldığın şey yalnızca makineler değil: müşteriler, alışkanlıklar, itibar ve bazen de gizli sorunlar. Defterlere bakmadan, müşterilerle konuşmadan imza atma. ### Eski sahibini bir süre yanında tut Önceki sahipler altı aydan kısa bir süre şirkette kalıp yeni sahiplere işi öğretti. Pedeflous, ne panjurdan ne de bu sektörden anladığını söylüyor. Devir döneminde eski sahibin bilgisi, hiçbir belgede yazmayan şeyleri aktarmanın en hızlı yolu. ### Parayı ve zamanı gerçekçi hesapla Çift yetersiz sermayeyle ve sektörün durgun mevsiminde başladı. Pedeflous'un tavsiyesi net: Ne kadara mal olacağını düşünüyorsan üçle çarp, ne kadar süreceğini düşünüyorsan ikiyle. İlk on yılın maddi olarak çok zorlu geçtiğini, bunu baştan bilseydi belki adım atmayacağını da saklamıyor. ### Devraldığın işin görmediği fırsatı ara Altı ay içinde şirketin adını Omegasonics yaptılar ve yön değiştirdiler. Pedeflous'un anlattığına göre 1987'de imzalanan Montreal Protokolü, endüstriyel temizlikte kullanılan bazı çözücüleri ortadan kaldırmaya başlamıştı. Onlar da ultrasonik dalgalarla, su ve deterjanla parça temizleyen makinelere yöneldi. Tıpkı Michelin'in fren kayışı atölyesinden lastik çıkarması gibi, eldeki bilgi yeni bir pazara taşındı. ### Büyümeyi dizginle Pedeflous büyümeyi bilinçli olarak yılda yüzde 5 ile 15 arasında tutuyor. Ona göre işletmelerin çoğu paraları bittiği için ya da her şeyi aynı anda yapmaya çalıştıkları için batıyor. Devraldığın işi önce sağlamlaştır, sonra genişlet. ## Devir: Tekerleğin dönüşü Türkçedeki "devir" kelimesi Arapça "dawr"dan geliyor. Nişanyan Sözlük'e göre anlamı dönüş, döngü, sonra da zaman ve çağ. TDK'nın ilk tanımında örnek cümle bile tesadüf gibi: "Tekerin devri." Bir işi devralmak, dönen bir tekerleği durdurmadan eline almaktır. Latincede bu işin karşılığı "tradere", yani teslim etmek, elden ele vermek. Etymonline'a göre İngilizcedeki "tradition", yani gelenek, buradan geliyor. Aynı fiilden bir de "traditor" türemiş: teslim eden, ele veren. Kelime hem öğretmen hem de hain anlamına gelmiş; "traitor" buradan doğuyor. Devraldığın bir işte de iki yol vardır. Ya ona yeni bir şey öğretirsin ya da emanete ihanet edersin. ## Son söz Goethe'nin Faust'unda, birinci bölümün "Gece" sahnesinde, Faust, çalışma odasında babasından kalmış, hiç kullanmadığı çarklı aletlere bakarken şöyle der: > "Babalarından sana ne kaldıysa, ona sahip olmak için onu yeniden kazan." Bir işi satın almak, ona sahip olmak demek değil. Senin elinde dönmeye başladığında gerçekten senin olur. Çevrende, sahibinin yorulduğu ama müşterisinin hâlâ beklediği bir iş var mı? Ve sen ona hangi yeni gözle bakardın? *Devralmayı düşündüğün işin müşterileriyle konuşmaya hazırlanıyorsan [Müşteri Görüşmesi Nasıl Yapılır?](https://girisimcikafasi.com/musteri-gorusmesi-nasil-yapilir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Kurucu Ortaklar Arasında Hisse Nasıl Paylaşılır? Adres: https://girisimcikafasi.com/kurucu-ortaklar-hisse-paylasimi/ Yayın: 2026-10-01 · Güncelleme: 2026-10-01 · Kategori: İş kurma ve büyütme Londra, 1879. Yazar W. S. Gilbert, besteci Arthur Sullivan ve yapımcı Richard D'Oyly Carte, ortak bir şirket kurmaya karar verdi. Her biri 1.000 sterlin koydu. Anlaşma sadeydi: gösterilerin masrafları düşüldükten sonra kâr üçe bölünecekti. Ortaklık parladı. Carte, onların operaları için Savoy Tiyatrosu'nu inşa etti. 7 Aralık 1889'da sahneye çıkan The Gondoliers, tam bir başarıydı. Oyunun konusu da ilginçti: iki Venedikli gondolcu, hangisinin gerçek kral olduğu anlaşılana kadar bir krallığı birlikte yönetiyor, "cumhuriyetçi eşitlik" ilkesiyle her işi paylaşıyor, tek bir tabağı ikiye bölmekten yakınıyordu. Sahnede eşitlik şarkısı söylenirken kulisler karıştı. 22 Nisan 1890'da Gilbert, tiyatronun bakım giderlerinin ortaklığa yazıldığını fark etti. Kalemlerden biri, giriş holüne serilen 500 sterlinlik yeni bir halıydı. Gilbert'e göre bu, binanın sahibi Carte'ın kendi masrafıydı. Carte hesapları yeniden açmayı reddetti. Gilbert, Sullivan'a yazdığı mektupta Carte'a "tırmandığı merdiveni tekmelemenin hata olduğunu" söyleyip çıktığını anlattı. Dava açıldı, Gilbert kazandı. Ama Sullivan, Carte'ın yanında durmuştu; aradaki güven bir daha onarılamadı. Gilbert'in biyografisini yazan Andrew Crowther'ın vurguladığı gibi asıl mesele halının fiyatı değildi. Mesele, ortak hesapların kimin elinde, hangi kurallarla tutulduğuydu. Gilbert, 28 Mayıs 1891'de Sullivan'a yazdığı mektupta Carte'ın yalnızca elektrik faturalarında bin sterline yakın "kasıtsız" bir fazla yazımı kabul ettiğini aktarıyor. Müzik yayıncısı Tom Chappell aracı oldu ve ikili barıştı. Alfred Bryan'ın 1893 tarihli karikatüründe üç ortak yeniden yan yana durur, altında da bir uyarı yazar: farklı yönlere çekiştirmektense böylesi daha kârlıdır. Yine de sonraki iki opera eski günleri geri getiremedi. 1896'dan sonra Gilbert ve Sullivan bir daha birlikte çalışmadı. ## Senin şirketindeki halı Kurucu ortaklıkların çoğu da aynı yerden çatlar. Başta herkes heyecanlıdır, paylar el sıkışmayla belirlenir, kurallar konuşulmaz. Sorun büyük bir kriz olarak değil, küçük bir halı olarak gelir: biri daha çok çalıştığını, öteki daha çok risk aldığını düşünür. Failory'nin kurucu ortaklar arasında hisse paylaşımı rehberi, bu çatlağı baştan kapatmak için birkaç net ilke öneriyor. ## Kurucu ortaklar arasında hisse nasıl paylaşılır? ### Erken konuş, yazıya dök Payları şirket büyümeden, ortada paylaşılacak bir değer yokken konuş. Ne kadar beklersen pazarlık o kadar zorlaşır. Varılan kararı bir kurucu ortaklık sözleşmesine yaz ve imzalamadan önce mutlaka bir hukukçuya göster. ### Varsayılan cevap: eşit pay Failory'nin aktardığına göre Y Combinator'dan Michael Seibel, eşit olmayan paylaşımın bir kurucuyu ötekinden daha değerli ilan ettiğini ve bunun üretkenliğe zarar verdiğini söylüyor. Bir insanı ortak olarak seçtiysen, onun emeğini de seninkiyle aynı tartıda tartıyorsun demektir. ### Yanlış gerekçelerden kaçın Fikri ilk senin bulman, birkaç ay önce başlaman, yaşın, deneyimin ya da cebinden koyduğun ilk para tek başına daha büyük pay için yeterli değil. On yıl sürebilecek bir yolculukta bunlar küçük avantajlardır. Unvan da ölçü değildir; CEO olmak otomatik olarak daha çok hisse demek değil. ### Eşitsizlik gerekiyorsa nedenini adlandır Bazı durumlarda farklı pay mantıklı olabilir. Ortaklardan biri tam zamanlı, öteki yarı zamanlıysa 60'a 40 gibi bir bölüşüm konuşulabilir. Yüzde 50'ye 50 paylaşımın kararları kilitleyebileceğinden çekinenler 51'e 49'u seçiyor. Önemli olan farkın gerekçesini açıkça yazmak ve koşullar değişince yeniden bakmaktır. ### Hak edişi zamana yay Hisselerin tamamını ilk gün vermek yerine yaygın kalıp dört yıllık hak ediştir; ilk yılın sonuna kadar hiçbir pay kazanılmaz. Bu bekleme süresine İngilizcede "cliff", yani uçurum deniyor. Böylece altıncı ayda ayrılan bir ortak, şirketin dörtte birini yanında götürmez. ### Halıyı da yazmayı unutma Payın kendisi kadar, ortak hesabın nasıl tutulacağı da önemli. Hangi harcama şirketin, hangisi kişinin? Kim onaylar, kim görür? Gilbert ile Carte'ı ayıran şey kâr oranı değil, bu soruların hiç sorulmamış olmasıydı. ## Equity ve hisse: adalet ve ibret İngilizcede şirket payına verilen "equity" kelimesi, Latince "aequitas"tan geliyor. Kökündeki "aequus", hem eşit hem adil demek. Romalı hukukçular için aequitas, yazılı kanunun katılığını yumuşatan hakkaniyetti. Etymonline'a göre kelime Latincede bir de sakin, dengeli bir ruh hâlini anlatıyordu. Şirket hisseleri anlamında "equities" ise ancak 1904'te kayda geçiyor. Türkçedeki "hisse" de Arapça "ḥiṣṣa"dan geliyor. Nişanyan Sözlük'e göre ilk anlamı pay, ikinci anlamı ibret ve öğüt. "Kıssadan hisse" derken kastedilen de budur. Aynı kelime hem elindeki payı hem de o paydan çıkaracağın dersi anlatıyor. ## Son söz Aristoteles, Nikomakhos'a Etik'in beşinci kitabında paylaştırmadaki adaleti tartışırken şunu yazar: > "Kavgaların ve şikâyetlerin kaynağı budur: eşitler eşit olmayan paylar aldığında ya da eşit olmayanlar eşit paylar aldığında." Ortağınla paylarınızı belirlerken eşitliği mi konuştunuz, hakkaniyeti mi? Ve şirketinin holünde, henüz kimsenin fark etmediği bir halı serili olabilir mi? *Bu yazı, Failory'deki [How To Split Equity Among Co-Founders](https://www.failory.com/blog/how-to-split-equity) yazısından yola çıkıyor. Bir girişimi şirketten ayıran şeyi merak ediyorsan [Start-Up Nedir?](https://girisimcikafasi.com/start-up-nedir-ve-hangi-sirketler-bu-isimle-anilabilir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Müşteri Görüşmesi Nasıl Yapılır? Adres: https://girisimcikafasi.com/musteri-gorusmesi-nasil-yapilir/ Yayın: 2026-09-30 · Güncelleme: 2026-09-30 · Kategori: İş kurma ve büyütme Berlin, 1904. Matematik öğretmeni Wilhelm von Osten'in atı Hans, sorulan hesabın cevabını toynağıyla yere vurarak veriyordu. Toplama, çıkarma, kesirler, takvim soruları. Gösteriler ücretsizdi, kalabalık büyüktü; atın ünü The New York Times'a kadar ulaşmıştı. Eylül 1904'te psikolog Carl Stumpf'un başkanlığında on üç kişilik bir heyet atı inceledi. İçlerinde bir veteriner, bir sirk müdürü, bir süvari subayı, öğretmenler ve Berlin hayvanat bahçesinin müdürü vardı. Sonuç: ortada bir hile yoktu. İşin peşini Stumpf'un öğrencisi Oskar Pfungst bırakmadı. Soruyu soranı değiştirdi, ata göz bağı taktı, bazen de soran kişinin cevabı bilmediği sorular hazırladı. Tablo netleşti: Hans, sorucuyu görebildiğinde 56 sorunun 50'sini bildi; göremediğinde 35 sorunun yalnızca 2'sini. Cevabı soran bilmiyorsa at da bilmiyordu. Pfungst'un 1907'de yayımladığı kitaba göre sır basitti. Toynak doğru sayıya yaklaştıkça sorucunun yüzü, duruşu farkında olmadan geriliyor, doğru vuruşta gevşiyordu. Hans hesap yapmıyordu; karşısındakinin beklentisini okuyordu. Kimse onu kandırmaya çalışmamıştı. Soranlar, duymak istediklerini atın ağzına kendileri koymuştu. ## Senin görüşmendeki Hans Bir girişim fikrini test etmek için müşteriyle konuştuğunda da aynı tuzak kurulur. Heyecanını, umudunu, fikrine duyduğun sevgiyi sesine ve sorularına taşırsın. Karşındaki insan kibar olduğu için seni onaylar. Sen de "müşteri istiyor" diye not alırsın. BetterUp'ın kullanıcı araştırmaları başkanı, daha önce Uber Eats'te aynı işi yönetmiş Jeanette Mellinger, First Round Review'a verdiği söyleşide kurucuların bu tuzaktan çıkması için üç adımlı bir yol öneriyor: planla, önyargısız dinle, örüntüyü bul. ## Müşteri görüşmesi nasıl yapılır? ### Önce vereceğin kararı yaz Mellinger'e göre ilk soru "Kiminle konuşayım?" değil, "Sıradaki kararım ne?" Kendini birkaç hafta sonraki değerlendirme toplantısında hayal et. O masada neyi bilmen gerekiyor? Tek bir varsayım seç ve onu beş ila sekiz görüşmelik küçük bir araştırma turuyla sına. ### Kiminle konuşacağını daralt "Herkes" bir hedef kitle değildir. Yaş, şehir, deneyim gibi özelliklerin yanında insanların nasıl düşündüğüne ve nasıl davrandığına da bak. Sorunu en yoğun yaşayan küçük bir grup, geniş ama ilgisiz bir kalabalıktan daha çok şey öğretir. ### Soruyu açık, kısa ve süssüz sor "Bu özelliği kullanır mısın?" gibi evet ya da hayırla biten sorular Hans'ın toynağı gibidir; cevabı sen belirlersin. Onun yerine "Bana en son ... yaşadığın zamanı anlat" de. Soruya "harika", "zahmetli" gibi sıfatlar koyma; o sıfat senin fikrindir. Her seferinde tek bir kısa soru sor. Anlaşılmadıysa iki üç farklı biçimde yeniden kur. ### Ürününü sona sakla Mellinger üç önyargıya dikkat çekiyor. Birincisi doğrulama önyargısı: rahatsız edici gerçeği değil, duymak istediğini dinlemek. İkincisi onaylama eğilimi: karşındakinin seni memnun etmeye çalışması. Çözümü, ürününden olabildiğince geç söz etmek. Üçüncüsü geriye dönük çarpıtma: insanlar yaşadıklarını da yapacaklarını da olduğundan farklı anlatır. "Kullanır mıydın?" gibi varsayımlar yerine somut bir anı sor: en son ne oldu, ne yaptın? Mellinger'e göre gelecekteki davranışın en güçlü işareti geçmişteki davranıştır. ### Uzaktan başla, yaklaş, yeniden uzaklaş Görüşmeye kişinin dünyasıyla başla: işi, günü, öncelikleri. Sonra sorunun yaşandığı alana in ve ayrıntıyı iste. Sonunda yeniden aç. Mellinger'in anlattığı sorulardan biri şöyle: elinde sihirli bir değnek olsa bu sorunu nasıl çözerdin? ### Notunu sıcağı sıcağına al Her görüşmenin ardından on beş dakika ayır ve üç şeyi ayrı yaz: duyduğun sözler ve gözlemler, bunlardan çıkardığın yorum, yapılacak işler. Haftada bir saatlik bir toplantıda o haftanın görüşmelerini yan yana koy ve "neden" sorusunu sor. Tur bitince yarım gün ayır; her içgörüyü bir kâğıda yazıp duvara as, benzerleri gruplayarak örüntüyü gör. Veriye tutunmak, erkenden çözüme atlamanı da engeller. ## Mülakat: karşılıklı görme İngilizcedeki "interview" kelimesi 1510'larda yüz yüze bir buluşmayı anlatıyordu. Kökü Fransızca "entrevue"; "s'entrevoir", yani birbirini görmek, kısaca ziyaret etmek. İçinde "entre", arasında, ve Latince "videre", görmek, var. Bugünkü gazetecilik anlamı ise ancak 1869'da Amerikan İngilizcesinde ortaya çıkıyor. Türkçedeki "mülakat" da benzer bir yoldan geliyor. Arapça "mulāqāt", karşılaşma ve buluşma demek; kökündeki l-q-y harfleri de rastlaşmayı anlatıyor. TDK'nın ilk anlamı hâlâ bunu koruyor: bir yerde buluşularak yapılan karşılıklı görüşme. İki dilde de kelimenin özü sorgu değil, karşılıklılık. Pfungst'un deneyindeki ders de buydu: Hans'ı görebildiğin kadar, o da seni görüyor. İyi bir müşteri görüşmesi, karşındakine yüzünü değil, merakını gösterdiğin görüşmedir. ## Son söz Diogenes Laertios'un "Ünlü Filozofların Yaşamları" kitabında anlattığına göre Kıtionlu Zenon, boş boş konuşan bir gence şöyle demiş: > "İki kulağımızın ve tek ağzımızın olmasının nedeni, daha çok dinleyip daha az konuşalım diyedir." Son müşteri görüşmende sen mi daha çok konuştun, o mu? Ve duyduğun "evet" gerçekten onun muydu, yoksa senin yüzünden mi okundu? *Bu yazı, First Round Review'daki [Jeanette Mellinger'in müşteri keşfi rehberinden](https://review.firstround.com/how-to-know-if-your-ideas-the-right-one-a-founders-guide-for-successful-early-stage-customer-discovery/) yola çıkıyor. Görüşmelerden sonra ilk sürümü nasıl kuracağını merak ediyorsan [MVP Nedir, Nasıl Planlanır?](https://girisimcikafasi.com/mvp-nedir-nasil-planlanir/) yazısına göz atabilirsin.* --- # MVP Nedir, Nasıl Planlanır? Adres: https://girisimcikafasi.com/mvp-nedir-nasil-planlanir/ Yayın: 2026-09-29 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: İş kurma ve büyütme Johannes Gutenberg, İncil'i basmaya 1452'de başladı. Sayfa başına 42 satırlık, iki ciltlik dev bir işti. Proje o kadar pahalıydı ki Mainzlı tefeci Johann Fust'tan önce 800, sonra 800 gulden daha borç almak zorunda kaldı. Ama aynı atölyede, büyük kitap bitmeden, çok daha küçük işler de basılıyordu. 1454 ve 1455'te kilise için binlerce endüljans belgesi çıktı. Tek sayfalık belgelerdi; yedi ayrı baskıda birkaç bin kopya basıldı. Tarihçiler bunları yeni matbaanın para kazandıran işleri arasında sayıyor. İncil 1455'te bitti; yaklaşık 180 kopya basıldı. Aynı yıl Fust, faiziyle birlikte 2.026 guldeni bulan alacağı için dava açtı. Mahkeme Fust'tan yana karar verdi ve İncil atölyesinin kontrolü ona geçti. Matbaanın mucidi, en büyük eserinin ticari meyvesini toplayamadan atölyesini kaybetti. ## Önce endüljans, sonra İncil Gutenberg'in hikâyesi bugün girişimcilerin en çok tartıştığı sorunun eski bir hâli: Büyük vizyonu kurarken, ayakta kalmanı sağlayacak küçük, işe yarar şeyi ne zaman ortaya koyacaksın? Bu küçük şeyin bugünkü adı MVP: minimum uygulanabilir ürün. Y Combinator'ın ortaklarından Michael Seibel, 2019'da girişimcilere verdiği konuşmada MVP'yi, hedeflediğin ilk kullanıcılara verebileceğin, gülünecek kadar basit ilk şey olarak tanımlıyor. Amacı tek: bu insanlara herhangi bir değer sunabiliyor musun, onu görmek. Seibel'in örnekleri, "her şey baştan kusursuzdu" efsanesini dağıtıyor. Airbnb'nin 2008'deki ilk sürümünde ödeme sistemi yoktu; misafirle ev sahibi parayı yüz yüze veriyordu. Haritada evin yerini göremiyordun. Twitch, Justin.tv adıyla başladığında tek bir kanal vardı: kurucularından Justin'in hayatı. Oyun yayını yoktu. Stripe'ın ilk adı /dev/payments'tı; banka anlaşması da yoktu, kurucular müşterinin ofisine gidip entegrasyonu kendi elleriyle yapıyordu. ## MVP nasıl planlanır? ### Önce konuş, sonra kur Yıllarca araştırma yapmana gerek yok ama birkaç kullanıcıyla konuşmadan başlama. En iyisi, sorunu kendin yaşıyorsan: ürünün işe yarayıp yaramadığını ilk sen anlarsın. Kullanıcılardan özellik isteme; sorunu anlatmalarını iste. Ne sıklıkla yaşıyorlar, ne kadar can sıkıyor, çözüm için para verirler mi? ### Sorunu sıkı tut, çözümü gevşek Seibel'in önerisi net: çözdüğün soruna ve müşterine sıkı sarıl, kurduğun çözümü ise gevşek tut. Çünkü kafandaki "tam ürün" müşterinin istediği şey olmayabilir. MVP, üzerinde yineleme yapacağın bir başlangıç noktasından ibaret. ### Aylarla değil, haftalarla ölç Çoğu girişim için MVP birkaç haftada çıkmalı. Bazen bir yazılım bile gerekmez: bir açılış sayfası ve bir tablo yeter. İşlevi, ilk kullanıcılarının en acil sorununa indir; gerisini sonraya bırak. ### Süre koy, yaz, kes Yayına çıkış için bir süre belirle, örneğin üç hafta. Listende yalnızca bu sürede yapılabilecekler kalsın. Listeyi mutlaka yaz; yazılmayan plan fark ettirmeden değişir ve üç hafta üç aya döner. Bir hafta sonra yetişmeyeceğini görürsen, önce önemsizleri, gerekirse önemlileri de kes. Asıl hedef bir şeyi dünyaya çıkarmak; çıktığı anda ivme kendiliğinden gelir. ### "Lansman" gününü abartma Google'ın, Facebook'un ya da Twitter'ın ilk gününü kaç kişi hatırlıyor? Seibel'e göre asıl lansman, ilk müşteriyi bulduğun gündür. Basında ses getiren büyük açılışı sonraya ertele, ilk kullanıcıyı öne çek. ### Ağır MVP istisnası Sigorta ve bankacılık gibi düzenlemeye tabi alanlarda, roket ya da ilaç gibi derin teknolojide birkaç haftada ürün çıkmaz. Bu durumda bile işe, ne yaptığını anlatan sade bir siteyle başlayabilirsin; konuştuğun insanların dönüp bakabileceği bir yer olur. ### MVP'ne âşık olma Ürün ilk kullanıcıların işine yaramıyorsa, ona yeni kullanıcı aramak kolay bir kaçış. Oysa bozuk olan çoğu zaman ne kullanıcı ne de sorundur; çözümün kendisidir. Kullanıcıyı ve sorunu tut, çözümü düzelt. İlk sürüm, uzun bir yolun yalnızca ilk adımı. ## Prototip: ilk darbe MVP'nin eski akrabası "prototip" kelimesi, Yunanca "prōtotypon"dan gelir: "prōtos" ilk, "typos" ise darbe, çentik, bir vuruşun bıraktığı iz demektir. Kökünde "typtein", yani vurmak fiili var. Aynı "typos", yüzyıllar sonra matbaanın kalbine yerleşti. İngilizcede "type" kelimesi 1700'lerin başından itibaren, yüzünde kabartma bir harf bulunan küçük baskı bloğunu da anlatmaya başladı. Yani Gutenberg'in döktüğü harfler de, bir fikrin dünyaya ilk kez değdiği o an da aynı kelimeden geliyor. Prototip, fikrin ilk izidir. Kusursuz olması gerekmez; dünyaya bir kez değmesi gerekir. Senin ürününün ilk izi, gerçek bir kullanıcının elinde kalan izdir. Sunum dosyasında değil. ## Son söz Voltaire, "La Bégueule" adlı şiirine bir İtalyan atasözünü hatırlatarak başlar: > "Bilge bir İtalyan yazılarında der ki: en iyi, iyinin düşmanıdır." Peki senin tamamlanmayı bekleyen "İncil"in ne? Ve bu hafta, gerçek bir insana verebileceğin en küçük sayfa hangisi? *Bu yazı, Y Combinator Startup Library'deki [Michael Seibel'in "How to plan an MVP" konuşmasından](https://www.ycombinator.com/library/6f-how-to-plan-an-mvp) yola çıkıyor. İş kurmanın öteki yüzü için [Girişim Mezarlığı](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/)'na da göz atabilirsin.* --- # Girişimcilerin Mutlaka Okuması Gereken 25 Kitap Adres: https://girisimcikafasi.com/girisimcilerin-mutlaka-okumasi-gereken-25-kitap/ Yayın: 2024-01-28 · Güncelleme: 2024-01-28 · Kategori: Kişisel gelişim Kişisel gelişiminize katkıda bulunmak aslında gündelik iletişim ve bakış açınızı geliştirmek için bile kitap okumak çok önemlidir. Yeni bakış açılarına sahip olmak, yeni deneyimleri okumak ve bunlardan ders çıkarmak için düzenli kitap okumalısınız. Girişimcilik vasfınıza büyük artılar katmak için okumanızın faydalı olacağı bir sürü kitap var, bu kitaplar sayesinde yeni bakış açıları kazanabilir veya olası hatalarınızı öngörebilecek hale gelebilirsiniz. Başarılı bir girişimci olmak için, sürekli öğrenmeye ve araştırmaya devam etmelisiniz. Başarı hikayeleri, kişisel gelişim kitapları, sizlere yeni ve farklı bakış açısı kazandıracak kitaplar… Girişimcilerin okuması gereken kitaplar nelerdir? **1. Neden Satın Alırız? – Paco Underhill **Underhill bu kitabında müşteriyi içeri neyin çekebileceğinin yollarını ve aynı zamanda da satın almadan gitmelerine de neyin sebep olabileceğini derinlemesine anlatıyor. Oldukça faydalı bir kitap. **2. Mor İnek – Seth Godin **Godin yaptığınız işlerin kalitesinden ziyade asıl önemli olanın ”Fark Yaratmak” üzerine olduğunu anlatıyor. Monotonlaşan sistemin arklı bir parçası olduğunuzda nasıl batmadan işin içinden başarı ile sıyrılacağınızı çok eğlenceli bir dille anlatıyor. **3. Girişimci Kafasıyla Düşün – Kaan Gülten **“Girişimci Kafasıyla Düşün”, Kaan Gülten’in zengin girişimcilik deneyimlerini ve süper zekanın yenilikçi bakış açısını birleştiren devrim niteliğindeki bir eserdir. Ceres Yayınları’ndan çıkan bu kitap, zaman yönetiminden dijital pazarlamaya, kriz yönetiminden growth hacking stratejilerine kadar geniş bir yelpazede bilgiler sunuyor. Girişimciler için değerli bir rehber olan bu kitap, okuyucularını başarıya götürecek pratik öneriler ve ilham verici iç görülerle dolu. ![](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/1_org_zoom-200x300.webp) **4. Yalın Startup– Eric Ries **Yalın üretim ve yönetim ilkelerini girişimcilik dünyasına uygulayarak, Yalın Startup felsefesini kuran Eric Ries, böylelikle girişimciliğin kitabını da yeniden yazmış oldu. Ries, startup’ı son derece belirsiz bir ortamda, kendini yeni bir şeyler yaratmaya adamış bir insan grubu veya yapı olarak tanımlıyor. Söz konusu odak, bir öğrenci evinde harıl harıl çalışan bir grup genç olabileceği gibi, yıldız bir şirketin yönetim odasındaki deneyimli profesyoneller de olabilir. Bu anlamda girişimcilerin ortak noktaları, belirsizlikten oluşan sis bulutunun içine dalarak, sürdürülebilir bir iş için başarılı bir yol bulmaya çalışmalarıdır. Elinizdeki kitap, her aşamadaki girişimciye, vizyonlarını sürekli test edecekleri bir yolu iş işten geçmeden benimsemelerini ve buna göre hareket etmelerini öneriyor. Şirketlerin her zamankinden fazla inovasyon yapmaya ihtiyaç duydukları bir dönemde, başarılı girişimlere imza atmak için bilimsel bir yöntem sunuyor. **5. 80/20 Kuralı – Richard Koch **Bu kadar uğraşıyoruz, neden istediğimiz gibi olmuyor? Peki, hiç tahmin etmediğimiz bu satış rakamına nasıl oldu da bir çırpıda ulaştık? Yoksa değersiz şeylere boş yere zaman ve emek mi harcıyoruz? Belki de hem iş hem de özel hayatımızda bizi meşgul eden fazlalıklardan kurtulmanın zamanı gelmiştir. Richard Koch işin sırrını açıklıyor: Sonuçların yüzde 80’i sebeplerin yüzde 20’sinden kaynaklanır. O yüzde 20’yi bulun ve hayatınız sonsuza dek değişsin. **6. 100 $’lık Başlangıç – Chris Guillebeau **Chris Guillebeau bu kitabında, bütçenizi bitirmeden nasıl başarılı bir girişimci olursunuz çok güzel özetliyor. **7. Sıfırdan Bire – Peter Thiel **Facebook, Microsoft, Paypal, Instagram, Twitter, Linkedin, Whatsapp gibi bir startup fikriniz var ama bunu nasıl hayata geçireceğinizi bilmiyor musunuz? PayPal’ın kurucu ortaklarından ve Facebook’un yatırımcılarından biri olan girişimci Peter Thiel bu sorunun cevabını elinizde tuttuğunuz kitapta veriyor. Thiel öncelikle yaşadığımız çağa dair çok sıradışı bir önermede bulunuyor: “Küçük mobil cihazlar bize her ne kadar birer mucize gibi görünse de aslında teknolojik açıdan durgun geçen bir çağda yaşıyoruz.” Elbette bilgi teknolojileri günden güne hızla gelişiyor ama ilerleme neden sadece Silikon Vadisi ya da bilgisayarlarla sınırlı kalsın ki? **8. Düşün ve Zengin Ol – Napoleon Hill **Napoleon Hill, Düşün ve Zengin Ol’u 1937’de Henry Ford, Thomas Edison gibi birçok tanınmış ismin de bulunduğu çok başarılı 500 insan üzerinde yaptığı 25 yıllık bir araştırmanın sonucunda yazmıştır. Bu kitapta yer alan 13 adımlık formül ile başarıya giden yolda büyük bir tecrübe kazanacaksınız. **9. Alışkanlıkların Gücü – Charles Duhigg **Charles Duhigg, alışkanlıkların neden var olduğunu ve nasıl değiştirilebileceğini keskin zekası ve muazzam ifade yeteneğiyle keyifli bir şekilde anlatarak, insanoğlunun doğasına yönelik yepyeni bir bakış açısı ortaya koymaktadır. Düzenli olarak spor yapmanın, kilo vermenin, harika çocuklar yetiştirmenin, daha üretken olmanın, yenilikçi şirketler kurmanın ve başarıya ulaşmanın anahtarının, alışkanlıkların nasıl işlediğini anlamaktan geçtiğini göreceksiniz. Alışkanlıkların bir kader olmadığını ve Charles Duhigg’in gösterdiği yöntemden yararlanarak iş ve özel hayatınızı nasıl dönüştürebileceğinizi öğreneceksiniz. Özel ve iş hayatımızda alışkanlıklarımızın ardında nelerin yattığını araştıran nörobilimcilerin laboratuvarlarına giderek, Olimpiyat yüzücüsü Michael Phelps’in, Starbucks’ın CEO’su Howard Schultz’un ve yurttaşlık hakları hareketinin kahramanı Martin Luther King’in başarısında doğru alışkanlıkların ne kadar önemli bir rol oynadığını keşfedeceksiniz. **10. Zengin Baba Yoksul Baba – Robert T. Kiyosaki & Sharon L. Lechter **Robert’ın giriş kısmında “İnsanların maddi sıkıntılar içinde boğuşurken neden okulda geçirdikleri onca yıl boyunca para konusunda hiçbir şey öğrenmezler. Sonuçta para için çalışmayı öğrenirler ama parayı kendileri için çalıştırmasını hiç bilmezler.” cümlesini kurduğu mükemmel kitaptır. Bakış açınızı değiştirebilecek çok yararlı bir kitap olduğundan şüpheniz olmasın. **11. Outliers – Malcolm Gladwell **Bazı insanlar neden başkalarından daha başarılı olur? Outliers, Beatles ve Bill Gates’in ortak yanlarının ne olduğunu, Asyalıların matematikteki olağanüstü başarısının sırrını, star sporcuların bilinmeyen avantajlarını ve tüm New Yorklu avukatların özgeçmişlerinin neden aynı olduğunu ve dünyanın en zeki adamının neden adını bile duymadığınızı açıklıyor. Bunların hepsi de nesiller, aile, kültür ve sınıf açılarından açıklanıyor. Gladwell’in iddiasına göre, bir Silikon Vadisi milyarderi olmak istiyorsanız, hangi yıl; başarılı bir pilot olmak istiyorsanız nerede doğduğunuz çok önemli. Çizginin dışındakilerin yani normal beklentilerin ötesinde başarıyı yakalayan kişilerin hayatları tuhaf ve alışılmadık bir mantık izliyor. Gladwell bu mantığı basitleştirirken insanın kendi potansiyelinden en yüksek seviyede nasıl yararlanacağı konusunda heyecan verici bir plan sunuyor. ![](https://girisimcikafasi.com/images/arsiv/1623413629_12-google-nasil-yonetiliyor-600x400.jpg) **12. Google Nasıl Yönetiliyor? – Jonathan Rosenberg ve Eric Schmidt **Peki dünyanın en hızlı büyüyen, en çok beğenilen, en çok konuşulan şirketi Google, nasıl yönetiliyor? Google’ın iki tepe yöneticisi -İcra Kurlu Başkanı Eric Schmidt ve Ürünlerden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Jonathan Rosenberg- tarafından yazılan ve tüm dünyada çok satan listelerini alt üst eden bu kitap, Google’ın oluşturduğu değerler ve şirket kültürü ile dünya lideri bir kuruma dönüşmesinin hikâyesi. Strateji, yetenek yönetimi, karar mekanizmaları, iletişim, inovasyon gibi konularda yepyeni yaklaşımlar sunan Google Nasıl Yönetiliyor?, birçok örnek olayla dünya devi bir şirketin nasıl yönetildiğinin ipuçlarını sunuyor. Yönetim ve pazarlama alanındaki son eğilimleri takip eden, şirketini nasıl büyütebileceğini ve güçlendirebileceğini düşünen, kendi işini kurmayı düşleyen ve kariyer basamaklarını tırmanmak isteyen ve ekip çalışmasına inanan, alanının en iyileri ile beraber gelişmek isteyen herkes için, Google’ın en üst iki yöneticisinin kaleminden, tam bir başucu kitabı. **13. Neden ile Başla – Simon Sinek **İnsanlar sizin “Ne” sattığınızı değil, “Neden” yaptığınızı satın alırlar! İnsanları manipüle etmek kolaydır. Ama bu, bize hem kurumsal, hem de bireysel anlamda uzun süreli bir başarı sağlamaz. Büyük liderler, çevrelerindeki insanları manipüle etmezler, onlara ilham verirler ve kendilerini geliştirebilecekleri bir ortam oluştururlar. Hükümlere ya da emirlere göre hareket eden değil, aldıkları ilhamla içlerindeki arzuları motive olan insanlar yaratırlar. Her şeye bir “Neden” ile başlayın. O işi yapmaktaki amacınızı, sebebinizi ve inancınızı belirgin kılın. “Nedeniniz” ile “Neyi”, “Nasıl” yaptığınız birbirleriyle tutarlı olurlarsa, insanlar size güvenirler ve size sadık kalırlar. ![](https://girisimcikafasi.com/images/arsiv/1623413675_14-elon-musk-tesla-spacex-600x400.jpg) **14. Elon Musk: Tesla, SpaceX ve Muhteşem Geleceğin Peşinde – Ashlee Vance **Bu kitap; 1971 doğumlu genç bir girişimcinin şirketleri ile dünyadaki otomotiv, uzay-havacılık ve enerji sektörlerindeki yerleşik düzene meydan okumasının sıra dışı hikâyesidir. Elon Musk, X.com ve PayPal’in kurucularındandır ve sonraki dönemde Tesla ile sadece elektrikle giden 600 km menzilli ve 100km/sa hıza sadece 2,3 saniyede çıkan muhteşem otomobiller üretmiştir. SpaceX ile uzay taşımacılığının maliyetlerini çok büyük oranda düşürerek dünya devlerine meydan okumuş ve yakın gelecekte Mars’a insan yollayabilecek en muhtemel şirketi yaratmıştır. Ayrıca ABD’deki en büyük güneş enerjisi şirketi SolarCity’nin en büyük ortağı ve başkanıdır. Ashlee Vance, 300’e yakın insanla konuşarak ve Elon Musk ile 30 saatten fazla birebir görüşme yaparak bu çarpıcı ve ilham verici hayat hikâyesini okurlarla buluşturuyor. Hayatını, dünyayı fosil yakıtlara mahkûm olmaktan kurtarmaya adayan Elon Musk’ın önüne çıkan engeller, büyük başarıları ve yaşadıkları daha iyi bir geleceğin hayalini kuran girişimci, mühendis, siyasetçi, eğitimci ve gençler için motivasyon kaynağı olacaktır. **15. Çuvalladın! – Erik Kessels **Hataları iyi fikirlere dönüştürmeniz ve çuvallarken Başarılı olmaniz için öneriler Haydi artık yüzleşelim; hepimiz çuvalladık. Belki büyük ölçekte çuvallamadık ama şu ya da bu şekilde, öyle ya da böyle işleri elimize yüzümüze bulaştırdık. İster küçük bir bozgun söz konusu olsun, ister tam bir felaket, ister ikisinin arasında sayılabilecek bir talihsizlik, hata yapmanın her türlüsünü başarısızlıktan sayarız. Eğer bir iş başarısızlıkla sonuçlanmışsa birilerinin başı dertte demektir. Fakat başarısızlığa giden yolda yapılan hatalar aslında başarının ilk adımları olabilir. Bu kitap size hata yapma cesaretini göstermeniz ve gerçek anlamda eşsiz bir şey yaratabilmek için rezil olmayı göze almanız gerektiğini öğretiyor. Kısacası hatalardan ilham almak gerekir, pişman olmak değil. Sadece bakış açınızı değiştirin ve sizi ne tür harikaların beklediğini görün. Sonuçlar herkesi şaşırtacak çünkü gerçek yaratıcılık asla tahmin edilemez. Böylece sonuç ne olursa olsun siz günün sonunda ellerinizi ensenize yaslayacak, ayaklarınızı uzatacak ve şöyle diyeceksiniz: “Vay canına, başardım…hem de Çuvallayarak!” ![](https://girisimcikafasi.com/images/arsiv/1623413653_16-kendi-kendine-mba-600x400.jpg) **16. Kendi Kendine MBA – Josh Kaufman **Harvard ve Stanford gibi seçkin okullar bile, çağımızın gereksinimlerini karşılamayan, güncelliğini yitirmiş PowerPoint sunumları ile gereksiz finansal modelleri öğretmekten ileri gidemezken, Kaufman, size bir işin gerçekten nasıl yürüdüğünü gösteriyor. Bu kitapta başarılı olmak için bilmeniz gereken üretim, satış ve pazarlamanın temel prensipleri ile insan psikolojisi, takım çalışması ve sistem yaratmanın en ince ayrıntılarını bulacaksınız. Modern işletme eğitiminin kendini yetiştirmiş, aykırı profesörü Josh Kaufman ders kitaplarını yırtıp attı ve dünya genelinde yüz binlerce kişinin, iş hayatıyla ilgili en temel kavramları kendi başlarına öğrenmelerini sağladı. Şimdi de girişimcilik, pazarlama, satış, müzakere, üretim, verimlilik ve daha birçok konuyu tek bir kitapta toplayarak okurla buluşturuyor. *Kendi Kendine MBA* en değerli işletme derslerini, gerçek hayatta karşınıza çıkacak zorlukları aşmanıza yardım edecek bir şekilde basit ve etkili zihin modellerine dönüştürüyor. **17. Takım Oyunu – Seth Godin **Takım, birbirine, bir lidere ve bir fikre bağlı, küçük veya büyük herhangi bir gruptur. Binlerce yıldır insanlar, dinî, etnik, politik, hatta müzikal takımlara katılmışlardır. Bu bizim doğamızdır. Bütün bu takımlara kim önderlik edecek? Web inanılmaz şeyler yapabilir, ancak liderlik sayılamaz. Bunu aynı sizin gibi bir şey için tutkusu olan insanlar yapabilir. Şu anda bir fark meydana getirmek isteyen herkes için gereken tüm araçlar hemen yanıbaşınızda hazır. Günümüzde İnternet coğrafya, maliyet ve zamanla ilgili engelleri kaldırdı. Tüm bloglar ve sosyal network (şebeke) ağları, mevcut takımların daha da büyümelerine ve yeni takımların doğmasına olanak sağlıyor. Bu takımlar, İPhone’larını veya siyasî bir kampanyayı ya da küresel ısınmaya karşı yeni bir mücadele yöntemini benimseyen milyonlarca insandan oluşuyor. Takım Oyunu sizi, çalışanlarınızı, müşterilerinizi, yatırımcılarınızı, inananları, hobisi olanları, okuyucuları yönetmeniz için karşınıza çıkan fırsatları düşünmeye (gerçekten düşünmeye) sevkedecek… Kolay değil, ancak muhtemelen ettiğinizden daha kolay. **18. Satışın Yeni Kuralları – Daniel H. Pink **“Bazılarınız gerçek anlamda satış işindesiniz; müşterileri sigorta poliçesi yaptırmaya, cep telefonu almaya ikna etmeye çalışıyor veya taze ev yapımı keklerinizi pazarlıyorsunuz. Ama hepiniz iş arkadaşlarınızı yönlendirmek, yatırımcı bulmak veya çocukları razı etmek için tahmininizin üzerinde vakit harcıyorsunuz. Yani, beğenseniz de beğenmeseniz de hepimiz satış işindeyiz.” *Drive*ve*Aklın Yeni Sınırlar*ı’nın yazarı Daniel H. Pink yeni kitabında satış dünyasına eğiliyor. Pink, önceki kitaplarında olduğu gibi yine içgörülerini zengin sosyal bilim araştırmalarıyla destekliyor ve ne pahasına olursa olsun satış yapma anlayışının eskidiği günümüz dünyasında satışın yeni alfabesini yazıyor. Bilgi asimetrisinden bilgi eşitliğine geçişin toplumsal dinamiklerini, etkili sunumun yeni altı yolunu, başkalarını anlamanın üç kuralını, mesajınızı daha iyi iletmenin beş çerçevesini ve daha fazlasını bu kitapta bulacaksınız. İnsanları harekete geçirme konusunda yeni imkânlar sunan *Satışın Yeni Kuralları*, iş ve özel yaşamınızı dönüştürecek bir rehber. **19. Hızlı ve Yavaş Düşünme – Daniel Kahneman **Rasyonel yargı ve karar alımını sorgulayan ufuk açıcı psikoloji çalışmasıyla 2002 Nobel Ekonomi Ödülü’ne layık görülen Daniel Kahneman, çağımızın en önemli düşünürleri arasında yer alıyor. Fikirleriyle ekonomi, tıp ve siyaset dahil, pek çok alanı etkilemiş olan yazar, bu kitapta yıllardır sürdürdüğü araştırmaların sonuçlarını bir araya getiriyor. Okuyucuyla canlı bir sohbete giren yazar, sezgimize ne zaman güvenip güvenmeyeceğimizi ve yavaş düşünmenin ne zaman daha iyi olacağını öğretiyor. İş ve özel yaşamımızda seçimlerimizi nasıl yaptığımızı ve başımıza sık sık dert açan zihinsel hatalardan korunmanın farklı tekniklerini nasıl kullanacağımızı gösteriyor. Hızlı ve Yavaş Düşünme, düşünmeyle ilgili düşüncelerinizi sonsuza dek değiştirecek. ![](https://girisimcikafasi.com/images/arsiv/1623413626_20-girisimcinin-el-kitabi-600x400.jpg) **20. Girişimcinin El Kitabı – Harvard Business Review **Bu kitap girişimciliği, “Ben iş kurabilecek biri miyim” sorusundan başlayıp başarılı bir iş sahibi olunca sorulması gereken “Kurup büyüttüğüm bu şirketteki yatırımımı nasıl nakde çevirir ve cebime koyarım” sorusuna kadar, doğrusal bir çizgide anlatıyor. Sizin yaşayacaklarınız büyük olasılıkla buradaki basit çerçevelerden farklı olacaktır. Çünkü girişimcilik süreci, kendi içinde tekrarlarla ilerleyen bir maceradır. Girişimcinin Elkitabı’nda, karşılaşma ihtimalinizin en yüksek olduğu sorunlara ve bunlar karşısında uygulamanız gereken doğru yaklaşımlara güzel bir genel bakış sunuluyor. **21. Dost Kazanma ve İnsanları Etkileme Sanatı – Dale Carnegie **Dale Carnegie bu kitabında geçerliliği zamanla kanıtlanmış, yıllarca iş hayatında ve gündelik hayatta insanları başarıya ulaşmalarını sağlamış çok önemli bilgiler bulunmaktadır. Kitapta en göze çarpan sözlerden biri de “Zirvede herkese yer var. Yeter ki siz ulaşmayı bilin!”. ![](https://girisimcikafasi.com/images/arsiv/1623413662_22-sil-bastan-600x400.jpg) **22. Sil Baştan – David H. Hansson, Josan Fried **“Bu, farklı türden okuyucular için yazılmış farklı bir iş kitabı – bir şirket kurmayı aklının ucundan bile geçirmemiş olanlardan tutun da, hâlihazırdaki başarılı şirket sahiplerine kadar.” Bu kitapta büyük ve küçük ölçekli girişimciler, yaratıcılar, yaşamlarını şirketlerine adayanlar ve hatta şirket kurmay hiç düşünmemiş olanlar için bile çok önemli bilgiler bulunmaktadır. **23. Büyük Değişimler Çağında Yönetim – Peter Drucker **Yönetim teorisi ve pratiği açısından tüm zamanların en etkili zihni olarak gösterilen Drucker, yarım yüzyılı aşkın bir süredir “dünyanın en genç aklı” olarak kabul ediliyor. Yalnız işletmelerin değil, hükümetlerin ve sivil toplum kuruluşlarının üzerinde derinlemesine etkileri olan bu yönetim dehasının kaleme aldığı Değişimler Çağında Liderlik, yönetim konusunda günümüzün en önemli sorularını soruyor ve en geçerli yanıtlarını veriyor. **24. İş Modeli Üretimi – Yves Pigneur, Alexander Osterwalter ***Yeni **v**e Buluşçu İş Modelleri Nas**ı**l **Yartılır**?* İş Modeli Üretimi, dünyanın önde gelen şirketlerinin kullanmakta olduğu güçlü ve uygulanabilir inovasyon tekniklerini öğretiyor. Bu kitapla yeni bir iş modelinin nasıl tasarlanacağını, nasıl hayata geçirileceğini, eski bir modelin nasıl analiz edileceğini ya da yenileneceğini öğreneceksiniz. Yeni ve buluşçu modelleri benimsemeye hazır yönetici, danışman, girişimci ve liderler; bu kitapta iş modellerini anlamak, tasarlamak, revize etmek ve hayata geçirmekte yararlanabilecekleri, güçlü, basit ve test edilmiş araçlar bulacaklar. *470 Strateji **Uygulayıcısıyla** Birlikte **Yazıldı* 42 ülkeden 470 İş Modeli Tuvali uygulamacısının katkısıyla yazılan bu kitap, klasik yayıncılık sektöründen bağımsız olarak finanse edilip yaratıldı. Kitapta son derece entegre, görsel ve rahat bir tasarım kullanılarak okurların daha ilk sayfadan itibaren bilgilenmesine özen gösterildi. **25. İknanın Psikolojisi – Robert B. Cialdini **İknanın Psikolojisi, yaşamın her alanında ikna olma ve ikna etme sürecinin içyüzünü anlatan bir başvuru kitabı. Prof. Robert B. Cialdini’nin, laboratuvar deneyleri ve yaşam deneyimlerinden yola çıkarak yazdığı kitap, tüm dünyada 250 bin okura ulaştı.Cialdini, iş hayatında, ticarette, pazarlamada, günlük yaşamda ve aşkta ikna becerisine sahip olabilme yollarını anlaşılır bir dille anlatıyor. --- # Kendi Yolunu İnşa Et: Kişisel Markalaşma Rehberi Adres: https://girisimcikafasi.com/kendi-yolunu-insa-et-kisisel-markalasma-rehberi/ Yayın: 2024-01-23 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım Giorgio Vasari'nin anlattığına göre 1500'lerin başında Venedik'teki San Marco Meydanı'nda Albrecht Dürer'in baskıları satılıyordu. Bolonyalı genç bir gravürcü, Marcantonio Raimondi, bu baskıları görünce hayran kaldı ve Dürer'in "Meryem'in Hayatı" serisini bakır levhalara birebir kopyalamaya başladı. Kopyalar o kadar iyiydi ki Dürer'in kendi işi sanıldı. Çünkü Raimondi küçük bir ayrıntıyı da atlamamıştı: Dürer'in baskılarının üzerindeki "AD" monogramını. Vasari'ye göre Dürer, Venedik'te şehrin yönetimine, Signoria'ya giderek Raimondi'den şikâyetçi oldu. Çıkan karar bugün bile şaşırtıcı: Raimondi kopyalamaya devam edebilirdi. Yalnızca Dürer'in adını ve monogramını kullanamazdı. Hikâyenin ayrıntıları tarihçiler arasında hâlâ tartışılıyor. Ama Raimondi'nin sonraki Dürer kopyalarında monogramın yerinde boş bir levha durduğu biliniyor. Dürer de önlemini almış görünüyor: 1511'de seriyi kitap olarak yeniden bastığında son sayfaya sert bir uyarı koydu. Başkalarının emeğine ve buluşuna göz diken "kıskanç hırsızlar" ellerini bu eserlerden uzak tutmalıydı; eserler İmparator Maximilian'ın verdiği ayrıcalıkla korunuyordu. ## Kopyalanan şey resim değil, güvendi Raimondi'nin kopyaladığı şey aslında bir çizim tekniği değildi. Resmin içine yerleştirilmiş iki harfti. Çünkü o iki harf alıcıya bir söz veriyordu: bu baskı, belli bir ustanın elinden, belli bir özenle çıktı. Dürer bunu erken fark eden sanatçılardan biriydi. 1500 yılında yaptığı otoportrede kendini tam karşıdan, dönemin kutsal tasvirlerini hatırlatan bir duruşla resmetti ve yanına şunu yazdı: "Ben, Nürnbergli Albrecht Dürer, kendimi yirmi sekiz yaşında kendi renklerimle böyle resmettim." Nasıl görüneceğine başkalarının karar vermesini beklememişti. Bugün adın, Dürer'in monogramıyla aynı işi görüyor. Bir LinkedIn gönderisinin üstünde, bir teklifin altında, bir toplantı davetinde. Şablonlar, biçimler, hatta üslup kolayca kopyalanıyor. Kopyalanamayan tek şey, adının arkasında biriken güven. ## Monogramın arkasındaki iş: kişisel marka nasıl kurulur? ### Neyle hatırlanmak istediğini tek cümleyle yaz Kişisel marka, insanların senden bahsederken kurduğu cümledir. O cümleyi şansa bırakma. Değerlerini ve uzmanlığını tek cümlede topla: "Karmaşık finans konularını sade anlatan kişi" gibi. Cümle netleşmeden atılan her adım dağılır. ### Kime konuştuğunu seç Herkese konuşan, kimseye ulaşamaz. Hangi insanların hayatında fark yaratmak istediğini belirle: işe alım yöneticileri, erken aşama kurucular, bir sektörün karar vericileri. Dilini, örneklerini ve kanalını onlara göre seç. ### İşaretini her yerde aynı kullan Dürer'in "AD"si hangi baskıda olursa olsun aynıydı. Senin işaretin de profil fotoğrafın, başlığın, kendini anlatma biçimin. LinkedIn'de, konuşmacı biyografisinde ve e-posta imzanda farklı biri gibi görünme. Tutarlılık, tanınmanın ön şartı. ### Düzenli üret, düzenli görün Psikolojide buna aşinalık etkisi denir. Robert Zajonc 1968'de yayımladığı çalışmada, insanların bir şeyle ne kadar sık karşılaşırsa ona o kadar olumlu baktığını gösterdi. Bir kez parlayıp kaybolmak yerine, sık ve düzenli görünmek daha çok iş görür. İlham arıyorsan [LinkedIn'de takip edilecek 75 içerik üreticisi](https://girisimcikafasi.com/linkedinda-takip-edilecek-en-iyi-75-icerik-ureticisi/) listemize göz atabilirsin. ### Eserini göster, ilişki kur Rafael, 1515 civarında Dürer'e bir çizimini gönderdi. Dürer kâğıdın üzerine bir not düştü: Rafael bu çizimi ona "elini göstermek için" yollamıştı. Dönemin iki büyük ustası birbirini eserleri üzerinden tanıdı. Ağ kurmak da böyle işler: kartvizit dağıtarak değil, işini göstererek. ### Öğrenmeyi bırakma Dürer'in adı Avrupa'da çoktan duyulmuştu. Yine de 1506'da Venedik'ten arkadaşı Willibald Pirckheimer'e yazdığı mektupta, işini bitirince Bologna'ya gitmek istediğini anlatıyordu: orada biri ona perspektifin gizli sanatını öğretecekti. Marka bir kez kurulup bırakılan bir şey değil; beslenmezse eskir. Yeni beceriler, yeni sorular, yeni denemeler onu canlı tutar. ## Marka, damga, karakter Türkçedeki "marka" kelimesi İtalyanca "marca"dan gelir: işaret, damga. İngilizcedeki "brand" ise ateşten doğar. Eski İngilizcede yanan odun, meşale demekti. 1500'lerin ortasında kızgın demirle vurulan işareti anlatmaya başladı; özellikle fıçılara vurulan, içindekinin kimin elinden çıktığını ve kalitesini gösteren damgayı. Asıl şaşırtıcı olan "karakter". Yunanca "kharaktēr", önce oyma ustası anlamına geliyordu. Sonra kazıma aletinin ve sikke basmakta kullanılan damganın adı oldu. Ardından o damganın bıraktığı ize dönüştü. Helenistik dönemde ise bir insanı ötekilerden ayıran özellik anlamını kazandı. Kökünde "kazımak" fiili var. Üç kelime de aynı yere çıkıyor: bir yüzeye kalıcı olarak bırakılan iz. Kişisel marka da insanların zihninde bıraktığın izdir. O izi ne logo kazır ne renk paleti. Onu karakter kazır: her gün, her işte aynı özenle tekrarlanan davranış. ## Son söz Efesli Herakleitos bunu iki buçuk bin yıl önce üç kelimeyle söylemişti: > "Ἦθος ἀνθρώπῳ δαίμων." İnsanın karakteri, onun kaderidir. Peki bugün biri adını gördüğünde zihninde hangi iz beliriyor: senin kendi elinle kazıdığın mı, yoksa herkesin kullandığı bir şablonun kopyası mı? --- # Business İnfluencer Nedir? Adres: https://girisimcikafasi.com/business-influencer-nedir/ Yayın: 2024-01-21 · Güncelleme: 2024-02-07 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım “Business influencer” terimi, genellikle bir kişinin veya kurumun iş dünyasında etkili bir şekilde diğerlerini etkilediği ve yönlendirdiği anlamına gelir. Bu kişiler genellikle belirli bir sektörde uzmanlık kazanmış, büyük bir takipçi kitlesi olan, deneyimli ve bilgili kişilerdir. İş dünyasındaki etkileyiciler genellikle liderlik, girişimcilik, pazarlama, finans, strateji ve benzeri konularda uzmanlıklarını paylaşırlar. Bu influencerlar, sosyal medya platformlarında, konferanslarda, web seminerlerinde veya diğer çevrim içi ve çevrim dışı platformlarda bilgilerini ve deneyimlerini paylaşarak, takipçilerini yönlendirir ve ilham verirler. İş dünyasındaki influencerlar genellikle kendi başarı hikayelerini paylaşarak, sektördeki güncel gelişmeleri takipçilerine aktararak veya iş stratejileri konusunda tavsiyelerde bulunarak etkilerini artırırlar. Business influencerlar, markalar için de önemli bir pazarlama aracı olabilir, çünkü onların etkileme gücüyle birlikte gelen güvenilirlik ve itibar, bir markanın ürün veya hizmetlerini daha geniş bir kitleye tanıtmak için kullanılabilir. Bu influencerlar genellikle belirli bir alanın otoriteleri olarak kabul edilirler ve takipçileri, onların önerilerine ve görüşlerine güvenebilirler. Sonuç olarak, business influencerlar iş dünyasında etkili kişilerdir ve genellikle sektörlerinde liderlik ederler, deneyimlerini paylaşırlar ve takipçilerini yönlendirirler. İş dünyası, sürekli değişen dinamikleri ve rekabetçi doğasıyla bilinir. Bu zorlu ortamda başarı, sadece bilgi ve deneyimle değil, aynı zamanda doğru rehberlikle de mümkündür. İş dünyasında parıldayan yıldızlar arasında ise hiç şüphesiz “Business Influencer”lar ön planda. ## Kimdir Bu Business Influencer’lar? Business influencer’lar, iş dünyasında kariyerlerini şekillendirmiş, bir dizi başarı elde etmiş ve bu deneyimlerini paylaşma konusunda tutkulu liderlerdir. Genellikle sosyal medya platformlarında, konferanslarda ve çeşitli diğer iletişim kanallarında kendilerini ifade eden bu etkileyiciler, takipçi kitlesini iş stratejileri, liderlik, girişimcilik ve sektörel gelişmeler konusunda bilgilendirir. ## Bilgi ve Deneyim Paylaşımı Business influencer’lar, deneyimlerini ve bilgilerini paylaşarak izleyicilerini aydınlatma misyonunu benimserler. Başarı hikayelerini, öğrendikleri dersleri ve iş dünyasındaki trendleri paylaşarak, genç girişimcilere, kariyer hedefi koyanlara ve iş dünyasındaki herkese ilham verirler. ## Sosyal Medyada Bir Adım Önde Sosyal medya platformları, bu influencer’ların sesini daha geniş kitlelere duyurmaları için ideal bir zemin sağlar. LinkedIn’de profesyonel deneyimlerini paylaşan, Twitter’da sektörel gelişmeleri yorumlayan ve Instagram’da günlük yaşantılarından kesitler sunan business influencer’lar, takipçileriyle daha kişisel bir bağ kurarlar. ## Markalar İçin Değerli İşbirlikleri Business influencer’lar, güçlü bir takipçi kitlesi ve güvenilir bir itibarla markalar için değerli işbirlikleri oluşturabilirler. Bir ürünü tavsiye etmek, bir etkinliği tanıtmak veya bir markanın değerlerini yansıtmak, bu influencer’ların takipçileri üzerinde etkileyici bir etki yaratmalarını sağlar. ### Sonuç: İş Dünyasında Yön Gösteren Liderler Business influencer’lar, iş dünyasında yön gösteren liderler olarak karşımıza çıkıyor. Sadece bilgi ve deneyimleriyle değil, aynı zamanda insanları motive etme ve iş dünyasındaki gelişmeleri anlama konusundaki yetenekleriyle de tanınırlar. Onların rehberliğinde, iş dünyasında başarıya ulaşmak artık daha erişilebilir bir hale geliyor. Bu influencer’ları takip etmek, iş dünyasındaki değişimi daha yakından takip etmek ve kendi başarı hikayenizi yazmak için harika bir başlangıç olabilir. --- # 2026 Yılında LinkedIn'de Takip Edilecek En İyi 75 İçerik Üreticisi Adres: https://girisimcikafasi.com/linkedinda-takip-edilecek-en-iyi-75-icerik-ureticisi/ Yayın: 2024-01-20 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım 2026'da LinkedIn'de içerik üretimi için ilham mı arıyorsun? İş dünyasından insan kaynaklarına, kişisel gelişimden girişimciliğe kadar sekiz alanda öne çıkan 75 içerik üreticisini senin için derledik. Bu isimleri takip ederek sektöründeki güncel görüşleri, öğretici içerikleri ve ilham veren hikâyeleri ilk elden keşfedebilirsin. Liste, Girişimci Kafası'nın editör seçkisidir; isimler alanlarına göre gruplanmıştır. ## İş dünyası 1. **Kaan Gülten** 2. **İlhan Yılmaz** 3. **Engin Aksoy** 4. **M. Kerem Öztürk** 5. **S. Bilgehan Üstündağ** 6. **Erdal Açıkgül** 7. **Murat Ülker** 8. **Murat Yıldız** 9. **Aslihan Gurescier (she/her)** 10. **Omer Barbaros Yis** 11. **Selma CENGİZ** ## İnsan kaynakları 1. **Cengiz Çatalkaya** 2. **Meltem Karagöz Akhisar** 3. **Dilek Mete, FCPC** 4. **Muhammet Ali Erdoğan** 5. **Sinem Işık** 6. **Ayşe Önder Perçin** 7. **Cansın Duman** 8. **Sinan Sulun** 9. **Buket Yaşar** 10. **Meliha AKIN** ## Kişisel gelişim 1. **Çağrı Küpeli** 2. **Mine Kobal Ok** 3. **Zeynep Dikicioğlu** 4. **Kemal Başaranoğlu, MSc, MCC, NLP MP** 5. **Beyhan Budak** 6. **Merve Tokgöz** 7. **İlknur Uslu** 8. **Emre Başkan** 9. **Evrim Kuran** ## Girişimcilik 1. **Ferhat Yalçın** 2. **Gizem Kendik Önduygu** 3. **Şule Yücebıyık** 4. **Selin Madak** 5. **Hilmi Öğütcü** 6. **İsmail Karaçengel** 7. **Zeynep Kömürcü Bulut** 8. **Duygu Alptekin Gürsu, M.A., MCC, ACTC** 9. **Ömer Faruk Ayaz** ## Liderlik 1. **Sinan Yorgancıgil** 2. **Fazıl Oral** 3. **Meral Kızılkaya Demirtaş** 4. **Mete Yurtsever** 5. **Nesrin Fırat** 6. **Cenk Akıncılar** 7. **Ziya Şakir Yılmaz** 8. **Murat Gümrükçü** 9. **Souzan Bachir** 10. **Ümit Ünker** ## Pazarlama 1. **Hande Aydın** 2. **Şahin Sezer Dinçer** 3. **Eda Ocak** 4. **Seda Genç** 5. **Furkan Talay** 6. **Feden Çetiner Şimşek** 7. **Evrim Derinözlü** 8. **Banu Çakar** 9. **Gökhan Kara** 10. **Uğur Ersöz** ## Teknoloji ve inovasyon 1. **Dr. Sertaç Doğanay** 2. **Dr. Hüseyin Güler** 3. **Dr. Ferhat Demir** 4. **Murat Bayazıt** 5. **Kadir Ceran** 6. **Dr. Hale Cide Demir** 7. **Dr. Çağla Gül Şenkardeş** 8. **Aykut Balcı** 9. **Zafer Demirkol** 10. **Serdar Kuzuloğlu** 11. **Merve Taşdemir** ## Sürdürülebilirlik 1. **Umay Yılmaz** 2. **Hale Acun Aydın** 3. **Ekin Al** 4. **Itır Erhart** 5. **Arda Öztaşkın** En iyi olmak için en iyilerden öğrenmek gerekir. Listede görmek istediğin bir isim varsa [bize yaz](https://girisimcikafasi.com/iletisim/). --- # LinkedIn Pazarlama Stratejileri: Profesyonel Ağınızı Genişletmek İçin 7 Etkili Yol Adres: https://girisimcikafasi.com/linkedin-pazarlama-stratejileri-profesyonel-aginizi-genisletmek-icin-7-etkili-yol/ Yayın: 2024-01-18 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım 1532'de Londra'da, Thames kıyısındaki Steelyard'da otuz dört yaşında bir tüccar ressamın karşısına geçti. Steelyard, Hansa Birliği'nin Londra'daki ticaret üssüydü; kendi depoları, kantarı, hesap odaları olan duvarlarla çevrili bir küçük dünya. Tüccarın adı Georg Giese'ydi. Danzigli varlıklı bir ailedendi ve ailenin Londra şubesinde çalışıyordu. Ressamı ise Hans Holbein'dı. Ortaya çıkan portre bugün Berlin'deki Gemäldegalerie'de. Giese çalışma odasında, masasının başında. Çevresinde ona gelen mektuplar, bir saat, işinin küçük araçları. Mektupların bazıları kardeşinden, bazıları ticaret ortaklarından. Masada bir vazo ve içinde karanfiller; o dönemde nişanın simgesi. Duvardaki bir yazıt adını ve yaşını veriyor: 1532, otuz dört yaşında. Duvarda bir de kişisel parolası var: "Nulla sine merore voluptas", yani kedersiz sevinç olmaz. Portrenin yaklaşan bir nişanı kutlamak için yapılmış olabileceği düşünülüyor; Giese üç yıl sonra Christine Krüger'le evlendi. Holbein 1530'larda Steelyard'ın tüccarlarından oluşan ünlü bir portre dizisi yaptı. Birkaç yıllığına Londra'ya gelen bu tüccarlar, aynı ressamın elinden kim olduklarını ve ne iş yaptıklarını anlatan resimler edindi. ## LinkedIn profilin, Giese'nin duvarıdır Giese'nin portresi, bugünkü bir LinkedIn profilinin neredeyse bütün öğelerini taşıyor: bir yüz, bir ad, bir iş yeri, yazışılan insanlar ve hayata dair tek cümlelik bir duruş. LinkedIn'i bir pazarlama aracı olarak kullanmak da aynı işi dijitalde yapmak demek: kim olduğunu, ne yaptığını ve kimlerle bağlantıda olduğunu tutarlı biçimde göstermek. Profesyonel ağını genişletmek için yedi yol var. ### 1. Profilini bir portre gibi kur Net bir fotoğraf, ne yaptığını tek cümlede söyleyen bir başlık ve kime nasıl yardım ettiğini anlatan bir "Hakkında" bölümü. Deneyimlerini görev listesi olarak değil, sonuçlarıyla yaz. Holbein'ın masaya koyduğu her nesne gibi, profilindeki her satır bir şey anlatmalı. ### 2. Kime konuştuğunu belirle Müşterilerin mi, işe alım yöneticileri mi, sektörünün karar vericileri mi? Kim olduklarını, hangi sorunları yaşadıklarını ve hangi dili konuştuklarını bil. İçeriğin, profil metnin ve bağlantı isteklerin bu kitleye göre şekillenmeli. ### 3. Düzenli paylaş Ara sıra parlayan değil, düzenli görünen hesaplar hatırlanır. Kendine sürdürebileceğin bir ritim koy: haftada bir ya da iki gönderi, her seferinde tek bir fikir. Sektör haberlerini yorumlamak, bir projeden öğrendiğini anlatmak, bir hatayı paylaşmak iyi başlangıçlardır. ### 4. Uzun yazılar ve bülten yayımla Kısa gönderiler dikkat çeker, uzun yazılar güven kurar. LinkedIn'in makale ve bülten araçlarıyla uzmanlık alanındaki bir konuyu derinlemesine anlatabilirsin. Bülten, abonelerine her yeni sayıyı haber verdiği için düzenli bir okur kitlesi kurmayı kolaylaştırır. ### 5. Gruplarda ve yorumlarda var ol Sektörünle ilgili gruplara katıl ama yalnızca kendi içeriğini bırakıp gitme. Soru sor, başkalarının gönderilerine düşünülmüş yorumlar yaz. İyi bir yorum, seni kendi takipçilerinin dışındaki insanlarla tanıştırır. ### 6. Videoyu dene Kısa bir video, yazının taşıyamadığı şeyi taşır: sesini, yüzünü, anlatım biçimini. Bir projenin perde arkasını, bir müşteri hikâyesini ya da sık sorulan bir soruyu birkaç dakikada anlatabilirsin. ### 7. Ölç ve düzelt Gönderi ve profil analizlerine düzenli bak. Hangi konular yorum alıyor, hangi gönderiler profil ziyaretine dönüşüyor, kimler seni takip etmeye başlıyor? Bu verilerle stratejini küçük adımlarla değiştir. İlham almak için [LinkedIn'de takip edilecek 75 içerik üreticisi](https://girisimcikafasi.com/linkedinda-takip-edilecek-en-iyi-75-icerik-ureticisi/) listemize göz atabilirsin. ## Profil, bir çizginin adıdır "Profil" kelimesi İtalyanca "profilo"dan gelir: bir şeyin dış çizgisini çizmek. Kökünde "filare", yani ip eğirmek, çizgi çekmek ve Latince "filum", yani iplik var. İngilizcede 1650'lerde bir şeyin dış hatlarının çizimini, özellikle insan yüzünün yandan görünüşünü anlatıyordu. Bir insanın hayatını ve karakterini anlatan kısa yazı anlamını ise ancak 1734'te kazandı. Yani profil, önce bir yüzün çizgisiydi, sonra bir hayatın özeti oldu. O çizgiye ilk bakış çok kısa sürer. Psikologlar Janine Willis ve Alexander Todorov 2006'da yayımladıkları çalışmada, bir yüzü saniyenin onda biri kadar görmenin, güvenilirlik gibi özellikler hakkında yargıya varmaya yettiğini gösterdi. Süre uzadıkça katılımcılar yargılarından daha emin oldu, ama ilk izlenim büyük ölçüde aynı kaldı. Profilin, sen daha tek kelime yazmadan konuşmaya başlar. ## Son söz Goethe, "Maximen und Reflexionen" adıyla toplanan kısa notlarından birinde şöyle der: > "Bana kiminle düşüp kalktığını söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim. Neyle uğraştığını bilirsem, senden ne olabileceğini de bilirim." LinkedIn, bu iki cümlenin her gün güncellenen bir tablosu. Profiline bakan biri bugün kimlerle bağlantıda olduğunu ve neyle uğraştığını görüyor. Peki o tablo, olmak istediğin kişiyi mi anlatıyor, yoksa yalnızca geçmişte olduğun kişiyi mi? --- # B2B Pazarlama Stratejileri: İşletmeler Arası Başarıya Giden Yol Adres: https://girisimcikafasi.com/b2b-pazarlama-stratejileri-isletmeler-arasi-basariya-giden-yol/ Yayın: 2024-01-16 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım Kayseri'nin yaklaşık yirmi kilometre kuzeydoğusundaki Kültepe'de, Asurlu tüccarların evlerinden yirmi binden fazla kil tablet çıktı. Çoğu mektup, sözleşme ve hesap kaydı. Yaklaşık dört bin yıl önce, antik Kaniş kentinde yazıldılar. Asurlular buradaki yerleşimlerine "kārum" diyordu; Akadca "liman" demek, suya uzak olsa bile. Düzen şöyle işliyordu: Asur'daki kadınlar kumaş dokuyor, erkek akrabaları bu kumaşları kalayla birlikte eşek kervanlarına yükleyip yaklaşık bin kilometrelik yolu tahminen altı haftada aşarak Anadolu'ya getiriyordu. Dönüşte kervanlar gümüş taşıyordu. Tabletlerden biri, Kaniş'teki tüccar Puzur-Aššur'un Asur'daki Waqqurtum'a yazdığı bir mektup. Önce ödemeyi bildiriyor: gümüş, vergisi ve nakliye ücreti ödenmiş olarak, kendi mührüyle Aššur-idī'nin elinde yola çıkmış. Sonra siparişi veriyor: Waqqurtum'un gönderdiği ince kumaştan aynısını yapıp göndermesini, her biri için yarım mina gümüş ödeyeceğini söylüyor. Kumaşın bir yüzü dövülmeli ama kırkılmamalı, çözgüsü sık olmalı. Bir öncekine göre parça başına bir mina daha fazla yün kullanılmalı, ama kumaş ince kalmalı. Öbür yüzü hafifçe işlenmeli; hâlâ tüylü görünüyorsa kırkılmalı. Sonra bir şikâyet: "Gönderdiğin Abarna işi kumaştan bana bir daha gönderme." Bir alternatif: İnce kumaş yapamıyorsa orada satılık çok olduğunu duymuş, satın alıp göndersin. Ve ölçüler: Bitmiş bir kumaş dokuz arşın boyunda, sekiz arşın eninde olmalı. Bu, bir mektuptan çok bir ürün şartnamesi. Fiyat, teslimatı yapacak kişi, ürün özelliği, kalite şikâyeti, alternatif tedarik ve standart ölçü. Dört bin yıl önce yazılmış bir B2B siparişi. ## Kaniş'ten bugüne: B2B pazarlamanın değişmeyen kuralları İşletmeler arası pazarlama bugün çok daha karmaşık görünüyor: uzun satış döngüleri, çok sayıda paydaş, rakiplerle dolu bir pazar. Ama Kaniş'teki tüccarların yaptığı şeylerin çoğu hâlâ geçerli. ### Hedef kitleni kumaşın dokusuna kadar tanı Puzur-Aššur satacağı ürünü en ince ayrıntısına kadar biliyordu: ince, sık dokunmuş, pürüzsüz bir kumaş. Abarna işi olanı ise bir daha görmek istemiyordu. Etkili bir B2B stratejisinin temeli de ideal müşterini tanımlamaktır: hangi sektör, hangi büyüklük, hangi sorun, satın alma kararını kim veriyor. Müşteri ihtiyaçlarını, sektör eğilimlerini ve rakiplerini bu tanımın içine yerleştir. ### İçeriğin bir şartname kadar net olsun B2B'de içerik bilgilendirmek, öğretmek ve sorun çözmek için vardır. Blog yazıları, rehberler, e-kitaplar, web seminerleri ve vaka çalışmaları seni alanında bir otorite yapar; yeter ki somut olsun. "Kaliteli çözümler" yazmak yerine dokuz arşına sekiz arşın gibi konuş: rakamlar, süreçler, önce ve sonra. ### Güveni mühürle Kültepe'de önemli sözleşmeler kilden bir zarfın içine kapatılırdı. Zarfın üstüne metnin bir özeti yazılır, taraflar ve tanıklar mühürlerini basardı; bu mühürler belgeyi hukuken geçerli kılardı. Mühürlü bir zarfın içinde sahte belge üretmek normalde imkânsızdı. Mektubu okumak isteyen alıcı zarfı kırmak zorundaydı. Bugünün mühürleri müşteri referansları, vaka çalışmaları, sertifikalar ve açık sözleşmelerdir. Güven, B2B'de satışın ön şartıdır; her teslimat o mühre bir iz daha ekler. ### İlişkiyi bir aile şirketi gibi yönet Asurlu tüccarların iş dilinde patrona "baba", ortaklara "kardeş" deniyordu. Ticaret aile bağlarıyla, uzun soluklu güvenle yürüyordu. B2B'de de iş birlikleri ve ağ belirleyicidir: sektör etkinlikleri, ortak projeler, düzenli temas. Profesyonel ağını büyütmek için [LinkedIn pazarlama stratejileri](https://girisimcikafasi.com/linkedin-pazarlama-stratejileri-profesyonel-aginizi-genisletmek-icin-7-etkili-yol/) yazısı pratik bir başlangıç sunuyor. ### Kayıt tut, veriyle karar ver Kültepe'deki tabletlerin büyük çoğunluğu tüccarların kendi evlerindeki arşivlerden çıktı: kim ne gönderdi, kime ne borçlu, hangi sözleşme hangi şartlarla yapıldı. Bugün bu işi müşteri ilişkileri yönetimi sistemleri, pazarlama otomasyonu ve veri analitiği yapıyor. Hafızana değil, kayda güven. ## Müşteri kimdir? "Müşteri" kelimesi Arapça "muştarī"den gelir: satın alan, alıcı. Türk Dil Kurumu sözlüğü aynı kelimenin eski bir anlamını da kaydeder: Jüpiter gezegeni. B2B'de ise "satın alan" nadiren tek bir kişidir. Pazarlama literatüründe satın alma merkezi, İngilizce adıyla buying center denen kavram, bir kurumda bir ürünün ya da hizmetin satın alınma sürecine dahil olan herkesi anlatır. Kavram 1967'de Robinson, Faris ve Wind'in endüstriyel satın alma üzerine çalışmasıyla yerleşti; Webster ile Wind da 1972'de kurumsal satın alma davranışının genel bir modelini yayımladı. Puzur-Aššur'un siparişinde bile bir dokuma ustası, bir taşıyıcı, vergisini alan bir yönetim ve kumaşı giyecek bir Anadolulu vardı. Bugün bir yazılım satışında kullanıcı, finans, bilgi teknolojileri, satın alma ve yönetim aynı masada. Her birinin korkusu ve beklentisi farklı; pazarlaman da her birine ayrı ayrı konuşabilmeli. ## Son söz Peter Drucker 1954'te yayımlanan The Practice of Management kitabında bunu tek cümleye sığdırmıştı: > "Bir işin amacının tek geçerli tanımı vardır: müşteri yaratmak." Senin müşterin kim: sözleşmeyi imzalayan mı, ürünü her gün kullanacak olan mı, yoksa ikisinin arasındaki bütün o insanlar mı? --- # Workfluencer Marketing: İş Dünyasında Yükselen Pazarlama Stratejisi Adres: https://girisimcikafasi.com/workfluencer-marketing-is-dunyasinda-yukselen-pazarlama-stratejisi/ Yayın: 2023-10-02 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım 1754'te Londra'da otuzlu yaşlarının ortasındaki bir mobilya ustası, mesleğinin sırlarını bir kitaba döktü. Thomas Chippendale, Yorkshire'daki küçük Otley kasabasında doğmuş, Londra'ya gelip bir atölye kurmuştu. Kitabın adı uzundu ama iddiası açıktı: *The Gentleman and Cabinet-Maker's Director*, yani beyefendi ve mobilya ustası için kılavuz. İçinde 160 gravür levha vardı: Gotik, Çin ve "modern" üslupta ev mobilyaları. Başta da mimarlığın beş düzenini ve perspektif kurallarını anlatan bir bölüm, her tasarımın ölçüleriyle birlikte. Chippendale önsözde kitabın iki ayrı okuru olduğunu açıkça yazdı: kitap, birine seçimde, ötekine uygulamada yardım etmek için hazırlanmıştı. Beyefendi hangi mobilyayı istediğini seçecek, usta onu nasıl yapacağını öğrenecekti. Kitabın başındaki abone listesi bugün bile şaşırtıcı. Soyluların ve varlıklı beyefendilerin yanında onlarca mobilya ustası, oymacı, doğramacı ve döşemeci adı var. Yani Chippendale'in meslektaşları, hatta rakipleri. Bir zanaatkâr, bildiğini rakiplerine de satıyordu. Sonuç, hiçbir ilanın yapamayacağı bir şeydi. Victoria and Albert Müzesi'nin ifadesiyle Chippendale'in tasarımları Britanya'da, Avrupa'da ve Amerika'da o kadar etkili oldu ki "Chippendale", bu tasarımlara benzeyen her mobilyanın kısa adı hâline geldi. Kitabın adını taklit edenler bile çıktı: 1770'te mimar John Crunden, *The Joyner and Cabinet-Maker's Darling, or Pocket Director* adıyla bir cep kılavuzu yayımladı. Chippendale'in atölyesi ise Harewood House, Nostell Priory ve Dumfries House gibi büyük konakların mobilyalarını yapmaya başladı. ## Workfluencer nedir? Chippendale'in yaptığını bugün bir adla anıyoruz. İşini yaparken işini anlatan, bildiğini paylaşarak güven kazanan profesyonellere workfluencer deniyor. Kelime, İngilizcedeki "work", yani iş, ile "influencer", yani etkileyici kelimelerinden türetildi. Workfluencer, ünlü olduğu için değil, işini iyi bildiği için dinlenen kişidir. Bir yazılım şirketinde mühendis, bir hastanede hemşire, bir danışmanlık şirketinde strateji direktörü olabilir. Takipçi sayısı çoğu zaman büyük değildir ama kitlesi nettir: aynı işi yapan, aynı sorunları yaşayan insanlar. Business influencer ise daha geniş bir kitleye iş dünyası, liderlik ve kariyer üzerine konuşan içerik üreticisini anlatır. İkisi sık sık iç içe geçer. Fark, birinin daha çok sahadan, ötekinin daha çok kürsüden konuşmasıdır. ## Workfluencer marketing nedir? Workfluencer marketing, bir markanın hedef kitlesine bu profesyoneller aracılığıyla ulaşmasıdır. Bu bazen dışarıdan uzmanlarla kurulan iş birlikleri, bazen de şirketin kendi çalışanlarının sesini görünür kılmak demektir. Özellikle şirketlere satış yapan B2B markalar için güçlü bir kanaldır, çünkü bu alanda karar vericiler, işini bilen birinin sözüne bir ilandan daha kolay kulak verir. ## Workfluencer marketing nasıl uygulanır? ### Takipçiye değil, uzmanlığa bak Doğru kişi, kitlesi senin müşterilerinle örtüşen ve konusunu gerçekten bilen kişidir. Chippendale'in kitabı herkese değil, mobilya ısmarlayacak ve mobilya yapacak olanlara seslendi. Sen de önce kime ulaşmak istediğini netleştir, sonra o insanların kimi dinlediğine bak. ### Önce bilgi, sonra ürün Chippendale'in kitabı bir katalogdu ama önce bir el kitabıydı. Workfluencer içeriği de önce okura bir şey öğretmeli. Ürün, anlatılan bilginin doğal bir parçası olarak görünmeli; araya sıkıştırılmış bir ilan gibi değil. ### Kendi çalışanlarını unutma En inandırıcı workfluencer'lar çoğu zaman zaten şirketin içindedir. Çalışanlarını paylaşmaya zorlamak yerine, isteyenlere zaman, eğitim ve açık bir çerçeve sun. Kimse bir insanın hesabında kurumsal bir basın bülteni okumak istemez. ### Şeffaf ol Ücretli bir iş birliği varsa bunu açıkça belirt. Workfluencer'ın tek sermayesi güvendir; gizlenen bir anlaşma o güveni markayla birlikte yakar. ### Doğru şeyi ölç Beğeni sayısı tek başına pek bir şey söylemez. Yorumlarda kimin konuştuğuna, profil ziyaretlerine, gelen görüşme taleplerine bak. LinkedIn'de bu tür iş birliklerinin nasıl kurulduğunu [LinkedIn'de influencer pazarlaması](https://girisimcikafasi.com/linkedinde-influencer-pazarlamasi/) yazısında bulabilirsin. ## Etki, yıldızlardan akan bir güçtü "Influence" kelimesi İngilizceye 14. yüzyılın sonlarında bir astroloji terimi olarak girdi. Ortaçağ Latincesindeki "influentia", yani içeri akış, "influere" fiilinden geliyordu: akıp girmek. İnanışa göre yıldızlardan görünmez bir güç akıyor, insanların karakterini ve kaderini belirliyordu. Kelime, insanların birbiri üzerindeki görünmez etkisini 1580'lerde anlatmaya başladı. "Influencer"ın bugünkü anlamı ise reklamcıların dilinde 2000'lerde, internette 2010 civarında yerleşti. Etkinin kaynağı gökten yere indi ama işleyişi hâlâ büyük ölçüde görünmez. Psikologlar Carl Hovland ve Walter Weiss 1951'de yayımladıkları çalışmada aynı mesajı katılımcılara farklı kaynaklara atfederek sundu. Güvenilir bir kaynaktan geldiği söylenen mesaj, ilk ölçümde güvenilmez bir kaynaktan geldiği söylenenden daha fazla ikna etti. Buna kaynak güvenilirliği deniyor. Workfluencer'ın gücü de buradan gelir. Söylediğini bir kitaptan değil, kendi işini yaparken öğrenmiştir ve dinleyenler bunu bilir. ## Son söz Aristoteles, "Retorik"te ikna yollarını sayarken konuşanın karakterine ayrı bir yer açar. Ona göre bu güven, konuşmacı hakkında önceden düşünülenden değil, söylediklerinden doğmalıdır. Ve ekler: > "Karakteri, neredeyse sahip olduğu en etkili ikna aracı sayılabilir." Chippendale'in adı bir sloganla değil, paylaştığı bilgiyle bir üslubun adı oldu. Peki senin şirketinde, bildiğini paylaşsa sektörün dinleyeceği kaç kişi var ve onlara bunun için alan açıyor musun? --- # Youtube İzlenme Sayısı Nasıl Artar? Adres: https://girisimcikafasi.com/youtube-izlenme-sayisi-nasil-artar/ Yayın: 2023-08-01 · Güncelleme: 2023-08-04 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım YouTube, milyonlarca kullanıcıya sahip bir içerik platformu. **Youtube izlenme sayısı** ve **Youtube abone sayısı** içerik üreticileri için önemli metriklerdir. YouTube’un amacı, insanların beğendikleri daha fazla videoyu izlemelerini sağlamak ve böylece YouTube’a düzenli olarak geri gelmelerini sağlamaktır. Hedeflerinizi YouTube ile uyumlu hale getirmeniz ve izleyicilerinizin kanalınıza düzenli olarak geri gelmeleri için beğeneceği daha fazla video oluşturmanız gerekmektedir. Özgün ve hedef kitlenizin ilgisini çekebilecek video içerikleri üretmeniz **YouTube izlenme sayısı nasıl artar** sorusunun ilk cevaplarından biridir. YouTube üzerinden gelir elde etmek istiyorsanız, öncelikle belli bir izlenmeye erişmeniz gerekmektedir. Bu sebeple YouTube’da izlenme sayısı nasıl artar sorusunun tüm cevaplarını bilmeniz gerekmektedir. **YouTube izlenme sayısı artırmak** artık eskiye göre çok daha kolay çünkü Youtube, kullanıcıların videolarının bulunmasına yardımcı olmak ve onları etkileşim açısından da memnun tutmak istiyor. Bu sebeple ilgi çekici paylaşımları kullanıcılara izlemeleri için sıkça öneriyor. YouTube izlenme sayısı, videoların popülerliğinin bir göstergesidir ancak izlenme sayısı organik yani gerçek kullanıcı tarafından olmalıdır. YouTube izlenme sayıları gösterimlerinde gerçek kullanıcı izlenme sayılarına önem veriyor. Eğer videonuz bir kişi tarafından 30 saniyeden uzun izlenirse Youtube bunu bir izlenme olarak kabul ediyor. Ancak YouTube izlenme sayısını her 300 görüntülenmede bir kontrol ediyor, görüntülenmelerin gerçek kullanıcılar tarafından gerçekleşip gerçekleşmediğine bakıyor. YouTube organik büyüme kriterleri üzerinden değerlendirme yapıyor yani sizin de YouTube üzerinden nasıl organik izlenme sağlarım sorusuna cevap bulmanız gerekiyor. Aynı IP üzerinden gerçekleşen izlenmeler de bir izlenme olarak sayılmaktadır, yani bir videoyu onlarca kez izleseniz dahi, toplam izlenme bir sayılacaktır. YouTube videolarınızın görüntülenme sayılarını artırmak, **YouTube abone sayınızı artırmak** ve bu sayede Youtube’da gelir elde edebilmeniz için dikkat etmeniz gereken adımlar var. **YouTube izlenme arttırma taktileri** ile videolarınızı ve kanalınızı daha fazla kişiye ulaştırabilirsiniz. ### 1.Youtube’a Sorun Başarılı olmak istediğiniz platformun önem verdiği metrikleri araştırın. Aradığınız soruların en iyi cevapları daima o soruların kaynağından gelecektir. YouTube’a ait olan **İçerik Üretici Akademisi** sayesinde, YouTube içeriklerinizi optimize edebileceğiniz, izlenme sayısını artırabileceğiniz birçok kurs ve makale bulunmaktadır. İlgi çekici bir içerik stratejisi YouTube izlenmelerinizin artmasını sağlar, bunun eğitimini dahi buradan alabilirsiniz. İçerik Üretici Akademisi, YouTube’dan nasıl para kazanırım sorunuza bile cevap bulabileceğiniz bir platformdur. ### 2.Sürdürülebilir Bir İçerik Stratejisi Yaratın YouTube’da içerik üretmek isteyen herkes yenilikçi olmak ve ilginç içerikler üretmek istiyor. Ancak bu serüvenin bir sürat koşusu değil aslında bir maraton olduğunu unutmayın. YouTube’da büyümeniz için bir aceleniz olmamalı, içerik stratejinizi bir sürece yaymalısınız. Bu sayede düzenli şekilde içerik fikirleri oluşturup onları yayınlayabilir, aynı zamanda zamana yayılmış ve organik bir büyüme elde edebilirsiniz. Aceleci olursanız, içerik fikirleri bulmakta zorlanabilir veya zamanla sıkılabilirsiniz. Bunu yaşamamak için YouTube içerik stratejinizin sürdürülebilir olmasına dikkat etmelisiniz. ### 3.Kanalınızı İçeriğinize Uygun Şekilde Tasarlayın Kullanıcılar videonuza veya kanalınıza geldiklerinde kanal isminiz ve video açıklamalarınız ile karşılaşacaklar. Kanal isminiz video içeriklerinizle alakalı, kanal açıklamanız ise kısa ve net bir şekilde içeriklerinizi kullanıcılara aktarmalıdır. Kanal arka planınızı ve kanal profil fotoğrafınızı da içerikleriniz ile alakalı tutmaya özen gösterin. Keyifli ve profesyonel bir tasarım kullanıcıların ilgisini çekecektir, kimse amatör bir kanalın içeriklerini izlemek istemez. Videolarınız içerisinde kullanıcıların ilgisini çekebilecek görsellikte butonlar ekleyin. Örneğin profilinizdeki **abone ol butonu**na tıklayan bir animasyon ekleyip izleyicilerinizi abone olmaya davet edebilirsiniz. Ayrıca, videolarınızın kapak fotoğrafları da kullanıcıları içeriğinize davet edecek şekilde olmalıdır. Eğer bilgilendirici bir video ise, kapak tasarımında direkt olarak bahsedilen konuyu yazabilir, ilginç bir içerik ise kullanıcıların dikkatini çekecek şekilde kreatif bir tasarımla içeriğinizden kapak fotoğrafında bahsedebilirsiniz. Bu şekilde insanların ilgisini çeker ve izlenme sayınızda artış elde edersiniz. YouTube, kanalınızda bir manşet video ekleme seçeneğini de sizlere sunuyor. **YouTube manşet video**su sayesinde kanalınızı ziyaret edecek kullanıcıların ilgisini çekebilecek kısa ve ilginç bir videonuzu buraya sabitleyebilirsiniz. Bu sayede kullanıcılar manşet videonuzu izleyip keyifli bulurlarsa, diğer içeriklerinizi de izlemeye devam edeceklerdir. Birbiriyle alakalı içeriklerinizi YouTube kanalınızda listeleyebilirsiniz. Örneğin dekorasyon fikirleri verdiğiniz bir kanalınız varsa “Salon Dekorasyon Fikirleri”, “Mutfak Dekorasyon Fikirleri” gibi içeriklerinizi kategorize edebilir ve oynatma listeleri altında o konularla alakalı videolarınızı ekleyebilirsiniz. Bu sayede kullanıcılarınız ilgisini daha kolay çekebilir ve listenizde bulunan diğer içerikleri de sırayla izlemelerini sağlayabilirsiniz. ### 4.İzleyici Yorumlarını Dikkate Alın YouTube videolarınıza yapılan yorumlar sizlere içeriklerinizin kalitesi hakkında veya yeni video içerik fikirleri bulmanız için ışık tutabilir. İzleyicilerinizin geri bildirimlerine önem verin. Olumsuz veya istenmeyen kelimeler içeren yorumların önüne geçmek için yorumlarınızı filtreleyebilirsiniz. İzleyicilerinizin yorumlarına cevap vererek onlarla etkileşim kurabilirsiniz. Bu sayede kanalınızın kitlesini oluşturabilirsiniz. Örneğin size tavsiye veren bir yoruma teşekkür edip bu fikrini dikkate alacağınızı söyleyen bir cevap yazmanız, izleyicinizi dinlediğinizi karşı tarafa gösterecek ve ona kendisini değerli hissettirecektir. ### 5.Dönemsel ve Düzenli İçerik Modeli Oluşturun Belirli dönemlerde ve etkinliklerle ilgili içerik serileri oluşturun. Örneğin sayfa içeriğinize uygun etkinlikleri önceden araştırabilir ve bunlardan bahsettiğiniz içerikler oluşturabilirsiniz veya gezi ve tatil içeriklerinden bahsettiğiniz bir kanalınız varsa her yaz yaz tatili fikirleri serisi çekebilirsiniz. Bu içerikler sayesinde ilgili kullanıcıların dikkatini daha kolay çekebilirsiniz. ### 6.Kanal Konunuza Sadık Kalın Kanal içeriğinizle alakalı içerikler üretmeye çalışın. İnsanların içerik konularınızla ilgili neler konuştuğunu ve neler yaptığını sıkça takip edin. **YouTube trendleri**ne uygun içerikler üretmeniz ve kullanıcıların ilgisini çekecektir. Konuşulan şeylerden bahsetmeniz ayrıca sizin içeriğinizin önerilmesine de sebep olacaktır ve bu sayede de YouTube’da izlenmenizi organik artırabilirsiniz. ### 7.Tutarlı Olun YouTube video içeriklerinizi tutarlı bir düzende yayınlayın. Kitleniz her zaman video yayınladığınız planı bilsin. Sürekli video yayınlama planınızı değiştirmeniz izleyicilerinizin kafasını karıştırabilir, bu şekilde YouTube görüntülenmenizi artırmanız zorlaşır. İzleyicilerinizle videolarınızı aynı zaman aralıklarında paylaşmaya özen gösterin. ### 8.Başlıklarınızı ve Açıklamalarınızı Optimize Edin YouTube aslında bir video içeriği arama motorudur. Kullanıcılar izlemek istedikleri içerikleri aratıp en alakalı sonuçlar ile karşılaşırlar. Bu sebeple, video başlığınız ve açıklamanızda kullanacağınız kelimelerin video içeriğinizle doğrudan alakalı olması sizin direkt olarak hedeflediğiniz kitleye ulaşmanıza yardımcı olacaktır. **YouTube video açıklaması** yazarken daima içeriğinizi doğru şekilde açıklayın, size verilen 800 kelimelik hakkı her seferinde kullanın. Ayrıca anahtar kelimeler kullanarak da izlenme sayılarınızı artırabilirsiniz. Doğru anahtar kelimeleri araştırın ve kullanıcıların nasıl arama yaptıklarını takip edin. ### 9.Hedef Kitlenizi İyi Tanıyın Hedeflediğiniz kitleyi iyi tanımanız sizlere onlara en uygun içerikleri üretmeniz konusunda yol gösterecektir. Bu sayede ilgilerini çekmeniz kolaylaşacak ve YouTube kanalınız içerisindeki diğer videoları da izlemeye gelip, kanalınıza abone olmalarını sağlayabilirsiniz. Ayrıca, ana sayfada içeriklerinizle benzer içeriklerle ilgilenen kullanıcıların karşılarına da öneri olarak çıkabilecek ve YouTube izlenme sayısını organik arıtabileceksiniz. ### 10.Videolarınız Arasında Yönlendirmeler Yapın Birbiri ile alakalı YouTube videolarınız arasında yönlendirme kartları oluşturun. Bu sayede bir içeriğinizi zaten izleyen bir kullanıcının ilgisini diğer içeriğinizle de çekebilirsiniz. Bu şekilde kanalınıza gelen bir izleyiciyi kanalda tutmanız da kolaylaşacaktır. İzleyicileri yormak yerine onların işini kolaylaştırın. --- # Yurt Dışında İş İmkanı Olan Meslekler Adres: https://girisimcikafasi.com/yurt-disinda-is-imkani-olan-meslekler/ Yayın: 2023-08-01 · Güncelleme: 2023-08-04 · Kategori: Liderlik ve çalışma hayatı Yurtdışında yaşamak, yurtdışında okumak veya yurtdışında bir girişimci olmak herkesin hayalidir. Ancak yurtdışında yaşamak asla hayal olmamalıdır. Yeterli bilgi birikimine sahip olan, kariyer hedeflerini doğru planlamış ve emin adımlarla planlarına yürüyen herkes yurt dışında yaşayabilir ve kariyer sahibi olabilir. Yurtdışında yaşayarak yeni yerler keşfedip, farklı kültürden yeni insanlarla tanışabilirsiniz. Bu sayede onlardan öğrenecekleriniz ve dinleyeceklerinizle kendi bilgi birikimlerinizi de artırabilirsiniz. Bu sayede hedeflerinizi şekillendirebilir, belki hayalinizdeki işi kuracağınız kişi veya çalışacağınız firmayı da yurtdışında bulabilirsiniz. Günümüz dünyasında sürekli olarak popülerleşen bazı meslek grupları var. Bunların bazıları dönemsel olarak bazıları da teknolojinin ilerlemesi ile dijitalleşen dünya sayesinde ortaya çıkıyorlar. Teknoloji sayesinde yeni doğan iş imkanlarını yakalamak için yeni girişimleri, yeni teknolojileri, büyük firmaların yaptığı iş birliklerini takip etmek gerekli. Global olarak popüler olan ve ihtiyaç duyulan mesleklerin her biri kariyer hedefinizle bire bir aynı olmayabilir. Kariyer planlaması yaparken, hedeflerinize giden yolda karşılaşacağınız zorlukları veya yaşayacağınız tecrübeleri araç olarak kullanmaya bakmalısınız. Örneğin çok başarılı bir dijital pazarlama danışmanlık şirketi kurmak istiyorsanız, dijital pazarlama alanında ufak işler veya stajlar yapmaktan kaçınmayın. Karşınıza çıkan her imkanı, sizi hedefinize götüren merdivenin bir basamağı olarak görün, o merdiveni atlayarak üst basamağa yetişmeye çalışmayın. ## Sağlık Sektörü Sağlık sektörü, dünyada hiçbir zaman sonu gelmeyecek ve ihtiyacın bitmeyeceği bir sektördür. Tıp doktorluğu, diş hekimliği gibi sağlık sektörünün meslek grupları çoğu dünya ülkesinde ihtiyaç duyulan meslek gruplarındandır. Örneğin bir fizyoterapist olmak istiyorsanız, yaşlı nüfusun veya fizyoterapistlere sık ihtiyaç duyulabilecek ülkeleri araştırabilirsiniz. Meslek gruplarının elde ettikleri gelirler bölgesel olarak değişmektedir ancak en düşük doktor maaşı yıllık dünya ortalaması $90.000 civarındadır. Bilgisayar Mühendisliği/Yazılım Mühendisi Yabancı dil bilmek kadar önemli bir hale gelmiş yazılım dilleri, günümüzde kullandığımız her ürün ve hizmetin aslında en temelinde yer alıyor. Dünya genelinde ve özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde popüler olan Google, Amazon, Apple gibi global firmaların ve hatta startupların yeni yeteneklerle birlikte çalışmak istediklerini unutmayın. Yazılımcı olmayı veya bilgisayar mühendisliği alanında kariyer planları yapmayı düşünüyorsanız ancak henüz karar veremediyseniz, her gün çıkan yeni teknolojileri, cep telefonunuzda her gün kullandığınız uygulamaları düşünün. Bu sektörün her geçen gün geliştiğini, güncellenen trendleri sık sık takip edin. Dünya genelinde yıllık ortalama yazılım mühendisi maaşı ise en düşük $60.000 civarındadır. ## Hukuk Sağlık ve teknoloji sektörü gibi, hukuk da gözde mesleklerden bir diğeri. Türkiye’de hukuk okuyan ve Türk vatandaşı olanlar başka ülkelerde avukatlık yapamazlar. Ancak yurtdışında oturum sahibi olduğunuz bir ülke varsa, örneğin Almanya vatandaşı iseniz, Avrupa Birliği’ne üye olan bütün ülkelerde avukatlık yapabilirsiniz. Amerika Birleşik Devletleri’nde ise, yasal olarak çalışma iznine sahipseniz avukatlık yapabilirsiniz. Bu durum aslında her ülke için geçerlidir, Türkiye’de de başka ülke vatandaşlarının oturum izinleri yoksa avukatlık yapamazlar. Ancak hukuk mezunu yurtdışında çalışabilir mi sorusunun cevabı evettir çünkü hukuk sadece avukatlık mesleğinden ibaret olan bir alan değildir. Hukuk mezunu yurt dışında, hem kişilere hem de firmalara hukuki danışmanlık verebilirsiniz. Yurt dışında en düşük ortalama hukuk danışmanı yıllık maaş $100.000 civarındadır. ## Psikoloji Psikoloji mezunu biri, gelişmiş ülkelerde çok rahatlıkla iş bulabilir çünkü psikoloji mesleği aslında her ülkede ihtiyaç duyulan bir meslektir. Avrupa ülkelerinde ve Amerika, Kanada gibi diğer ülkelerde rahatlıkla iş bulabilirsiniz. Psikoloji alanında yüksek lisans yapıp, kendi alanınızda da uzman olursanız iş bulmanız oldukça kolaylaşır veya yurt dışında da psikoloji yüksek lisansı yapabilirsiniz. Psikoloji mezunları yurtdışında kolaylıkla iş bulabilirler. Yurt dışında psikolog ortalama en düşük yıllık maaşı ise $70.000 civarındadır. ## Havacılık Ulaşım ve kargo sektörü her sektöre bağlantısı olan temel ihtiyaç duyulan sektörlerden bir tanesi. Havacılık eğitimine ve lisansına sahipseniz, dünyanın her yerinde lisansınıza uygun bir iş imkanına sahip olabilirsiniz. Pilot olmak veya yurt dışında pilot olmak herkesin isteyebileceği ve hayalini kurabileceği mesleklerdendir. Çin ve Kuzey Amerika’da bulunan havayolu şirketleri, en yüksek pilot maaşına sahip olan şirketlerdir. Ayrıca, yurtdışında pilotaj eğitimi almak da Türkiye’den daha kısa sürmekte ve aslında daha düşük maliyete de sahiptir. Yurt dışında en düşük ortalama pilot maaşı ise $120.000 civarındadır. Nasıl Yurt Dışında İş Bulabilirim? ### Mesleğinizi ve İşinizi Araştırın Yurt dışında yaşamak, yurt dışında iş imkanlarını değerlendirmek istiyorsanız öncelikle faaliyet göstermek istediğiniz sektörde derin bir araştırma yapmalısınız. Yaşamak istediğiniz ülkeye karar vermediyseniz o ülkeyi de detaylıca araştırmanız gerekmektedir. Yaşadığınız alanı ve çevreyi tamamen değiştireceğiniz için, yaşayacağınız ülkenin sahip olduğu sosyal durum, ülke ekonomisi, ülkedeki sosyal haklar ve çalışma koşulları, maaş ortalamaları gibi konuları detaylı araştırmalısınız. Mesleğinizin o ülkede gerekliliklerini kontrol edin. Gitmeden önce olası bir problemi görüp planınızın yönünü değiştirmek, gidip emek verip bir ülkeye yerleştikten sonra geri dönmenizden daha kolaydır. ### Etkili CV Hazırlayın CV’niz, sizinle görüşmeden önce hakkınızda bilgi edinecekleri ilk belgedir. Kariyer ve eğitim geçmişinizi, yeteneklerinizi doğru ve eksiksiz biçimde açıklayın. Önemli eğitimleriniz veya referanslarınız varsa bunları mutlaka ekleyin. Sade ve açıklayıcı bir CV hazırlayın, sahip olmadığınız veya bilmediğiniz şeyleri CV’nize eklemeyin. Bunlar daha sonra size sorulduğunda veya işe alındığınızda kesinlikle karşınıza çıkacak ve hakkınızda olumsuz bir izlenim oluşmasına sebep olacaktır. ### Dil Eğitimi Alın Yurt dışında çalışma planlarınızı yaparken dil eğitimini de mutlaka yapmanız gerekenler listenize alın. Çalışmak istediğiniz ülkenin dilini bilmeniz, size yurt dışında iş bulma konusundan büyük avantaj sağlayacaktır. Uzman Olacağınız Alanı Belirleyin Her meslek kolu kendi altında birçok uzmanlık alanına sahiptir. Siz de uzmanlaşmak, çalışmak istediğiniz alana karar verin. Bu alanda eğitimlere, sertifika programlarına da katılın ve uzmanlığınızı pekiştirin. Diğer insanlardan ayrışabilmeniz için, alanınızda bilgi sahibi olmanız size her zaman avantaj sağlayacaktır. ## Nasıl Yurt Dışında İş Bulabilirim? #### İş Başvuru Platformlarını Kullanın Sosyal medya hesabınızda her gün vakit geçirir gibi, çalışmak istediğiniz ülkelerin iş başvuru sitelerini, kendi web sitelerini veya LinkedIn hesaplarını sık sık kontrol edin. Yurt dışında çalışmak istediğiniz ülkelerdeki veya şirketlerdeki iş ilanlarında size en uygun olanlara başvurun. LinkedIn üzerinden çalışmak istediğiniz firmanın diğer çalışanlarına da ulaşabilir, onlarla bağlantı kurabilirsiniz. Etkili bir CV ve kariyer geçmişine sahipseniz, istekliliğinizi göstererek şansınızı artırabilirsiniz. Glassdoor en yaygın global iş arama platformlarından biridir. Glassdoor üzerinden sık sık ilanları kontrol edebilir, başvurularınızı yapabilirsiniz. Ayrıca şirketlerin maaş ortalaması bilgilerine de ulaşabilirsiniz. Kullandığınız her platformda çalışmak istediğiniz alanda iş alarmı oluşturun, bu sayede ilanlardan ilk siz haberdar olup hızlıca başvurabilirsiniz. --- # Linkedin’de Influencer Pazarlaması Adres: https://girisimcikafasi.com/linkedinde-influencer-pazarlamasi/ Yayın: 2023-08-01 · Güncelleme: 2023-08-04 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım İş dünyasındaki profesyoneller için oluşturulan platform, uzun bir süre yalnızca bir çalışan işe alma aracı olarak kullanıldı. Bugün LinkedIn, çeşitli alanlardaki uzmanların düşüncelerini paylaştığı, ağlarını genişlettiği ve en önemlisi para kazandığı önemli bir profesyonel sosyal medya platformudur. LinkedIn’in evrimiyle birlikte çok sayıda profesyonel influencer haline geldi. Büyük takipçi kitlelerine sahipler, özgün etkileşim sağlıyorlar ve platformda kendilerinin ya da ortaklarının işlerini başarıyla pazarlıyorlar. Diğer tüm kanallarda olduğu gibi LinkedIn pazarlaması da herkes için işe yaramıyor. Bazı B2C şirketleri kanalda hedef kitlelerini bulmayı başarırken, LinkedIn en çok B2B markaları için etkili. Platformun son yıllardaki hızlı büyümesi rekabeti artırdı ve aktif bir kitlesi (aktif diyoruz, geniş değil) olmayan bireyler ve şirketler için iş profesyonellerini yakalamayı giderek daha zor hale getirdi. Tanıdık geldi mi? O halde bu makale tam size göre. LinkedIn’de influencer pazarlamasının temellerini inceleyelim ve ardından doğru ortaklıkların yardımıyla marka görünürlüğünüzü artırma sürecine geçelim. **LinkedIn’de influencer pazarlamasına giriş** Pazarlama stratejilerini çeşitlendirme ve Facebook reklamcılığının ötesine geçme eğilimi son zamanlarda giderek artıyor. Bazı B2B şirketleri yeni ve yükselen kanallara yönelip şanslarını TikTok reklamcılığı ve Clubhouse’da canlı yayınla denerken, öncelikle LinkedIn pazarlamasından en iyi şekilde yararlanmak daha güvenli. Influencer’larla ortaklık kurmak, kanaldaki büyüme stratejiniz için oyunun kurallarını değiştirebilir. LinkedIn influencer marketing, markanızın erişimini artırmak ve güvenilirliğini güçlendirmek için geniş takipçi kitlesine ve ilgili uzmanlığa sahip LinkedIn üyeleriyle ortaklıklar kurmayı içeren bir taktiktir. **LinkedIn influencer pazarlamasının temel faydaları** LinkedIn’de, bağlantı kurmak ve birbirlerinden bir şeyler öğrenmek isteyen milyonlarca B2B profesyoneli var. Bunların çoğu karar vericidir. Aslında, başka hiçbir kanalda bu kadar çok iş profesyoneli bulamazsınız. Ancak LinkedIn’de bir pazarlama stratejisi oluşturmak kolay bir şey değil. B2B pazarlamacılarının %42,38’i için potansiyel müşteri yaratmada en önemli kanal olan LinkedIn, işletmeler için inanılmaz derecede rekabetçi bir ortam oluşturuyor. Gürültüyü kesmek için ya sağlam bir plana yatırım yapmanız ve bunu aylarca tutarlı bir şekilde takip etmeniz (işe yarayacağının garantisi olmadan) ya da hedef kitlenizi ağlarında zaten toplamış olan kişilere yönelmeniz gerekir. LinkedIn fenomenleri yıllardır otoritelerini inşa ediyor ve takipçileri onlara dolaylı olarak güveniyor. Gönderileri binlerce görüntülenme ve yüzlerce beğeni ve yorum alır. LinkedIn influencer’ları genellikle kendilerini içerik pazarlaması, reklamcılık, ürün geliştirme, liderlik vb. gibi belirli nişlerde uzman olarak konumlandırır. Bu, konuya yatırım yapan ve influencer’ın paylaşımlarında söyledikleriyle son derece ilgili olan kişileri bir araya getirmelerini sağlar. Elbette LinkedIn influencer pazarlamasının en iyi yanı, birçok şirket için hala kullanılmayan bir fırsat olması. Bunu pazarlama stratejinize uygulayarak öne çıkmak ve rakiplerinizden daha iyi performans göstermek için hala büyük şansınız var. **LinkedIn fenomenleri nasıl bulunur?** Birinci kural – en iyi influencer listelerine güvenmeyin. ‘En iyi LinkedIn influencer’ları’ ve ilgili anahtar kelimeleri ararsanız, Bill Gates, Richard Branson ve Gary Vaynerchuk’u içeren listeler bulacaksınız. Bunlar büyük kitlelere sahip inanılmaz başarılı kişilerdir. Ancak, kendi başlarına başlatmadıkları herhangi bir ortaklıkla ilgilenmeleri pek olası değildir. Instagram pazarlama uzmanlarının ünlülerle işbirliği yapmak yerine 20 bin takipçisi olan, yüksek düzeyde ilgili influencer’larla ortaklık kurmayı önerdiğini duydunuz mu? Bu uygulama LinkedIn için de geçerlidir. Gelir getiren ortaklıklar oluşturmak için kişinin popülerliği ile etkileşim oranları arasında doğru dengeyi bulmanız gerekir. Bunu kanıtlamak için influencer türlerine bir göz atalım. Mega influencerlar. Bu kişiler paylaşımlarıyla bir milyondan fazla kişiye ulaşır. Ancak, etkileşim oranları her zaman takipçileri kadar büyük değildir. Kimsenin bir işbirliği fikriyle Bill Gates’e başvurmayı ciddi olarak düşünmeyeceği yeterince açık olsa da, bir mega influencer örneği olarak onun profilini ele alalım ve etkileşim oranlarını hesaplayalım. Neredeyse 40 milyon takipçisi olan Bill Gates, gönderi başına 10-30 bin etkileşim alıyor. Bu da etkileşim oranının %0,025 ile %0,075 arasında olduğu anlamına geliyor. Şimdi makro-etkileyicilerin sayılarının nasıl değiştiğini görelim. Makro-etkileyiciler. Bir makro-influencer’ın 100.000’den fazla takipçisi vardır. Bu kişiler genellikle birden fazla konuda deneyim sahibidir ve bu nedenle daha geniş bir ağa ulaşırlar. Mikro-etkileyiciler. Bu düşünce liderlerinin 1.000 ila 100.000 arasında takipçisi vardır ve genellikle en yüksek özgün etkileşimi alırlar. Şaşırtıcı bir şekilde, paylaşımlarının altındaki etkileşim sayısı makro etkileyicilerin istatistiklerinin çok gerisinde değildir. Kampanya hedeflerinize bağlı olarak makro ve mikro influencer’lar arasında seçim yapmanızı öneririz. Makro influencer’larla ortaklık kurmak, erişimi artırmak ve marka imajını iyileştirmek isteyen markalar için yararlı olabilir. Mikro influencer’lar ise potansiyel müşteri yaratma ve benzeri satış odaklı kampanyalarda yardımcı olabilir. **LinkedIn influencer’ları ile işbirliği için fikirler** LinkedIn influencer’larının %99,9’u paylaşımlarından para kazanmayı önemsemiyor. Bunların çoğu dünyanın önde gelen şirketlerinin kurucuları ve yönetim kurulu üyeleridir – bu kadar güçlü bir çevrimiçi varlık oluşturmalarının nedeni paylaşım başına birkaç bin dolar kazanma fırsatına sahip olmaları değildir. LinkedIn’deki düşünce liderleri genellikle kurdukları veya bir süredir yönettikleri şirketleri temsil ediyor. Bu nedenle, güvenilir kalmaları ve diğer karar vericilerin görüşlerini etkileyebilmeleri önemlidir. LinkedIn influencer’larına işbirliği teklif ederken, karşılıklı fayda sağlayacak fikirler önerdiğinizden emin olun. Kendileri veya markaları şirketinizle iş ortaklığı yapmaktan nasıl fayda sağlayacak? Geniş bir kitleye erişim sunuyor musunuz? Influencer’ın kitlesiyle benzersiz bir indirim kuponu paylaşabilir misiniz? İkincisi, yalnızca işbirliği yapmak istediğiniz kişinin değerli bulacağı kaliteli bir ürün sunuyorsanız iyi bir fikirdir. **Web seminerleri ve canlı soru-cevaplar **Etkileyici kişileri web seminerlerine ortak ev sahipliği yapmaya davet etmek, çevrimiçi potansiyel müşteri oluşturmak için etkili bir yöntemdir. Düşünce liderleri genellikle çevrimiçi etkinliklere ortak ev sahipliği yapmaya heveslidir çünkü bu, daha fazla kişiye ulaşmalarının ve konuyla ilgili uzmanlıklarını kanıtlamalarının bir yoludur. Slack, LinkedIn veya Twitter’da aktif bir topluluğunuz varsa, LinkedIn fenomenini bir Soru-Cevap oturumuna katılmaya davet ederek daha fazla üye kazanabilirsiniz. Her şeyi uzaktan takip etme çağında insanlar birbirleriyle bağlantı kurmanın daha fazla yolunu arıyor. Bir düşünce lideriyle bir saat boyunca sohbet etme fırsatı, insanların katılması için harika bir teşviktir. **Roundups** Bu kurnazca ama etkili bir tekniktir. Nişinizdeki influencer’ların bir derlemesini paylaşarak, herhangi bir ortaklık kurmadan bile sayfa etkinliğinizi artırabilirsiniz. İnsanlar genellikle kendilerinden bahsedilen içeriklerle etkileşime girer ve bu da bu tür paylaşımların görünürlüğünü artırır. **Podcast’ler **Podcast’lerde en iyi uzmanlarla röportaj yapın. Bu tür içeriklerle ilgili en iyi şey, bunları sosyal gönderiler için yeniden kullanabilmeniz ve ilgili blog gönderilerine alıntılar ekleyebilmenizdir. Renoun Creative, işletmelerin büyümesine yardımcı olan bir müşteri başarı ajansıdır. Web sitelerinde yalnızca hizmet açıklamaları ve referanslar değil, aynı zamanda şirketin niş uzmanlarla ortaklaşa düzenlediği bir dizi podcast de bulabilirsiniz. Rand Fishkin ile yapılan podcast, sunucunun sosyal medya hesabında önceki bölümlerin hepsinden daha fazla sayıda tepki ve görüntüleme aldı. **Makaleler **Bir influencer’dan uzman olduğu konuda bir yazı yazmasını isteyebilir ya da bir makale için kendisiyle röportaj yapmayı önerebilirsiniz. Bu tür içerikler yalnızca influencer’ların takipçileri tarafından hevesle paylaşılmakla kalmaz, aynı zamanda diğer yazarlardan daha fazla geri bağlantı alır. **Özel indirimler **Aracınız veya çözümünüz, iş ortaklığı yapmak istediğiniz bir influencer için faydalı olabilir mi? Onlara özel erişim hakkı verin. Ayrıca, bir fikir liderinin ürününüzle ilgili bilgileri ağıyla paylaşmakla ilgilenmesi için kupon kodlarını kitleleriyle paylaşmak da iyi bir fikirdir. **LinkedIn gönderileri **İşleri fazla karmaşıklaştırmaya gerek yok. Bir influencer’dan ürününüz hakkında kendi sayfasında paylaşım yapmasını isteyebilirsiniz. Şartlar o kişiyle olan ilişkinize bağlıdır. Bir süredir iletişim halindeyseniz ve bir iyilik isteme konusunda kendinize güveniyorsanız, bunu yapın. Değilse, işbirliğinin her iki taraf için de faydalarını açıkladığınız bir teklif oluşturun. **Özetlemek gerekirse **İş dünyası profesyonelleri için LinkedIn, moda perakendecileri için Instagram gibidir – doğru yaklaşımla LinkedIn’i trafik, potansiyel müşteriler ve satışlar için kilit kanal haline getirebilirsiniz. B2B markanız için çevrimiçi görünürlüğü artırmanın yollarını arıyorsanız, kesinlikle LinkedIn influencer marketing ile başlamalısınız. Bu yöntemle, alakasız kitleleri filtrelemenize gerek kalmadan erişiminizi artırabilirsiniz – iş ortaklığı yapacağınız doğru kişileri seçtiğinizde, hedef kitlenize uygun profesyonellerden oluşan geniş bir ağa erişim elde edersiniz. --- # İş Bulma Siteleri Yerine Neden LinkedIn? Adres: https://girisimcikafasi.com/en-iyi-5-is-bulma-sitesi/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2026-10-03 · Kategori: Liderlik ve çalışma hayatı Londra, 1812. Michael Faraday yirmi yaşında ve bir ciltçi dükkânında çıraklığının sonuna gelmiş. On dört yaşından beri başkalarının kitaplarını ciltliyor, aralarından bilimle ilgili olanları da okuyor. Dükkânın müşterilerinden William Dance bu meraklı çırağı fark ediyor ve ona Royal Institution'da Humphry Davy'nin vereceği son dört dersin biletlerini veriyor. Faraday derslere gidiyor, not alıyor. Eve dönünce notları temize çekiyor ve mesleğinin gereğini yapıp yüzlerce sayfalık bir kitap halinde ciltliyor. Sonra bu cildi Davy'ye gönderiyor. Yanına eklediği mektupta ticaretten ayrılıp kendini bilime adamak istediğini yazıyor. Davy 24 Aralık 1812'de nazik bir notla karşılık veriyor. Şubat 1813'te Royal Institution'ın laboratuvar asistanı William Payne, amfide çıkan bir kavganın ardından işten çıkarılıyor. 1 Mart 1813'teki yönetim toplantısında Davy, boşalan yere istekli birini bulduğunu bildiriyor. Adı Michael Faraday. Faraday bir iş ilanına başvurmadı. "İş arıyorum" da demedi. Ne öğrendiğini ve neler yapabildiğini, karar verecek kişinin önüne koydu. Yıllar sonra aynı kurumun amfisinde ders veren kişi oydu. ## İş bulma siteleri yerine neden LinkedIn? Bu yazı uzun süre "en iyi 5 iş bulma sitesi" listesiydi. Artık tek bir öneri var: LinkedIn. Gerekçesini Kaan Gülten, [Girişimci Kafasıyla Düşün](https://girisimcikafasi.com/kitap/) kitabının "LinkedIn Devri" bölümünde anlatıyor. Kitaba göre sermaye yalnızca para değildir. Bilgi, deneyim, ekip ve iş bağlantıları da sermayedir ve iş bağlantılarının bugünkü adresi LinkedIn'dir. ### Senin CV'in orada yaşar İş bulma sitelerinde doldurulan özgeçmişler çoğu zaman bir kez yazılır ve iş değişse de öyle kalır. LinkedIn'de ise başarılarını, sertifikalarını ve yetkinliklerini güncel tutarsın. Kitap bu yüzden LinkedIn'i modern ve geleceğin CV'si olarak tanımlıyor. ### Takip değil, bağlantı Diğer sosyal ağların çoğu takip etmeye dayanır. LinkedIn'de bağlantı karşılıklıdır. Sektöründeki insanlarla kurduğun her bağlantı, daha geniş bir erişim ve doğrudan iletişim imkânı demektir. ### Karar verenler orada Kitabın vurguladığı bir başka fark da erişim. Şirketlerin CEO'ları, CTO'ları, CFO'ları, Türkiye'deki birçok markanın yöneticileri ve yatırımcılar LinkedIn'de. Faraday'in mektubunu Davy'nin eline ulaştıran şey bir müşterinin verdiği biletti. Bugün o köprüyü kendin kurabilirsin. ### Sınırların dışına da açılır Başka bir ülkede çalışmayı ya da iş yapmayı düşünüyorsan, oradaki insanlarla bağlantı kurup niyetini anlatabilirsin. Otomatik çeviri sayesinde paylaşımların başka dillerdeki okurlara kendi dillerinde ulaşır. Kitaptaki özet cümle şu: LinkedIn'i sadece iş aramak için değil, keşfedilmek, davet edilmek ve transfer edilmek için kullanabilirsin. ## LinkedIn'de iş bulmak için beş adım ### Profilini eksiksiz ve canlı tut Profilin eksiksiz, ayrıntılı ve güncel olmalı. Fotoğrafın iş dünyasının normlarına uygun ve profesyonel olsun. Kitap bu kuralların sektöre ve işin niteliğine göre esneyebileceğini de not ediyor. Aşırıya kaçan paylaşımlardan kaçın; LinkedIn iş dünyasının hassasiyetlerini taşıyan bir platform. ### Ağını tanıdıklarından başlat Önce yakın çevreni ekle, sonra tanıştığın insanları. Bir etkinlikte tanıştığın birine bağlantı isteği gönderirken "Sizinle şu etkinlikte tanıştık" diye kısa bir not yaz. İş için e-postalaştığın kişileri de ekle; bu, doğrudan iş yapma ihtimali olan insanlarla iletişimini güçlendirir. ### Çalışmak istediğin şirketlere yaklaş Gelecekte çalışmak istediğin şirketlerdeki insanlarla bağlantı kur. Neden bağlandığını kısa bir notla açıkla. Yaptığın projeler ve düşüncelerin profilinde görünür olsun ki bağlantı isteğin bir anlam taşısın. ### Gruplara katıl, yorumlarla görün Gruplar fikir alışverişi ve yeni insanlarla tanışma yeridir. Tanıdığın kişilerin ve beğendiğin gönderilerin altına yorum yaz. Popüler gönderilere yazdığın yorumlarla farkını gösterebilir, samimi bir iletişim kurabilirsin. ### "İş arıyorum" değil, "iş başardım" de Kitabın en net tavsiyesi bu. "İş arıyorum" paylaşımı yerine ne yaptığını anlat: hangi görevlerde bulunduğunu, o roldeyken neyi gerçekleştirdiğini, hangi sonucu aldığını. Kaan Gülten'in önerdiği cümle kalıbı şöyle: "Bu uzmanlık alanında şu çalışmaları yaptım, yeni başarılara imza atabileceğim yeni bir iş arayışındayım." Ya da işinle ilgili herkesin bilmediği teknik bir bilgiyi, bir deneyimi paylaşarak arayışına dikkat çek. Faraday'in ciltli notları da tam olarak buydu. ## Hayatın koşusu Özgeçmiş için kullandığımız "curriculum vitae" Latincede kelimesi kelimesine "hayatın koşusu", yani hayatın seyri demektir. Curriculum, "koşmak" demek olan currere fiilinden gelir; koşu, yol ve yarış demektir, hızlı yarış arabası anlamında da kullanılmıştır. "Kariyer" kelimesi de benzer bir yoldan gelir: Fransızca carrière "yol, yarış pisti" demektir ve kökü Latince "savaş arabası" anlamındaki carrus'a uzanır. Etimoloji sözlüklerine göre kelime, birinin mesleki yaşamının seyri anlamını ancak 1803 civarında kazandı. Kâğıda basılmış bir CV, süren bir koşunun tek bir fotoğrafıdır. LinkedIn ise koşunun kendisini gösterir: hangi yoldan geçtiğini, şu an nerede olduğunu, kimlerle birlikte koştuğunu. ## Arz eden taraf ol Kaan Gülten kitabındaki tavsiyeyi şu cümleyle bağlıyor: > "İletişim şekli çok önemlidir. Talep eden değil arz eden bir iletişim şekli çok daha kolay kabul görecektir." Bugün profiline bakan biri senin ne aradığını mı görüyor, yoksa ne yaptığını mı? *Ağını kurmaya nereden başlayacağını düşünüyorsan [Networking Nedir? Network Nasıl Kurulur?](https://girisimcikafasi.com/networking-nedir-network-nasil-kurulur/) yazısına göz atabilirsin.* --- # Warren Buffett'tan Tavsiyeler Adres: https://girisimcikafasi.com/warren-buffetttan-tavsiyeler/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Başarı hikâyeleri Milet'te insanlar Thales'le alay ediyordu. Aristoteles'in Politika'da aktardığına göre filozofun yoksulluğunu yüzüne vuruyor, felsefenin hiçbir işe yaramadığını söylüyorlardı. Milet'in kalıntıları bugün Aydın'da duruyor. Anlatılana göre Thales yıldız bilgisinden yola çıkarak o yıl zeytin hasadının bol olacağını öngördü. Henüz kıştı. Elindeki az parayla Milet'teki ve Sakız Adası'ndaki bütün zeytinyağı preslerine kaparo verdi. Kimse onunla rekabete girmediği için presleri ucuza kiraladı. Hasat mevsimi geldiğinde herkes aynı anda pres aradı. Thales presleri dilediği fiyattan kiraya verdi, epey para topladı. Böylece, Aristoteles'in deyişiyle, filozofların isterlerse kolayca zengin olabileceğini ama hedeflerinin bu olmadığını gösterdi. Aristoteles hikâyeye küçük bir not da düşer: İnsanlar bu kazancı Thales'in bilgeliğine bağladı, oysa kullandığı yöntem herkesin uygulayabileceği genel bir yöntemdi. Başkaları bakmazken bakmak. Herkes aynı şeyi aynı anda istemeden önce hazır olmak. ## Omaha'daki kaparo Yaklaşık iki buçuk bin yıl sonra aynı yöntemi en iyi uygulayanlardan biri Warren Buffett oldu. Berkshire Hathaway'in dizginlerini 1965'te, otuz dört yaşında aldı. 1 Ocak 2026'da CEO'luğu Greg Abel'e devretti; 18 Eylül 2026'da ise onursal başkan oldu ve yönetim kurulunda kalmaya devam etti. Buffett'ın öğrenme hikâyesi de bir kaparoyla başlar. 1984 tarihli mektubunda Benjamin Graham'ın Akıllı Yatırımcı (The Intelligent Investor) kitabını yatırım üzerine yazılmış açık ara en iyi kitap diye anar. 1995 mektubunda anlattığına göre Columbia'ya 1950'de diploma için değil, Graham'dan ders almak için gitti. Ocak 1951'de bir cumartesi günü, hocasının yönetim kurulu başkanı olduğu sigorta şirketi GEICO'yu tanımak için trenle Washington'a gitti. Bina kapalıydı; kapıyı çalmaya devam etti ve içeride çalışan tek kişiyle, şirketin sonradan CEO'su olacak Lorimer Davidson'la dört saat kadar konuştu. Okuma listen için [girişimcilerin okuması gereken 25 kitap](https://girisimcikafasi.com/girisimcilerin-mutlaka-okumasi-gereken-25-kitap/) yazısına da göz atabilirsin. ### Önce bir düzeltme İnternette Buffett'a atfedilen sözlerin önemli bir kısmının kaynağı belirsiz. En yaygınlarından "yumurtaları aynı sepete koyma" ise onun yazdıklarının neredeyse tersi. 1993 mektubunda, portföyü az sayıda şirkette toplamanın, yatırımcıyı her işi daha derinden düşünmeye zorladığı ölçüde riski azaltabileceğini savunur. Aşağıdaki tavsiyeler, doğrudan Berkshire Hathaway hissedar mektuplarından. ### Yetkinlik dairenin sınırını bil 1996: "Her şirketin, hatta birçok şirketin uzmanı olmak zorunda değilsin. Yalnızca yetkinlik dairenin içindeki şirketleri değerlendirebilmen yeterli. O dairenin büyüklüğü çok önemli değil; sınırlarını bilmek ise hayati." Thales'in dairesi yıldızlar ve zeytindi; kaparosunu da tam oraya verdi. ### Başkaları açgözlüyken kork 1986: "Yalnızca başkaları açgözlüyken korkmaya, yalnızca başkaları korkarken açgözlü olmaya çalışıyoruz." Thales presleri kışın, kimse onlarla ilgilenmezken kiraladı. ### Fiyata değil, işin kendisine bak 1989'da ortağı Charlie Munger'ı da anarak: "Harika bir şirketi makul bir fiyata almak, makul bir şirketi harika bir fiyata almaktan çok daha iyidir. Charlie bunu erken anladı; ben yavaş öğrendim." Aynı mektupta bir ekleme daha var: "Zaman, harika işin dostu, vasat işin düşmanıdır." ### Delikli tekneyi yamamaya uğraşma 1985: "Kendini sürekli su alan bir teknede bulursan, tekne değiştirmeye harcayacağın enerji, delikleri yamamaya harcayacağından muhtemelen daha verimli olur." Kötü bir işte inat etmek sadakat değil, maliyettir. ### Güvenlik payı bırak 1990 mektubunda Buffett, Graham'ın sağlam yatırımın sırrını özetlediği sloganı hatırlatır: "Margin of Safety", yani güvenlik payı. Onu okuyalı kırk iki yıl olduğunu ve hâlâ doğru kelimelerin bunlar olduğunu düşündüğünü yazar. Aristoteles'in anlattığı biçimiyle Thales'in riski de verdiği küçük kaparoyla sınırlıydı; hasat kötü gitseydi kaybı o kadarla kalırdı. ### Sular çekilmeden hazırlan 1992: "Kimin çıplak yüzdüğünü ancak sular çekildiğinde öğrenirsin." Korunması yetersiz işler, sakin günlerde herkes kadar sağlam görünür. ## Tekel ve hendek Aristoteles, Thales'in hikâyesini anlattığı pasajda bu hamleye bir ad verir: "monopōlia". Yunanca "monos", yani tek, ile "pōlein", yani satmak, kelimelerinden oluşur; tek başına satma hakkı demektir. İngilizcedeki "monopoly" Latince üzerinden bu kelimeden gelir. Türkçedeki "tekel" de aynı fikri kendi malzemesiyle kurar: tek ve el. Ama Thales'in tekeli bir mevsim sürdü. Buffett'ın aradığı şey daha kalıcı: 1995 mektubunda, işlerde aşılamaz "hendeklerle" korunan ekonomik kaleler aradığını yazar. 1986'da GEICO'nun maliyet üstünlüğünü değerli bir kaleyi koruyan bir hendeğe benzetir ve şirketin başındaki yöneticinin maliyetleri düşürerek o hendeği sürekli genişlettiğini anlatır. Fark burada: Tekel bir anlık fırsattır, hendek ise her yıl yeniden kazılır. ## Son söz Buffett'ın 18 Eylül 2026'da hissedarlarına yazdığı, görev devrini tamamlayan mektupta şu cümle var: > "En başından beri Charlie ve ben, çeyreklerle değil on yıllarla düşünen hissedarlar aradık." Senin bu kış kaparo verdiğin fikir, on yıl sonra da bir değer taşıyacak mı? --- # Türkiye’de En Çok Para Kazandıran Meslekler Adres: https://girisimcikafasi.com/turkiyede-en-cok-para-kazandiran-meslekler/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2023-08-04 · Kategori: Liderlik ve çalışma hayatı Ülkemizde **en çok para kazandıran meslekler**, genellikle son 10 yılın en iyi meslekleri arasında da yer almaktadır. Herkesin hayallerini süsleyen bu meslekler, belli bir eğitim aldıktan sonra edinilebilen mesleklerdir. Bu yüzden eğitim hayatınıza yön vermeden önce **en çok para kazandıran meslekler ve maaşları **konusunda bilgi sahibi olmanız önerilir. **En çok para kazandıran meslekler Türkiye** verileri dikkate alınarak oluşturulmuş bir listedir. Bu listede yer alan meslek gruplarının hepsi aylık kazancı oldukça dolgun olarak mesleklerdir. Uzmanlık ve bilgi birikimi gerektiren bu meslek gruplarında yer alabilmek adına eğitim hayatınızı bu doğrultuda geliştirmeyi deneyebilirsiniz. ## En Yüksek Maaşlı Meslekler Türkiye Sıralaması Ülkemizde **en çok para kazanan meslekler **sıralamasında pek çok meslek grubu yer almaktadır. Üniversitelerin ilgili bölümlerinin bitirilmesi neticesinde bu meslek alanlarında çalışılmaya başlanabilir. Bu meslek gruplarının aylık ve yıllık maaş ortalamaları da yazımızda yer almaktadır. Ortalama olan bu maaş bilgileri çalışılan şirkete ya da kuruma göre farklılıklar gösterebilir. İşte, **maaşı yüksek olan meslekler Türkiye **sıralamasında ön plana çıkan alanlar: ### 1. Uzman Doktor Dünyanın en kutsal mesleklerinden olan doktorluk, son dönemin en zorlu meslekleri arasında da yer almaktadır. Bilindiği üzere 2020 yılında patlak veren pandemi nedeniyle sağlık çalışanlarının mesaileri oldukça artmıştır. Sağlık sektörünün ön plana çıkan meslek grubu olan uzman doktorluk da hem dünyada hem de ülkemizde en yüksek maaşlı mesleklerden biridir. Bununla birlikte uzman doktor olabilmenin çeşitli zorlukları da mevcuttur. 6 yıllık tıp fakültesi eğitimin ardından TUS gibi zorlu bir sınavdan iyi bir puan alınması gerekmektedir. Uzmanlık için de belli bir süre kazanılan alanda hizmet vermek zorunludur. Tüm bu deneyim ve tecrübenin ardından uzman doktor olarak yıllık ortalama 130 bine yakın para kazanılabilir. ### 2. Yeminli Mali MüşavirEn çok para kazandıran meslekler arasında yeminli mali müşavirlik de önemli bir yerde bulunmaktadır. Mali müşavirlik ve muhasebe alanında deneyim bekleyen bu meslek, yıllık ortalama 80 bin liraya yakın bir kazanç sağlayabilir. Üniversitelerin maliye bölümünden mezun olan kişilerin bu alanda bir süre çalışmaları da maaşa etki etmektedir. Yeminli mali müşavirlik için hem eğitim hem de tecrübe en önemli iki etkendir. Bu alanda tutunmak ve belli bir çevre elde etmek de yine bu mesleği icra edenlerin faydasına olacak bir durumdur. ### 3. Petrol Mühendisliği Son dönemin en popüler meslekleri arasında petrol mühendisliği ilk sıralara ulaşmış bir alandır. Ülkemizde oldukça kazançlı bir meslek alanı olan petrol mühendisliği de belli bir eğitim gerektiren bir meslektir. Bunun için ilgili üniversitelerin petrol mühendisliği bölümünden mezun olmak gerekir. Aynı zamanda petrol mühendisliği lisans mezunu olan kişilerin yüksek lisans programlarını tamamlamaları durumunda maaşlarında da artış olacaktır. Ülkemizde hizmet vermekte olan bir petrol mühendisinin yıllık ortalama ücreti ise 100 bin TL civarında seyretmektedir. ### 4. Pilot Pilotluk, hem prestijli hem de oldukça kazançlı bir meslek grubudur. Pilotların hem ülkemizde hem de dünyada en fazla kazanan meslek sahipleri olduğunu söylemek de yanlış olmayacaktır. Gerekli eğitimleri alan ve tecrübe kazanan pilotlar bu alanda yeni çalışmaya başladıklarında dahi güzel rakamlar ile ücretlendirilirler. Ülkemizde hizmet veren bir pilotun yıllık ortalama kazancı da genellikle 150 bin TL civarındadır. Fakat pilot olmak için ilk etapta hem yüksek bir meblağ ödemeniz hem de zorlu sınavları vermeniz gerekecektir. ### 5. Noterlik Ülkemizde **en çok para kazandıran meslekler **arasında noterlik de yer almaktadır. Noter olarak görev yapmak isteyen kişilerin de belli bir seviyede eğitimden geçmiş olmaları önemlidir. Zaten noter olmak için de ilk şart olarak hukuk fakültesi mezunu olmak aranır. Hukuk fakültesi mezunu olan kişiler, daha sonra noterlik için başvuruda bulunabilirler. Noterler, hayatımızın her alanında ihtiyaç duyulan bir meslek icra ederler. Dolayısıyla kazançları da bu ihtiyaçlar göz önüne alınarak belirlenir. Ülkemizde aktif olarak hizmet veren bir noterin yıllık kazancı 300 bin TL civarına ulaşabilir. Bu dudak uçuklatan rakam, noterlik mesleğinin önemini her defasında gözler önüne sermektedir. ### 6. Yazılım Mühendisleri Ülkemizde en fazla kazanç getiren bir diğer mühendislik grubu da yazılım mühendisliğidir. Yazılım mühendisleri, yalnızca Türkiye’de değil dünyada da en fazla kazanan mesleklerin başında gelmektedir. Özellikle de son birkaç yılda yıldızı oldukça parlayan bu meslek, aynı zamanda geleceğin de meslekleri arasında yer almaktadır. Türkiye için **en çok para kazandıran meslekler **arasında başı çeken yazılım mühendislerinin yıllık ortalama geliri ise 250 bin TL civarındadır. Aynı zamanda bu mesleği icra eden kişiler bazı uluslararası firmalarda da çalışma imkânı bulabilmektedir. Bu da kimi zaman döviz üzerinden ücret alınmasını sağlayan bir durumdur. ### 7. Avukatlık Türkiye’de hem prestijli hem de kazançlı meslek gruplarından biri de avukatlıktır. Avukatlık için ilk adımın atılması adına hukuk fakültesi mezunu olmak gerekmektedir. Ardından avukat adayları için bir süre stajyerlik durumu başlamaktadır. Stajyerliği başarı ile bitiren avukat adayları bu süreçten sonra kendi bürolarını açma yetkisine sahip olurlar. Avukatlık yapabilmek adına adayların belli bir alanda uzmanlaşmış olmaları da önemlidir. Uzmanlaşmış olan avukatlar kazandıkları her davada tercih edilen kişiler olacaklardır. Ülkemizde hizmet veren bir avukatın yıllık ortalama kazancı ise 150 bin liraya kadar ulaşabilir. Elbette bunun için çalışılan alan ve edinilen çevrenin de önemi yüksektir. ### 8. Eczacı Ülkemizde **en çok para kazandıran meslekler **arasında sağlık sektörünün önemli bir kolu olan eczacılık da yer almaktadır. Aslına baktığınızda ülkemizde sağlık sektörü kapsamında edinilen mesleklerin büyük birçoğu kazançlı mesleklerdir. Eczacılık da belli bir bilgi deneyimi ve eğitim seviyesi gerektiren oldukça prestijli bir alandır. Türkiye’de eczanesi bulunan bir eczacının yıllık geliri ortalama 150 bin TL civarında olabilir. Elbette eczanenin işleyişi ve konumu da bir eczacının yıllık kazancına etki eden bir faktördür. ### 9. Sigorta Uzmanı Türkiye sınırları içinde **en çok para kazandıran meslekler **arasında sigorta uzmanlığı da yer almaktadır. Sigorta uzmanları, gerekli eğitim ve tecrübenin ardından kendi sigorta şirketlerini kurabilirler. Analiz yeteneğine sahip olması beklenen uzmanlar, gerekli araştırmalar sonucunda kazanç elde edebilirler. Ülkemizde hizmet vermekte olan şirket sahibi bir sigorta uzmanının yıllık geliri ise 150 bin TL civarında olabilir. Bu kazanç, belli parametreler çerçevesinde her sene değişiklik de gösterebilmektedir. Yine de sigorta uzmanlığı alanı için Türkiye’nin kazançlı meslek gruplarından biri tanımlaması yapılabilir. ### 10. Yönetim Danışmanlığı Yönetim danışmanlığı, ülkemizde **en çok para kazandıran meslekler **arasında başı çekmektedir. Günümüzde her şirketin belli bir noktaya ulaşabilmeleri için yönetim danışmanlarından destek almaları gerekmektedir. Bu da yönetin danışmanlığını popüler ve **en çok kazandıran meslekler **arasına sokmuştur. Ülkemizde bir şirketin bünyesinde hizmet veren yönetim danışmanları yıllık ortalama 100 bin TL ila 150 bin TL arasında maaş alabilirler. Bu maaşların belirlenmesinde elbette çalışılan şirketin de etkisi oldukça fazladır. --- # Girişimcinin Dinlemesi Gereken Podcast | Girişimcilik Podcast Adres: https://girisimcikafasi.com/girisimcinin-dinlemesi-gereken-podcast-girisimcilik-podcast/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2023-08-04 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım **Podcast’ler**, dijital dünyanın en popüler araçlarından biri haline geldi. Son yıllarda dünya üzerinden aklınıza gelebilecek her konuda kaliteli Podcast’ler bulmak mümkün. Ülkemizde de yavaş yavaş yaygınlaşan ve gittikçe de büyüyen diziler, herkese farklı kapılar ve bakış açıları açıyor. Özellikle girişimcilik alanında yapılan birçok Podcast, büyük bir kitleye hitap ediyor. Uzmanların röportajlarından büyüleyici sohbetlere, iş yaşamına yönelik önerilere kadar çeşitli konuları irdeleyen Podcast’leri dinlemek için akılı telefonunuz ve bir de kulaklık yeter. İşe gidip gelirken, uçak ya da otobüs beklerken ve hatta spor yaparken koşu bandında bile dinleyeceğiniz yaratıcı içeriklerle dolu Podcast’ler, kendi kişisel gelişiminiz ve işinizle alakalı size farklı fikirler verebilir. **Girişimcilik** alanında da birçok harika Podcast var. Kendi girişimcilik yolculuğunuzda hemen uygulanacak deneyimleri, tavsiye ve öngörüleri dinleyerek sürekli ileri doğru gitmeyi başarabilirsiniz. Sizin için mutlaka dinlemeniz gereken 5 girişimcilik Podcast’ini kısaca inceledik. Her biri, kendiniz ve işiniz ile alakalı harika ve yeni bir şeyler öğrenmenize imkan verecektir. ## Girişimci Kafası ile Kafa Sohbetler – Kaan Gülten Kaan Gülten tarafından sunulan bu Podcast’te, girişimcilerin yeteneklerini ortaya çıkarmayı ve bunları hem bireysel ve toplumsal faydaya dönüştürmek için neler yapılabileceği hakkında konuşuluyor. Sadece girişimciler için değil bu programdan, hemen hemen herkes kendisine dair önemli bir şeyler bulabilir. Her yeni bölümünde, değer yaratmadan paylaşmaya, büyüme ve kazanma stratejilerine kadar birçok ilgi çekici konuya odaklanan bir Podcast serisidir. Hayatı tiye işi ciddiye alan bu Podcast yayınında Girişimcilik adına hangi yollardan geçtiğini anlatan ve deneyimlerini aktarmaktadır. Kaan Gülten’ in yazısı ile; Hayata, iş dünyasına ve kendimize dair sürekli yeni fikirlerimiz var. Kendimizi dinleyip, çevremizi daha fazla gözlemleyerek ortaya çıkan fikir ve düşünceleri faydaya dönüştürme sürecinde daha etkin rol alabiliriz. Bunun için nelerin daha önemli, öncelikli ve uygulanabilir olduğunu bulmak gerekir. Herkeste bir girişimci kafası var ve bu kanalda herkesin bu yeteneğini ortaya çıkararak başta bireysel sonra toplumsal faydaya dönüştürmesi için neler yapabileceğini konuşuyoruz. Değer yaratma, paylaşma, büyütme ve kazanma üzerine her konu yeni bölümlerle sizlerle.​​​ ## Girişimci Muhabbeti – Samican Tandoğdu, Tuna Yaprak ve Barış Koçdur Her hafta girişimci girişimcilik ile ilgili konularda yayınlanan bir Podcast’tir. Bazı bölümlerine misafir edilen konukları, sıklıkla dinlenen bölümler arasındadır. Dizi, zorlu girişimcilik yolunda engellerden nasıl kaçılacağına ışık tutarken, başarı için önemli kararları almanızda da yardımcı oluyor. Başarılı konuklarıyla birlikte iş dünyasında başarıya ulaşmak için kullandıkları taktikler ve stratejiler konuşuyorlar. ## Bir Yaşam Felsefesi Olarak: Girişimcilik – İnanç Ayar İnanç Ayar’ın sunumu ile hazırlanan bu dizide, kitaplardan yönetim bilimine, felsefeden sanata kadar birbirinden farklı birçok konudan yola çıkılarak bir yaşam felsefesi olarak girişimcilik ele alınıyor. Birbirinden ilginç ve değişik konuları ile hayatı anlamlı yaşamak ve fikirlerinizi hayata geçirmeye yönelik öneri, görüş ve tavsiyeler veriliyor. ## 5 Kişi – Eray Erdoğan Bu dizide özgün ve başarılı kişilerin başarı stratejileri, olumlu alışkanlıkları, rutinlerini, karakter ve kişiliklerine yönelik hikayelerine yer veriliyor. Bu ilginç konular, yetenekleri yönetme, yaratıcı olma, iş dünyasında yeni trendleri hayat geçirme givi konularda size fikir verecektir. Bu Podcast’in ismi kişisel gelişimin efsanevi isimlerinden biri olan Jim Rohn’un “en çok zaman geçirdiğin 5 kişinin ortalamasısın” sözünden geliyor. ## Üretim Bandı – Paraşüt Paraşüt sponsorluğu ile gerçekleştirilen bu dizi, Eran Filiba ve Andaç Türkmen tarafından sunuluyor. İki haftada bir yayınlanan Üretim Bandı, her bölümünde farklı bir firmayı konuk ediyor. Konukları ile birlikte Dünya’da ve Türkiye’de yer alan teknoloji şirketlerinin nasıl ürün geliştirdiklerini ve gelişim süreçlerine ışık tutuluyor. Girişimcilik, bir ruh, bir yaşam tarzıdır. Doğru şekilde ve doğru yerden motivasyonu bulmak, başarılı örnekleri takip etmek ve iyi, uygulanabilir tavsiyeler almak sizi ve girişiminizi ileri taşıyacak unsurlardır. Girişimcilik yolculuğunuzda Podcast’ler size güvenilir ve pratik bir yardım eli olacaktır. Kim bilir, belki bir gün siz bir **Podcast’te** başarı hikayenizi anlatıyor olursunuz. --- # Elon Musk'ın Başarıya Giden Yolda Bize Öğrettiği 5 Olgu Adres: https://girisimcikafasi.com/elon-muskin-basariya-giden-yolda-bize-ogrettigi-5-olgu/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Başarı hikâyeleri 1860'larda Rusya'nın Ryazan bölgesinde dokuz yaşındaki bir çocuk kızıla yakalandı ve işitmesini yitirdi. Adı Konstantin Tsiolkovsky'ydi. İşitme sorunu yüzünden okullara kabul edilmedi ve kendi kendine okudu. Gençliğinde üç yıl boyunca Moskova'da, Rus kozmizminin savunucusu Nikolay Fyodorov'un çalıştığı bir kütüphaneye gitti. Kendini öyle yıprattı ve öyle aç kaldı ki babası onu 19 yaşında eve geri getirdi. Öğretmenlik sınavını geçti ve ömrünün büyük kısmını Kaluga'da, Moskova'nın 150 kilometre güneybatısındaki bir taşra kasabasında, ahşap bir evde yaşayıp matematik öğreterek geçirdi. Mayıs 1903'te bu taşra öğretmeni, bir bilim dergisinde "Tepkili Araçlarla Uzayın Keşfi" adlı bir makale yayımladı. Makalede bugün kendi adıyla anılan roket denklemi vardı: Bir roketin kazanabileceği hızı, motorun egzoz hızına ve roketin yakıtlı ve yakıtsız kütlesi arasındaki orana bağlayan formül. Denklemin sonucu acımasızdı: Uzaya çıkmak isteyen bir roketin kütlesinin büyük kısmı yakıt olmak zorundaydı. Yurt dışında makaleyi takdir eden bilim insanı çıkmadı. Neredeyse bir asır sonra, 2001 Ekim'inde ve 2002 Şubat'ında, Elon Musk Rusya'ya iki kez gitti. Amacı, Mars'ta bitki yetiştirmeyi hedefleyen Mars Oasis adlı bir tanıtım projesi için elden geçirilmiş bir kıtalararası balistik füze satın almaktı. Rus şirketi füze başına 8 milyon dolar istedi ve ekip, anlaşma kesinleşince fiyatın daha da yükseleceğinden endişelendi. Anlaşma olmadı. Musk dönüşte başka bir soru sordu. 2012'de Wired'a anlattığına göre, bir roketin neyden yapıldığını düşündü: havacılık sınıfı alüminyum alaşımları, biraz titanyum, bakır ve karbon fiber. Sonra bu malzemelerin emtia piyasasındaki değerine baktı. Malzeme maliyeti, bir roketin tipik fiyatının yaklaşık yüzde 2'si çıktı. Mart 2002'de SpaceX kuruldu. ## Beşik ve roket Tsiolkovsky'nin denklemi roketin neden pahalı olduğunu açıklıyordu: Kütlesinin büyük kısmı yakıttır ve roketin kendisi her uçuştan sonra kaybolur. Musk'ın sorusu ise bu pahalılığın ne kadarının fizikten, ne kadarının alışkanlıktan geldiğiydi. Musk'ı sevmek zorunda değilsin; kararları ve açıklamaları sık sık yoğun eleştiri alıyor. Ama girişimci gözüyle bakıldığında, yolculuğundan çıkan beş olgu herkesin işine yarayabilir. ## Elon Musk'ın yolundan 5 olgu ### 1. Fikri ilk ilkelerine indir Musk'ın Wired'a anlattığı yöntem, "herkes böyle yapıyor" yerine "bu şey neyden yapılıyor?" diye sormaktı. Kendi işinde de aynı soruyu sorabilirsin: Bir hizmetin fiyatının ne kadarı gerçek maliyet, ne kadarı sektörün alışkanlığı? Fikrini gerçeğe dönüştürmenin ilk adımı, onu parçalarına ayırmaktır. ### 2. Kapanan kapıyı fırsata çevir SpaceX, satın alınamayan bir füzenin yerine doğdu. Tesla ise Musk'ın kurduğu değil, katıldığı bir girişimdi: Şirketi 2003'te Martin Eberhard ve Marc Tarpenning kurdu; Musk Şubat 2004'te ilk yatırım turuna liderlik edip yönetim kurulu başkanı oldu. "Kurucu ortak" unvanı ise 2009'daki bir dava uzlaşmasıyla geldi. Fırsat bazen kendi fikrin değil, başkasının masasındaki boş sandalyedir. ### 3. Öğrenmeye devam et, hatanı sahiplen Falcon 1'in ilk üç fırlatışı başarısız oldu. Üçüncü denemede, 3 Ağustos 2008'de, yeni motorun kalan itkisi yüzünden ayrılan birinci kademe ikinciye çarptı. Çözüm yeni bir teknoloji değil, motorun kapanmasıyla kademelerin ayrılması arasındaki sürenin uzatılmasıydı. Musk 2017'de Uluslararası Astronotik Kongresi'nde açık konuştu: İlk üç fırlatışı kendisinin berbat ettiğini söyledi. Eleştiriyi karşılamanın en sağlam yolu, önce kendi hatanı adıyla söylemektir. ### 4. Vizyonu adımlara böl 2 Ağustos 2006'da Musk, Tesla'nın blogunda "gizli ana planı" yayımladı: Bir spor otomobil yap, o parayla uygun fiyatlı bir otomobil yap, o parayla daha da uygun fiyatlı bir otomobil yap; bu arada sıfır emisyonlu elektrik üretimi seçenekleri sun. Son satır şuydu: "Kimseye söyleme." Büyük vizyon, finanse edilebilir basamaklara bölündüğünde plana dönüşür. ### 5. Güçlüğe göğüs ger 2008 yazı, Musk'ın kendi anlatımıyla berbat bir yazdı: Parası tükenmişti, Tesla'nın yatırım turu başarısız olmuştu, boşanıyordu. Falcon 1'in dördüncü fırlatışı, o roket için kalan son paraydı. 28 Eylül 2008'de roket yörüngeye ulaştı. 23 Aralık 2008'de NASA, SpaceX'e Uluslararası Uzay İstasyonu'na on iki kargo uçuşu için yaklaşık 1,6 milyar dolarlık sözleşme verdi. Güçlük geçmedi; ama dayanan, bir sonraki kapının açıldığını gördü. Bu beş olguya daha geniş bir çerçeveden bakmak istersen [başarılı girişimlerin 5 ortak özelliği](https://girisimcikafasi.com/basarili-girisimlerin-5-ortak-ozelligi/) yazısı iyi bir devam olur. ## İpin ucu: "ilk ilke" Musk'ın sık kullandığı "ilk ilkeler" (first principles) ifadesinin kökü Aristoteles'e uzanır. "Fizik" adlı eserinin ilk satırlarında, bir şeyin ilk koşullarını ya da ilk ilkelerini tanımadan ve analizimizi en basit öğelerine kadar götürmeden onu bildiğimizi düşünmediğimizi yazar. Aristoteles'in kullandığı Yunanca kelime "arkhē"ydi: başlangıç, köken, aynı zamanda yönetim ve egemenlik. Kelimenin bir anlamı da bir ipin ya da bir değneğin ucuydu. Latinceye "principium" olarak geçti; kökünde "primus" (ilk) ile "capere" (almak) var. Bugünkü "prensip" kelimesi de oradan geliyor. İlk ilkelerden düşünmek, ipin ucunu bulmaktır: Bir sorunu, "hep böyle yapılır" katmanlarını soya soya, çekebileceğin ilk noktaya kadar izlemek. Tsiolkovsky bunu Kaluga'daki ahşap evinde, elinde yalnızca fizik yasalarıyla yapmıştı. Aralık 2015'te bir Falcon 9'un birinci kademesi, yörüngeye yük taşıdıktan sonra ilk kez yere geri indi. Tsiolkovsky'nin denklemi değişmemişti; değişen, her uçuşta roketi kaybetme alışkanlığıydı. ## Son söz Tsiolkovsky'nin 1911'de bir mektubunda yazdığı ve makalesinin devamında da yayımlanan cümlesi, bugün uzay çağının en çok alıntılanan sözlerinden biri: > "Планета есть колыбель разума, но нельзя вечно жить в колыбели." Gezegen aklın beşiğidir, ama sonsuza kadar beşikte yaşanmaz. Her işin bir beşiği vardır: hiç sorgulanmadan kabul edilen varsayımlar, "bizim sektörde böyle" diye başlayan cümleler. Senin işinde, alışkanlıktan başka hiçbir gerekçesi olmayan beşik hangisi? --- # Başarılı Girişimlerin 5 Ortak Özelliği Adres: https://girisimcikafasi.com/basarili-girisimlerin-5-ortak-ozelligi/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: İş kurma ve büyütme 1929'da Londra'daki St Mary's Hastanesi'nde çalışan Alexander Fleming, bir küfün bakterileri öldüren bir madde salgıladığını anlatan makalesini yayımladı. Maddeye penisilin adını verdi. Sonra neredeyse hiçbir şey olmadı. Fleming bir bakteriyologdu, kimyager değildi. Maddeyi saflaştırma işini yardımcılarına bırakmıştı; başaramadılar ve ikisi de başka işlere geçti. St Mary's'teki penisilin çalışmaları aynı yıl sona erdi. Makale on yıl boyunca unutulmaya yüz tuttu. 1939'da Oxford'daki Sir William Dunn Patoloji Okulu'nda biyokimyacı Ernst Chain, bu makaleyi bölüm başkanı Howard Florey'nin önüne koydu. Florey'nin kurduğu ekip, dönemin İngiltere'sinde neredeyse hiç görülmeyen türdendi: patologlar, biyokimyacılar, bakteriyologlar, hekimler ve pratik zekâsıyla bilinen genç Norman Heatley. Her biri sorunun başka bir parçasını üstlendi. Para azdı. Tıbbi Araştırma Konseyi projeyi başlatmak için 250 sterlin ayırdı; Rockefeller Vakfı yılda 5.000 dolarla destek verdi. Savaş yüzünden laboratuvar malzemesi kıttı. Heatley, küfü geniş yüzeyde üretebilmek için hastane sürgülerinden esinlenen seramik kaplar tasarladı ve Staffordshire'daki bir çömlekçiye yaptırdı. Üretimi yürütmek için haftada ikişer sterline iki kadın işçi tutuldu. Oxford'daki laboratuvar, dünyanın ilk penisilin fabrikasına dönüştü. Şubat 1941'de ilaç ilk kez ağır bir enfeksiyonla ölümle pençeleşen bir hastada denendi: 43 yaşındaki polis memuru Albert Alexander. Birkaç gün içinde ateşi düştü, yaraları iyileşmeye başladı. Sonra penisilin bitti. Ekip ilacı hastanın idrarından geri kazanmaya çalıştı ama yetmedi. Alexander 15 Mart'ta öldü. İlaç işe yarıyordu. Eksik olan ölçekti. Haziran 1941'de Florey ve Heatley ABD'ye uçtu. Illinois'in Peoria kentindeki bir tarım araştırma laboratuvarında Andrew Moyer'in önerisiyle besiyerine mısır özü eklendi ve verim on katına çıktı. Penisilin birkaç yıl içinde bir laboratuvar mucizesinden sanayi ürününe dönüştü. ## Fikir Fleming'in, girişim bir ekibin 1945'te Nobel Tıp Ödülü Fleming, Florey ve Chain arasında paylaştırıldı. Heatley'nin payı ise ancak 1990'da tanındı: Oxford Üniversitesi ona, tarihinde tıp dışından birine verilen ilk fahri tıp doktorluğunu verdi. Penisilin hikâyesi, başarılı girişimleri anlatan pek çok listeden daha öğretici; çünkü aynı fikrin on yıl boyunca sonuçsuz kaldığını, sonra birkaç yıl içinde dünyayı değiştirdiğini gösteriyor. Fark fikirde değil, fikrin etrafında kurulan yapıdaydı. O yapının beş parçası, bugün başarılı girişimlerde en sık gözlenen beş ortak özellikle örtüşüyor. ## Başarılı girişimlerin 5 ortak özelliği ### 1. Birbirini tamamlayan bir ekip Fleming tek başına maddeyi saflaştıramadı. Oxford ekibinde ise her disiplin başka bir kilidi açtı. Başarılı girişimlerde de benzer sesler değil, tamamlayıcı yetkinlikler yan yana gelir: Teknik gücü yüksek bir ekip satış ve pazarlama bilen birine, deneyimli bir ekip taze bir bakışa ihtiyaç duyar. Aynı düşünen insanlar aynı hataları birlikte yapar. ### 2. Doğru fikir ve fikre âşık olmamak Oxford ekibi işe tek bir adayla değil, antibakteriyel madde üreten üç mikroorganizmayla başladı ve en umut verici olanın peşinden gitti. Chain yıllar sonra, işe başladıklarında penisilinin klinikte kullanılabileceğinin akıllarına bile gelmediğini anlatacaktı. Başarılı girişimler büyük bir sorunu hedefler ama çözüm konusunda esnek kalır; veriler gerektiriyorsa yön değiştirir. ### 3. Planlı büyüme Albert Alexander'ın hikâyesi, işe yarayan bir ürünün yetersiz kapasiteyle nasıl kaybedebileceğini gösteriyor. Florey bu deneyimden sonra daha az ilaçla tedavi edilebilecek çocuk hastalara odaklandı ve kapasiteyi büyütmenin yolunu aradı. Talebe cevap veremeyen girişim, kazandığı müşteriyi de kaybeder. Büyüme, tedarik zinciri, altyapı ve insan kaynağıyla birlikte planlanmalı. ### 4. Finansal verimlilik 250 sterlinle başlayan ve sürgü biçimli kaplarla üretim yapan bir ekip, parayı en verimli nereye harcayacağını bilmek zorundaydı. Erken aşamadaki girişimler için de geçerli: Sermayeyi ürün doğrulanmadan tüketmek, en iyi fikri bile yarı yolda bırakır. Başarılı girişimler kaynağı evreye göre harcar ve fon ararken ne işe yarayacağını açıkça anlatır. ### 5. Doğru zamanda devretmek ya da çıkmak Florey ve Heatley, klinik deneyler için gereken miktarı Oxford'da üretemeyeceklerini gördü ve üretimi, bunu yapabilecek Amerikan laboratuvarlarına ve şirketlerine taşımanın yolunu aradı. Girişimler için "exit" de böyle bir karardır: doğru değerlemede satmak, birleşmek ya da başarısızlığı erken kabul edip kaybı büyütmeden kapatmak. Hikâyenin bir uyarısı da var: Moyer, ortak yayın yapılacağı kararlaştırılmış olmasına rağmen sonuçları yayımlarken Heatley'nin adını çıkardı. Devir teslimler yazılı ve net anlaşmalar ister. ## Hayatta kalanların yanılgısı "Başarılı girişimlerin ortak özellikleri" türünden her listede bir tuzak var. İkinci Dünya Savaşı sırasında Columbia Üniversitesi'ndeki İstatistik Araştırma Grubu'nda çalışan matematikçi Abraham Wald, 1943'te görevden dönen uçaklardaki hasarlardan uçağın hangi bölgelerinin daha savunmasız olduğunu tahmin etmenin yöntemlerini yazdı. Zorluk şuydu: Elde yalnızca dönebilen uçakların verisi vardı. Vurulup düşenler hiç ölçülemiyordu. Buna hayatta kalan yanılgısı (survivorship bias) deniyor. Yalnızca başarılı şirketlere bakınca "güçlü ekip" ya da "tutku" başarının sırrı gibi görünür; oysa batan girişimlerin birçoğunda da bu özellikler vardı. Başarı listelerini okurken kapananlara da bakmak gerekir. [Girişim Mezarlığı](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/) tam da bunun için var. Bir de kelimenin kendisine bak. "Ekip" Türkçeye Fransızca "équipe"den geçti; o da bir gemiyi donatmak anlamındaki eski Fransızca "esquiper" fiiline dayanıyor. Kökünde büyük olasılıkla Eski İskandinav dilindeki "skipa" var: gemiyi donatmak, mürettebatla doldurmak. "Skip" de gemi demek. Ekip, ilk anlamıyla, aynı gemiye binenlerdir. ## Son söz Louis Pasteur, 7 Aralık 1854'te Lille'de verdiği bir konuşmada şöyle demişti: > "Dans les champs de l'observation le hasard ne favorise que les esprits préparés." Gözlem alanında şans yalnızca hazırlıklı zihinlerden yanadır. Fleming'in şansı, bir laboratuvar tabağına düşen küftü. Onu ilaca çeviren ise hazırlıklı bir ekip, küçük bir bütçe ve sürgülerden esinlenen kaplardı. Şans senin kapını çaldığında, onu karşılayacak ekip hazır mı? --- # Sağır Kurbağa Hikâyesi Adres: https://girisimcikafasi.com/sagir-kurbaga-hikayesi/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Girişimci düşünce ve eylem 1818'de Blackwood's Edinburgh Magazine, genç bir şairin Endymion adlı uzun şiiri hakkında zehir zemberek bir yazı yayımladı. Yazının altında yalnızca "Z." imzası vardı; bugün eleştirmen John Gibson Lockhart olduğu biliniyor. Lockhart, şairin eczacılık eğitimi aldığını hatırlatıyor ve bir öğüt veriyordu: Aç bir eczacı olmak, aç bir şair olmaktan daha iyi ve daha akıllıcaydı. "Dükkâna geri dön Bay John, yakılara, haplara ve merhem kutularına geri dön." Aynı yıl Quarterly Review'da John Wilson Croker da şiiri yerden yere vurdu. Şairin adı John Keats'ti. Üç yıl sonra, Şubat 1821'de, Roma'da yirmi beş yaşında veremden öldü. Ölümünün ardından bir efsane doğdu. Arkadaşı Shelley, Keats'in ölümüne kötü eleştirilerin yol açtığını yüksek sesle ilan etti. Byron ise Don Juan'da ondan "tek bir eleştiriyle öldürülen John Keats" diye söz etti ve iğneledi: "Tuhaf, o ateşten zerre olan zihnin bir makaleyle söndürülmeye razı olması." Kötü bir yazının bir şairi öldürdüğü hikâyesi böyle yerleşti. Oysa Keats'in o eleştirilerin ardından yayıncısına yazdığı mektup bambaşka bir insanı anlatıyor. ## Kulenin dibindeki kalabalık Kaynağı belli olmayan, elden ele dolaşan bir mesel vardır. Kurgudur ama bir gerçeği iyi anlatır. Bir gün kurbağalar bir yarış düzenler. Hedef, çok yüksek bir kulenin tepesine çıkmaktır. Seyirciler toplanır ve yarış başlar. Kalabalıkta kimse yarışanların tepeye ulaşabileceğine inanmaz; tek duyulan ses şudur: "Zavallılar, asla başaramayacaklar!" Kurbağalar birer birer pes eder. Yalnızca biri tırmanmaya devam eder ve sonunda tepeye ulaşır. Ötekiler bunu nasıl başardığını sorar, cevap alamazlar. Sonra anlarlar: Kuleye çıkan kurbağa sağırdır. Meselin öğüdü açık: Hayallerini gerçekleştiremeyeceğini söyleyen seslere karşı sağır ol. Ama Keats'in hikâyesi bu öğüde önemli bir ayrıntı ekliyor. Keats her sese sağır değildi. Kalabalığın gürültüsünü duymazdan gelirken kendi içindeki çok daha sert bir eleştirmeni dikkatle dinliyordu. ### Sesleri ikiye ayır: gürültü ve geri bildirim Girişimcinin çevresi seslerle doludur: yatırımcılar, aile, rakipler, yorum yapan yabancılar. Hepsi aynı ağırlıkta değildir. Bir sese kulak vermeden önce üç şey sor: Bunu söyleyen kişi o kuleye hiç tırmandı mı? Somut bir sorunu mu gösteriyor, yoksa yalnızca "olmaz" mı diyor? Bu sözün ardında bir çıkar ya da korku var mı? ### Seyircinin değil, müşterinin sesini dinle Kulenin dibindeki kalabalık tırmanmıyor; yalnızca izliyor. Senin işini gerçekten yargılayacak olanlar, ürününü kullanan ve karşılığında para ödeyen insanlar. Onların şikâyeti bir hediyedir; seyircinin alayı ise yalnızca gürültü. ### İç eleştirmenini seyirciden sert tut Keats aynı mektupta bağımsız yazmaya devam edeceğini söyledi ve işine döndü. Ertesi yıl, 1819'da, bugün İngiliz edebiyatının en çok antolojiye giren şiirleri arasında sayılan Bülbüle Od'u ve öteki büyük odlarını yazdı. Kendi ölçüsü dışarıdakilerden yüksekti. Olumsuz sesleri duymamak, kendini hiç sorgulamamak demek değil; sorgulamanın kaynağını kalabalıktan alıp kendi standardına taşımak demek. ### Kendine bir sağırlık alanı kur Her yorumu anında okumak zorunda değilsin. Geri bildirimi toplayacağın belli zamanlar belirle, geri kalan zamanda işine odaklan. Hedeflerini korumanın pratik yolları için [hedeflerine ulaşmak için 16 eylem](https://girisimcikafasi.com/hedeflerinize-ulasmak-icin-yapilmasi-gereken-16-eylem/) yazısına bakabilirsin. ## Golem etkisi: düşük beklentinin gücü Psikolojide Pygmalion etkisi diye bilinen bir bulgu var: Robert Rosenthal ve Lenore Jacobson 1968'de, öğretmenlerin öğrencilerden yüksek beklentisi olduğunda öğrencilerin performansının da yükselebildiğini öne sürdü. Madalyonun öbür yüzüne ise 1982'de Babad, Inbar ve Rosenthal bir ad verdi: Golem etkisi. Bir insana yöneltilen düşük beklentiler, onun daha kötü performans göstermesine yol açabiliyor. Etki sonraki yıllarda iş yerlerinde de incelendi. Ad, Yahudi folklorundaki bir efsaneden gelir: Prag'daki Yahudi topluluğunu korumak için kilden yapılan, sonunda yıkıcı bir güce dönüşen yaratık, Golem. Kendi kendini gerçekleştiren kehanetlerin karanlık yüzü için yerinde bir benzetme. Kuledeki yarış tam bir Golem sahnesi. Seyircilerin "başaramayacaklar" beklentisi, kurbağaları gerçekten başaramaz hâle getiriyor. Sağır kurbağa kehanetten kurtuluyor, çünkü onu hiç duymuyor. ## Son söz Keats, Ekim 1818'de yayıncısı James Hessey'e şunları yazmıştı: > "Övgünün de yerginin de, soyut güzelliğe duyduğu sevgi onu kendi eserlerinin sert bir eleştirmeni yapan insan üzerinde ancak bir anlık etkisi olur. Kendi iç eleştirim bana, Blackwood'un ya da Quarterly'nin verebileceğinden kıyas kabul etmez ölçüde acı verdi. Başarısızlıktan hiç korkmadım; en büyüklerin arasında olmamaktansa başarısız olmayı yeğlerim." Sen bugün hangi sese kulak veriyorsun: kulenin dibindeki kalabalığa mı, yoksa işini herkesten sert yargılayan kendi iç sesine mi? --- # Boş Zamanlarınızda Yaptıklarınız Başarınızı Etkiliyor. Neden mi? Adres: https://girisimcikafasi.com/bos-zamanlarinizda-yaptiklariniz-basarinizi-etkiliyor-neden-mi/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Kişisel gelişim Jean-Auguste-Dominique Ingres on üç yaşındayken Toulouse'daki sanat akademisinde resim öğreniyordu. Aynı yıllarda bir işi daha vardı: şehrin Capitole orkestrasında ikinci keman çalıyordu. On altı yaşına kadar bu iki hayatı birlikte sürdürdü. Sonra resim kazandı. Ingres Paris'e gitti, Fransa'nın en ünlü ressamlarından biri oldu, bir dönem Roma'daki Fransız Akademisi'nin başına geçti. Ama kemanı hiç bırakmadı. Gluck'u, Haydn'ı, Mozart'ı, Beethoven'ı severdi; oda müziğine tutkundu. Franz Liszt, Beethoven'ın Beşinci ve Altıncı senfonileri için hazırladığı piyano uyarlamalarını 1840'ta yayımlarken onları dostu Ingres'e ithaf etti. Ingres kemanını doğduğu şehir Montauban'a bıraktı. Bugün hâlâ orada, müzesinde duruyor. 1900'lerin başında bu keman bir deyime dönüştü. Fransızcada "violon d'Ingres", yani "Ingres'in kemanı", birinin asıl mesleğinin yanında tutkuyla sürdürdüğü uğraş, kısacası hobi demek. Deyimin bilinen ilk yazılı kullanımları 1906 ve 1907'ye uzanıyor. Bir ressamın adı, bir dile hobinin karşılığını armağan etti. Ingres'i yalnızca resimleri değil, resim yapmadığı saatler de tanımlıyordu. ## Boş zaman, boş değildir İş hayatında boş zaman çoğu zaman bir artık gibi görülür: iş bittikten sonra geriye kalan. Oysa o saatlerde yaptıkların, işteki hâlini sessizce biçimlendirir. Robert Root-Bernstein ve ekibinin 2008'de yayımladığı çalışma, Nobel ödüllü bilim insanlarının resim, müzik, el sanatları ve yazı gibi uğraşlara sıradan bilim insanlarından çok daha sık sahip olduğunu gösterdi. Bu, hobinin başarıyı doğrudan getirdiği anlamına gelmiyor. Ama merakın ve farklı düşünme biçimlerinin birbirini beslediğine dair güçlü bir işaret. Boş zamanını nasıl değerlendirdiğin, bu yüzden bir kişisel tercih olduğu kadar bir yatırım kararıdır. Boş zaman için plan yapmak kulağa çelişkili gelebilir. Ama takvimine iş toplantılarını yazdığın gibi yürüyüşünü, kurs saatini, arkadaş akşamını da yaz. Takvime yazılmayan saat, çoğu zaman ekrana gider. İşte o saatleri doldurmanın birkaç yolu. ### Hareket et Dünya Sağlık Örgütü'nün 2020'de yayımladığı önerilere göre yetişkinlerin haftada en az 150 ila 300 dakika orta ya da yüksek yoğunlukta hareket etmesi gerekiyor. Düzenli hareket depresyon ve kaygı belirtilerini azaltıyor, hafızayı ve beyin sağlığını destekliyor. Uzun bir yürüyüş, masada çözülemeyen bir soruna başka bir yerden bakmanı sağlar. ### Ellerinle bir şey yap Bir enstrüman, resim, ahşap, seramik, yemek. Sonucu ölçülmeyen bir işte yeniden acemi olmak, işte kaybolan oyun duygusunu geri getirir. Ingres'in kemanı gibi, iyi olmak zorunda değilsin; sevmen yeter. ### Öğrenmeyi sürdür Yeni bir dil, bir çevrim içi kurs, işinle hiç ilgisi olmayan bir alan. Uzak alanlar arasında kurduğun bağlantılar, bir gün işinde beklenmedik bir fikre dönüşebilir. ### Oku Haberlerin ötesine geç: biyografiler, romanlar, tarih. Nereden başlayacağını bilmiyorsan [girişimcilerin okuması gereken 25 kitap](https://girisimcikafasi.com/girisimcilerin-mutlaka-okumasi-gereken-25-kitap/) listemize bakabilirsin. ### Zihnine boşluk bırak Meditasyon, yoga ya da yalnızca telefonsuz geçen bir saat. Her dakikayı doldurmak zorunda değilsin. Dinlenmiş bir zihin, yorgun bir zihnin göremediğini görür. ### Başkalarına ve sevdiklerine zaman ayır Gönüllü bir iş, bir arkadaşa ayrılan akşam, ailenle geçen hafta sonu. Kendi sorunlarından başını kaldırdığında, işine de başka bir yerden bakarsın. ### Hepsini aynı anda yapmaya çalışma Bu liste bir görev listesi değil. Boş zamanı da bir performans alanına çevirirsen, işin yorgunluğunu eve taşımış olursun. Birini seç, birkaç ay sürdür, sonra sana ne kattığına bak. Ingres'in kemanı da bir kariyer planının parçası değildi; yalnızca bırakamadığı bir şeydi. ## İş, boş zamanın yokluğudur Latincede iş, uğraş, ticaret anlamına gelen kelime "negotium"dur. Yapısı şaşırtıcı derecede açık: "nec", yani değil, artı "otium", yani boş zaman, dinginlik. Romalılar işi, boş zamanın olmadığı hâl olarak adlandırıyordu. Kelimenin, Yunancada boş vakitsizlik anlamına gelen "askholia"nın bir çevirisi olduğu da düşünülüyor. İngilizcedeki "negotiate", yani pazarlık etmek, aynı kökten gelir. "Hobi" kelimesinin hikâyesi ise daha oyunbaz. İngilizcede "hobby" önce küçük, çevik bir at cinsinin adıydı. Sonra çocukların bindiği tahta ata, "hobby-horse"a dönüştü: binilen ama hiçbir yere götürmeyen bir at. 1816'dan itibaren kısalıp bugünkü anlamını kazandı: insanın en sevdiği uğraş. Hobinin tanımında bir yere varmamak saklı. Belki de değeri tam oradadır. Bir yere yetişmek zorunda olmadığında, zihin en özgür hâline kavuşur. ## Son söz Bertrand Russell 1932'de yazdığı "In Praise of Idleness", yani aylaklığa övgü adlı denemesinde, çalışmayı erdem sayan inancın modern dünyaya büyük zarar verdiğini savundu. Aynı denemede şu tespit de yer alır: > "Boş zaman, uygarlık için vazgeçilmezdir." Ingres'in kemanı hâlâ Montauban'daki müzesinde saklanıyor. Senin kemanın ne? Ve en son ne zaman, hiçbir sonuç beklemeden onu eline aldın? --- # Hedeflerinize Ulaşmak İçin Yapılması Gereken 16 Eylem Adres: https://girisimcikafasi.com/hedeflerinize-ulasmak-icin-yapilmasi-gereken-16-eylem/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Kişisel gelişim 8 Ağustos 1900'de Paris'te, Sorbonne'da, Alman matematikçi David Hilbert Uluslararası Matematikçiler Kongresi'nde kürsüye çıktı. Yeni yüzyıla bir kutlama konuşmasıyla değil, bir listeyle girmeyi seçmişti. Konuşmasına bir soruyla başladı: Geleceğin saklandığı perdeyi aralamak kimi sevindirmez? Sonra asıl soruyu sordu: Gelecek kuşakların en parlak matematikçileri hangi hedeflere doğru yürüyecekti? Kongrede problemlerinin yalnızca onunu anlattı. Yirmi üç problemden oluşan tam liste daha sonra yayımlandı. Bu liste bir yüzyıl boyunca matematiğin yol haritası oldu. Bazı problemler çözüldü, bazılarının mevcut kurallarla çözülemeyeceği gösterildi, bazıları hâlâ açık. Listeyi güçlü kılan, problemlerin kendisi kadar onları seçme ölçütüydü. Hilbert aynı konuşmada iyi bir problemin nasıl olması gerektiğini de anlattı. Açık ve kolay anlaşılır olmalıydı, çünkü açık olan çeker, karmaşık olan iter. İnsanı cezbetmesi için zor olmalıydı, ama çabayla alay etmesin diye tamamen erişilmez olmamalıydı. Ve gizli gerçeklere giden dolambaçlı yollarda bir yol işareti olmalıydı. ## İyi bir hedef, iyi bir problem gibidir Yılbaşında yazılan hedefler çoğu zaman şubatı görmüyor. Sebebi genellikle irade eksikliği değil, hedefin kendisi: Ya fazla bulanıktır, ya fazla kolaydır, ya da ulaşılamayacak kadar uzaktadır. Hilbert'in bir asır önceki ölçütleri bugün bir iş hedefi, bir kariyer planı ya da bir girişimin yol haritası için de geçerli. Aşağıdaki 16 eylem dört aşamada toplanıyor: hedefi seçmek, planlamak, uygulamak ve yeniden değerlendirmek. ## Hedeflerine ulaşmak için 16 eylem ### Seç: doğru problemi bul 1. **Büyük resme bak.** Yeni bir hedefe başlamadan önce hayatının nasıl görünmesini istediğini düşün. Bu hedef o tabloya uyuyor mu, yoksa başkalarının beklentisinden mi doğdu? İçten gelen bir "neden" yoksa motivasyon ilk zorlukta biter. 2. **Açık ve net yaz.** Hilbert'in ilk ölçütü: sokaktaki ilk kişiye anlatabileceğin netlik. "Daha sağlıklı olmak" bir dilektir; "haftada üç gün yarım saat yürümek" bir hedeftir. 3. **Zor ama erişilebilir seç.** Hedef seni zorlamazsa heyecan yaratmaz; imkânsız görünürse vazgeçirir. Doğru hedef, bugünkü kapasitenin biraz ötesindedir. 4. **Hedefi yazıya dök.** Dominican Üniversitesi'nden psikolog Gail Matthews, farklı ülkelerden 149 katılımcıyla dört hafta süren bir çalışma yaptı. Hedefini yazanlar, yalnızca düşünenlerden anlamlı ölçüde daha fazlasını başardı. ### Planla: yol işaretlerini koy 1. **Beyin fırtınası yap.** Hedefe varmak için neler olması gerektiğini, sırası önemli olmadan listele. 2. **Ara hedeflere böl.** Büyük hedefi küçük, tamamlanabilir parçalara ayır. Her parça, bir sonrakine giden yol işareti olsun. 3. **Ölçülebilir kıl.** Her adım için bir ölçüt ve bir tarih belirle. Ölçemediğin ilerlemeyi göremezsin. 4. **"Eğer, o zaman" planı kur.** Hangi durumda, nerede ve ne yapacağını önceden belirle. Bu tekniğin neden işe yaradığı yazının sonunda. 5. **Becerilerini tart.** Hangi adım için yeterlisin, hangisi için öğrenmen ya da yardım alman gerekiyor? 6. **Daha az önemli işleri devret.** Büyük hedefler tek başına taşınmaz. Seni tamamlayan insanlarla çevrili ol ve senin yapman gerekmeyen işleri paylaştır. ### Uygula: harekete geç 1. **Bugün başla.** Mükemmel zaman gelmeyebilir. İlk adım küçük olabilir ama bugün atılmalı. 2. **Kendini sorumlu tut.** Matthews'un çalışmasında en iyi sonucu, hedefini ve eylem taahhütlerini bir arkadaşıyla paylaşıp ona her hafta ilerleme raporu gönderenler aldı. Matthews, hedeflerini yazan yüzde 3'lük mezun grubunun yıllar sonra ötekilerden on kat fazla kazandığını anlatan meşhur "Yale ya da Harvard çalışmasının" aslında hiç yapılmadığını da hatırlatıyor. 3. **Hatadan öğrenen bir zihniyet kur.** Başarı zihniyeti, hiç yanılmamak değil, yanılgıdan bilgi çıkarmaktır. 4. **Enerjini koru.** Uyku, beslenme ve dinlenme planın bir parçası. Tükenmiş bir zihin en iyi planı da taşıyamaz; bu konuda [zihinsel çöküşten kurtulmanın 6 yolu](https://girisimcikafasi.com/zihinsel-cokusten-kurtulmanin-6-guclu-yolu/) yazısına göz atabilirsin. ### Değerlendir: yolu yeniden çiz 1. **Geri bildirim al, planı düzenli gözden geçir.** Etrafındakiler senin göremediğin açıları görür. Belli aralıklarla dur ve sor: Plan işliyor mu? 2. **Gerekirse hedefi sıfırla ve her kilometre taşını kutla.** Koşullar değişir, hedef de değişebilir. Ulaştığın her ara noktayı fark etmek ise yolun geri kalanı için yakıt olur. ## Hedef, goal ve "eğer, o zaman" Türkçedeki "hedef", Arapça "hadaf" kelimesinden gelir: nişan alınan yer, erek. İngilizcedeki "goal" kelimesinin kökeni belirsiz; 1530'larda bir yarışın bitiş noktası anlamında kullanılıyordu. 14. yüzyıldan kalma bir şiirde geçen "gol" ise sınır anlamına geliyor gibi görünüyor. Bir dilde nişan tahtası, ötekinde bitiş çizgisi: İkisinde de hedef, gözle görülebilen bir noktadır. Psikolojide hedefi görünür kılmanın en sağlam yollarından biri, Peter Gollwitzer'in 1999'da tanımladığı "uygulama niyeti" (implementation intention). "Daha çok okumak istiyorum" bir hedef niyetidir. "Akşam yemeğinden sonra telefonu başka odaya bırakıp yirmi sayfa okuyacağım" ise bir uygulama niyetidir: ne zaman, nerede ve nasıl sorularını önceden cevaplar. Gollwitzer ile Paschal Sheeran'ın 2006'da yayımladığı ve 94 bağımsız testi bir araya getiren meta-analiz, bu tür planların hedefe ulaşma üzerinde orta ile büyük arası bir etkisi olduğunu gösterdi. Aynı çalışma ilginç bir yan sonuç da buldu: Bu planlar, işe yaramayan bir yoldan vazgeçmeyi de kolaylaştırıyordu. ## Son söz Paris konuşmasından otuz yıl sonra, 8 Eylül 1930'da, Hilbert Königsberg'de bir konuşma yaptı ve şu sözlerle bitirdi: > "Wir müssen wissen. Wir werden wissen." Bilmek zorundayız. Bileceğiz. Bu sözler bugün Göttingen'deki mezar taşında yazılı. Tarihin ironisi de burada: Bir gün önce aynı şehirde, bir konferansın yuvarlak masa oturumunda genç Kurt Gödel, eksiklik teoreminin ilk hâlini sessizce duyurmuştu. Teorem, aritmetiği kapsayan her tutarlı matematik sisteminde o sistemin kurallarıyla kanıtlanamayan doğru önermeler bulunduğunu gösteriyor ve Hilbert'in büyük planını sarsıyordu. Hilbert'in listesi yine de bir yüzyılı yönlendirdi; çünkü iyi bir hedef, ulaşılamadığında bile yolu aydınlatır. Senin listende hangi hedef sana gerçekten yol gösteriyor, hangisi yalnızca bir gün yazıldığı için orada duruyor? --- # Zihinsel Çöküşten Kurtulmanın 6 Güçlü Yolu Adres: https://girisimcikafasi.com/zihinsel-cokusten-kurtulmanin-6-guclu-yolu/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Kişisel gelişim 13 Eylül 1693'te Isaac Newton, dostu Samuel Pepys'e tuhaf bir mektup yazdı. Pepys, Amirallik'in eski sekreteriydi. Newton ise altı yıl önce "Principia"yı yayımlamış, çağının en büyük bilim insanıydı. Mektup kısa ve telaşlıydı. İçine düştüğü karmaşa yüzünden son derece sıkıntılı olduğunu, bir yıldır ne doğru dürüst yiyip ne uyuyabildiğini, "eski zihinsel tutarlılığını" da yitirdiğini yazdı. Ardından Pepys'ten ve bütün dostlarından uzaklaşması gerektiğini, onları bir daha görmeyeceğini ekledi. Üç gün sonra, Londra'da kaldığı handan filozof John Locke'a yazdı. Locke'un onu kadınlarla başını belaya sokmaya çalıştığını düşündüğünü, Locke'un hasta olduğunu duyunca "ölse daha iyi" dediğini itiraf etti. Ve bu insafsızlığı için ondan özür diledi. Locke'un cevabı bir dostluk dersi gibidir. Newton'ı bağışlamaya, onun bunu istemesinden daha hazır olduğunu yazdı ve onunla istediği yerde buluşmayı teklif etti. Newton'ın 15 Ekim'de yazdığı karşılık ise çöküşün nedenini sade bir dille anlatıyordu: Geçen kış ateşin başında fazla uyuyarak kötü bir uyku alışkanlığı edinmiş, o yaz salgın olan bir hastalık durumu kötüleştirmişti. Locke'a yazdığında iki haftadır gecede bir saat bile uyumamış, beş gün boyunca gözünü kırpmamıştı. Bu dönemin nedenleri tarihçiler arasında hâlâ tartışılıyor: aşırı çalışma, uykusuzluk, aynı yıl aniden biten yakın bir dostluk. Kesin olan şu ki Newton toparlandı. 1696'da Cambridge'den Londra'ya taşındı, Kraliyet Darphanesi'nde göreve başladı ve hayatının son otuz yılını orada çalışarak geçirdi. ## Dâhiler de çöker Bu hikâyenin teselli eden yanı, çöküşün bir karakter kusuru olmadığını göstermesi. Gezegenlerin hareketini açıklayan zihin bile uykusuzluk, yalnızlık ve bitmeyen gerginlik altında çatladı. Bugün kurucuların, yöneticilerin ve serbest çalışanların anlattığı tükenmişlik de benzer bir yoldan gelir: uzun süren yük, bozulan uyku, daralan çevre. Newton'ın mektupları bu yolun haritasını çizdiği gibi, çıkış yolunun işaretlerini de taşıyor. ## Zihinsel çöküşten kurtulmanın 6 yolu ### 1. Sorunu adıyla kabul et Newton'ın ilk mektubundaki en önemli cümle, "eski zihinsel tutarlılığım yok" itirafıydı. Sorunu inkâr etmek hiçbir şey kazandırmaz; adını koymak ise onu çözülebilir bir şeye dönüştürür. "Sadece yoğun bir dönem" demek yerine "bir süredir iyi değilim" diyebilmek, atılacak bütün adımların ön şartı. ### 2. Güvendiğin biriyle konuş Newton'ın toparlanmasında Locke'un sakin cevabının payı küçük değil. Sıkıntını bir arkadaşınla, ailenden biriyle ya da bir iş koçuyla paylaşmak durumu başka bir gözden görmeni sağlar. Belirtiler haftalardır sürüyor, günlük hayatını aksatıyor ya da kendine zarar verme düşünceleri eşlik ediyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak zayıflık değil, en doğru adımdır. ### 3. Uykuyu tedavinin merkezine koy Newton kendi çöküşünü önce uyku düzeninin bozulmasına bağladı. Zihinsel çöküş çoğu zaman fazla çalışmanın sonucudur ve ilk refleks daha fazla çalışmaktır. Oysa yorulan beyin dinlenmek ister. Her gün aynı saatte yatıp kalkmak, yatmadan önce ekranı bırakmak ve öğleden sonra kafeini azaltmak basit ama etkili başlangıçlardır. ### 4. Düşüncelerini yazıya dök Kafanın içinde dönen düşünceler olduğundan büyük görünür. Kâğıda döküldüklerinde sınırları belirginleşir. Newton'ın mektupları karmaşıktı ama ne hissettiğini yazması, dostlarının ona uzanmasını mümkün kıldı. Her akşam on dakika, seni en çok neyin yorduğunu ve yarın atabileceğin tek küçük adımı yaz. ### 5. Bedenini harekete geçir Uzun süre hareketsiz kalmak, sıkıntılı ruh halini derinleştirir. Spor salonuna gitmen gerekmiyor; gün ışığında yapılan kısa bir yürüyüş bile düşünceleri yerinden oynatabilir. ### 6. Rutinini değiştir Newton'ın hayatının son otuz yılı bir sahne değişikliğiyle başladı: yeni bir şehir, yeni bir sorumluluk, yepyeni bir iş. Herkesin bu kadar büyük bir değişikliğe imkânı yok. Ama işte yeni bir sorumluluk almak, çalışma saatlerini yeniden düzenlemek ya da haftaya işle ilgisi olmayan bir uğraş eklemek de küçük ölçekte benzer bir tazelenme sağlayabilir. Zihinsel berraklık üzerine daha uzun bir sohbet için [Kafa Sohbetler'in 47. bölümünü](https://girisimcikafasi.com/podcast/47-bolum/) dinleyebilirsin. ## Yakıtı biten ateş: "burnout" Bugün bu duruma çoğu zaman "tükenmişlik" deniyor. İngilizcesi "burnout", psikoloji literatürüne 1974'te girdi. Alman asıllı Amerikalı klinik psikolog Herbert Freudenberger, madde bağımlılarına hizmet veren ücretsiz bir klinikteki gönüllüleri, kendisi de dahil olmak üzere gözlemledi ve "Staff Burn-Out" adlı makalesini yayımladı. Tarif ettiği belirtiler Newton'ın mektuplarını hatırlatıyordu: bitkinlik, baş ağrısı, uykusuzluk, çabuk öfkelenme. Kelimenin içindeki imge basit: yakıtı biten bir ateş. Dünya Sağlık Örgütü 2019'da tükenmişliği ICD-11'e bir hastalık olarak değil, "mesleki bir olgu" olarak aldı ve başarıyla yönetilemeyen kronik iş stresinin sonucu olarak tanımladı. Üç işareti var: enerjinin tükenmesi, işe karşı zihinsel mesafe ya da sinizm, mesleki etkinliğin azalması. Ateş benzetmesinin bir iyi yanı da var: Yakıtı biten ateş yeniden yakılabilir. Ama önce neyin yaktığını, neyin söndürdüğünü görmek gerekir. ## Son söz Newton'dan yaklaşık iki yüz yıl sonra, sonradan Amerikan psikolojisinin kurucularından biri olacak genç William James de uzun bir karanlık dönemden geçiyordu. 30 Nisan 1870'te defterine, bir gün önce hayatında bir dönüm noktası yaşadığını yazdı ve kendine bir karar verdi: > "My first act of free will shall be to believe in free will." Özgür irademle yapacağım ilk iş, özgür iradeye inanmak olacak. Aynı sayfada, düzen alışkanlıkları oluşmadan ilginç işlere ilerlenemeyeceğini de not etmişti. Senin bu hafta atacağın ilk küçük adım ne olacak: bir saat erken yatmak mı, bir dosta yazmak mı, yoksa yalnızca "iyi değilim" diyebilmek mi? --- # Geleceğin Mesleklerini Merak Ediyor Musunuz? Adres: https://girisimcikafasi.com/gelecegin-mesleklerini-merak-ediyor-musunuz/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2023-08-04 · Kategori: Liderlik ve çalışma hayatı Teknoloji ve çağın getirdikleri ile meslek seçenekleri değişiyor ve gelecekte çok revaçta olacak farklı meslek grupları ortaya çıkıyor. Özellikle günümüzün klasik mesleklerinin aksine daha çok bilime ve teknolojiye yönelik meslekler ön plana çıkacak gibi duruyor. Dijital çağ ile her geçen yeni ürünler ortaya çıkıyor ve teknoloji çeşitlenerek genişliyor. Buna bağlı olarak meslek seçenekleri de çeşitlenmeye başladı bile. Yeni nesil meslekler için İşkur 2018 yılının sonunda ‘geleceğin meslekleri’ araştırmasını tamamladı. İşkur’un bu araştırması meslek kapsamında ezberbozar niteliktedir. Geleceğe yönelik yapılan bu çalışmada teknolojinin gelişimi ve sektördeki açıklar tespit edilmiştir. Aynı zamanda ilerleyen süreçte ortaya çıkabilecek olan açıklar da öngörülerek araştırma tamamlanmış. Araştırma kapsamında 10 yıl sonra sektörde öne çıkabilecek olan meslekler ve gereksinimin artacağı meslekler işverenlere sorulmuştur. Bunun sonucunda da çeşitli yanıtlar alınmıştır. Bu yanıtların büyük bir kısmı dijitale yöneliktir. Özellikle bu alanda İşkur’un çeşitli çalışmaları da olmakta ve gençlere destek olacak yardımları da bulunmaktadır. ![](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/gelecek-1024x576.jpg) ## Geleceğin Meslekleri İşkur’un belirlediği geleceğin meslekleri arasında genel olarak dijital yer alsa da bunun dışında farklı meslek grupları da bulunmaktadır. **Bu meslekler;**-Dijital muhasebe -Dijital reklamcılık -Robot mühendisliği -Yazılım mühendisliği -Siber güvenlik uzmanı -Nanoteknoloji uzmanı -Veri tabanı yöneticiliği -Biyomedikal cihaz teknikeri -Güneş enerji sistemi teknik personeli gibi meslek gruplarıdır. Aynı zamanda günümüzde **robotik kodlama**, **makine öğrenimi**, **süper zeka** alanları da sürekli gündeme geliyor. İlerleyen zamanlarda bu kollardan türeyen alanlarda da çok çeşitli meslek dalları açılabileceği düşünülmektedir. Gençleri bu alanlara yönlendirerek, geleceğe daha faydalı çalışmalar yapma potansiyeli artacaktır. Özellikle yazılım, kodlama alanında küçük yaşlardan itibaren ilgisi olan çocuklara eğitimler verilmektedir ve kendi projelerini yapmalarında yardımcı olunmaktadır. Bu da yeni neslin hem bu alana kazandırılması hem de bilginin kaliteli olmasını sağlamaktadır. ### Siz Olsanız Hangi Mesleği Seçerdiniz? Geleceğin meslekleri arasından hangi mesleği seçmek isterdiniz? Yaşınız gençse bu alanlara yönelmek için geç kalmadınız. Hangisine ilginiz olduğunu keşfettikten sonra o alana yönelebilirsiniz. Çeşitli eğitimlerle kendinizi geliştirebilir ve sektörde söz sahibi olabilirsiniz. İlgi çekici olan bu meslekler eğlenceli olacağa benziyor. Seçim sizin! --- # Kurumsal Bir Firmada Maaşlı Çalışmak mı, Kendi İşinin Patronu Olmak mı? Adres: https://girisimcikafasi.com/kurumsal-bir-firmada-maasli-calismak-mi-yoksa-kendi-isinin-patronu-olmak-mi/ Yayın: 2023-07-29 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Liderlik ve çalışma hayatı 1700'lerin başında Londra'da, St John's Gate'te bir Latince öğretmeni sıra dışı bir iş kurdu: Latince konuşulan bir kahvehane. Richard Hogarth'ın girişimi tutmadı. Borçlarını ödeyemeyince Fleet borçlular hapishanesine kapatıldı ve ancak 1712'de serbest kalabildi. Oğlu William o yıllarda çocuktu. Biraz büyüyünce Ellis Gamble adlı bir gümüş işi gravürcüsünün yanına çırak verildi. Dükkânda esnafın tanıtım kartlarına ve metal eşyalara süsleme kazımayı öğrendi. Çıraklığını tamamlamadı; kendi başına iş yapmaya başladı. 1732'de William Hogarth, Londra'ya gelen genç bir kadının adım adım yıkılışını altı sahnede anlatan *A Harlot's Progress* serisini bastı. Baskıları bir yayıncıya ya da varlıklı bir koruyucuya bırakmadı. Doğrudan halka, önceden toplanan aboneliklerle sattı. Tate'in araştırmasına göre ilk korsan kopya, Hogarth baskıları abonelerine teslim ettikten bir haftadan biraz fazla sonra piyasadaydı. Hogarth şikâyet etmekle yetinmedi, Parlamento'da yasal koruma için uğraştı. Yeni serisi *A Rake's Progress* hazırdı ama yayımlamayı erteledi. Bugün "Hogarth Yasası" diye anılan gravür telif yasası Haziran 1735'te yürürlüğe girdi. Görsel eserleri ele alan ilk telif yasası sayılır. Hogarth yeni serisini ancak bundan sonra bastı. Hikâyenin sürprizi sonda. 1757'de, ömrünü bağımsız çalışarak geçirmiş aynı Hogarth, sarayda maaşlı bir makamı kabul etti: kralın resmî boyacı ve ressamı, "Serjeant Painter". Makamın resmî yıllık ücreti yalnızca 10 sterlindi. Ama makam, kraliyet binalarının, arabalarının, sancaklarının boyanması ve yaldızlanması işini ona tekel olarak veriyordu. William Hogarth Trust'ın aktardığına göre ilk yıl bu işten 400 sterlin kazandı, 1761'de kazancı 982 sterline çıktı. ## Belki de soru yanlış soruluyor Üniversitenin son yılında, ilk işinin üçüncü yılında ya da bir terfiden hemen sonra aynı soru gelir: kurumsal bir firmada maaşlı çalışmaya devam mı, yoksa kendi işini kurmak mı? Hogarth'ın hayatı, bunun iki şıklı bir sınav sorusu olmadığını gösteriyor. Babasının batışını gördü, kendi işini kurdu, hayatının sonunda maaşlı bir makam aldı. Her dönemde başka bir şey öğrendi. ### Maaşlı çalışmanın sana verdikleri Kurumsal bir iş düzenli gelir, sosyal güvence ve en önemlisi başkasının imkânlarıyla öğrenme fırsatı sunar. Hogarth kazıma tekniğini Gamble'ın dükkânında öğrendi. Bir şirkette satışın, bütçenin, ekip yönetiminin nasıl işlediğini içeriden görmek, ileride kendi işini kurarsan en değerli sermayen olabilir. Bedeli ise kararların çoğunun senin elinde olmaması ve kazancının bir tavanı bulunmasıdır. ### Kendi işinin sana verdikleri Kendi işinde kuralları sen koyarsın: ne yapacağına, kime satacağına, hangi fiyatla çalışacağına sen karar verirsin. Ama risk de tümüyle senindir. Richard Hogarth'ın kahvehanesi, ilginç bir fikrin tek başına yetmediğini hatırlatır. Kapanan girişimlerin hikâyelerini [Girişim Mezarlığı](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/)'nda okumak, bu riski romantize etmemek için iyi bir egzersiz. ### Karar vermeden önce kendine sor - Hiç gelir gelmezse kaç ay idare edebilirim? - Fikrim için bugün para ödemeye hazır tek bir müşteri var mı? - Bu işi yapmak için eksik olan becerim ne ve onu en hızlı nerede öğrenirim? - Kaybedersem geri dönebileceğim bir kapı var mı? ### Üçüncü yol: köprüyü yakmadan geç Wisconsin-Madison Üniversitesi'nden Joseph Raffiee ve Jie Feng'in 2014'te yayımladığı araştırma dikkat çekici bir sonuç verdi. İşini bırakmadan girişimini başlatan ve iş kendini göstermeye başlayınca tam zamana geçenlerin başarısız olma olasılığı, doğrudan atlayanlardan yüzde 33 daha düşüktü. Maaşlı iş bazen girişimin en güvenli tohum yatağıdır. Tek şart, iş sözleşmendeki rekabet yasağı ve fikri mülkiyet maddelerini baştan okumuş olmak. Hogarth'ın yasayı beklediği gibi: önce hakkını güvenceye al, sonra yayımla. ## Maaş geçimdir, patron babadır Türkçedeki "maaş", Arapça "maʿāş"tan gelir: yaşam, geçim, birine geçinmesi için ödenen para. Kökünde yaşamak anlamına gelen bir fiil var. Yani maaş, kelimenin tam anlamıyla hayatı sürdürme parasıdır. "Patron" ise Latince "patronus"tan, o da "pater", yani babadan gelir: koruyan, kollayan. İngilizcede 14. yüzyılın sonlarından itibaren sanatçıları ve kurumları parasıyla, nüfuzuyla destekleyen kişiye patron denmeye başlandı. 1600 civarında ise kelime yeni bir anlam daha kazandı: düzenli müşteri. Hogarth'ın çağdaşı Samuel Johnson, 1755'te yayımlanan sözlüğünde bu kelimeyi tanımlarken acı bir ek yaptı: patron, çoğunlukla küstahlıkla destekleyen ve karşılığını dalkavuklukla alan bir zavallıydı. Hogarth ise tek bir patronun yerine çok sayıda küçük patron koydu: abonelerini. Kendi işinin patronu olmak da belki buna benzer. Kimseye bağlı olmamak değil, kime bağlı olacağını seçebilmek. ## Son söz Danimarkalı düşünür Søren Kierkegaard 1843'te günlüğüne şunu yazdı: > "Felsefenin söylediği gerçekten doğru: hayat geriye doğru anlaşılmalıdır. Ama bu yüzden öbür ilke unutulur: hayat ileriye doğru yaşanmalıdır." Hogarth'ın hayatındaki her dönemeç, bugün geriye bakınca anlamlı görünüyor. O dönemeçlerin içindeyken hiçbiri o kadar açık değildi. Senin önündeki seçim de öyle. Asıl soru belki de hangisinin daha güvenli olduğu değil: on yıl sonra geriye baktığında, hangi yolun sana daha çok şey öğretmiş olmasını isterdin? --- # 10 Adımda Reklamsız Instagram Hesabını Büyüt (Bol Etkileşim Taktikli) Adres: https://girisimcikafasi.com/10-adimda-reklamsiz-instagram-hesabini-buyut-bol-etkilesim-taktikli/ Yayın: 2023-07-29 · Güncelleme: 2023-08-04 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım Reklamlara bir kuruş harcamadan Instagram daha fazla takipçi edinin. Herkes Instagram’da nasıl büyüyeceğini bilmek istiyor ve size bildiğim sırları aktarmak için buradayım: Bunu yapmanın yolu bol etkileşimli bir takipçilerden geçiyor. Söyleyeceklerinizle ilgilenmiyorlarsa, çok sayıda takipçiye sahip olmak anlamsızdır. Boşa gidecek parası olan herkes takipçilerini artırmak için birkaç bot alabilir, ancak bu bot takipçileri etkileşim yaratmaz. Instagram algoritması, kullanıcıların sık sık etkileşimde bulunduğu hesaplara bağlı olarak bir kullanıcının ana sayfasındaki gönderilere öncelik verir ve hesabınız, sizinle etkileşim kurmayan takipçilerden oluşan hayalet bir kasabaysa, algoritma bundan hoşlanmayacaktır. Bu nedenle, ürününüzü tanıtmak için büyük paralar ödemeden önce, bir adım geri atmanız ve öncelikle sizi seven bir hayran kitlenizin olduğundan emin olmanız gerekir. ## Instagram Algoritması Nasıl Çalışır? Bol etkileşimli Instagram büyüme tüyolarımıza girmeden önce, Instagram algoritmasının nasıl çalıştığını anlamanız gerekir. Bununla ilgili çok fazla spekülasyon var, ancak sosyal medya platformu, “Akışınızdaki fotoğraf ve videoların sırası, içerikle ilgilenme olasılığınız, gönderen kişiyle olan ilişkiniz ve güncelliği temel alınıyor” şeklinde bir açıklama yaptı. 2018 yılında TechCrunch Instagram tarafından düzenlenen bir basın toplantısında **algoritmanın **ayrıntılarını bildirdi. - **İlgi Alanı** – Instagram, benzer içerikle ilgili geçmiş davranışlarınıza dayalı olarak size içerik sunmaya çalışır. - **İlişki – **Algoritma, beğeniler ve yorumlar gibi düzenli olarak etkileşimde bulunduğunuz hesaplardan gelen gönderilere öncelik verir. - **Zamanlılık –** Yeni gönderiler eski gönderilere göre önceliklidir. Basitçe söylemek gerekirse, bir hesapla düzenli olarak etkileşime giriyorsanız, algoritma bunu alacak ve onu sıranın önüne getirecektir. İşte bu, Instagram’ın gizemli algoritması. Size seveceğinizi düşündüğü şeyleri göstermek istiyor. # Takipçi Sayınızı Büyütmek için Instagram Büyüme Hileleri ### 1. Instagram Hikayelerinden En İyi Şekilde Yararlanın Instagram tarafından yayınlanan bir araştırmada, günlük olarak 500 milyondan fazla kullanıcının Instagram hikayeleri izlediği tespit edildi. Bu, Instagram’ın kullanıcı tabanının yarısı! Bu 24 saatlik fotoğraflar ve videolar aracılığıyla işletmenize samimi bir bakış açısı katabilirsiniz. - Takipçilerinizin sizinle etkileşim kurmasını sağlayan hikayelerin sunduğu çok sayıda çıkartmadan yararlanın. Anket yapmak, soruları yanıtlamak, DM göndermelerini sağlamak ve hatta testler bile katılımı artırmanın basit ve eğlenceli yollarıdır. Bir Soru-Cevap etkinliği düzenlemek, sizi fazlasıyla yorabilir ancak bu, müşterileriniz ve takipçilerinizle doğrudan konuşmak için bir şanstır. Soru-Cevap, “Bize her şeyi sorun!” gibi markanız ile ilgili bir şey olabilir. “Bugün moraliniz nasıl” gibi genel sorularda olabilir. **Bonus öneri:** Takipçilerinize bir soru sorarak onlardan yanıt isteyebilir gelen yanıtları hikayenizde paylaşabilirsiniz. Bilgi yarışması düzenlemek etkileşimi artırmak için eğlenceli bir yoldur. Aynı zamanda piyasa araştırması için kullanılabilir. Diyelim ki yeni bir kahve aromalı mum çıkartacaksınız. Takipçilerinize birkaç koku seçeneği vererek bir anket düzenleyebilirsiniz. Takipçilerinizin çoğu kahve yerine tarçın kokusunu seçiyorsa belki bir sonraki adımda tarçın kokusunu piyasaya çıkarmayı düşünebilirsiniz. Geri sayım etiketi, en az etkileşim alandır. Ancak yaklaşan bir lansman için heyecan yaratmaya yardımcı olur. İyi bir markalaşma sağlamak için bazı önemli hashtagler ve sözler ile ortaya çıkarttığınızda mükemmel başarı sağlayabilirsiniz. - **Herhangi bir takipçi sizden bahsederse veya sizi etiketlerse, bu içeriği bir gönderi veya hikayeler aracılığıyla paylaştığınızdan emin olun.** Herkes biraz tanınmayı sever işte bu yüzden sizden bahseden kişileri hikâye veya gönderi aracılığı ile paylaştığınız zaman yeni paylaşımlar için bütün takipçileri sizi paylaşmaya teşvik etmiş olursunuz. Ayrıca hikayenizde başka markaların içeriklerini paylaşabilirsiniz böylece kendinize güzel bir ağ sağlamış olabilirsiniz. Ayrıca bu instagram gözünde aktif bir kullanıcı olduğunuz anlamına gelecektir. Bu sayede sürekli güncel kalacaksınız. Konum etiketleri ve hashtag’ler, sizi takip etmeyen kullanıcıların markanız hakkında bilgi edinmelerine yardımcı olur. Konum etiketlerini sıklıkla kullanabilirsiniz. ### 2. Bir IGTV Videosu veya Reels Videosu Paylaşın Instagram’ın video içeriğine öncelik verdiği bir sır değil. Özellikle Instagram, **Tiktok **ile baş edebilmek adına Reels videolarını fazla öne çıkartıyor. Daha fazla takipçi elde etmek ve etkileşim sağlamak için Reels videolarına özen gösterin. ### 3. Kendi Takipçilerinizi Büyütmek için Influencer’lar ile Çalışın Bütçenize göre farklı büyüklükteki influencer ile çalışabilirsiniz. Ancak size tavsiyem büyük takipçili hesaplara çok para vermek yerine mikro-influencerlar ile çalışabilirsiniz. Mikro-influencerlar takipçileri ile daha çok etkileşim içinde oldukları için çalışmanız daha iyi sonuçlar alabilir. Özellikle hesabınız yeni ve influencer çalışmalarına ilk defa başlıyorsanız sizin için en uygun olan Mikro-influencerlar olacaktır. Peki mikro-influencer nasıl bulunur? - **Etiketlendiğiniz gönderilere bakın.** Zaten sahip olduklarınızla çalışmak her zaman daha iyi olacaktır. Markanız hakkında daha önce herhangi bir mikro influencer bahsedip bahsetmediğini etiketlendikleriniz arasından arama yaparak bulabilirsiniz. - **Nişinizdeki popüler hashtag’leri arayın.** En iyi içeriğe göz atın ve hesaplardan herhangi birinin markaya uygun olup olmadığına ve birlikte çalışmanın iyi olup olmadığına bakın. - **Önerilen hesaplara bakın.** Mikro-influencer kişilere e-posta göndermek, onları aramak veya mesaj atmak yerine DM üzerinden iletişime geçmenizi öneririz. DM kutusunu kullanarak onlarla iletişime geçtiğinizde, markanızın uygun olup olmadığını görmek için sayfanızı hızlı bir şekilde kontrol edebilirler. Nakit ödeme yapamıyorsanız bile, influencer’larla başka şekillerde iş birliği yapabilirsiniz. Markaların bir gönderi karşılığında mikro influencer’lara ücretsiz ürün göndermesi yaygındır. **Mikro-influencer’lar** işletmeniz hakkında paylaşımda bulunduğunda, onlardan sizi etiketlemelerini isteyin. Ek olarak hem influencer için hem de marka için en iyi sonucu verme eğiliminde olduğundan, uzun vadeli ilişkilere odaklanın. Bunun tek seferlik bir çalışma olduğu konusunda endişelenmek yerine, influencerlar genellikle gelecekte markanızla çalışacaklarını bilmeyi tercih ederler. Çalışma yapacağınız zaman tekrar tekrar çalışabileceğiniz güvenilir kişilerden oluşan sabit bir havuzunuz varsa, sürekli reklam çalışması yapacak kişi aramakla zaman kaybetmek zorunda kalmazsınız. ### 4. Çapraz Tanıtım Yaparak Instagram Hesabınızı Büyütün Takipçi sayınızı artırmak istiyorsanız, Instagram hesabınızı tanıtmak için her fırsatı değerlendirmelisiniz. Nişinizdeki popüler hashtag’leri takip edin. Hashtag’leri takip ettiğinizde, o hashtag’leri kullanan gönderiler, tıpkı bir hesabı takip ettiğinizde olduğu gibi, ana sayfanızda görünmeye başlar. Buradaki avantaj, kolayca görebilirsiniz bu sayede bunlara beğeni ve yorum yapabilirsiniz. Her fırsatta instagram hesabınızı göstermeyi unutmayın. Web sitenize belirgin ikon halinde eklemeyi unutmayın, ayrıca mağazanız varsa mağaza içinde belirli alanlara hesabınızın ismini yazıp hatırlatma yapabilirsiniz. ### 5. Diğer Instagram Hesaplarıyla Etkileşim Kurun Belki de instagram algoritması için en önemli kuraldır. Instagram, hangi gönderileri beğendiğiniz ve hangi hikayeleri sıklıkla izlediğiniz gibi şeylere bakar. Başkalarının içeriğinde ne kadar aktif olursanız, kendi içeriğinizin insanların akışlarında o kadar fazla gösterilme olasılığı artar. Instagram beğeni, yorum ve takip etmek için üçüncü parti uygulamaları kullanan hesapları tamamen çöp ediyor. Bu nedenle, her şeyi orijinal tutmak için bu işlemleri manuel olarak yapın. Manuel olarak yaptığınız zaman hem takipçi kitlenizi yakından tanıyacak hem de en doğru iletişim dilini öğrenmiş olacaksınız. Tüm yorumlara, DM’lere ve paylaşımlara yanıt vermek için zaman ayırın. Bir takipçiniz gönderilerinize yorum yapmak için zaman ayırırsa, sadece “Teşekkür ederim” demek için bile olsa onlara yanıt verin. İnsanlar, tanınma ile ödüllendirilirlerse, markanızla etkileşime devam etme olasılıkları çok daha yüksektir. Diğer hesapların gönderilerine gerçek yorumlar bırakın. Takipçinizin gönderilerine, takipçiniz olmasını istediğiniz kişilere veya sizinkine benzer markalara manuel olarak yorum yapın. Ve bu yorumların gerçek olduğundan ve sohbete katkıda bulunduğundan emin olun. Yorumları “vay be”, “şahane” gibi bot olduğunuza yönelik değil içerik ile alakalı yorumda bulunmaya çalışın. ### 6. Hashtag’leri Akıllıca Kullanın Hashtag konusunda milyonlarca teori vardır. Ancak burada tamamen sizin ihtiyacınıza yönelik bir strateji belirlemeniz gerekmektedir. Instagram, **“shadowbanning”** efsanesini çürüttü, bu yüzden olabildiğince çok hashtag kullanmaktan çekinmeyin (maksimum 30). Ancak 30 tane kullanmak içinde alakasız hashtagleri kullanmayın. Hesabınız doğrultusunda olabildiğince doğru hashtagleri kullanmaya özen gösterin. Çoğu yönetmiş olduğum markada nokta atışı bir liste yaptığım zaman maksimum 15 hashtag kullanıyordum. Hashtaglerin kullanılma yeri size göre değişebilir çoğu kişi açıklama kısmında gizlemeye çalışıyor ancak uzun bir açıklamanız mevcutsa bunların arasına da ekleyebilirsiniz. Ayrıca markalı bir hashtag oluşturmayı da düşünmelisiniz. Markanıza özel bir hashtag yaptığınızda iki şey olur: - Marka bilinirliğini artıracaksınız. - Bir sonraki bölümde bahsedeceğimiz, paylaşılacak kullanıcı tarafından oluşturulan içeriği bulmanız daha kolay olacaktır. Gratis’in #güzelbakkendine hashtag’ine bir göz atın. Sadece başkalarının markanız ve hesabınız hakkında neler paylaştığını takip etmenize yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda mini topluluk veya takipçi kitlesi oluşturmuş olursunuz. ### 7. Kullanıcı Tarafından Oluşturulan İçeriği (UGC) Teşvik Edin Yukarıda bahsedilen markalı hashtag’lerle ilgili olarak, kullanıcı tarafından oluşturulan içeriğe teşvik etmenin yollarını bulun. Fiziksel bir ürününüz varsa, müşterilerinizi Instagram’da sizi takip etmeye, siparişlerinin bir fotoğrafını paylaşmaya ve markalı hashtag’inizi kullanmaya teşvik siparişin yanına ufak bir **hediye **ve kart ekleyebilirsiniz. Yine başka şekilde bir mağazanız mevcutsa mağazanın bir duvarına takipçilerinizden gelenler bölümü yapabilirsiniz. Ayrıca çeşitli etkinlikler ve çekilişler düzenleyerek takipçilerinizin rekabet etmesini sağlayabilirsiniz. ### 8. Öne Çıkan İçerik Oluşturun Instagram hesabınızı büyütmek için kalabalığın arasından sıyrılan içerikler oluşturun. İçerik üretmek için değil gerçekten hoşunuza giden içerikler çıkartın. Takipçiler gerçekten öylesine atılan içerikleri anlayabiliyor ve böyle olduğu zaman hesabınız hızlıca kan kaybetmeye başlıyor. Aynı konsepte olduğunuz sayfalar varsa bunlardan ayrı şeyler yapmaya özen gösterin. Örneğin bir yabancı bir karavanlı gezgin vardı baktığımız zaman çok fazla bu tipte hesap mevcut ancak herkes genelde köpek ya da kedisiyle gezmekte bu kişi ise yılan ile birlikte geziyordu. Bu yaptığı farklılık sayesinde çok fazla Instagram ve Youtube hesabında çok fazla takipçi kitlesine ulaştı. Yılanlı bir karavanda yaşamak gibi sıra dışı bir şey yapmak zorunda olmasanız da işinizi benzersiz kılan şeyi bulmanız gerekir. Instagram içeriğine benzersiz bir açıdan nasıl yaklaşabileceğinizi öğrenmek için rakiplerinizi araştırın. Instagram’da ne tür gönderiler yayınlıyorlar? Hangileri daha çok beğeni ve yorum alıyor? Rakiplerinizin IGTV kanalları var mı? Eğer öyleyse, videoları ne hakkında? Rakiplerinizin Instagram hesaplarını analiz ederken, onların yanlış yaptıkları ya da yapmadıkları boşluklara bakmaya özen gösterin. ### 9. Instagram’da Kendi Hesabınıza Bakın Sizi belirli **Instagram **hesaplarına çeken nedir? Kişisel bir hesabınız varsa, kaydettiğiniz gönderilere bakın. Hangi gönderileri beğendiniz ve yorum yaptınız? Biraz öz eleştiri yapın ve ardından ideal müşterinizin de seveceği gönderiler yayınlamak için bu öğrendiklerinizi işletme içeriğinize nasıl uygulayabileceğinizi görün. Nasıl öne çıkabileceğiniz hakkında beyin fırtınası yapın. Rakiplerinizi, müşteri kimliğinizi ve kendi Instagram aktivitenizi göz önünde bulundurarak bu kalabalık platformda nasıl öne çıkabilirsiniz? Kullanıcılara sizi takip etmeleri ve gönderilerinizle etkileşim kurmaları için bir neden verecek benzersiz bir açı, yeni bir bakış açısı bulun. ### 10. Öne çıkanları ve rehber sekmesini kullanın İyi etkileşim alan hikayelerinizi, işletmenizde sürekli aynı olan süreçleri ve ofis gezintileri gibi içeriklerinizi öne çıkartılanlar bölümünde yer verebilirsiniz. Bir butik işletmeyseniz öne çıkarılanlar kısmında mutlaka müşterilerinizden gelen geri dönüşlerin yer almasına özen gösterin. Öne çıkarılanlar kısmı ne kadar çok olursa o kadar profilinizde kişi kalacak ve vakit geçirecektir. Ayrıca rehber sekmesine içeriklerinizi ekleyerek eskimeyecek içeriklerinizi gösterebilirsiniz. --- # Takip Etmeniz Gereken 15 Türk Linkedin Influencerı 2024 Adres: https://girisimcikafasi.com/takip-etmeniz-gereken-15-turk-linkedin-influenceri-2023/ Yayın: 2023-07-29 · Güncelleme: 2024-10-03 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım LinkedIn, iş dünyasında etkili bir ağ oluşturmanın ve profesyonel gelişiminizi desteklemenin önemli bir platformudur. Türkiye’de de birçok etkileyici kişi, **LinkedIn üzerinden içerikler** paylaşarak ve iş dünyasındaki deneyimlerini aktararak birçok takipçiye ulaşmaktadır. Bu influencerlar, kendi sektörlerinde uzmanlaşmış, ilham verici ve bilgi dolu içerikleriyle LinkedIn kullanıcılarının dikkatini çekmekte ve onlara yol göstermektedir. Bu yazımızda, **Türkiye’deki LinkedIn influencerları **arasından takip etmeniz gereken 20 kişiyi sizler için derledik. Bu influencerlar, farklı sektörlerde başarılı kariyerlere sahip, liderlik yetenekleriyle tanınmış ve LinkedIn’de aktif olarak içerik üreten kişilerdir. Sizler için sektörlerinde öne çıkan ve ilham verici içerikleriyle ön plana çıkan bu **20 Türk LinkedIn influencerını** tanıtacağız. Bu influencerları takip ederek, iş dünyasındaki trendleri yakalayabilir, kariyerinizi geliştirebilir ve sektördeki güncel gelişmelerden haberdar olabilirsiniz. Hazırsanız, Türkiye’deki etkileyici LinkedIn influencerlarına bir göz atalım! ### 1. Sertaç Doganay Sertaç Doğanay bir düşünce lideridir. Teknoloji ve Sürdürülebilirlik İletişimcisidir. Linkedin’de 194,642 takipçisi bulunmaktadır. Sertaç Doganay’ı takip etmek için linke tıklayınız: [https://www.linkedin.com/in/sertacdoganay/](https://www.linkedin.com/in/sertacdoganay/) ### 2.Beyhan Budak Beyhan Budak Klinik Psikolog, konuşmacı ve yazardır. Linkedin’de 168,541 takipçisi bulunmaktadır. Berhan Budak’ı takip etmek için linke tıklayınız: [https://www.linkedin.com/in/beyhanbudak/](https://www.linkedin.com/in/beyhanbudak/) ### 3. Kaan Gülten Kaan Gülten Dijital Pazarlama, Girişimcilik, Süper zeka gibi alanlarda içerik paylaşımı yapmaktadır. Linkedin’de 71,301 takipçisi bulunmaktadır. Kaan Gülten’i takip etmek için linke tıklayınız: [https://www.linkedin.com/in/kaangulten/](https://www.linkedin.com/in/kaangulten/) ### 4.Zeynep Kömürcü Bulut Zeynep Kömürcü Bulut dijital pazarlama, girişimcilik, hikaye yazarlığı gibi birçok alanda içerik üretmektedir. Linkedin’de 55,138 takipçisi bulunmaktadır. Zeynep Kömürcü Bulut’u takip etmek için linke tıklayınız: [https://www.linkedin.com/in/zeynepkomurcu/](https://www.linkedin.com/in/zeynepkomurcu/) ### 5. Leyla Alaton Leyla Alaton kadın hakları, kadının güçlenmesi, girişimcilik gibi konularda aktif ve popüler bir konuşmacıdır. Alarko Holding’den bağımsız olarak kendi şirketi Megatrend Halkla İlişkiler Danışmanlık Şirketi’ni kurmuştur. Linkedin’de 130,622 takipçisi bulunmaktadır. Leyla Alaton’u takip etmek için linke tıklayınız: [https://www.linkedin.com/in/leyla-alaton-27849778/](https://www.linkedin.com/in/leyla-alaton-27849778/) ### 6.Pınar Kaçar Özkent Pınar Kaçar Özkent Eğitmen, konuşmacı ve mentor olarak çalışarak binlerce profesyonelin bakış açılarını genişletip kariyer gelişim yolculuklarına destek olan Pınar Kaçar Özkent, birçok kurum için eğitim ve seminerler düzenlemekte. Linkedin’de 165.000 takipçisi bulunmaktadır. Pınar Kaçar Özkent’i takip etmek için linke tıklayınız: [https://www.linkedin.com/in/p%C4%B1narozkent/](https://www.linkedin.com/in/p%C4%B1narozkent/) ### 7. Erol Bilecik Erol Bilecik Türkiye’nin ilk bilgisayar mühendisleri arasında yer alan Erol Bilecik, TUSİAD’ın başkanıdır. 1989 yılında İndeks Bilgisayar A.Ş.’yi kuran Bilecik, aynı zamanda firmanın genel müdürüdür. Linkedin’de 30.000 takipçisi bulunmaktadır. Erol Bilecik’i takip etmek için linke tıklayınız: [https://www.linkedin.com/in/erol-bilecik-96982b1b/](https://www.linkedin.com/in/erol-bilecik-96982b1b/) ### 8.Erkan Ayan Erkan Ayan; Türkiye’nin önde gelen şirket ve holdinglerinde uzman, yönetici ve üst düzey yönetici, yönetim kurulu üyesi, denetim kurulu üyesi, murahhas aza, danışman olarak görev yapmıştır. İşletmecilik, uluslararası finansman, mali işler, proje yönetimi ve kalite alanlarında yetkinlik sahibidir. Linkedin’de 83.000 takipçisi bulunmaktadır. Erkan Ayan’ı takip etmek için linke tıklayınız: [https://www.linkedin.com/in/erkan-ayan-2b845b67/](https://www.linkedin.com/in/erkan-ayan-2b845b67/) ### 9. Serhat TATLI Değişim Doktoru markasının sahibi olan Dr. Serhat Tatlı; bu marka kimliğiyle üst düzey liderlik, strateji ve değişim yönetimi danışmanlığı yapıyor. Linkedin’de 98.000 takipçisi bulunmaktadır. Serhat Tatlı’yı takip etmek için linke tıklayınız: https://www.linkedin.com/in/serhattatli/ ### 10. Levent Ozbilgin Levent Özbilgin 2020 yılının Ekim ayından bu yana Microsoft Türkiye Genel Müdürü olarak görev yapıyor. Linkedin’de 67.000 takipçisi bulunmaktadır. Levent Ozbilgin’i takip etmek için linke tıklayınız: [https://www.linkedin.com/in/leventozbilgin/](https://www.linkedin.com/in/leventozbilgin/) ### 11. Damla Ömür Tantekin LinkedIn’de iki buçuk yıldır, her pazar günü bir yazı yayınlıyor. Linkedin’de 89.000 takipçisi bulunmaktadır. Damla Ömür Tantekin’i takip etmek için linke tıklayınız: [https://www.linkedin.com/in/damlatantekin/](https://www.linkedin.com/in/damlatantekin/) ### 12. Hülya Mutlu İş hayatı boyunca insan kaynakları, kalite, müşteri ilişkileri ve kurumsal sosyal uygunluk alanlarında çalışmıştır. Bu alanlarda hem uygulayıcı hem eğitimci hem de denetçi olarak farklı rolleri vardır. Linkedin’de 159,531 takipçisi bulunmaktadır. Hülya Mutlu’yu takip etmek için linke tıklayınız: [https://www.linkedin.com/in/hulyamutlu/](https://www.linkedin.com/in/hulyamutlu/) ### 13. Ahmet Şerif İzgören Ahmet Şerif İzgören, kişisel gelişim üzerine kitaplar yazmış Türk yazar. Linkedin’de 131,531 takipçisi bulunmaktadır. Ahmet Şerif İzgören’i takip etmek için linke tıklayınız: [https://www.linkedin.com/in/ahmet%C5%9Ferifizg%C3%B6ren/](https://www.linkedin.com/in/ahmet%C5%9Ferifizg%C3%B6ren/) ### 14. İnan Acılıoğlu Liderlik, dijital dönüşüm, üst düzey yönetici mentorü vb. gibi içerikleri ile paylaşım yapmaktadır. Linkedin’de 73,531 takipçisi bulunmaktadır. İnan Acılıoğlu’nu takip etmek için linke tıklayınız: [https://www.linkedin.com/in/inanacilioglu/](https://www.linkedin.com/in/inanacilioglu/) ### 15. Serkan Koç Girişimcilik, Eticaret vb. gibi içerikleri ile paylaşım yapmaktadır. Linkedin’de 51,531 takipçisi bulunmaktadır. Serkan Koç’u takip etmek için linke tıklayınız: [https://www.linkedin.com/in/serkan-ko%C3%A7-43a042a/](https://www.linkedin.com/in/serkan-ko%C3%A7-43a042a/) --- # Girişimcilik, Gençlerin Üniversiteye Bakışını Değiştiriyor Adres: https://girisimcikafasi.com/girisimcilik-genclerin-universiteye-bakisini-degistiriyor/ Yayın: 2023-07-29 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Girişimci düşünce ve eylem "Demek ki Kazan Üniversitesi'ne okumaya gidiyorum, daha azına değil." Maksim Gorki'nin 1923'te yayımlanan anı kitabı bu cümleyle açılır. Yıl 1884'tür. Gorki henüz on altı yaşındadır ve adı hâlâ Aleksey Peşkov'dur. Fikri ona N. Yevreinov adlı bir lise öğrencisi aşılamıştı. Gorki'yi hep elinde kitapla gören Yevreinov, onda "bilime olağanüstü yetenek" olduğuna inanıyordu. Plan hazırdı: Kazan'da onun yanında kalacak, sonbahar ve kış boyunca lise derslerini tamamlayacak, "birkaç" sınav verecek, devlet bursu alacak ve beş yıl sonra bilim insanı olacaktı. Gorki'nin yıllar sonraki alaycı notuna göre her şey çok basitti, çünkü Yevreinov on dokuz yaşındaydı ve iyi kalpliydi. Üniversitenin kapısından hiç giremedi. Kazan'da ayakta kalmak için iş buldukça çalıştı; bir kışı bir fırının bodrumunda geçirdi. Bu yıllarda şehrin en iyi yasak ve nadir kitap kütüphanesine sahip bakkal Andrey Derenkov'la tanıştı. Derenkov'un evinin asıl sahipleri üniversiteden, ilahiyat akademisinden ve veteriner enstitüsünden gelen öğrencilerdi: gazete makaleleriyle, yeni okunmuş kitaplarla sürekli heyecanlanan, Rusya'nın geleceğini dert edinen gürültülü bir kalabalık. Dükkânın küçük geliri, yardım bekleyen insanlara ve işlere yetmeyince Derenkov bir fırın açtı. Hesaplara göre dükkân, dönen her rublede en az yüzde otuz beş kazandıracaktı. Gorki fırıncı yardımcısı oldu. Her sabah koca bir sepeti çörekle doldurup ilahiyat akademisine, öğrencilerin sabah çayına koşuyordu. Üniversiteye giremeyen çocuk, üniversitelilere ekmek satıyordu. O kadar istiyordu ki şunu yazacaktı: Biri ona "Git oku, ama bunun için her pazar seni Nikolayevskaya Meydanı'nda sopayla döveceğiz" dese, büyük ihtimalle kabul ederdi. Anı kitabının adı ise o bodrumlara, sokaklara ve ekmek sepetlerine göndermedir: "Benim Üniversitelerim". ## Bugünün Yevreinov'ları Bugün gençlerin önünde iki zıt vaat var. Biri Yevreinov'unki kadar düz: iyi bir üniversite, iyi bir diploma, güvenli bir hayat. Öteki sosyal medyada dolaşan başarı hikâyelerinden geliyor: okulu bırak, şirketini kur. Salgın döneminde eğitimin tamamen ekrana taşınması, birçok genci "boşuna mı okuyorum" sorusuyla baş başa bıraktı. Girişimci Kafası'nın kurucusu Kaan Gülten'in gözlemi bu değişimi özetliyor: Dijitalde fikir olarak başlayıp büyüyen, yeni ekip arkadaşı arayan erken aşama girişimler için diploma ve eğitim seviyesi eskisi kadar belirleyici değil; kişisel gelişim, yaratıcılık, ekip içi uyum ve yenilikçi fikirler öne çıkıyor. Ama Gorki'nin hikâyesi iki vaadi de boşa çıkarıyor. Ne diploma tek başına bir gelecek garantisi, ne de okulsuzluk bir başarı reçetesi. Asıl soru, öğrenmeyi nerede ve nasıl yaptığın. ### Üniversiteyi bir bina değil, bir çevre olarak kullan Gorki'nin gerçek üniversitesi, öğrencilerle dolu bir bakkalın arka odasıydı. Kampüs de derslikten ibaret değil: kulüpler, topluluklar, projeler, hocaların ofis saatleri, belki de gelecekteki kurucu ortağın. Okuyorsan bu çevreyi bilinçli kullan. ### Okurken üret Derenkov'un fırını, bir ihtiyacı karşılamak için kurulmuş küçük bir girişimdi ve müşterisi hemen yanındaki öğrencilerdi. Bugün aynı şeyi çok daha düşük bütçeyle yapabilirsin: bir e-ticaret denemesi, bir içerik kanalı, kampüse yönelik bir hizmet. Okulla girişim arasında seçim yapmak zorunda değilsin; ikisi aynı anda bir laboratuvar olabilir. ### Diplomayı değil, gösterebildiğini biriktir Belgeler bir kapıyı açabilir ama içeride seni tutan, gösterebildiğin iştir. Yaptığın projeleri, yazdığın kodu, kurduğun küçük işi, öğrendiklerini bir yere kaydet. Maaşlı iş ile kendi işin arasında kararsızsan [bu yazı](https://girisimcikafasi.com/kurumsal-bir-firmada-maasli-calismak-mi-yoksa-kendi-isinin-patronu-olmak-mi/) soruyu iki tarafıyla ele alıyor. ### Bırakma kararını hikâyelere göre verme Okulu bırakıp dev şirket kuranların hikâyesi çok anlatılır; bırakıp kaybolanlarınki anlatılmaz. Karar vereceksen elinde çalışan bir fikir, ödeme yapan birkaç müşteri ve geri dönüş planı olsun. ## Üniversite aslında bir loncaydı "Üniversite" kelimesi Latince "universitas"tan gelir: bütün, topluluk, birlik. Tarihçi Charles Homer Haskins'in 1923'te yazdığı gibi, kelimenin evrenle ya da bilginin evrenselliğiyle hiçbir ilgisi yoktur. Yalnızca bir grubun bütününü anlatır; berberler mi, marangozlar mı, öğrenciler mi, fark etmez. Ortaçağda bu ad, Bologna'da ve Paris'te öğrencilerin ve hocaların haklarını korumak için kurdukları birliklere verildi. Bologna'da ilk birlik, şehre uzaktan gelen öğrencilerin kurduğu bir dayanışma loncasıydı. Kira ve temel ihtiyaç fiyatlarını şişiren şehirliye karşı topluca şehri terk etmekle tehdit ettiler; sonunda konut ve kitap fiyatlarını kendi temsilcileri aracılığıyla belirleme gücünü elde ettiler. Sonra sıra hocalara geldi. Haskins'in aktardığı 1317 tarihli tüzüklere göre hoca izinsiz tek bir gün bile derse gelmezlik edemez, şehirden ayrılacaksa geri döneceğine dair teminat bırakırdı. Olağan bir derste beş dinleyici toplayamazsa derse hiç gelmemiş gibi ceza öderdi. Derse zille başlar, bir sonraki zilden en geç bir dakika sonra çıkardı. Bir bölümü atlamak yasaktı. Yani ilk üniversite, parasının karşılığını isteyen öğrencilerin örgütlenmesiydi. Bugün diplomanın değerini sorgulayan gençler aslında yeni bir şey yapmıyor; üniversitenin kuruluş fikrine geri dönüyor. ## Son söz Montaigne, Denemeler'in çocukların eğitimini anlattığı bölümünde bunu dört yüz yılı aşkın bir süre önce yazmıştı: > "Ezbere bilmek, bilmek değildir; belleğe emanet edileni saklamaktır. Gerçekten bildiğimiz şeyi, örneğe bakmadan, gözümüzü kitaba çevirmeden kullanırız." Diplomanın arkasında, kitaba bakmadan kullanabildiğin kaç şey var ve onları hangi bodrumda, hangi dükkânda, hangi masada öğrendin? --- # 2023’te Başlamak İçin En İyi E-Ticaret Fikirleri İş Fikri Adres: https://girisimcikafasi.com/2023te-baslamak-icin-en-iyi-e-ticaret-fikirleri-is-fikri/ Yayın: 2023-07-28 · Güncelleme: 2023-08-04 · Kategori: İş kurma ve büyütme Bir e-ticaret işi başlatmak istiyor musunuz? E-ticaret işi, fonların / verilerin iletilmesini veya mal ve hizmetlerin elektronik bir ağ veya internet üzerinden alım satımını ifade eder. Genel olarak, bu işlemler işletmeler arası (B2B), işletmeler arası (B2C), tüketiciden tüketiciye (C2C) ve tüketiciden işletmeye (C2B) ele alınır. Bir çevrimiçi iş kurma konusunda ciddi iseniz, ancak fikirler hakkında endişeleniyorsanız, sizin için harika bir listemiz var. Çevrimiçi bir iş kurmak için mükemmel bir zaman yoktur; tek yapmanız gereken, işi kurmak istediğiniz alanda mükemmel olmaktır. Bu nedenle, ister çevrimiçi bir bakkal isterse bulut bilişim işi olsun, bu alanla ilgili bilgili olmanız gerekir. 2023’te başlamak için en iyi e-Ticaret iş fikirlerini almak ister misiniz? Doğru araştırma çalışması yaptıktan sonra, işiniz için bu en iyi 15 fikre daralmak için birçok niş analiz ettik. Hadi başlayalım- # 2023’te Başlamak İçin En İyi E-Ticaret İş Fikirleri İşte 2023’te (ve ötesinde!) Büyük fırsatlarla zamanınıza ve yatırımınıza değer en iyi e-ticaret işletmelerinin listesi. ## # 1 Başlangıç İş Fikri – Çevrimiçi Öğrenme Platformları Aklınıza gelebilecek ilk ve en önemli e-ticaret iş fikri bir çevrimiçi öğrenme platformuna başlamaktır. Piyasada geniş eğitim portalları olmasına rağmen, bu işe başlayamayacağınız anlamına gelmez. Çevrimiçi portallar hala gelişiyor ve bu da işletmeniz için bir yol sunuyor. Tek yapmanız gereken çevrimiçi ders almak isteyen öğrencilere bakmak. Birçok öğrenci geleneksel yollarla çalışmak istemez. Bu nedenle bu alan çok açıktır ve işinizi kurmak için akademik, mesleki veya diğer alt nişler için bir alan seçmeniz gerekir. ## # 2 Başlangıç İş Fikri – Online Bakkal ve Gıdalar Online market ve gıda mağazalarının iş fikri hakkında ne düşünüyorsunuz? Günümüzün teknolojik dünyasında, bu tür işler birkaç kişiyi kendine çekmektedir. Bu endüstrinin karlılığı, satıcılarla olan ilişkilerinizi nasıl yönettiğinize bağlıdır. Daha da önemlisi, müşterileri işletmenize nasıl çekeceğiniz. Çalışan insanların hayatlarında bakkal ürün ve hizmetlerine olan yüksek talep ile, bu niş önümüzdeki yıllarda en büyük e-Ticaret başlangıç fikirlerinden biri olmaya devam edecektir. Zamanla, işinizin büyüdüğünü hissettiğinizde, pazardaki hizmetlerinizi ve ürünlerinizi de artırabilirsiniz. Bu şekilde, işletmenizin harika bir görüntüsünü oluşturabilir ve şirketten gelir elde edebilirsiniz. ## # 3 Startup Business Idea- Sosyal Medya Danışmanlığı İşletmesi Sosyal medya ağı siteleri son birkaç yılın en iyi başlangıç fikirlerinden biri haline geldi. Bu iş için, çevrimiçi 24 * 7 olmalı, hizmetleriniz / ürünleriniz hakkında uygun bir web sitesine sahip olmalısınız. Bu şekilde müşterilerinizin güvenini kazanabilirsiniz. Kullanıcılarınız için ne kadar çok kullanılabilir olursanız, müşteriler o kadar güvenli ve memnun olur. Sosyal medya siteleri müşterinin çevrimiçi şirketinin belkemiğidir. Bu, bir sosyal medya danışmanı olarak müşterilerinizin çevrimiçi medya kampanyaları oluşturmalarına yardımcı olabileceğiniz anlamına gelir. Bu kampanyalar videoların, blogların, forumların ve diğer sosyal medya özelliklerinin kullanımını içerir. ## # 4 Başlangıç İş Fikri – Bebek Tulum Evinizde çocuk var mı? Ya da belki de etrafta olduklarında mutlu hissediyor musunuz? Evetse, bebek tulumlarını uygun fiyatlarla satmaya başlayabilirsiniz. Bebek tulumu çok sevimli. Günümüzde herkes bebeğin sevimli elbiselerine aşık oldu. Bu nedenle, bu e-Ticaret işi, önemli arama hacmi gösterdiğini kanıtladıkları için harika bir fikir olacaktır. Özellikle bebek giysileri için bir çevrimiçi mağaza açmak istiyorsanız, trend ürün kategorinize bebek tulumu ekleyebilirsiniz. Yeni çeşitlilik ekleyerek, ebeveynler için tek noktadan alışveriş yapmanıza ve genel olarak işinizin kârını artırmanıza yardımcı olacaktır. ## # 5 Başlangıç İş Fikri – E-ticaret Hizmet Sağlayıcısı 2020’de bir başlangıç başlatmak için kova listenize ekleyebileceğiniz başka bir e-ticaret iş fikri bir e-ticaret servis sağlayıcısı haline geliyor. Bu iş için tüm arka ofis sistemlerini, bir e-ticaret işletmesinin BT yönlerini ve işletmenin altyapısını ele almanız gerekecektir. BT uzmanları, ürünlerini satmaya ve markalarını büyütmeye odaklanabilmeleri için bir profesyonel e-ticaret hizmeti sağlayıcısı tutmayı tercih ediyor. ## # 6 Başlangıç İş Fikri – Çevrimiçi Müşteri Katılımı Platformu E-ticaret işinin karı büyük ölçüde müşteri hizmetlerine bağlı olduğundan, girişimciler her zaman daha fazla kullanıcı çekmek için çeşitli müşteri katılım platformlarını ararlar. Artık kullanıcıların her ürün ve hizmet için birçok seçeneğe sahip oldukları gerçeğini inkar etmek yok. İletişimde ve müşterileri ikna etme yeteneğinde iyiyseniz, bu iş fikrini tercih edebilirsiniz. Bu işte, kullanıcıların şikayetlerini dinleyecek ve anlayışınıza göre saklayacaksınız. Çevrimiçi bir müşteri katılım platformu, çevrimiçi perakendecilerin kullanıcılarla etkileşime girmesi için çeşitli video teknolojilerinin kullanımını sunar. Daha da önemlisi, kullanıcının sorularının ve endişelerinin sorularını sorunsuz bir şekilde cevaplayın. ## # 7 Başlangıç İş Fikri – Selfie Drones Hiç selfie uçağı duydunuz mu? Şimdilik, özellikle partilerde çok moda oldular. Yani, partilerin büyük bir hayranı iseniz ve fotoğrafçılıkta bazı becerilere sahipseniz, [bu iş fikirlerini ](https://eniyimeslekler.com/2020-yilinda-en-cok-kazandiracak-meslekler-ve-isler/)tercih edebilirsiniz. Onları satabilmek için çevrimiçi bir selfie drone mağazası açabilirsiniz. Örneğin, drone’ları çiftçilere sunabilir, böylece videografçılar aracılığıyla bitkilerini izleyebilirler. Selfie dronları, bireylerin selfie’ye ihtiyaç duymadan farklı açılardan kolayca resim çekmelerine olanak tanır. ## # 8 Başlangıç İş Fikri – Kitle fonlaması siteleri Kitle fonlama siteleri, yeni bir iş fikrini finanse etmek veya mevcut girişimi büyütmek için yatırımcılardan veya girişimcilerden az miktarda para kullanan sitelerdir. Bu siteler genellikle yeni yapılan girişimcilerin sosyal bağlarını LinkedIn, Twitter ve Facebook gibi sosyal medya ağları aracılığıyla arttırmaktadır. Bu şekilde, yeni işletme sahipleri, başarılı olanlardan çeşitli şeyler öğrenebilir veya yatırımcıları nasıl çekeceklerini ve yeni işletme için görünürlük sağlayabileceklerini de öğrenebilirler. ## 9. Başlangıç İş Fikri – Ticaret Platformu Yeni yapılan e-ticaret girişimleri için, işlerini büyütmelerine yardımcı olabilecek tedarikçileri ve tedarikçileri bulmak zordur. Bunun nedeni, tedarikçilerin genellikle, uzun süredir ilişki kurabilecekleri ve markası sizinkiyle kolayca tanınabilecek büyük perakende mağazalarıyla çalışmayı tercih etmeleridir. E-Ticaret iş dünyasına girmeyi düşünüyorsanız, satış platformunu kurmayı seçebilirsiniz. Bu işte, tedarikçiler ve müşteriler için bir köprü görevi görürsünüz. Kısacası, envanterle uğraşmak konusunda endişelenmenize gerek kalmaz. ## # 10 Başlangıç İş Fikri – 3D Varlıklar Mağazaları – İş Fikri 3D varlık mağazaları ne olacak? Daha önce, en iyi iş fikirlerinden biri değildi. Ama şimdi, 3D varlıklar sıcak bir meta haline geldi. Tüm bunlar 3D oyunlar ve AR / VR uygulamaları sayesinde. Ayrıca, birkaç hükümet yetkilisi de bu işi daha verimli hale getirmek ve insanlar arasında 3D ürünlere olan talebi arttırmak için yarışmalara başladı. Bu nedenle, üçüncü taraf geliştiricilerin varlıklarını ekleyerek veya (tercihen) kendi varlıklarınızı oluşturarak kendi 3D varlık mağazanızı başlatmak iyi bir fikirdir. Çevrimiçi mağazayı açmak istemiyorsanız, varlıkları satışa, hatta aylık veya yıllık abonelik için koyabilirsiniz. ## # 11 Başlangıç İş Fikri – Online İş Danışmanlığı Her işletme sahibi, markalarını daha cazip hale getirmelerine yardımcı olabilecek bir iş danışmanı kiralamak ister. Bu alan hakkında bilgili olan sizseniz, müşterileriniz için bir çevrimiçi kampanya oluşturabilirsiniz. Müşterinizin işi için çevrimiçi kampanya portalları oluşturarak, işletme hakkında farkındalık yaratabilir ve müşterinizin işine ömür boyu müşteri bağlılığı oluşturabilirsiniz. Bir çevrimiçi iş danışmanı olarak, müşterinin web sitelerinin içeriğine de dikkat etmeniz gerekir. İçeriği, müşterinizin işinin mesajını ve tonunu deşifre edecek şekilde güncellediğinizden emin olun. Müşterileri web sitelerinde, sosyal medyada, e-postalarda, reklamlarda ve diğer marka malzemelerinde alakalı içeriklerle de etkileşime sokabilirsiniz. ## # 12 Başlangıç İş Fikri – E-Kitap Yazarı ve Yayıncısı Dijital okuma cihazlarına olan yüksek talep sayesinde, e-Kitaplar ve Kindle bulut okuyucu kitap severler arasında ünlendi. Eğer iyi bir yazarsanız, bir e-Kitap yayınlayabilirsiniz. Bir e-Kitap yayınlamak, geleneksel basılı kitaplara göre daha fazla fayda sağlar. Başlıca faydaları, özellikle yayıncılık maliyetleri en düşük seviyede olduğundan ve nakliye masrafları olmadığından giderlerdir. ## # 13 Başlangıç İş Fikri – İçerik Oluşturma Web siteniz için daha fazla bağlantı oluşturmak için diğer web sitelerini bağlama sanatıdır. Bu süreç insanların arama motoru sıralamasını yükseltmek için yardımcı olduğundan, bu tür iş talep yüksektir. Genellikle bağlamınızın bağlantılarından yararlanabilecek hiçbir risk, püf noktası veya boşluk içermez. Bu strateji için, içeriğinizin değerini artıracak bağlantıları aramanız yeterlidir. Web sitesi sahiplerini, çevrimiçi ürün kataloglarının dışında içerik düzenleyicileri oluşturma ve tanıma gereği konusunda ikna ettiğinizde, para oluşturmanız sizin için daha kolay olacaktır. İçerik mükemmelse ve bağlantılar paylaşılıyorsa, siteye daha fazla trafik getirilmesine yardımcı olur. ## # 14 Başlangıç İş Fikri – Bulut Bilişim İşi Günlüğünüze dahil edebileceğiniz başka bir e-ticaret iş fikri bir bulut bilişim işine başlamaktır. Çünkü bulut bilişim, bireylerden kamu ve özel kuruluşlara kadar herkes tarafından kullanılıyor. Girişimciler bu sistemi, özellikle bulut bilişim verileri internette depolarken, uyumlu bir cihaz kullanarak her yerden bilgiye erişmek için kullanırlar. Bu e-ticaret iş fikrini düşünüyorsanız, potansiyel müşterilerinizin ihtiyaçlarını ve risklerini bilmeniz gerekir. Kimse iş bilgilerini sızdırmak istemez, bu nedenle bu e-ticaret işi için çok sıkı olmalısınız. ## # 15 Başlangıç İş Fikri – Ağ Pazarlama Ve son olarak, 2023’te başlamak için en iyi e-ticaret iş fikri bir ağ pazarlama işidir. Bu fikir, esnek bir iş yürütmeye inanan insanlar arasında modaya uygun. Bu tür bir girişim genellikle birden fazla seviyede gerçekleşen ödemelerle çok amaçlı olarak bilinir. --- # Start-Up Nedir ve Hangi Şirketler Bu İsimle Anılabilir? Adres: https://girisimcikafasi.com/start-up-nedir-ve-hangi-sirketler-bu-isimle-anilabilir/ Yayın: 2023-07-28 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: İş kurma ve büyütme 7 Şubat 1769'da Birminghamlı bir toka ve düğme üreticisi, Matthew Boulton, İskoç bir mühendise mektup yazdı. Mühendisin adı James Watt'tı ve aynı yıl, buhar makinesini çok daha verimli hale getiren ayrı yoğuşturucunun patentini almıştı. Watt'ın ortağı John Roebuck, Boulton'a bir teklif yapmıştı: Makinelerden kâr payı alabilirdi, ama yalnızca Warwick, Stafford ve Derby kontluklarında satılanlardan. Boulton teklifi geri çevirdi. Mektubunda, Watt'a yardım teklif etmesinin iki nedeni olduğunu yazdı: ona duyduğu sevgi ve para kazandıran, zekice bir projeye duyduğu sevgi. Sonra meseleyi tek cümlede özetledi: Yalnızca üç kontluk için makine yapmak zahmetine değmezdi, ama bütün dünya için yapmak kesinlikle değerdi. Planı da netti. Kanalın kenarında bir fabrika kuracak, iyi ustalar yetiştirecek, makineyi başka türlü mümkün olandan yüzde yirmi daha ucuza üretecekti. Hassasiyetteki fark, bir demirciyle bir hassas alet yapımcısı arasındaki fark kadar olacaktı. Beş yıl boyunca makine dünyada hiç yol alamadı. 1772'de mali sıkıntıya düşen Roebuck, Boulton'a olan 1.200 sterlinlik borcuna karşılık patentteki payını devretti. 1774'te Watt Birmingham'a taşındı. 1775'te Boulton, patentin süresini 1800'e kadar uzatan yasanın Parlamento'dan geçmesini sağladı ve iki adam ortak oldu. Müşterilerden makinenin bedelini peşin değil, eski makinelere göre tasarruf ettikleri kömürün üçte biri olarak, yıllara yayarak aldılar. ## Start-up nedir? Boulton'ın "üç kontluk" ile "bütün dünya" arasında yaptığı ayrım, bugün start-up'ı sıradan bir yeni şirketten ayıran çizginin ta kendisi. Start-up, en genel anlamıyla bir soruna yeni bir çözüm arayan, başarısı garanti olmayan ve hızlı büyümek üzere tasarlanmış genç bir şirkettir. İki tanım bu fikri iyi özetliyor: - Girişimci ve akademisyen Steve Blank, 2010'da start-up'ı "tekrarlanabilir ve ölçeklenebilir bir iş modeli aramak için kurulmuş bir organizasyon" olarak tanımladı. - Y Combinator'ın kurucularından Paul Graham ise 2012'de yazdığı denemeye şu cümleyle başladı: "Start-up, hızlı büyümek üzere tasarlanmış bir şirkettir. Yeni kurulmuş olmak, bir şirketi tek başına start-up yapmaz." Anahtar kelime "aramak". Yerleşik bir şirket bildiği bir modeli uygular; start-up ise modelin kendisini arar. Bu yüzden start-up'ın ilk ürünü çoğu zaman bir hipotezdir. ## Hangi şirketler start-up olarak anılabilir? Bir şirketin start-up sayılıp sayılmayacağını yaşı ya da ofisinin havası değil, birkaç soru belirler. ### Büyümeye mi tasarlandı, geçime mi? Graham'ın örneğiyle, yeni açılan bir berber dükkânı start-up değildir. Değerli bir iştir ama hızla büyümek üzere tasarlanmamıştır; bir arama motoru ise öyle tasarlanır. Mahalleye açılan bir pizzacı da berber gibidir; şube sayısı artsa bile modeli aynı kalır. ### Coğrafya bir sınır mı? Boulton'ın sorusu buydu. Start-up'ın ürünü, kurulduğu şehrin ya da ülkenin sınırında durmaz. İstanbul'da kurulan bir yazılım şirketinin ürünü aynı hafta Berlin'de de kullanılabiliyorsa, sınır değil yalnızca bir başlangıç noktası vardır. ### Yaş değil, evre Bir yıllık şirket de beş yıllık şirket de start-up olabilir. Blank'in tanımına göre belirleyici olan, iş modelini hâlâ arıyor olmak. Model bulunup tekrar tekrar uygulanmaya başladığında şirket start-up evresini geride bırakmış demektir. ### Sektör değil, model Start-up'ların çoğu teknoloji alanında çıkar, ama şart değildir. Finans, lojistik, tasarım ya da gıda alanında da ölçeklenebilir bir model kurulabilir. Boulton ile Watt'ın buhar makinesi işi de 18. yüzyılda kurulmuş, bütün dünyaya satmayı hedefleyen bir üretim girişimiydi. ## Start-up nasıl kurulur? 1. **Sorunu tanımla.** Kimin, hangi sorununu, ne sıklıkla yaşadığını netleştir. 2. **En küçük çözümü dene.** Hipotezini gerçek kullanıcılarla, mümkün olan en kısa sürede sına. 3. **Büyüme ölçütünü seç.** Graham'a göre Y Combinator programı boyunca haftalık yüzde 5 ile 7 arası büyüme iyi sayılır; ölçmediğin şeyi büyütemezsin. 4. **Finansmanı evreye göre planla.** Öz kaynak, melek yatırımcı, kitle fonlaması ve risk sermayesi farklı evrelerin araçlarıdır. 5. **Başarısızlıktan da öğren.** Kapanan girişimlerin hikâyeleri, başarılı olanlarınki kadar öğretir; [Girişim Mezarlığı](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/) bunun için iyi bir başlangıç. ## Bir gecede biten mantar "Start" fiili Eski İngilizcedeki "styrtan"dan gelir: sıçramak, birden yerinden fırlamak. "Bir işe başlamak" anlamı çok sonra yerleşti. "Start-up" kelimesi 1550'lerde İngilizcede bugünkü anlamıyla değil, "upstart" ile aynı anlamda kullanılıyordu: alçak bir yerden birden güce, servete ya da rütbeye sıçrayan kişi, bir tür sonradan görme. 1590'lara gelindiğinde bu insanlar bir gecede biten mantarlara benzetiliyordu. Kelime doğduğu gün de bugünkü gibi hem hayranlık hem şüphe taşıyordu. Büyük şirketlerin gözünde start-up hâlâ biraz sonradan görmedir: pazara izinsiz dalan, kuralları bozan bir sıçrama. Bazıları mantar gibi bir gecede biter. Bazıları da o gece ormanın bir parçası olur. ## Son söz 1776'da Soho'daki fabrikayı gezen İngiliz yazar James Boswell, Boulton'ın ona söylediği cümleyi hiç unutamayacağını yazdı: > "I sell here, sir, what all the world desires to have: Power." Burada, efendim, bütün dünyanın sahip olmak istediği şeyi satıyorum: güç. "Power" burada hem buhar makinesinin gücü hem de iktidar anlamına geliyordu. Senin kurduğun şey üç kontluk için mi, bütün dünya için mi? Cevabın hangisiyse, planın ona uygun mu? Girişimciliğin daha geniş tanımını merak ediyorsan [girişimcilik nedir](https://girisimcikafasi.com/girisimcilik-nedir-girisimci-kime-denir/) yazısı bu sorunun öbür yarısını anlatıyor. --- # Networking Nedir? Network Nasıl Kurulur? Adres: https://girisimcikafasi.com/networking-nedir-network-nasil-kurulur/ Yayın: 2023-07-28 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Kişisel gelişim 1604'te Hollandalı ressam ve yazar Karel van Mander, sanatçıların hayatlarını anlattığı "Schilder-boeck" adlı kitabında genç meslektaşlarına bir yön gösterdi: ressamların yolculukları en çok Roma'ya çıkar, çünkü resmin baş okulu orasıdır. Sonraki yıllarda Felemenk ve Flaman ressamlar Alpleri aşıp Roma'ya akın etti. Dilini bilmedikleri, kurallarını tanımadıkları bir şehirde, üstelik yerleşik bir sanat piyasasının içinde ne yapacaklardı? 1620 civarında buldukları çözüm, kendilerine bir kulüp kurmak oldu. Adını "Bentvueghels" koydular. Dönemin Felemenkçesinde aşağı yukarı "aynı tüyden kuşlar" demekti. Gruba katılmak bir törenle olurdu. Yeni gelen, ziyafetin masrafını kendisi öderdi. Kimi zaman yirmi dört saat süren bu eğlencenin sonunda herkes Santa Costanza'ya yürürdü. Ressamlar dördüncü yüzyıldan kalma bu yapıya, içindeki lahitte yer alan bir kabartma yüzünden "Bacchus Tapınağı" diyordu. Törenin en önemli anı, yeni üyeye bir lakap verilmesiydi. Pieter van Laer'in biçimsiz görünüşüne takılıp ona "Bamboccio", yani kukla dediler. Lakap o kadar tuttu ki van Laer'in resmettiği sokak ve gündelik hayat sahnelerine ve onu izleyen ressamlara "Bamboccianti" adı verildi. Jan Miel ise soyadıyla oynanarak "Honingh-Bie", bal arısı oldu. Üyelerin Santa Costanza'nın duvarlarına kazıdığı adların bir kısmı bugün hâlâ görülebiliyor. Grup yaklaşık yüz yıl yaşadı. Tarihçiler onu hem bir eğlence kulübü hem de Roma'daki Felemenk sanatçılar için bir toplumsal ve mesleki ağ olarak görüyor. Törenleri, şehrin resmî ressamlar akademisi Accademia di San Luca'yla ve kiliseyle alay ediyordu. Sonunda Papa XI. Clemens 1720'de bu törenleri yasakladı ve grup dağıldı. ## Kartvizit değil, lakap Bentvueghels'in sırrı, üyelerini yalnızca bir listeye yazmakla yetinmeyip onlara bir ad vermesiydi. Lakap, "seni tanıyoruz, bizdensin" demekti. Yabancı bir şehirde bu aidiyet hem bir dayanak hem de bir kapıydı. Bugün networking dediğimiz şeyin özü de budur. ## Networking nedir? Networking, iş hayatında karşılıklı fayda ve güven üzerine kurulan ilişkiler ağıdır. Bilgi, fırsat ve tavsiye bu ağın içinde dolaşır. Bir etkinlikte toplanan kartvizitler bu ağın kendisi değildir; olsa olsa kurulabilecek ilişkilerin bir listesidir. Ağ, o insanların seni hatırladığı ve senin için bir cümle kurmaya hazır olduğu anda oluşur. ## Network nasıl kurulur? ### Önce ver Yeni gelen ressam ziyafeti kendi cebinden öderdi. İş hayatında da ilk adım çoğu zaman bir şey sunmaktır: bir bağlantı, bir kaynak, bir fikir, dürüst bir geri bildirim. Tek taraflı kurulan ilişkiler kısa sürede kopar. Karşındakine ne kazandırabileceğini düşünmeden istemeye başlama. ### Kendi alanından başla, rakiplerini dışarıda bırakma İlk çember, aynı işi yapan insanlardır. Rakiplerinle iyi ilişki kurmak garip gelebilir; ama sektörün sorunlarını en iyi onlar bilir ve bir gün aynı masaya oturmanız gerekebilir. Roma'daki ressamlar da aynı şehirde aynı işi yapıyordu; yine de aynı sofrayı paylaştılar. ### Etkinliklerde anlat değil, sor Sektörünün buluşmalarına, konferanslarına, meslek topluluklarına katıl. Orada kendini anlatmaya çalışmak yerine sorular sor. İnsanlar, kendilerini dinleyen kişiyi daha iyi hatırlar. İyi bir soru, iyi bir tanıtım konuşmasından daha uzun akılda kalır. ### Kendi sofranı kur Bir ağa katılmanın en hızlı yolu bazen onu kurmaktır. Küçük bir kahvaltı, düzenli bir okuma grubu, bir çevrim içi sohbet serisi. İnsanları bir araya getiren kişi, ağın merkezine kendiliğinden yerleşir. ### Takip et ve hatırla Bir tanışmanın değeri, ertesi gün attığın kısa mesajla başlar. Konuştuğunuz konuyu, önerdiğin kitabı, söz verdiğin bağlantıyı unutma. Bu takibi dijitalde nasıl sürdürebileceğini [LinkedIn pazarlama stratejileri](https://girisimcikafasi.com/linkedin-pazarlama-stratejileri-profesyonel-aginizi-genisletmek-icin-7-etkili-yol/) yazısında bulabilirsin. ## Zayıf bağların gücü İngilizcedeki "network" kelimesi 1550'lerde ortaya çıktı ve ağ gibi örülmüş iplik ya da tel düzenini anlatıyordu: "net", yani ağ, artı "work", yani iş, örgü. İnsanlar arasındaki ilişkiler için kullanılması çok daha yenidir. Fiil olarak "to network", bilgi alışverişi yapıp bağlantı kurmak anlamıyla ancak 1980'lerin başında yerleşti. O sırada sosyolog Mark Granovetter, ağların nasıl işlediğine dair şaşırtıcı bir bulguyu çoktan ortaya koymuştu. 1973'te "Zayıf Bağların Gücü" makalesini yayımladı. İş değiştirmiş profesyonel, teknik ve yönetici çalışanlarla yaptığı araştırmada basit bir soru sordu: yeni işinizi size haber veren kişiyi o sıralar ne sıklıkla görüyordunuz? Yanıtlar beklenenin tersiydi. Yalnızca yüzde 16,7'si sık gördüğü birinden duymuştu. Yüzde 27,8'i ise nadiren, yılda bir ya da daha az gördüğü birinden. Geri kalan çoğunluk arada bir gördüğü tanıdıklardan. Granovetter'ın açıklaması sadeydi: yakın çevren zaten senin bildiklerini bilir. Yeni bilgi, uzaktaki tanıdıklardan, başka çevrelere açılan köprülerden gelir. Roma'daki ressamlar için Bentvueghels tam böyle bir köprüydü. ## Son söz E. M. Forster, 1910'da yayımlanan "Howards End" romanının başına iki kelimelik bir epigraf koydu: > "Yalnızca bağ kur..." Forster bunu aslında insanın kendi içindeki iki yarısını, gündelik aklıyla tutkusunu birleştirmesi için söylüyordu. Ama cümle, yazıldığı sayfadan çıkıp çok daha geniş bir anlam kazandı. İyi bir ağ da biraz buna benzer: başkalarına kurduğun her köprü, seni kendi bilmediğin yanlarınla da tanıştırır. Peki senin çevrende, yılda bir gördüğün ama bir gün hayatını değiştirebilecek kaç kişi var ve onlara en son ne zaman yazdın? --- # YouTube Nasıl Kuruldu? Adres: https://girisimcikafasi.com/youtube-nasil-kuruldu/ Yayın: 2023-07-28 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Başarı hikâyeleri 14 Ekim 1888'de İngiltere'nin Leeds şehrinde, Roundhay semtindeki Oakwood Grange adlı evin bahçesinde dört kişi birkaç adım yürüdü. Yaşlı bir kadın, Sarah Whitley, geri geri yürüyerek döndü; kocası Joseph dönerken ceketinin etekleri havalandı. Hepsi bu kadar. Yaklaşık iki saniye. Kamerayı kuran, Fransız mucit Louis Le Prince'ti. Bahçedeki insanlar onun oğlu Adolphe, kayınvalidesi, kayınpederi ve bir aile dostuydu. Guinness Dünya Rekorları bu kısa görüntüyü bugün, günümüze ulaşmış ilk film olarak kabul ediyor. Hikâyenin gerisi karanlık. Sarah Whitley çekimden on gün sonra öldü. Le Prince, buluşunu Amerika'da tanıtmaya hazırlanırken 16 Eylül 1890'da Dijon'dan Paris'e giden trene bindi ve bir daha görülmedi. Ne kendisi bulundu ne bavulu. Hareketli görüntünün mucidi olarak sonraki yıllarda başka isimler, özellikle Thomas Edison anıldı. Tarihin günümüze ulaşan ilk filmi bir savaşı ya da bir kralı değil, bir aile bahçesinde yürüyen insanları gösteriyordu. 117 yıl sonra benzer bir şey yeniden oldu. ## Filin önünde on dokuz saniye 23 Nisan 2005'te genç bir yazılımcı, Jawed Karim, San Diego Hayvanat Bahçesi'nde fillerin önünde durdu. Kamerayı lise arkadaşı Yakov Lapitsky tutuyordu. Karim, fillerin gerçekten, gerçekten, gerçekten uzun hortumları olduğunu söyledi ve ekledi: "Söylenecek şey aşağı yukarı bu kadar." "Me at the zoo" adlı bu video, YouTube'a yüklenen ilk videoydu. Le Prince'in bahçesi kadar sıradandı. Ve o bahçe gibi, bir çağın başladığı yer oldu. ## YouTube nasıl kuruldu? YouTube'u 2005'te üç eski PayPal çalışanı kurdu: Chad Hurley, Steve Chen ve Jawed Karim. Hurley, Indiana University of Pennsylvania'da güzel sanatlar okumuş bir tasarımcıydı; PayPal'ın ilk logosunu o tasarlamıştı. Chen ve Karim ise Illinois Üniversitesi'nde bilgisayar bilimi okumuştu. Kuruluş hikâyesi iki farklı ağızdan anlatılıyor. Hurley ve Chen'e göre fikir, Chen'in San Francisco'daki evinde verilen bir yemekte çekilen videoları paylaşmakta zorlanınca doğdu. Karim o yemeğin hiç yapılmadığını söylüyor; ona göre ilham, 2004'teki Super Bowl devre arası skandalının ve Hint Okyanusu tsunamisinin görüntülerini internette bulamamaktan geldi. Chen yıllar sonra yemek hikâyesinin, kolay sindirilen bir hikâye yaratma isteğiyle pazarlama tarafından güçlendirilmiş olabileceğini kabul etti. ### İlk fikir bir video tanışma sitesiydi Asıl şaşırtıcı olan başlangıç noktası. Kurucular YouTube'u önce bir video tanışma sitesi olarak düşündü. Karim'in anlattığına göre bir sloganları bile vardı: "Tune in, hook up." Craigslist'e ilan verip kendini tanıtan bir video yükleyecek kadınlara 20 dolar teklif ettiler. Kimse gelmedi. Chen'in 2016'da SXSW'de anlattığına göre sonunda şöyle dediler: "Tamam, tanışma kısmını unutalım, siteyi her türlü videoya açalım." ### Tarihlerle ilk yirmi ay - 14 Şubat 2005: youtube.com alan adı etkinleştirildi. - 23 Nisan 2005: İlk video, "Me at the zoo", yüklendi. - Kasım 2005: Sequoia Capital 3,5 milyon dolar yatırım yaptı; Nisan 2006'da ek 8 milyon dolar geldi. - Aralık 2005: Site beta aşamasından çıktı. Sloganı "Broadcast Yourself" oldu. - Şubat 2006: Saturday Night Live'ın "Lazy Sunday" skeçinin kullanıcıların yüklediği kopyaları toplamda beş milyonu aşkın kez izlenmişti; NBC telif gerekçesiyle kaldırılmalarını istedi. - Temmuz 2006: Günde 100 milyon video izlenmesine ve 65 binin üzerinde yeni yüklemeye ulaşıldı. - 9 Ekim 2006: Google, YouTube'u 1,65 milyar dolara satın alacağını açıkladı; anlaşma 13 Kasım 2006'da tamamlandı. ## Bir girişimci için üç ders ### Kendi sürtünmeni ciddiye al Hangi kuruluş hikâyesine inanırsan inan, ortak nokta aynı: Birileri bir videoyu paylaşmak ya da bulmak istedi ve yapamadı. En iyi fikirler çoğu zaman gündelik bir can sıkıntısının içinden çıkar. Seni her hafta uğraştıran küçük bir engel, başkalarını da uğraştırıyor olabilir. ### Kullanıcı gelmiyorsa fikri değiştir Tanışma sitesine tek bir video gelmedi. Kurucular ısrar etmek yerine kapıyı genişletti. Burada önemli olan, fikre değil soruna sadık kalmaktı: Video paylaşmak zordu ve bu sorun, flörtten çok daha büyüktü. ### Kapıyı açarsan riskini de taşırsın YouTube'u büyüten, içeriği kullanıcıya bırakmasıydı. Aynı karar, "Lazy Sunday" örneğinde olduğu gibi telif sorunlarını da beraberinde getirdi. Açık bir platform kurmak, kontrolü kısmen bırakmak demektir. Bunu bilerek kurmak gerekir. Bugün YouTube'da büyümek isteyenler için [YouTube izlenme sayısı nasıl artar](https://girisimcikafasi.com/youtube-izlenme-sayisi-nasil-artar/) yazısında pratik öneriler bulabilirsin. ## Tarladan ekrana: "broadcast" YouTube'un ilk sloganı "Broadcast Yourself" idi: kendini yayınla. "Broadcast" kelimesinin hikâyesi tarlada başlar. 1767'de İngilizcede tohumun elle, geniş bir alana serpilmesini anlatıyordu. "Geniş bir alana yaymak" mecazi anlamı 1780'lerde ortaya çıktı. Radyo, kelimeyi ancak 1920'lerin başında sahiplendi. İsmin ikinci yarısı da eski bir teknolojiye selam veriyor. "Tube", 1950'lerin sonundan itibaren Amerikan İngilizcesinde televizyonun lakabıydı; televizyonların içindeki katot ışını tüpünden geliyordu. YouTube'un ilk logosunda "Tube" kelimesi eski bir televizyon ekranını andıran bir çerçevenin içindeydi. Ad, bir vaatti: Televizyon artık senin, tohumu serpen el de sensin. ## Son söz Kanadalı düşünür Marshall McLuhan, 1964'te yayımlanan "Understanding Media" kitabının ilk bölümüne şu başlığı koymuştu: > "The medium is the message." Araç, mesajın ta kendisidir. Le Prince'in bahçesi ile Karim'in filleri arasında değişen şey görüntülerin içeriği değildi; onları kimin çekebildiği ve kime ulaştırabildiğiydi. Bugün o araç cebinde duruyor. Sen onunla neyi, kime ulaştırmaya karar vereceksin? --- # Girişimcilerin Taşıması Gereken 21 Kilit Özellik Adres: https://girisimcikafasi.com/girisimcilerin-tasimasi-gereken-21-kilit-ozellik/ Yayın: 2023-07-28 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Girişimci düşünce ve eylem 1 Mayıs 1761'de yirmi dokuz yaşındaki Joseph Haydn, Macar soylu ailesi Esterházy'lerin hizmetine girdi. Görevi yardımcı kapelmaysterlikti: sarayın orkestrasını yönetecek, müzik yazacaktı. Önüne konan sözleşme uzun ve son derece ayrıntılıydı. Sözleşmeye göre Haydn sarayın bir mensubu sayılacak, şerefli bir saray görevlisine yakışır biçimde davranacaktı. Ölçülü olmalıydı; müzisyenlerine karşı kibirli değil, yumuşak ve hoşgörülü, dürüst ve sakin davranmalıydı. Orkestra misafirlerin önünde çalacağı zaman o ve bütün müzisyenler üniforma giyecek; beyaz çorap, beyaz keten, pudralı saç ve örgülü ya da bağlı peruk kuşanacaklardı. Dahası vardı. Prens ne isterse onu besteleyecek, bestelerini kimseyle paylaşmayacak, kopyalanmasına izin vermeyecek, prensin izni olmadan başkası için müzik yazmayacaktı. Her gün öğleden önce ve sonra bekleme salonuna çıkıp prensin bir konser isteyip istemediğini soracaktı. Bu belge, bir insandan beklenen özelliklerin listesiydi. Ama Haydn'ı Haydn yapan özelliklerin neredeyse hiçbiri o listede yoktu. ## Sözleşmede yazmayanlar Bugün de benzer listeler okuyoruz: iş ilanlarında aranan nitelikler, yatırımcıların kurucuda aradığı özellikler. Girişimci olup olmadığını çoğu zaman sen değil, çevren fark eder; senin hayata bakışından, riskleri tartışından, geleceği sezişinden. Aşağıdaki 21 özellik o fark edilen şeyin parçaları. Haydn'ın hikâyesi ise bir uyarı taşıyor: liste başlangıçtır, sonuç değil. ### Yüreklilik: risk, cesaret, dayanıklılık - **1. Cesaret.** Kimsenin denemediği yola ilk adımı atabilmek. - **2. Hesaplı risk alabilmek.** Kumar oynamak değil, kaybedebileceğini bilerek oynamak. - **3. Özgüven.** Kararının arkasında durabilmek, gerektiğinde fikrini değiştirebilecek kadar da sağlam olmak. - **4. Başarısızlıktan yılmamak.** Düşünce yeniden denemek. Kapanan girişimlerin neden kapandığını görmek için [Girişim Mezarlığı](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/)'na göz atabilirsin. ### Görme biçimi: sezgi, merak, geniş açı Haydn'ın sözleşmesi ona itaat öğretiyordu; oysa o, aynı orkestrayla her gün yeni bir şey deniyordu. - **5. Geleceği sezmek.** Değişimi herkes görmeden önce fark etmek. - **6. Olaylara farklı açıdan bakabilmek.** Herkesin sorun gördüğü yerde ihtiyaç görmek. - **7. Her şeyden ilham alabilmek.** Bir sohbetten, bir şikâyetten, başka bir sektörden. - **8. İlhamı kendi rotasına çevirebilmek.** Gördüğünü kopyalamak değil, kendi yönüne uyarlamak. - **9. Yeniliğe açık olmak.** "Hep böyle yapıldı" cümlesine takılmamak. - **10. Geniş bir bakış açısı.** Tek bir ürünü değil, bütün sistemi görmek. - **11. Ekonomiyi okuyabilmek.** Faizin, kurun, talebin işine ne yapacağını yorumlayabilmek. - **12. Dünyayı takip etmek.** Yerelde çalışırken küresel düşünebilmek. ### Birlikte hareket: ekip ve ortaklık 1772'de Prens Nikolaus sarayı yaz köşkünde beklenenden uzun tuttu; Eisenstadt'taki ailelerinden ayrı kalan müzisyenler eve dönmek istiyordu. Haydn prense doğrudan şikâyet etmek yerine bir senfoni yazdı. Son bölümde her müzisyen sırayla çalmayı bırakıyor, notasının üstündeki mumu söndürüp sahneden çıkıyordu. Prens mesajı anlamış görünüyor: saray ertesi gün Eisenstadt'a döndü. Haydn'ın biyografi yazarlarına yaşlılığında anlattığı bu hikâye, Veda Senfonisi adıyla bilinir. - **13. Ekip yönetebilmek.** İnsanları bir arada tutmak, sesini onlar adına yükseltebilmek. - **14. Ekibi bir hedefe kanalize etmek.** Herkesin aynı yöne bakmasını sağlamak. - **15. Ortak hareket edebilmek.** Tek başına koşmak yerine birlikte yürümeyi seçmek. - **16. "Ben" değil, "biz" diyebilmek.** Başarıyı paylaşmak, hatayı üstlenmek. - **17. Ortak fikirden yeni atılım çıkarmak.** Masadaki farklı sesleri tek bir hamleye dönüştürmek. ### Yol haritası: plan, rota, yedek - **18. Plan ve program yapabilmek.** Günü, haftayı, yılı kurgulayabilmek. - **19. Gelişmelerden çekinmemek.** Değişimin üzerine korkmadan gitmek. - **20. Başarı rotasını çizebilmek.** Nereye gittiğini ve oraya hangi adımlarla varacağını bilmek. - **21. Yedeğini cebinde tutmak.** Her ihtimale karşı bir B planın olması. ## Meleke: doğuştan değil, tekrarla Girişimcilik konuşulurken sık duyulan bir kelime var: meleke. Arapça "malaka"dan gelir, "sahip olunan şey, edinim" demektir ve mülk kelimesiyle aynı köktendir. Türk Dil Kurumu sözlüğü de meleke için "tekrarlama sonucu kazanılan yatkınlık, alışkanlık" tanımını verir. Kelimenin felsefi bir geçmişi de var. Ortaçağ İslam düşünürleri, Aristoteles'in alışkanlıkla edinilen yerleşik yatkınlık anlamındaki "hexis" kavramını, dokuzuncu yüzyıldan itibaren Arapça çevirilerde "malaka" ile karşıladı. İbn Haldun Mukaddime'de zanaatları anlatırken bu kavramı şöyle tanımlar: meleke, bir işi yapıp tekrar tekrar yinelemekle kazanılan, o işin biçimi iyice yerleşinceye kadar kök salan bir niteliktir. Yani yukarıdaki 21 özellik bir doğum belgesi değil. Hepsi, tekrarla kazanılan melekeler. Haydn'ın sözleşmesi ondan davranışlar istiyordu; o davranışları otuz yıla yakın her gün tekrarladı ve listenin çok ötesine geçti. ## Son söz Haydn yaşlılığında biyografi yazarı Georg August Griesinger'e Esterházy yıllarını şöyle anlatmıştı: > "Prensim bütün işlerimden memnundu, beğeni görüyordum. Bir orkestranın başında deneyler yapabiliyor, neyin etkiyi güçlendirdiğini, neyin zayıflattığını gözlemleyebiliyordum; böylece düzeltebiliyor, ekleyebiliyor, çıkarabiliyor, cesaret edebiliyordum. Dünyadan ayrı düşmüştüm, yakınımda kafamı karıştıracak, yolumda beni rahatsız edecek kimse yoktu; böylece özgün olmak zorunda kaldım." Senin sözleşmende yazmayan ama seni sen yapan özellik hangisi ve onu bu hafta kaç kez tekrarladın? --- # Girişiminize İsim Seçerken Bilmeniz Gerekenler Adres: https://girisimcikafasi.com/girisiminize-isim-secerken-bilmeniz-gerekenler/ Yayın: 2023-07-28 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: İş kurma ve büyütme 1632'de Amsterdam'da yirmili yaşlarının ortasındaki bir ressam, tablolarının köşesine attığı imzayı değiştirmeye başladı. Gençliğinde yalnızca "RH" diye bir monogram kullanmış, sonra buna Leidenli anlamına gelen bir "L" eklemiş, en son "RHL van Rijn" diye imzalamıştı. Yeni imzada ne baş harf vardı ne soyadı. Yalnızca ilk adı: Rembrant. Kısa süre sonra, 1633'ün başında, bu ada bir harf daha ekledi. Rembrant, Rembrandt oldu. Eklenen "d" okunuşu değiştirmiyordu. Resmî belgelerde adı çoğunlukla eski hâliyle, "d"siz geçmeye devam etti. Ama tablolarında, 1669'daki ölümüne kadar neredeyse hep "d"li imzayı kullandı. Bu harfi neden eklediğini bugün hâlâ bilmiyoruz. İlk adla imzalamak, dönemin Hollanda'sında alışılmadık bir işti. Sanat tarihçileri bunun arkasında İtalyan ustaları görüyor: Leonardo, Raffaello, Tiziano. Onlar da dünyaya tek bir adla tanınmıştı. Genç ressam, kendini o masaya oturtmak istiyordu. Müzelerin duvarlarında bugün gördüğümüz o tek kelime, bir karar anının izi. ## İsim bir etiket değil, bir iddiadır Rembrandt'ın imzası bir şeyi hatırlatıyor: isim, bir şeyin üstüne sonradan yapıştırılan etiket değildir. Ne olmak istediğine dair bir iddiadır. Girişimine koyacağın ad da öyle. Müşterinin duyacağı ilk kelime, yatırımcının not alacağı ilk satır, bir dostunun seni başkasına tavsiye ederken kuracağı cümlenin öznesi olacak. Bu kararı acele vermemek için birkaç pratik süzgeç var. ### Söylenebilir ve yazılabilir olsun Bir isim önce kulaktan kulağa yayılır. Adını bir kez duyan biri onu arama kutusuna doğru yazabiliyor mu? Basit bir test yap: ismi telefonda birine söyle ve yazmasını iste. Harf harf kodlaman gerekiyorsa, bu ileride her gün ödeyeceğin küçük bir vergiye dönüşür. Çarpıcı olmak için okunmaz bir kelime seçmek, insanların "adı neydi o şirketin?" diye sormasına yol açar. ### Kendini bir şehre ya da tek bir ürüne kilitleme Rembrandt'ın imzasındaki "L", Leiden'den geldiğini söylüyordu. Amsterdam'a taşındıktan kısa süre sonra o harf imzadan düştü. Şirket isimleri de benzer biçimde eskir. Bugün sattığın tek ürünü ya da çalıştığın semti isme gömmek, yarın büyüdüğünde seni daraltabilir. Ne yaptığına dair bir ipucu ver, ama nereye gidebileceğinin önünü kapatma. ### Ticaret unvanı ile markayı karıştırma Şirketini kurarken ticaret siciline yazdırdığın unvan, markanın korunduğu anlamına gelmez. Ticaret unvanı işletmenin kendisini, marka ise sattığın mal ve hizmetleri ayırt eder. Türkiye'de markayı TÜRKPATENT'e tescil ettirirsin ve süreç 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre işler. Tescilli bir marka, başvuru tarihinden itibaren on yıl korunur ve on yıllık dönemlerle yenilenebilir. Başvurudan önce benzer isimleri araştır. Markalar, uluslararası Nice sınıflandırmasındaki 45 sınıfa göre tescil edilir: 34'ü mallar, 11'i hizmetler için. Seçtiğin ismin senin faaliyet gösterdiğin sınıflarda başkasına ait olmaması gerekir. "Üretim", "yazılım" gibi herkesin kullandığı tanımlayıcı kelimeler ise tek başına ayırt edici sayılmayabilir. ### Dijital adresini baştan kontrol et İsmi kesinleştirmeden önce alan adına ve kullanacağın sosyal medya hesaplarına bak. Aynı ismin her yerde boş olması nadirdir; ama bir kanalda başkasının elindeki bir adın ileride ne kadar karışıklık yaratacağını bilmek kararın parçasıdır. Türkçe karakterlere de dikkat et. "ı", "ş", "ğ" gibi harfler alan adlarında ve kullanıcı adlarında sorun çıkarabilir; yurt dışındaki bir müşteri ise onları nasıl okuyacağını bilemeyebilir. ### Hikâyesi olsun, açıklama gerektirmesin İyi bir isim, merak uyandıracak kadar özgün, hatırlanacak kadar sadedir. Tanıştığın herkese adının ne anlama geldiğini uzun uzun anlatmak zorunda kalıyorsan, isim senin yerine konuşmuyor demektir. İsmin arkasına bir kimlik kurmak için [kişisel markalaşma rehberimize](https://girisimcikafasi.com/kendi-yolunu-insa-et-kisisel-markalasma-rehberi/) de göz atabilirsin. ## Ün, bir adın yeniden yeniden anılmasıdır İngilizcedeki "renown", yani ün, Eski Fransızcadaki "renomer" fiilinden gelir: yeniden adlandırmak, bir adı tekrar tekrar anmak. Kökünde Latince "nominare", ad vermek var. Ün dediğimiz şey, bir ismin başkalarının ağzında yeniden ve yeniden söylenmesinden ibarettir. Psikologlar, bir ismin ne kadar kolay söylendiğinin bile bu tekrarı etkilediğini gösteriyor. Buna işleme akıcılığı deniyor: zihin, kolay işlediği şeyi daha tanıdık ve daha güvenilir bulur. Adam Alter ve Daniel Oppenheimer 2006'da yayımladıkları çalışmada, 1990 ile 2004 arasında New York Borsası'nda işlem görmeye başlayan şirketlere baktı. Adı kolay söylenen şirketlerin hisseleri, ilk işlem gününde adı zor söylenenlerden belirgin biçimde daha iyi performans gösterdi. Etki zamanla azaldı. Ama ilk karşılaşmada, insanlar henüz şirket hakkında pek bir şey bilmezken, isim onların kararına sessizce karışmıştı. ## Son söz Shakespeare'in Juliet'i balkonda, sevdiği adamın soyadına içerlerken şöyle der: > "Adda ne var ki? Gül dediğimiz şeyin adı başka olsaydı da kokusu yine öyle tatlı olurdu." Güzel bir cümle; ama oyunun geri kalanı Juliet'i haklı çıkarmaz. İki genci birbirinden ayıran şey, tam da taşıdıkları addır. Şimdi kendine sor: girişiminin adı, on yıl sonra büyüdüğün yere sığacak mı, yoksa sen mi ona sığmaya çalışacaksın? --- # Genç Girişimcilerin Öncelik Vermesi Gereken 5 Konu Adres: https://girisimcikafasi.com/genc-girisimcilerin-oncelik-vermesi-gereken-5-konu/ Yayın: 2023-07-28 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Girişimci düşünce ve eylem Anthony Trollope her sabah saat 5.30'da masasının başındaydı. Onu uyandırmakla görevli yaşlı bir seyis vardı ve Trollope bu iş için ona yılda fazladan 5 sterlin ödüyordu. Otobiyografisinde anlattığına göre adam yıllar boyunca kahveyi bir kez bile geç getirmedi. Trollope başarısında en çok ona borçlu olabileceğini bile yazar. Saatini önüne koyar, kendinden her çeyrek saatte 250 kelime beklerdi. Kahvaltı için giyinmeden yazı mesaisi biterdi. Çünkü asıl işi başkaydı: Trollope, İngiliz Posta İdaresi'nde tam zamanlı çalışan bir memurdu. Üstelik sıradan bir memur da değildi. 1852'de Manş Adaları'na gönderildiğinde "mektup kabul eden sütunlar" önerdi; önerisiyle yapılan ilk dört sokak posta kutusu aynı yılın Kasım ayında Jersey'deki Saint Helier sokaklarında kullanıma açıldı. Trenlerde geçen saatleri boşa harcamamak için kendine küçük bir yazı altlığı yaptı ve romanlarının önemli bir kısmını vagonlarda, kurşunkalemle yazdı. İlk romanları para kazandırmadı. İlki 1847'de yayımlandı; kendi deyişiyle edebiyattan kazandığı ilk parayı ise 1855'in sonunda aldı: 9 sterlin 8 şilin 8 peni. O sırada kırk yaşındaydı. Aradaki yılları tek cümleyle anlatır: "Ama yazmaya devam ettim." Öldüğünde arkasında 47 roman vardı. ## Bir memurun takviminden beş öncelik Trollope'un hayatı bugünün genç girişimcisine tanıdık gelir: bir yanda maaşlı iş, öbür yanda kimsenin henüz ciddiye almadığı bir yan proje, yıllarca gelmeyen para. Onu ayakta tutan şey yetenekten çok kurduğu düzendi. O düzenin içinden bugün hâlâ işe yarayan beş öncelik çıkıyor. ### 1. İndirgenemeyen bir hedef seç "Lüks bir ev", "iyi bir araba" gibi hedefler iş zorlaştıkça pazarlığa açılır; en iyisi olmazsa bir alt model de olur. Trollope'un hedefi ise pazarlık kaldırmıyordu. Her yeni kitaba başlamadan haftalara bölünmüş bir çizelge hazırlar, her gün kaç sayfa yazdığını işlerdi. Haftalık hedefi ortalama 40 sayfaydı; bir sayfa 250 kelime demekti. Eksik kalan bir hafta, kendi deyişiyle, gözüne batardı. Sonucu değil, süreci hedefle. "Başarılı bir şirket" soyut kalır; "her hafta beş müşteriyle konuşmak" pazarlık kaldırmaz. Hedef koyma üzerine daha fazlası için [hedeflerine ulaşmak için 16 eylem](https://girisimcikafasi.com/hedeflerinize-ulasmak-icin-yapilmasi-gereken-16-eylem/) yazısına göz atabilirsin. ### 2. Günlük ritüelini kur Trollope üç saatlik çalışmasının ilk yarım saatini bir önceki günün sayfalarını yeniden okumaya ayırırdı. Sonra saat işlemeye başlardı. İlham bekleyen yazarlara sabrı yoktu. Ritüelin asıl hediyesi ise günün geri kalanıydı: haftada iki gün ava çıkıyor, kulüpte kâğıt oynuyor, kalabalık bir sosyal hayat sürüyordu. Bütün bunları erken saatlerin erdemine bağlıyordu. Ruh hâlini değil, saati sabitle. Ritüel seni kısıtlamaz; işin nerede bittiğini gösteren bir sınır çizer. ### 3. Kendi saatini bul Trollope'un 5.30'u kahramanlık değil, zorunluluktu: günün geri kalanı Posta İdaresi'ne aitti. Milyarderlerin sabah beşte kalktığını duyup aynısını denemek kolay. Oysa uyku araştırmacılarının kronotip dediği biyolojik saat kişiden kişiye değişir. Doğru saat, en üretken olduğun ve kimseye kaptırmadan koruyabildiğin saattir. Bu konuda kendine dürüst ol. ### 4. İnsanlara karşı dürüst ol Ailen ve arkadaşların senden vakit isteyecek. Çalışman gerekiyorsa bunu açıkça söyle; yarım gönülle verilmiş bir "evet", net bir "şu an olmaz"dan daha çok yıpratır. Trollope dürüstlüğün bedelini de ödedi. Ölümünden sonra, 1883'te yayımlanan otobiyografisinde saatle yazdığını ve para için de yazdığını açıkça anlattı. Yazarların ilham beklemesi gereken bir çağda bu itiraf eleştirmenlerin gözünde itibarını sarstı. Ama aynı dürüstlük ona başka bir şey kazandırmıştı: bütün yazarlık hayatı boyunca bir kez bile teslim tarihini kaçırma tehlikesine düşmediğini yazabiliyordu. Güven, söz verdiğin şeyi tutmaktan doğar. ### 5. Başarısız olsan da enerjini koru İlk iki romanı ilgi görmedi; ikincisi için "yayıncımı değiştirdim ama talihimi değiştiremedim" der. Kendi hesabına göre, yazıdan gerçekten kazandığı ilk para ancak sekiz yıl sonra geldi. Enerjisini koruyan şey coşku değil, düzendi: çizelge her sabah oradaydı. Başarısız olacaksın. Önemli olan, düşüşün ardından geri dönecek bir sistemin olması. Zor dönemler için [zihinsel çöküşten kurtulmanın 6 yolu](https://girisimcikafasi.com/zihinsel-cokusten-kurtulmanin-6-guclu-yolu/) da iyi bir başlangıç. ## Disiplin: ceza değil, öğrencilik Türkçeye Fransızcadan geçen "disiplin" kelimesi Latince "disciplina"dan gelir ve ilk anlamı ceza değil; çıraklık, öğrencilik, öğretimdir. Kökünde "discipulus", yani öğrenci var; o da sözlüklerin çoğuna göre "öğrenmek" anlamındaki "discere" fiilinden türemiştir. Ceza ve düzen anlamları sonradan, öğretimin gerektirdiği düzenden doğdu. Trollope'un her sabah dünkü sayfaları yeniden okuması tam da bu eski anlamdaki disiplindi: kendi işinin öğrencisi olmak. Genç girişimci için disiplin, kendini cezalandırmak değil; her gün kendi işinden bir şey öğrenmeye devam etmek. ## Son söz Trollope bunu otobiyografisinde tek cümleyle özetler: > "Küçük bir günlük iş, eğer gerçekten her gün yapılıyorsa, kesik kesik çalışan bir Herkül'ün emeğini geride bırakır. Tavşanı her zaman kaplumbağa yakalar." Peki önümüzdeki bir yıl boyunca, canın istese de istemese de her gün yapacağın o küçük iş ne? --- # Girişimcilik Nedir? Girişimci Kime Denir? Adres: https://girisimcikafasi.com/girisimcilik-nedir-girisimci-kime-denir/ Yayın: 2023-07-28 · Güncelleme: 2026-09-29 · Kategori: Girişimci düşünce ve eylem 1553 baharında Londra'da 240 kişi, her biri 25 sterlin koyarak hiç görmedikleri bir denize para yatırdı. Plan cüretkârdı: Avrupa'nın kuzeyinden dolaşıp buzların arasından Çin'e giden bir deniz yolu bulmak. Böyle bir yolun var olup olmadığını kimse bilmiyordu. Mayıs ayında üç gemi Londra'dan yola çıktı. Norveç'in Lofoten Adaları yakınında bir fırtına onları ayırdı. Sir Hugh Willoughby'nin komutasındaki iki gemi, Kola Yarımadası'nda bir nehir ağzında kışlamak zorunda kaldı. Ertesi bahar Rus balıkçılar gemileri buldu. Mürettebatın hiçbiri kışı çıkaramamıştı. Uzun süre soğuktan ve açlıktan öldükleri düşünüldü; bugün bazı tarihçiler, soğuğa karşı kapatılan bacalar yüzünden karbonmonoksitten zehirlenmiş olabileceklerini savunuyor. Üçüncü gemi, Richard Chancellor'ın Edward Bonaventure'u, Beyaz Deniz'e ulaştı. Chancellor atlı kızaklarla bin kilometreyi aşan karlı bir yolu geçip Moskova'ya vardı ve Korkunç İvan'ın huzuruna çıktı. 1554'te Londra'ya, İngiliz tüccarlara ticaret ayrıcalığı vaat eden bir mektupla döndü. Çin yolu bulunamamıştı ama yepyeni bir pazar açılmıştı. 1555'te kraliyet beratı alan Muscovy Company, tarihin ilk büyük anonim şirketlerinden biri olarak anılıyor. Şirketin adında da geçen kelimeyle o 240 yatırımcı birer "adventurer", yani maceracıydı: parasını sonucu bilinmeyen bir yolculuğa koyan insanlar. ## Girişimcilik nedir? Girişimcilik, sonucu belli olmayan bir işi üstlenmektir. Para, emek, bilgi ve ilişkileri bir araya getirip henüz kimsenin görmediği bir değere doğru yola çıkmaktır. Risk bu tanımın süsü değil, çekirdeği. Muscovy yatırımcılarının parası da Willoughby'nin hayatı da aynı belirsizliğe yatırılmıştı. Bugün bir uygulama geliştiren iki kurucu, mahallesinde kafe açan bir esnaf ya da şirket içinde yeni bir ürün başlatan bir yönetici aynı soruyla yüz yüze: Bu yol bir yere çıkıyor mu? Çıkmıyorsa, yolda açılan başka bir kapı var mı? Chancellor Çin'i bulamadı, Moskova'yı buldu. Girişimcilikte çoğu zaman aranan limana değil, yolda çıkan limana varılır. ## Girişimci kime denir? Üç iktisatçının cevabı Soru eski ve cevap, kime sorduğuna göre değişiyor. ### Cantillon: belirsiz kazancın sahibi İrlanda kökenli bankacı Richard Cantillon, 1734'teki ölümünden önce yazdığı ve 1755'te yayımlanan "Essai" adlı eserinde girişimciyi ilk kez ekonominin merkezine koydu. Ona göre bir ülkede prens ve toprak sahipleri dışında herkes iki gruba ayrılıyordu: sabit ücretle çalışanlar ve belirsiz kazançla yaşayan girişimciler. Girişimci, belli bir fiyattan alıp belirsiz bir fiyattan satan kişiydi. Cantillon tanımı öyle geniş tutuyordu ki baca temizleyicilerini ve sakaları da girişimci sayıyor, dilencilerin ve hırsızların bile bu sınıfa girdiğini yazıyordu. ### Say: bilgiyi işe dönüştüren Fransız iktisatçı Jean-Baptiste Say, 1803'te yayımlanan "Traité d'économie politique" ile girişimciye yeni bir rol verdi. Bilim insanı bilir, işçi üretir; girişimci ise bilginin nasıl fayda yaratacağını bulur, emeği ve sermayeyi bir araya getirir. Bilgi tek başına değer üretmez; onu uygulayan biri gerekir. ### Schumpeter: yeni kombinasyonların ustası Joseph Schumpeter, 1910'ların başında yayımladığı "Ekonomik Gelişme Teorisi"nde çıtayı yükseltti. Ona göre girişimciyi girişimci yapan, "yeni kombinasyonları" hayata geçirmesiydi. Bunu beş biçimde sıraladı: yeni bir ürün, yeni bir üretim yöntemi, yeni bir pazar, yeni bir hammadde kaynağı ya da bir sektörün yeni bir örgütlenmesi. Chancellor'ın Moskova yolculuğu tam olarak üçüncüsüydü: daha önce girilmemiş bir pazarın açılması. ## Herkes girişimci olabilir mi? Bu üç tanım bir merdiven gibi okunabilir. Cantillon'a göre simitçi de girişimcidir, çünkü sabah aldığı hamurun akşam kaça satılacağını bilmez. Say'e göre girişimci bir organizatördür. Schumpeter'e göre ise yenilik yoksa girişim de yoktur. Hangisinin doğru olduğunu tartışmak yerine kendine şunu sormak daha verimli: Senin işin bu merdivenin hangi basamağında duruyor ve bir üst basamağa çıkmak için neyi değiştirmen gerekiyor? Hızlı büyümek üzere kurulan şirketlere neden ayrı bir ad verildiğini merak ediyorsan [start-up nedir](https://girisimcikafasi.com/start-up-nedir-ve-hangi-sirketler-bu-isimle-anilabilir/) yazısına göz atabilirsin. ## Kelimenin içindeki el "Girişimci" kelimesinin Batı dillerindeki karşılığı Fransızca "entrepreneur", "entreprendre" fiilinden gelir: "entre" (arasında) ve "prendre" (almak, tutmak). Kelimenin anlamı "üstlenmek", bir işi iki elin arasına almaktır. "Prendre"nin kökü de Latince "prehendere": yakalamak, kavramak. Osmanlı Türkçesinde aynı işi gören kelime "müteşebbis"ti. Kökündeki "teşebbüs", Arapçada bir şeye tutunmak, sarılmak ve bırakmamak anlamına gelen bir fiilden türemiştir. Bugünkü "girişim" ise "girişmek" fiilinden geliyor: bir işe el atmak, içine dalmak. Üç dil aynı hareketi anlatıyor: uzanmak, kavramak, bırakmamak. Girişimcilik fikirle başlar ama fikirde kalmaz; bir şeyi eline alıp sonuna kadar taşımaktır. ## Son söz Seneca, dostu Lucilius'a yazdığı mektuplardan birinde şöyle diyordu: > "Non quia difficilia sunt non audemus, sed quia non audemus difficilia sunt." Zor oldukları için cesaret edemiyor değiliz; cesaret edemediğimiz için zorlar. 1553'te 240 kişi 25'er sterlinini haritada olmayan bir denize koydu. Senin haritanda henüz çizilmemiş hangi deniz var ve oraya ilk parayı, ilk saati, ilk adımı ne zaman koyacaksın? --- # LinkedIn Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/linkedin-influencer-marketing/ Yayın: 2020-07-20 · Güncelleme: 2023-08-18 · Kategori: Pazarlama ve dağıtım **Girişimci Kafası:** LinkedIn Influencer Marketing Üzerindeki Uzmanınız ![Linkedin Influencer Marketing görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-358-1024x683.jpg) ## LinkedIn Influencer Marketing B2B'nin Yeni Yolu LinkedIn, 20 yıldan fazla bir süredir iş dünyasını bir araya getiriyor. İlk başta iş ağı ve iş arama platformu olarak bilinse de, LinkedIn artık işletmelere ve markalara büyümelerine yardımcı olacak yeni bir strateji sunuyor: LinkedIn influencer marketing. Özellikle B2B markaları için son derece yararlı olan bu strateji, sosyal medya pazarlamasının yeni yüzü oluyor. ## LinkedIn Influencer Marketing Nedir? LinkedIn, influencer marketing dünyasında özellikle B2B pazarında çokça konuşulan bir konu haline geldi. İş dünyasının sosyal medya platformu, geleneksel işe alım odaklı modelinden sıyrılarak B2B markalarının kendilerini tanıtmaları için özellikler sunuyor. Aslında, profesyonel ağ sitesi tarafından yayınlanan istatistiklere göre, sosyal medya üzerinden gelen B2B pazarlama liderlerinin %80'i şu anda LinkedIn üzerinden elde ediliyor. ![Linkedin Influencer Marketing görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-359-1024x683.jpg) ## LinkedIn, B2B Markalara Nasıl Avantaj Sağlıyor? LinkedIn, iş dünyası için özel olarak tasarlandı. Bu, diğer sosyal medya sitelerine kıyasla B2B pazarlaması için çok daha etkili kılıyor. Site şimdi B2B markalarına influencer pazarlama kampanyalarını başlatmalarına yardımcı olacak giderek artan sayıda araç ve özellik sunuyor. LinkedIn ayrıca birçok önemli B2B endüstri liderine de ev sahipliği yapıyor ve bu uzmanlar, belirli markalara yönlendirmek için ürün incelemeleri, sponsorlu B2B içerik veya kısa video yoluyla itibarlarını kullanıyorlar. LinkedIn influencer marketing hâlâ görece kullanılmayan bir pazar olduğundan, markaların influencer kampanyalarıyla öne çıkmaları çok daha kolay. ![Linkedin Influencer Marketing görseli 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/y.jpg) ## Kampanya Başlatmadan Önce Düşünülmesi Gereken Sorular Eğer bir B2B markasıysanız ve LinkedIn influencer marketing dünyasına atlamaya karar verdiyseniz, kampanya başlatmadan önce düşünmeniz gereken birkaç soru var: - Hedef kitleniz kim? Demografilerini ve ana ilgi alanlarını anlıyor musunuz? - Kampanya hedefleriniz neler? - Ne tanıtmak istiyorsunuz? Belirli ürünler veya hizmetler mi yoksa genel B2B markanız mı? - Kampanyanızı nasıl takip edebilirsiniz? Kampanya metriklerinizi izlemek için doğru yazılım ve araçları kullandığınızdan emin olun. ## Girişimci Kafası İle LinkedIn'de Başarıya Ulaşın LinkedIn, B2B influencer pazarlaması için mükemmel bir platformdur. Girişimci Kafası olarak, sizi 800.000+ profesyonel ağ gücüyle büyütmenize yardımcı oluyoruz. Markanızın LinkedIn üzerindeki hedeflerine uygun stratejiler geliştiriyor, kampanyalar yürütüyor ve en etkili influencer'ları buluyoruz. ### Nasıl Çalışır? İşte Adımlar 1. **Kampanya Türünü Belirleyin:** Ekibiniz kampanyanın ne olacağını belirler. 2. **Hedeflerinizi Belirleyin:** Kampanya için net hedefler ve kriterler belirleyin. 3. **İçeriği Sağlayın:** Maruz bırakılacak içerik ekibiniz tarafından sağlanır. 4. **Kampanyayı Başlatın:** Girişimci Kafası, kampanyayı başlatır ve influencer’ları etkinleştirir. ## Gelin Bağlantı Kurun LinkedIn, markanızın inovatif hikayecilik ve yaratıcılıkla öne çıkmasına olanak tanır. Biz, Girişimci Kafası olarak, platformda global sosyal ve influencer kampanyaları planlayıp yürütebiliriz. İhtiyacınız olan en etkileyici influencer'ları bulabiliriz. **Bize Ulaşın ve LinkedIn'de başarıya ulaşmanıza yardımcı olalım!** ## İşletmeniz İçin Neler Yapabiliriz Hizmetlerimizin kapsamını daha yakından tanıyın. Girişimci Kafası, sizi ve markanızı ileriye taşımak için benzersiz ve etkileyici bir içerik stratejisi sunar. Sosyal medya hesaplarınızda markanızın görünürlüğünü ve etkisini artırırken, değerli hedef kitlenize ulaşmanızı sağlar. Kültürle bütünleşen ve tüketici-merkezli yaklaşımımız, sosyal medya hesaplarınızda etkileyici ve ilgi çekici bir etki yaratır. Büyüme odaklı stratejimiz, markanızın dönüşümünü ve sizi sektördeki lider konuma taşıyacak olan itibarınızı geliştirir. ![Linkedin Influencer Marketing görseli 4](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-355.png) ![Linkedin Influencer Marketing görseli 5](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/image-768.png) ![Linkedin Influencer Marketing görseli 6](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/image-769.png) Markalarınızın kimliklerini ve iş yaklaşımlarınızı yeniden düşünüyoruz. --- # Yapay Zeka Kafası Adres: https://girisimcikafasi.com/yapay-zeka-kafasi/ Güncelleme: 2026-09-29 Yapay Zeka Kafası, süper zekâ alanındaki yeni araçları, gelişmeleri ve iş hayatına etkilerini sade bir dille anlatan, Girişimci Kafası'nın süper zekâya odaklanan kardeş yayını. LinkedIn'de, Süper Zeka Haberleri bülteninde ve Ekotürk'te yer alıyor. [Anasayfa](https://girisimcikafasi.com/)/[Kanallar](https://girisimcikafasi.com/kanallar/)/Yapay Zeka Kafası Girişimci Kafası'nın süper zekâ yayını # Yapay Zeka Kafası Süper zekâda olan biteni, işine yarayacak kadar sade anlatıyoruz. Yeni araçlar, büyük güncellemeler ve bunların iş hayatına etkisi. LinkedIn'de, Süper Zeka Haberleri bülteninde ve Ekotürk ekranında. [LinkedIn'de takip et ↗](https://www.linkedin.com/company/yapayzekaenstitusu/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa)[Bültene abone ol ↗](https://www.linkedin.com/newsletters/yapay-zeka-haberleri-7067811003664637952/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - **Ekotürk'te** yayında ![Yapay Zeka Kafası programı: Kaan Gülten ve Bilgi Özünal Yuva'nın süper zekâ klonları](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/ekoturk-program.webp) *Ekotürk ekranında: Kaan Gülten ve Bilgi Özünal Yuva'nın süper zekâ klonları* ## Gündemi kaçırma, gürültüde de boğulma. - ### Hızlı Yeni bir araç ya da büyük bir güncelleme çıktığında ilk günlerden görürsün. - ### Sade Teknik jargon yerine ne işe yaradığını ve nasıl kullanıldığını anlatırız. - ### İşe dönük Pazarlamadan tasarıma, yazılımdan sağlığa, süper zekânın senin işini nasıl değiştirdiğine odaklanırız. ## Süper zekâ dünyasından, seçilmiş ve sadeleştirilmiş - **Araç tanıtımı**Yeni bir aracın ne yaptığı ve kimin işine yarayacağı - **Karşılaştırma ve demo**Aynı işi yapan araçların yan yana sonuçları - **Yaratıcı işler**Süper zekâyla üretilen, çoğu Türkiye temalı görsel ve videolar - **Sektör etkisi**Süper zekânın sağlık, pazarlama, tasarım gibi alanları nasıl değiştirdiği - **Haftalık özet**Önemli gelişmeler tek yerde, Süper Zeka Haberleri bülteninde ## Topluluğun en çok konuştukları - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7438469164823887872.webp)Video **6.372 reaksiyon · 35 yorum**14 Mart 2026 İlber Ortaylı'ya saygıyla.Üretici: aidemulusoy, dijitaldonusumler · Instagram LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/i%CC%87lber-ortayl%C4%B1ya-sayg%C4%B1yla-via-aidemulusoy-ugcPost-7438469164823887872-pDUd/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7412848947175645184.webp)Görsel **4.206 reaksiyon · 43 yorum**2 Ocak 2026 Umut Sarıkaya'nın meşhur karikatürü Gemini ile canlandırılmış, harika olmuş.Üretici: suleymansalih · X LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/yapayzeka-ai-share-7412848947175645184-_s70/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7345350926049710081.webp)Görsel **3.178 reaksiyon · 57 yorum**30 Haziran 2025 ChatGPT’de gizli komutlar var desek? LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7345350926049710081/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7464027530883162112.webp)![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7464027530883162112.webp)Video **2.176 reaksiyon · 16 yorum**23 Mayıs 2026 MIT mezunu mühendis Tomás Vega, felçli bireylerin yalnızca dilleriyle telefon, tablet ve bilgisayar kontrol etmesini sağlayan bir cihaz geliştirdi. LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/mit-mezunu-m%C3%BChendis-tom%C3%A1s-vega-fel%C3%A7li-bireylerin-ugcPost-7464027530883162112-U2jV/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7503277237098553344.webp)Video **1.705 reaksiyon · 13 yorum**9 Eylül 2026 Robotik cerrahide hassasiyet seviyesi başka bir noktaya ulaştı. LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/robotik-cerrahide-hassasiyet-seviyesi-ba%C5%9Fka-ugcPost-7503277237098553344-QkjQ/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7487761135275016192.webp)![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7487761135275016192.webp)Video **1.637 reaksiyon · 600 yorum**28 Temmuz 2026 Toyota'nın yeni yapay zekâ robotu bunu ilk denemesinde başardı. LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/toyotan%C4%B1n-yeni-yapay-zek%C3%A2-robotu-bunu-ilk-ugcPost-7487761135275016192-mqdf/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) Tüm 17 paylaşımı gör - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7433384447539855360.webp)Görsel **1.588 reaksiyon · 25 yorum**28 Şubat 2026 Cahit Arf, bundan 65 yıl önce Erzurum’da yapay zekâ üzerine konferans verdi. Üstelik kavramın bugünkü kadar popüler olmadığı bir dönemde. LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/cahit-arf-bundan-65-y%C4%B1l-%C3%B6nce-erzurumda-share-7433384447539855360-ehYp/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7419648027998539777.webp)Görsel **1.533 reaksiyon · 20 yorum**21 Ocak 2026 Küçük bir hatırlatma. Süper zekaya yazdırdığınız mailleri ve LinkedIn paylaşımlarını kontrol etmeyi unutmayın.Üretici: Pazarlamasyon LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/k%C3%BC%C3%A7%C3%BCk-bir-hat%C4%B1rlatma-yapay-zekaya-yazd%C4%B1rd%C4%B1%C4%9F%C4%B1n%C4%B1z-share-7419648027998539777-QL2a/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7464585243224629248.webp)Video **1.497 reaksiyon · 34 yorum**25 Mayıs 2026 Geldiğimiz son durum. LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/geldi%C4%9Fimiz-son-durum-ugcPost-7464585243224629248-5QWp/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7468156170906755074.webp)Görsel **1.450 reaksiyon · 49 yorum**4 Haziran 2026 “Gelecekteki en yakın dostunuz bir insan olmayabilir.” LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/gelecekteki-en-yak%C4%B1n-dostunuz-bir-insan-share-7468156170906755074-3PHP/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7407378403533922304.webp)Video **1.416 reaksiyon · 15 yorum**18 Aralık 2025 Kemal Sunal kendi setlerinde selfie turu yaparsa.Üretici: onsetai · X LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/yapayzeka-ai-ugcPost-7407378403533922304-SdA2/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7453422098821287936.webp)Görsel **1.340 reaksiyon · 19 yorum**24 Nisan 2026 Kaydedin lazım olur. LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/kaydedin-laz%C4%B1m-olur-share-7453422098821287936-2bmF/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7297198103101599746.webp)Görsel **1.331 reaksiyon · 19 yorum**17 Şubat 2025 Kaydedin lazım olur. LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/yapayzeka-ai-artificialintelligence-share-7297198103101599746-PC0H/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7402614577613627392.webp)Video **1.271 reaksiyon · 27 yorum**5 Aralık 2025 Bütün köylerde çok güzel olurdu. LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/yapayzeka-ai-ugcPost-7402614577613627392-Jvaj/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7433146422256013312.webp)Görsel **1.250 reaksiyon · 7 yorum**27 Şubat 2026 Voldemort Türkiye'ye gelip burun yaptırır ve saç ektirirse.Üretici: kultur.suz · Instagram LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/voldemort-t%C3%BCrkiyeye-gelip-burun-yapt%C4%B1r%C4%B1r-ugcPost-7433146422256013312-MMVJ/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7498233300713619456.webp)Video **1.207 reaksiyon · 87 yorum**26 Ağustos 2026 İstanbul trafiğine yapay zeka ile çözüm bulundu.Üretici: LionxStudio LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/i%CC%87stanbul-trafi%C4%9Fine-yapay-zeka-ile-%C3%A7%C3%B6z%C3%BCm-bulundu-ugcPost-7498233300713619456-azyA/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7423407681048244225.webp)![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7423407681048244225.webp)Video **904 reaksiyon · 824 yorum**31 Ocak 2026 Elon Musk, direksiyon ve pedalı olmayan yeni Tesla modeliyle ilk kez görüntülendi. LinkedIn'de gör ↗](https://www.linkedin.com/posts/elon-musk-direksiyon-ve-pedal%C4%B1-olmayan-yeni-ugcPost-7423407681048244225-iFfR/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) Reaksiyon ve yorum sayıları 29 Eylül 2026 itibarıyla, LinkedIn'den. Başkasına ait görsel ve videolarda üretici belirtilir. ## Süper zekâ gündemi, tek yazıda. Süper Zeka Haberleri, LinkedIn'de yayınlanan bültenimiz. Önemli gelişmeleri seçip sade bir dille bir araya getiriyoruz. Girişimcilik için de bir bültenimiz var: [GK Startup Bülteni ↗](https://www.linkedin.com/newsletters/gk-startup-b%C3%BClten-7422984179925155840/?displayConfirmation=true) [LinkedIn'de abone ol ↗](https://www.linkedin.com/newsletters/yapay-zeka-haberleri-7067811003664637952/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) Ekranda: Yapay Zeka Kafası Ekotürk'te ## Süper zekâyı, süper zekâ anlatıyor. Yapay Zeka Kafası, Ekotürk'te yayınlanan bir televizyon programına da dönüştü. Programı Kaan Gülten ve Bilgi Özünal Yuva'nın süper zekâ klonları sunuyor. Her bölümde süper zekânın ekonomiye, iş dünyasına ve gündelik hayata etkilerini konuşuyorlar. Ekotürk [Bölümleri YouTube'da izle ↗](https://www.youtube.com/playlist?list=PLzDTlpT_wsyiuAs2j4yhXDUoFS-quavYQ&utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) ### Son bölümler - [ ![Yapay Zeka Kafası 57. bölüm kapak görseli](https://i.ytimg.com/vi/ZhD_15ghQYI/hqdefault.jpg)▶ **57. bölüm**9 Şubat 2026](https://www.youtube.com/watch?v=ZhD_15ghQYI&list=PLzDTlpT_wsyiuAs2j4yhXDUoFS-quavYQ&utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![Yapay Zeka Kafası 56. bölüm kapak görseli](https://i.ytimg.com/vi/yUHJwllscOs/hqdefault.jpg)▶ **56. bölüm**2 Şubat 2026](https://www.youtube.com/watch?v=yUHJwllscOs&list=PLzDTlpT_wsyiuAs2j4yhXDUoFS-quavYQ&utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![Yapay Zeka Kafası 55. bölüm kapak görseli](https://i.ytimg.com/vi/HKxYq1_0AUQ/hqdefault.jpg)▶ **55. bölüm**26 Ocak 2026](https://www.youtube.com/watch?v=HKxYq1_0AUQ&list=PLzDTlpT_wsyiuAs2j4yhXDUoFS-quavYQ&utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![Yapay Zeka Kafası 54. bölüm kapak görseli](https://i.ytimg.com/vi/nYPEf5GxfBQ/hqdefault.jpg)▶ **54. bölüm**19 Ocak 2026](https://www.youtube.com/watch?v=nYPEf5GxfBQ&list=PLzDTlpT_wsyiuAs2j4yhXDUoFS-quavYQ&utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) ## Nereden takip edersin? - **LinkedIn sayfası**Günlük süper zekâ paylaşımları[Takip et ↗](https://www.linkedin.com/company/yapayzekaenstitusu/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - **Süper Zeka Haberleri**LinkedIn bülteni[Abone ol ↗](https://www.linkedin.com/newsletters/yapay-zeka-haberleri-7067811003664637952/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - **YouTube**Ekotürk programının bölümleri[İzle ↗](https://www.youtube.com/playlist?list=PLzDTlpT_wsyiuAs2j4yhXDUoFS-quavYQ&utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - **Ekotürk**Televizyon yayını[Yayın akışı ↗](https://www.ekoturk.com/yayin-akisi/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) Markalar için ## Süper zekâ ürününü, onu gerçekten kullanacak kitleye anlat. Süper zekâ araçları, SaaS ürünleri ve teknoloji markaları için süper zekâyı merak eden, deneyen ve işinde kullanan bir kitleye LinkedIn'de doğrudan ulaşma imkânı sunuyoruz. ![Gülümseyen kırmızı robot figürü](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/yapay-zeka-robot.webp) - ### Ürün tanıtım gönderisi Aracın ne yaptığını gösteren görsel veya video paylaşım. - ### Demo videosu Ürünün gerçek bir iş üzerinde nasıl çalıştığını gösteren kısa video. - ### Bülten sponsorluğu Süper Zeka Haberleri bülteninde etiketli sponsor alanı. - ### Birleşik LinkedIn paketi Yapay Zeka Kafası ile Girişimci Kafası'nın 1,3M+ takipçili (Eylül 2026) LinkedIn sayfasında birlikte yayın. [Brief gönder](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/brief/?kanal=yzk)[Medya kitini indir](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/medya-kiti/) Tüm iş birlikleri "İş birliği" etiketiyle yayınlanır. Ekotürk programı bir yayın içeriğidir, reklam alanı olarak sunulmaz. ![Kaan Gülten sahnede konuşurken](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/kaan-sahne-960.webp) Yapay Zeka Kafası, Girişimci Kafası'nın süper zekâya odaklanan kardeş yayını. Aynı ekip, aynı ilke: önce fayda, sonra paylaşım. [Girişimci Kafası'nı tanı](https://girisimcikafasi.com/hakkimizda/) ## Sık sorulan sorular Yapay Zeka Kafası nedir? Süper zekâ alanındaki yeni araçları, gelişmeleri ve iş hayatına etkilerini sade bir dille anlatan bir yayın. LinkedIn'de, Süper Zeka Haberleri bülteninde ve Ekotürk'te yer alıyor. Kim hazırlıyor? Girişimci Kafası ekibi ve kurucu Kaan Gülten. Paylaştığınız görseller ve videolar kimin? Kendi üretimlerimizin yanında başkalarının çalışmalarını da paylaşıyoruz; bu paylaşımlarda üreticiyi belirtiyoruz. Ekotürk programında markamı gösterebilir miyim? Hayır. Program bir yayın içeriği; iş birlikleri LinkedIn sayfası ve bülten üzerinden yapılır. Markam nasıl yer alabilir? [Brief formunda](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/brief/?kanal=yzk) "Yapay Zeka Kafası"nı seçerek yazabilirsin. ## Süper zekâ gündemini kaçırma. [LinkedIn'de takip et ↗](https://www.linkedin.com/company/yapayzekaenstitusu/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) --- # Portfolyo Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo/ Yayın: 2020-07-09 · Güncelleme: 2023-10-31 Birlikte ürettiğimiz 26 marka. Sonuç verisi olan çalışmaları ölçüm dönemiyle yazıyoruz; verisi olmayanlarda rakam kullanmıyoruz. - [WORLDEF: Etkinlik iletişimi](https://girisimcikafasi.com/portfolyo/worldef/) - [DZD Tech: LinkedIn](https://girisimcikafasi.com/portfolyo/dzd-tech/) - [Vanora Ventures: LinkedIn](https://girisimcikafasi.com/portfolyo/vanora-ventures/) - [Laba: Podcast](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/laba-zekiler-sevilir/) - [Mükellef: Instagram, podcast, yazı](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/mukellef/) - [İHKİB: Instagram carousel](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/ihkib/) - [TechXTile: Instagram](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/texh-x-tile/) - [YEA İstanbul: Instagram](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/cambridge/) - [Vitocco: Instagram](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/vitocco/) - [Gülşahin Takı Tezgahı: Instagram](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/gulsahin/) - [TransferGo: Instagram carousel](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/transfergo/) - [Monster: Instagram](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/monster/) - [Türkiye Finans: Instagram video](https://girisimcikafasi.com/portfolyo/turkiye-finans/) - [Migros Up: Instagram, başvuru iletişimi](https://girisimcikafasi.com/portfolyo/migros-up/) - [Türkiye İnovasyon Haftası: Instagram Reels](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/turkiye-inovasyon-haftasi/) - [Dexcook: Instagram Reels](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/dexcook/) - [GEBKİM Vakfı: LinkedIn video](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/gebkim-vakfi/) - [GNR Eğitim: LinkedIn](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/gnr-ingilizce-egitimi/) - [Bundle: Instagram ve LinkedIn](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/bundle-influencer-marketing/) - [Gedik Yatırım: Story](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/gedik-yatirim-influencer-marketing/) - [Sabancı: Influencer pazarlama](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/sabanci-influencer-marketing/) - [TAY Group: Influencer pazarlama](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/tay-group-influencer-marketing/) - [ShopiVerse: LinkedIn, Instagram, Facebook, X](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/shopiverse-influencer-marketing/) - [OzonGlobal: Instagram video](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/ozonglobal-influencer-marketing/) - [Odeabank: Instagram video](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/odeabank-influencer-marketing/) - [OCTAPULL / OctaMeet: Ürün tanıtımı, podcast, yazı](https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/octapull-ile-tanisin-octameet-ile-dijital-iletisimi-yeniden-tanimlayin/) --- # WORLDEF Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/worldef/ Yayın: 2023-06-02 · Güncelleme: 2024-07-24 ![WORLDEF iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-346.jpg) ## WORLDEF **WORLDEF** etkiliğine katılım sayısı artırılmak istenmiştir. Bunun doğrultusunda gerçekleştirilen çalışmalardan +10bin kişi etkinliğe kayıt olmıuştur. - **Paylaşılan Platformlar:** [Instagram Reels ve Story](https://www.linkedin.com/posts/giri%C5%9Fimci-kafas%C4%B1_etkinlik-worldef-eticaret-activity-7060163325061394432-X1hR?utm_source=share&utm_medium=member_desktop), [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Yayın Tarihi:** Haziran 2023 ![WORLDEF iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-347.jpg) ![WORLDEF iş birliği görseli 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-348.jpg) ![WORLDEF iş birliği görseli 4](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/06/Frame-364.jpg) --- # DZD Tech Linkedin Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/dzd-teknoloji-haftada-4-gun-calisma-modeline-geciyor/ Yayın: 2023-07-28 · Güncelleme: 2023-08-08 ![DZD Tech iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-307-1.jpg) ## DZD Tech DZD Teknoloji, çalışanlarının iş ve yaşam dengesini iyileştirmek adına sektörde bir ilki gerçekleştirerek haftada 4 gün çalışma modeline geçiş yaptı. Girişimci Kafası olarak, bu önemli adımın duyurusunda işbirliği yaptık. ### Hedefler Reklamın amacı, DZD Teknoloji’nin yenilikçi ve çalışan dostu bir işveren markası olarak pozisyonunu güçlendirmekti. Ayrıca, şirketin sektörde lider bir rol model olarak algılanmasını sağlamayı hedefliyorduk. ### Strateji Reklam, DZD Teknoloji’nin yeni çalışma modeline dair detayları görsel ve metin içerikle vurguluyordu. Kampanya, şirketin tüm takipçilerine hitap etti, yalnızca belirli bir kesime değil. ### Sonuç Kampanya, etkileyici bir katılım oranı ile sonuçlandı ve DZD Teknoloji’nin iş yaşam dengesine olan taahhüdünü vurguladı. Tepkiler, yorumlar ve paylaşımlar, şirketin sektörde öncü bir rol oynadığı algısını güçlendirdi ve diğer şirketlere de ilham vermesi bekleniyor. Bu özet, Girişimci Kafası’nın markaların değerlerini ve yeniliklerini etkili bir şekilde pazarlayabilme yeteneğinin bir örneğini sunuyor. Şirketlerin amaçlarına uygun stratejilerle görünürlük ve etki yaratma kapasitemizi ortaya koymaktadır. - **İstatistik:** 167.242 Erişim - **Yayın Tarihi:** Mart 2023 - **Paylaşılan Platformlar:** [LinkedIn](https://www.linkedin.com/posts/giri%C5%9Fimci-kafas%C4%B1_dzd-teknolojihaftada-4-g%C3%BCn-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma-modeline-activity-7041295651422318592-WF1O?originalSubdomain=cz) ![DZD Tech iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-308-1.jpg) ![DZD Tech iş birliği görseli 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-310-1.jpg) --- # Vanora Ventures Linkedin Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/vanora-ventures/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2023-08-08 ![Vanora Ventures iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-325.jpg) ## Vanora Ventures Girişimciler, teknoloji ve yazılım çözümleri konusunda sıkça karşılaştıkları zorluklara karşı, inovatif bir çözüm arayışı içindedir. Vanora Ventures, bu soruna cevap olarak “Venture Studio Modeli”ni uygulamaya koymuş ve globalde başarılı bir şekilde işleyen bu modelin Türkiye’deki ilk uygulayıcısı olmuştur. ### Hedefler Bu modelin tanıtılmasının amacı, girişimcilerin yazılım ve teknoloji ihtiyaçlarını etkili bir şekilde karşılamak ve böylece işlerini hızlandırmaktı. Vanora Ventures, bu modeli bir belgeselle anlatarak, diğer girişimcilere ve şirketlere ilham vermek ve modelin nasıl çalıştığını açıklamak istedi. ### Strateji Vanora Ventures, Venture Studio Modeli’nin işleyişini anlamak isteyen girişimcilere yönelik şahane bir belgesel hazırladı. Bu belgesel, modelin nasıl işlediğini adım adım açıklıyor ve Vanora’nın bu konuda nasıl bir lider olduğunu gösteriyor. ### Sonuç Bu belgesel, girişimcilik ekosisteminde büyük bir ilgi uyandırdı ve Vanora Ventures’ın sektördeki yenilikçi ve öncü rolünü pekiştirdi. Ayrıca, yazılım tarafını nasıl çözebilecekleri konusunda endişeli olan birçok girişimciye de yol gösterdi. ### Sonuç Venture Studio Modeli, girişimcilerin teknoloji ihtiyaçlarını gidermek adına harika bir çözüm sunuyor. Vanora Ventures’ın bu modelin Türkiye’deki ilk uygulayıcısı olması ve bunu bir belgeselle açıklaması, şirketin inovasyon ve liderlik kapasitesini ortaya koyuyor. Bu case study, bu modelin nasıl etkili bir şekilde tanıtıldığını ve sektörde nasıl bir etki yarattığını gösteriyor. Bu tür yenilikler, Vanora Ventures’ın gelecekteki başarılarının bir işareti olabilir. 👏🏻 👏🏻 - **İstatistik:** 32.250 Erişim - **Yayın Tarihi:** Temmuz 2023 - **Paylaşılan Platformlar:** [LinkedIn](https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7089878686388133888/) ![Vanora Ventures iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/va.jpg) ![Vanora Ventures iş birliği görseli 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-349.jpg) --- # Laba – Zekiler Sevilir Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/laba-zekiler-sevilir/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2023-08-08 ![Laba iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-323.jpg) ## Laba: Zekiler Sevilir Laba’nın profesyonellere yönelik verdiği eğitimleri ve iyi bir kariyer için gelişen dünyada güncel kalmanın sırlarını konuşuyor, geleceğe ışık tutuyoruz. - **Paylaşılan Platformlar:** [Laba Eğitim Podcast Çalışması](https://open.spotify.com/episode/6Ya7KEtpH01kq4GFcp1QCr?si=7690189789194b5c), [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/), [LinkedIn](https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7075029822707548160/) - **Yayın Tarihi:** Haziran 2023 ![Laba iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-324.jpg) --- # Mükellef Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/mukellef/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2023-08-08 ![Mükellef iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-320.jpg) ## Mükellef **Mükellef** şirketinin hizmetini takipçilerimiz ile buluşturup bu hizmete ihtiyacı olanlara yönelik ekstra indirimler sağladık. - **Paylaşılan Platformlar:** [Mükellef Instagram Post Çalışması](https://www.instagram.com/p/CrJZtm5MYEn/?img_index=1), [LinkedIn](https://www.linkedin.com/events/s-n-rlar-n-tesindegiri-imciliky6998265776981909504/comments/) - **Yayın Tarihi:** Nisan 2023 ![Mükellef iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-321.jpg) ![Mükellef iş birliği görseli 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-322.jpg) ![Mükellef iş birliği görseli 4](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-356.jpg) --- # İHKİB: İstanbul Hazır Giyim Ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği Instagram Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/ihkib/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2023-08-08 ![İHKİB iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-318.jpg) ## İHKİB **İHKİB** Girişimcilik ve İnovasyon yarışmasının duyurusunu takipçi kitlemiz ile buluşturduk. İçeriği oluştururken reklam içeriğini yansıtmaması için orijinal içeriklerimiz gibi planlanmıştır. Carousel içeriğin devamında ise yarışma ile ilgili detaylara yer verilmiştir ve yarışmaya kayıt çağrısı yapılmıştır. - **Paylaşılan Platformlar:** Instagram Post, [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Yayın Tarihi:** Mart 2023 ![İHKİB iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-319.jpg) --- # TechXTile Instagram Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/texh-x-tile/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2023-08-08 ![TechXTile iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-316.jpg) ## TechXTile **TechXTile** etkiliğine katılımı artırmak için duyuru yapılmıştır. Duyuru yapılırken bilgilendirici tarzda orijinal içerik gibi görsel hazırladık bu görsel etkileşimi tetikleyecek şekilde yapılmıştır. Daha sonrasında carousel görselin devamında yarışmaya çağrı olmuştur. - **Paylaşılan Platformlar:** Instagram Post Çalışması, [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Yayın Tarihi:** Ekim 2021 ![TechXTile iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-317.jpg) --- # YEA İstanbul Instagram Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/cambridge/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2023-08-08 ![YEA İstanbul iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/a8e6c6e155b8eb963042c00e361a2f2a.jpg) ## YEA İstanbul **YEA İstanbul** projesinin çıkış hikayesinin yer aldığı ve sonrasında projeyi daha fazla kişiye ulaştırmak hedeflenmiştir. - **Paylaşılan Platformlar:** Instagram Post Paylaşımı, [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Yayın Tarihi:** Mart 2022 ![YEA İstanbul iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-315.jpg) --- # Vitocco Instagram Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/vitocco/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2023-08-08 ![Vitocco iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-311.jpg) ## Vitocco **Vitocco** vitamini takipçilerimiz ile buluşturduk. İçerik stratejisi olarak organik reklam üzerinden ilerledik burada hedef kitlemizin kriterleri baz alınarak iş hayatında olan yoğunluk üzerinden bir çalışma gerçekleştirdik bu çalışma ile etkileşim maksimuma çıkmıştır. Sonrasında yer alan carousel içeriğin devamında Vitocco Boost vitaminin bu yoğunluğun oluşturabileceği yorgunluk ve bitkinliğin azalmasını vurgulanmıştır. - **Paylaşılan Platformlar:** Instagram Post Paylaşımı, [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Yayın Tarihi:** Mayıs 2022 ![Vitocco iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-312.jpg) ![Vitocco iş birliği görseli 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-313.jpg) --- # Gülşahin Takı Tezgahı Instagram Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/gulsahin/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2023-08-08 ![Gülşahin Takı Tezgahı iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-331.jpg) ## Gülşahin Takı Tezgahı **Gülşahin Takı Tezgahı** firmasının kuruluş hikayesini baz alarak girişimci veya girişimci olmak isteyenlere örnek bir başarı hikayesi olmuştur. Bu çalışma yüksek etkileşim alarak hem şirketin takipçi artışına hem de çok daha fazla kişiye ulaşmasına yardımcı olmuştur. Ayrıca yorumlarda gelen olumlu tepkiler PR algısında büyük fayda sağlamıştır. - **Paylaşılan Platformlar:** Instagram Post Paylaşımı, [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Yayın Tarihi:** Mart 2020 ![Gülşahin Takı Tezgahı iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-332.jpg) --- # TransferGo Instagram Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/transfergo/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2023-08-08 ![TransferGo iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-334.jpg) ## TransferGo **TransferGo** çalışmamızda markanın etkili olduğu iki alanı kullandık. Hız ve parayı birleştirerek çalışma stratejimizi belirledik. İlk carousel organik içerik gibi planlandığı için maksimum etkileşim alarak çalışma yüksek etkileşim almıştır. İkinci carousel içeriğinde ise tranfergo hizmetlerinden bahsederek çalışmayı tamamladık. - **Paylaşılan Platformlar:** [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) ![TransferGo iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-335.jpg) --- # Monster Instagram Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/monster/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2023-08-08 ![Monster iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-337.jpg) ## Monster **Monster** firmasının düzenlemiş olduğu canlı yayın etkinliğinin daha fazla kişiye ulaştırmak hedeflenmiştir. - **Paylaşılan Platformlar:** Instagram Post ve Story Paylaşım, [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Yayın Tarihi:** Mayıs 2022 --- # Türkiye Finans Instagram Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/turkiye-finans/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2023-08-08 ![Türkiye Finans iş birliği kapak görseli](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/lgs.jpg) ## Türkiye Finans **Türkiye Finans** reklam filmini takipçi kitlemiz ile buluşturarak caption kısmında kitlemizin ilgisini çekebilecek cümlelere yer verdik. - **Paylaşılan Platformlar:** Instagram Video Post Paylaşımı, [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Yayın Tarihi:** Nisan 2022 [Gömülü içerik: Türkiye Finans videosu](https://www.facebook.com/plugins/video.php?show_text=false&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwatch%2F%3Fv%3D256221050020900) *[Videoyu Facebook'ta izle](https://www.facebook.com/watch/?v=256221050020900)* --- # Migros Instagram Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/migros/ Yayın: 2023-07-31 · Güncelleme: 2023-08-07 ![Migros iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-339.jpg) ## Migros **Migros** düzenlemiş olduğu çalışmaya Girişimcilerle Migros’un ortak inovasyon sürecinde birlikte çalışma duyurusunu gerçekleştirdik. Girişimci veya Girişimci olmak isteyen hedef kitlemize Migros Up projesine başvuru yapabileceklerini belirttik. - **İstatistik:** [Instagram Carousel Post Paylaşımı](https://www.migrosup.com/) - **Yayın Tarihi:** Mayıs 2022 - **Paylaşılan Platformlar:** [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) ![Migros iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-340.jpg) --- # Türkiye İnovasyon Haftası Instagram Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/turkiye-inovasyon-haftasi/ Yayın: 2023-08-01 · Güncelleme: 2023-08-08 ![Türkiye İnovasyon Haftası iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-341.jpg) ## Türkiye İnovasyon Haftası Türkiye İnovasyon Haftasını takipçi kitlemiz ile buluşturarak daha fazla kişiye ulaştırmayı hedefledik. - **Paylaşılan Platformlar:** [Instagram Reels Paylaşımı](https://www.instagram.com/reel/Cl389ogjBGK/) - **Yayın Tarihi:** Aralık 2022 ![Türkiye İnovasyon Haftası iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-342.jpg) --- # Dexcook Instagram Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/dexcook/ Yayın: 2023-08-02 · Güncelleme: 2023-08-08 ![Dexcook iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-343.jpg) ## Dexcook **Dexcook** firmasının çıkartmış olduğu inovasyon ürününü takipçilerimiz ile buluşturduk. - **Paylaşılan Platformlar:** [Instagram Reels Videosu](https://www.instagram.com/reel/Clg4n-XjKfw/) - **Yayın Tarihi:** Kasım 2022 --- # GEBKİM Vakfı Linkedin Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/gebkim-vakfi/ Yayın: 2023-08-04 · Güncelleme: 2023-08-08 ![GEBKİM Vakfı iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-352.jpg) ## GEBKİM Vakfı GEBKİM Vakfının Milli Satranç Sporcumuz için yapmış olduğu yapay zeka videosunun yayınlanması. - **Paylaşılan Platformlar:** [Linkedin Post](https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7092462048474796033) - **Yayın Tarihi:** Ağustos 2023 ![GEBKİM Vakfı iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-353.jpg) --- # GNR İngilizce Eğitimi ve Online İngilizce Kursu Linkedin Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/gnr-ingilizce-egitimi/ Yayın: 2023-08-09 · Güncelleme: 2023-08-09 ![GNR Eğitim iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-365.jpg) ## GNR | Kurumsal ve Bireysel İngilizce Eğitimi ve Online İngilizce Kursu GNR Eğitim için gerçekleştirmiş olduğumuz linkedin çalışmamız. - **Paylaşılan Platformlar:** [Linkedin Post](https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7094951443362643968) - **Yayın Tarihi:** Ağustos 2023 --- # Bundle Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/bundle-influencer-marketing/ Yayın: 2023-09-19 · Güncelleme: 2023-09-19 ![Bundle iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/09/Frame-8816-1.jpg) ## Bundle **Bundle AI** ile yapay zeka destekli pek çok özelliği okuyucusu ile buluşturmaya hazırlanıyor. Bu geliştirmelerden ilki ise pek çoğumuzu mutsuz eden clickbait yani yanıltıcı başlıkları düzeltmek üzerine odaklı bir yapay zeka ürünü olacak. - **Paylaşılan Platformlar:** [Linkedin Post](https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7108005025473343489/), [Instagram Post Çalışması](https://www.instagram.com/p/CxKoBzZKuib/) - **Yayın Tarihi:** Ağustos 2023 ![Bundle iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/09/Frame-8818.jpg) ![Bundle iş birliği görseli 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/09/Frame-8819.jpg) --- # Gedik Yatırım Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/gedik-yatirim-influencer-marketing/ Yayın: 2023-10-30 · Güncelleme: 2023-10-31 ![Gedik Yatırım iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/Frame-8831-1.jpg) ## Gedik Yatırım **Gedik Yatırım hesabında yer alan paylaşımın story olarak yayınlanması.** - **Paylaşılan Platformlar:** [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) ![Gedik Yatırım iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/gedik-1.jpg) ![Gedik Yatırım iş birliği görseli 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/gedik.jpg) --- # Sabancı Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/sabanci-influencer-marketing/ Yayın: 2023-10-30 · Güncelleme: 2023-10-30 ![Sabancı iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/sabanci.jpg) ## Sabancı **Sabancı reklam filmini Girişimci Kafası kitlesi ile buluşturup 4.5Milyon kişiye gösterim sağladık. Girişimci Kafası hesabının organik içeriği şeklinde kurgulayarak hedeflenen erişimin üstünde bir çalışma oldu.** - **Paylaşılan Platformlar:** [Instagram Video Post Paylaşımı](https://www.instagram.com/p/CyyeenSocvC/?img_index=1) ![Sabancı iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/sabanci-2.jpg) ![Sabancı iş birliği görseli 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/sabanci-1.jpg) --- # TAY Group Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/tay-group-influencer-marketing/ Yayın: 2023-10-30 · Güncelleme: 2023-10-30 ![TAY Group iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/Frame-8832.jpg) ## TAY Group Cezayir’deki Avrupa ve Doğu Akdeniz havzasının en büyük tekstil üretim merkezi olan TAYAL Tekstil Fabrikası’nın yatırımcısı Tay Group, Türkiye-Afrika IV. İş ve Ekonomi Forumunun ev sahipliğini yapıyor. Zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Afrikalı ve Türk iş insanları katılım sağlayacak. - **Paylaşılan Platformlar:** [Instagram Post Paylaşımı](https://www.instagram.com/p/CyTmc8woFBO/?img_index=1) ![TAY Group iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/tay-1.jpg) ![TAY Group iş birliği görseli 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/tay.jpg) --- # ShopiVerse Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/shopiverse-influencer-marketing/ Yayın: 2023-10-31 · Güncelleme: 2023-10-31 ![ShopiVerse iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/shoi.jpg) ## ShopiVerse Yapay zeka destekli global entegrasyon çözümü Shopiverse 20 milyon TL yatırım aldı. Bu yatırım, ShopiVerse’ ün global pazarda büyümesini hızlandırma ve markalaşma yolunda önemli bir adımı temsil ediyor. ShopiVerse, Ağustos 2023’te Fonbulucu platformu üzerinden 20 milyon TL’lik tohum yatırımını başarıyla tamamladı. Bu yatırım, ShopiVerse’ün global pazarda büyümesini hızlandırma ve markalaşma yolunda önemli bir adımı temsil ediyor. - **Paylaşılan Platformlar:** [Linkedin Post](https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7122256715466588160), [Instagram Story, Reels](https://www.instagram.com/p/CzBtliQol5w/), [Facebook Post](https://www.facebook.com/photo/?fbid=719680746868770&set=a.553094670194046), [Twitter Post](https://twitter.com/kafasigirisimci/status/1716459023636074880) ![ShopiVerse iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/shopi-1.jpg) ![ShopiVerse iş birliği görseli 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/shopi.jpg) --- # OzonGlobal Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/ozonglobal-influencer-marketing/ Yayın: 2023-10-31 · Güncelleme: 2023-10-31 ![OzonGlobal iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/Frame-8827.jpg) ## OzonGlobal Rusya’ya satış yapmanın en kolay yolu Ozon Global.Bünyesinde güvenilir lojistik ortakları ve 40 milyona yakın aktif müşteriye ev sahipliği yapan Ozon Global işletmenizi büyütmek için harika bir pazaryeri. - **Paylaşılan Platformlar:** [Instagram Video Post Paylaşımı](https://www.instagram.com/reel/CxdiN-LoIPN/) ![OzonGlobal iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/ozon-2.jpg) ![OzonGlobal iş birliği görseli 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/ozon.jpg) --- # Odeabank Influencer Marketing Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/odeabank-influencer-marketing/ Yayın: 2023-10-31 · Güncelleme: 2023-10-31 ![Odeabank iş birliği görseli 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/Frame-8829.jpg) ## Odeabank Bu podcast serisinin merkezinde Cumhuriyet var! Odeabank podcast serisinin Cumhuriyet’in 100. yılına özel serisinin paylaşımı. - **Paylaşılan Platformlar:** [Instagram Video Post Paylaşımı](https://www.instagram.com/reel/Cy59kt5Cpof/) ![Odeabank iş birliği görseli 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/ozon-3-1.jpg) ![Odeabank iş birliği görseli 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/ozon-1-1.jpg) --- # OCTAPULL ile Tanışın: OctaMeet ile Dijital İletişimi Yeniden Tanımlayın! Adres: https://girisimcikafasi.com/portfolyo-item/octapull-ile-tanisin-octameet-ile-dijital-iletisimi-yeniden-tanimlayin/ Yayın: 2023-11-03 · Güncelleme: 2024-02-07 ![OCTAPULL iş birliği kapak görseli](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/11/Frame-8992.jpg) Türkiye’nin yerli VCaaS (Video Conference as a Solution & Service) girişimi OCTAPULL, 2021 yılından bu yana iş dünyasında aktif bir şekilde hizmet veriyor. Bulut tabanlı video konferans hizmetleri sunan bu girişim, bireysel kullanıcılar ve işletmeler için çevrim içi iletişim ihtiyaçlarına yönelik özelleştirilmiş çözümler sağlıyor. OCTAPULL, OctaMeet ve OctaSales uygulamaları ile profesyonellerden bireysel çalışanlara, girişimcilerden kurumsal firmalara kadar geniş bir yelpazedeki kullanıcı kitlesine hitap ediyor. Küçük, orta ve büyük ölçekli işletmelerin iş dünyasındaki ihtiyaçlarına karşın çözümler sunarak iş süreçlerine katkı sağlıyor. OCTAPULL, sunduğu çözümlerle hem yerel hem de küresel düzeyde dijital dönüşümde etkin bir rol oynamayı amaçlıyor. Alpata Grubu’ndan aldığı 1 milyon dolarlık yatırım ile Londra’da ofis açan OCTAPULL, uluslararası pazarda da faaliyet alanını genişletmeyi hedefliyor. OCTAPULL, piyasadaki mevcut **VCaaS** teknolojilerinin eksikliklerine karşı sunduğu çözümler ve **“Uzaktan Kanal Yönetimi” (DCM)** iş modeli ile iş dünyasının büyüme ve gelişim sürecine ivme kazandırıyor. OCTAPULL’un şirketlerin filo maliyetlerini azaltmalarına yardımcı olmayı hedeflediği OctaSales uygulaması, saha satışlarını daha verimli hale getirme imkanı tanıyor. Henüz geliştirilmekte olan bu uygulama, **yapay zekâ destekli entegrasyonlarla** müşteri etkileşimlerinin geliştirilmesine yardımcı oluyor, sipariş formlarının uygulama üzerinden kolayca takip edilmesini sağlıyor. OctaSales’in sahip olduğu yapay zekâ destekli özellikleri ile oluşturulan parametrelerle hedef kitlelere kolay ve hızlı bir şekilde ulaşılabiliyor. Bu kullanıcı dostu yaklaşımlar ile uzaktan iletişim problemlerini en aza indirerek bireylerin ve şirketlerin iş süreçlerini kolaylaştırıyor. OctaMeet uygulaması ise sunduğu video konferans çözümü ile bireylerin ve kurumların en iyi kullanıcı deneyimini yaşayabilmelerine olanak sağlarken, geliştirilmiş kullanıcı arayüzü ile kullanıcıların toplantıları kolay bir şekilde planlamasına, sorunsuz bir şekilde gerçekleştirmesine yardımcı oluyor. Türkiye’nin dijital dönüşüm yolculuğunda öncü bir rol üstlenen OCTAPULL, yenilikçi video konferans uygulaması OctaMeet’i kullanıcılarıyla buluşturuyor. Verileriniz OctaMeet ile Güvende! Her geçen gün yeni teknolojik gelişmelere tanık olan iş dünyası, büyük bir hızla dijitalleşiyor. Bu dijital dönüşümle birlikte iş yerlerindeki güvenlik kaygılarını da beraberinde getiriyor. Bu dönüşümün bir yansıması olarak, verilerin ve iletişimin güvenliğine ilişkin kaygılar özellikle şirketler ve işletmeler için artık son derece önemli bir konu haline geliyor. OctaMeet veri güvenliği konusundaki hassasiyeti ile diğer video konferans uygulamaları arasında ön plana çıkıyor. Verileriniz OCTAPULL’un kendi sunucularda güvenli bir şekilde saklanıyor, kişisel bilgilerinizin gizliliği daima korunuyor. Ayrıca OctaMeet, Türkiye’deki kullanıcılarının verilerini Türkiye’deki sunucularda depolama imkanı da tanıyor. **Kapsamlı şifreleme yöntemleri, gelişmiş kimlik doğrulama ve güncel güvenlik iyileştirmeleri ile** veri güvenliği OctaMeet ile ön planda tutuluyor. Bunun yanı sıra, depolanan verilerinize harici depolama sistemi kullanmaksızın istediğiniz zaman kesintisiz bir şekilde erişme imkanı sunuyor. Bu, verilerinizin güvende tutulmasını ve ihtiyaç duyduğunuzda kolayca erişilebilir olmasını sağlıyor, iş sürekliliği konusunda sizlere yardımcı oluyor. Kurulum Seçeneğini Siz Belirleyin: On-Premise Kurulum İmkanı Kurumlar için özel çözümler sunan OctaMeet, **On-Premise kurulum seçeneği ile** kurumların özelleştirilmiş bir iş iletişimi platformu oluşturmalarına olanak tanıyor. On-Premise kurulum, kendi verilerinizi kendi sunucularınızda saklama imkanı sağlıyor. Uygulamayı ister bulut sisteminde ister kendi sunucularınızda çalıştırın, kontrol tamamen size ait oluyor. Böylece OctaMeet, işletmenizin altyapısına uyarlanabilecek **esnek bir yaklaşım** sunuyor. Ayrıca hem iOS hem de Android için mobil uygulama sürümü bulunan OctaMeet, kullanıcılarına tablet veya telefon üzerinden video konferans hizmetlerine erişim imkanı sağlıyor. Android ve iOS işletim sistemine sahip cihazlar için OctaMeet mobil uygulamasını, App Store ve Google Play Store üzerinde kolayca indirebilirsiniz. Yıllık Sözleşmeleri Unutun: Taahhütsüz Abonelik Modelleri OctaMeet, işletmenizin ihtiyaçlarına uygun olarak **esnek abonelik modelleri** sunuyor. Yıllık sözleşme zorunluluğu olmadan aylık anlaşmalar yapabilir ve istediğiniz zaman aboneliğinizi sonlandırabilirsiniz. İş dünyasının dinamik yapısını göz önünde bulunduran OctaMeet, bu hıza ayak uydurmanıza yardımcı olmak için **taahhütsüz lisans alımları** imkanı sunuyor. OctaMeet ile işletmenizin finansal durumuna veya değişen ihtiyaçlarına göre abonelik modelinizi kişiselleştirebilir ve bu sayede bütçenizi kontrol altında tutarak kaynaklarınızı etkili bir şekilde yönetebilirsiniz. Bütçenizi Düşünün: Fiyat Avantajı OctaMeet, bütçenizi düşünerek **uygun fiyatlı iletişim ve iş birliği** çözümleri sunuyor. Kaliteli bir hizmet alırken aynı zamanda maliyetlerinizi kontrol altında tutmanıza yardımcı oluyor. Diğer uluslararası platformlarla karşılaştırıldığında, OctaMeet’in sunduğu avantajlı fiyatlar işletmenizin bütçe yönetimini de destekliyor. OctaMeet ile maliyetler konusunda endişelenmeden işletmenizin büyüme ve gelişme sürecini kolaylıkla planlayabilirsiniz. Kurum İçi İletişimi Artırın: Çalışma Alanı Yapısı OctaMeet, kurum içi iletişimi kolaylaştırmak için **çalışma alanı (workspace)** yapısını kullanıyor. Ekipler arası iş birliğini daha verimli hale getirmek ve projeleri daha iyi yönetmek için tasarlanan çalışma alanı yapısı, ekip içi iletişimin daha düzenli bir şekilde ilerlemesini sağlıyor. Tüm bunlarla birlikte çalışma alanı özelliği, kullanıcılara daha esnek bir kullanım alanı sunması ile hem bireysel hem de kurumsal işlerinizi tek bir hesap üzerinden yürütme imkanı tanıyor. Oluşturduğunuz çalışma alanında; iş belgelerinizi, toplantı sunumlarınızı ve diğer dosyalarınızı diğer kullanıcılarla anında paylaşabilirsiniz. Ayrıca, ekibinizle çalışırken kendi bireysel hesabınıza da kolayca geçiş yapabilirsiniz. Video konferanslar sırasında uygulama içinde iş akışınızı takip edebilir ve ekibinizle sorunsuz iletişim kurarak verimli bir şekilde iş birliği yapabilirsiniz. Bu sayede üretkenliğinizi artırabilir ve iş süreçlerinizi daha etkili hale getirebilirsiniz. OCTAPULL’un kişilerin ve kurumların dijital dönüşüm yolculuğunu kolaylaştıran ve iş süreçlerini optimize eden yeni nesil video konferans uygulaması OctaMeet, iş dünyasının dijitalleşme sürecinde güvenli, esnek ve bütçe dostu bir çözüm olarak kullanıcılarıyla buluşuyor. Kesintisiz video konferans ve iş birliğini 14 gün boyunca ücretsiz deneyimlemek için hemen tıklayın. OctaMeet’in avantajlarıyla tanışın, uzaktan çalışmanın geleceğini keşfedin! --- # Our work URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/ Published: 2020-07-09 · Updated: 2023-10-31 Work we have made with 26 brands. Where a project has results data, we show it with the date the work went live; where it doesn't, we don't quote numbers. - [WORLDEF: Event communications](https://girisimcikafasi.com/en/work/worldef/) - [DZD Tech: LinkedIn](https://girisimcikafasi.com/en/work/dzd-tech/) - [Vanora Ventures: LinkedIn](https://girisimcikafasi.com/en/work/vanora-ventures/) - [Laba: Podcast](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/laba-zekiler-sevilir/) - [Mükellef: Instagram, podcast, article](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/mukellef/) - [İHKİB: Instagram carousel](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/ihkib/) - [TechXTile: Instagram](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/texh-x-tile/) - [YEA İstanbul: Instagram](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/cambridge/) - [Vitocco: Instagram](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/vitocco/) - [Gülşahin Takı Tezgahı: Instagram](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/gulsahin/) - [TransferGo: Instagram carousel](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/transfergo/) - [Monster: Instagram](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/monster/) - [Türkiye Finans: Instagram video](https://girisimcikafasi.com/en/work/turkiye-finans/) - [Migros Up: Instagram, application campaign](https://girisimcikafasi.com/en/work/migros-up/) - [Türkiye İnovasyon Haftası: Instagram Reels](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/turkiye-inovasyon-haftasi/) - [Dexcook: Instagram Reels](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/dexcook/) - [GEBKİM Vakfı: LinkedIn video](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/gebkim-vakfi/) - [GNR Eğitim: LinkedIn](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/gnr-ingilizce-egitimi/) - [Bundle: Instagram and LinkedIn](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/bundle-influencer-marketing/) - [Gedik Yatırım: Story](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/gedik-yatirim-influencer-marketing/) - [Sabancı: Influencer marketing](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/sabanci-influencer-marketing/) - [TAY Group: Influencer marketing](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/tay-group-influencer-marketing/) - [ShopiVerse: LinkedIn, Instagram, Facebook, X](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/shopiverse-influencer-marketing/) - [OzonGlobal: Instagram video](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/ozonglobal-influencer-marketing/) - [Odeabank: Instagram video](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/odeabank-influencer-marketing/) - [OCTAPULL / OctaMeet: Product launch, podcast, article](https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/octapull-ile-tanisin-octameet-ile-dijital-iletisimi-yeniden-tanimlayin/) --- # WORLDEF influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/worldef/ Published: 2023-06-02 · Updated: 2024-07-24 ![WORLDEF partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-346.jpg) ## WORLDEF **WORLDEF** wanted more people to attend its event. The work we did for it led to more than 10,000 event registrations. - **Shared on:** [Instagram Reels and Stories](https://www.linkedin.com/posts/giri%C5%9Fimci-kafas%C4%B1_etkinlik-worldef-eticaret-activity-7060163325061394432-X1hR?utm_source=share&utm_medium=member_desktop), [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Published:** June 2023 ![WORLDEF partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-347.jpg) ![WORLDEF partnership image 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-348.jpg) ![WORLDEF partnership image 4](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/06/Frame-364.jpg) --- # DZD Tech LinkedIn influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/dzd-teknoloji-haftada-4-gun-calisma-modeline-geciyor/ Published: 2023-07-28 · Updated: 2023-08-08 ![DZD Tech partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-307-1.jpg) ## DZD Tech DZD Teknoloji became the first company in its sector to move to a four-day working week, to give its employees a better work-life balance. At Girişimci Kafası, we partnered with the company to announce this important step. ### Goals The aim of the campaign was to strengthen DZD Teknoloji's position as an innovative, employee-friendly employer. We also wanted the company to be seen as a role model leading its sector. ### Strategy The campaign used visuals and copy to highlight the details of DZD Teknoloji's new working model. It spoke to all of the company's followers, not just one particular group. ### Results The campaign achieved an impressive engagement rate and underlined DZD Teknoloji's commitment to work-life balance. Reactions, comments and shares reinforced the view of the company as a pioneer in its sector, and it is expected to inspire other companies as well. This summary is one example of how Girişimci Kafası can market a brand's values and innovations effectively. It shows our ability to create visibility and impact with strategies built around each company's goals. - **Stats:** 167,242 reach - **Published:** March 2023 - **Shared on:** [LinkedIn](https://www.linkedin.com/posts/giri%C5%9Fimci-kafas%C4%B1_dzd-teknolojihaftada-4-g%C3%BCn-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma-modeline-activity-7041295651422318592-WF1O?originalSubdomain=cz) ![DZD Tech partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-308-1.jpg) ![DZD Tech partnership image 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-310-1.jpg) --- # Vanora Ventures LinkedIn influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/vanora-ventures/ Published: 2023-07-31 · Updated: 2023-08-08 ![Vanora Ventures partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-325.jpg) ## Vanora Ventures Founders are always looking for fresh answers to the technology and software problems they keep running into. Vanora Ventures responded by putting the "venture studio model" into practice, becoming the first company in Turkey to use a model that already works well around the world. ### Goals The model was introduced to meet founders' software and technology needs effectively and so help their businesses move faster. By telling the story in a documentary, Vanora Ventures wanted to inspire other founders and companies and explain how the model works. ### Strategy Vanora Ventures made a superb documentary for founders who want to understand how the venture studio model works. It explains the model step by step and shows how Vanora leads the way in this field. ### Results The documentary drew a great deal of interest across the startup ecosystem and cemented Vanora Ventures' innovative, pioneering role in the sector. It also showed the way to many founders who were worried about how to handle the software side of their business. ### Conclusion The venture studio model gives founders an excellent way to meet their technology needs. Being the first to use it in Turkey, and explaining it through a documentary, shows Vanora Ventures' capacity for innovation and leadership. This case study shows how effectively the model was introduced and the impact it had on the sector. Innovations like this may well be a sign of Vanora Ventures' future success. 👏🏻 👏🏻 - **Stats:** 32,250 reach - **Published:** July 2023 - **Shared on:** [LinkedIn](https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7089878686388133888/) ![Vanora Ventures partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/va.jpg) ![Vanora Ventures partnership image 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-349.jpg) --- # Laba: Zekiler Sevilir influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/laba-zekiler-sevilir/ Published: 2023-07-31 · Updated: 2023-08-08 ![Laba partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-323.jpg) ## Laba: Zekiler Sevilir We talked about the courses Laba runs for professionals and the secrets of staying up to date in a fast-changing world to build a good career, and looked ahead to the future. - **Shared on:** [Laba Eğitim podcast episode](https://open.spotify.com/episode/6Ya7KEtpH01kq4GFcp1QCr?si=7690189789194b5c), [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/), [LinkedIn](https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7075029822707548160/) - **Published:** June 2023 ![Laba partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-324.jpg) --- # Mükellef influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/mukellef/ Published: 2023-07-31 · Updated: 2023-08-08 ![Mükellef partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-320.jpg) ## Mükellef We introduced **Mükellef**'s service to our followers and secured extra discounts for those who need it. - **Shared on:** [Mükellef Instagram post](https://www.instagram.com/p/CrJZtm5MYEn/?img_index=1), [LinkedIn](https://www.linkedin.com/events/s-n-rlar-n-tesindegiri-imciliky6998265776981909504/comments/) - **Published:** April 2023 ![Mükellef partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-321.jpg) ![Mükellef partnership image 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-322.jpg) ![Mükellef partnership image 4](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-356.jpg) --- # İHKİB (Istanbul Apparel Exporters' Association) Instagram influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/ihkib/ Published: 2023-07-31 · Updated: 2023-08-08 ![İHKİB partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-318.jpg) ## İHKİB **İHKİB** asked us to share the announcement of its Entrepreneurship and Innovation Competition with our audience. So that it would not come across as an advert, we planned the content like one of our own original posts. The later slides of the carousel gave the details of the competition and invited people to register. - **Shared on:** Instagram post, [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Published:** March 2023 ![İHKİB partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-319.jpg) --- # TechXTile Instagram influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/texh-x-tile/ Published: 2023-07-31 · Updated: 2023-08-08 ![TechXTile partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-316.jpg) ## TechXTile We made an announcement to boost attendance at the **TechXTile** event. For it, we designed an informative visual in the style of our own original content, built to spark engagement. The later slides of the carousel then invited people to enter the competition. - **Shared on:** Instagram post, [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Published:** October 2021 ![TechXTile partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-317.jpg) --- # YEA İstanbul Instagram influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/cambridge/ Published: 2023-07-31 · Updated: 2023-08-08 ![YEA İstanbul partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/a8e6c6e155b8eb963042c00e361a2f2a.jpg) ## YEA İstanbul The aim was to tell the origin story of the **YEA İstanbul** project and then bring the project to a wider audience. - **Shared on:** Instagram post, [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Published:** March 2022 ![YEA İstanbul partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-315.jpg) --- # Vitocco Instagram influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/vitocco/ Published: 2023-07-31 · Updated: 2023-08-08 ![Vitocco partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-311.jpg) ## Vitocco We introduced **Vitocco** vitamins to our followers. Our content strategy was native advertising: based on what our audience is like, we built the post around how busy working life gets, and engagement reached its peak. The following slides of the carousel then highlighted how Vitocco Boost helps reduce the tiredness and fatigue that all this busyness can cause. - **Shared on:** Instagram post, [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Published:** May 2022 ![Vitocco partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-312.jpg) ![Vitocco partnership image 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-313.jpg) --- # Gülşahin Takı Tezgahı Instagram influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/gulsahin/ Published: 2023-07-31 · Updated: 2023-08-08 ![Gülşahin Takı Tezgahı partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-331.jpg) ## Gülşahin Takı Tezgahı Built around the founding story of **Gülşahin Takı Tezgahı**, this post became an example success story for entrepreneurs and would-be entrepreneurs. It drew strong engagement, helping the company gain followers and reach far more people. The positive reactions in the comments were also a big boost to its public image. - **Shared on:** Instagram post, [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Published:** March 2020 ![Gülşahin Takı Tezgahı partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-332.jpg) --- # TransferGo Instagram influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/transfergo/ Published: 2023-07-31 · Updated: 2023-08-08 ![TransferGo partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-334.jpg) ## TransferGo For **TransferGo**, we used two areas where the brand is strong, bringing speed and money together in our strategy. The first carousel was planned like organic content, so it drew as much engagement as possible and performed very well. In the second carousel we rounded off the work by talking about TransferGo's services. - **Shared on:** [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) ![TransferGo partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-335.jpg) --- # Monster Instagram influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/monster/ Published: 2023-07-31 · Updated: 2023-08-08 ![Monster partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-337.jpg) ## Monster The aim was to bring the live-stream event organised by **Monster** to more people. - **Shared on:** Instagram post and Story, [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Published:** May 2022 --- # Türkiye Finans Instagram influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/turkiye-finans/ Published: 2023-07-31 · Updated: 2023-08-08 ![Türkiye Finans partnership cover image](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/lgs.jpg) ## Türkiye Finans We shared the **Türkiye Finans** advertising film with our audience and wrote a caption designed to catch their interest. - **Shared on:** Instagram video post, [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) - **Published:** April 2022 [Embedded content: Türkiye Finans video](https://www.facebook.com/plugins/video.php?show_text=false&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwatch%2F%3Fv%3D256221050020900) *[Watch the video on Facebook](https://www.facebook.com/watch/?v=256221050020900)* --- # Migros Instagram influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/migros/ Published: 2023-07-31 · Updated: 2023-08-07 ![Migros partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-339.jpg) ## Migros We announced **Migros**' call for founders to work with the company on joint innovation. We told our audience of entrepreneurs and would-be entrepreneurs that they could apply to the Migros Up programme. - **Format:** [Instagram carousel post](https://www.migrosup.com/) - **Published:** May 2022 - **Shared on:** [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) ![Migros partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/Frame-340.jpg) --- # Türkiye İnovasyon Haftası Instagram influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/turkiye-inovasyon-haftasi/ Published: 2023-08-01 · Updated: 2023-08-08 ![Türkiye İnovasyon Haftası partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-341.jpg) ## Türkiye İnovasyon Haftası We shared Türkiye İnovasyon Haftası (Turkey Innovation Week) with our audience to bring it to more people. - **Shared on:** [Instagram Reels](https://www.instagram.com/reel/Cl389ogjBGK/) - **Published:** December 2022 ![Türkiye İnovasyon Haftası partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-342.jpg) --- # Dexcook Instagram influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/dexcook/ Published: 2023-08-02 · Updated: 2023-08-08 ![Dexcook partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-343.jpg) ## Dexcook We introduced the innovative new product launched by **Dexcook** to our followers. - **Shared on:** [Instagram Reels video](https://www.instagram.com/reel/Clg4n-XjKfw/) - **Published:** November 2022 --- # GEBKİM Vakfı LinkedIn influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/gebkim-vakfi/ Published: 2023-08-04 · Updated: 2023-08-08 ![GEBKİM Vakfı partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-352.jpg) ## GEBKİM Vakfı We published the video that GEBKİM Vakfı (the GEBKİM Foundation) made with super intelligence for one of Turkey's national chess players. - **Shared on:** [LinkedIn post](https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7092462048474796033) - **Published:** August 2023 ![GEBKİM Vakfı partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-353.jpg) --- # GNR English courses and online English lessons: LinkedIn influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/gnr-ingilizce-egitimi/ Published: 2023-08-09 · Updated: 2023-08-09 ![GNR Eğitim partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-365.jpg) ## GNR | Corporate and Personal English Courses and Online English Lessons Our LinkedIn work for GNR Eğitim. - **Shared on:** [LinkedIn post](https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7094951443362643968) - **Published:** August 2023 --- # Bundle influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/bundle-influencer-marketing/ Published: 2023-09-19 · Updated: 2023-09-19 ![Bundle partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/09/Frame-8816-1.jpg) ## Bundle **Bundle** is getting ready to bring its readers a range of super intelligence-powered features with **Bundle AI**. The first will be a super intelligence product focused on fixing clickbait, the misleading headlines that annoy so many of us. - **Shared on:** [LinkedIn post](https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7108005025473343489/), [Instagram post](https://www.instagram.com/p/CxKoBzZKuib/) - **Published:** August 2023 ![Bundle partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/09/Frame-8818.jpg) ![Bundle partnership image 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/09/Frame-8819.jpg) --- # Gedik Yatırım influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/gedik-yatirim-influencer-marketing/ Published: 2023-10-30 · Updated: 2023-10-31 ![Gedik Yatırım partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/Frame-8831-1.jpg) ## Gedik Yatırım **We shared a post from Gedik Yatırım's account as a Story.** - **Shared on:** [Instagram](https://www.instagram.com/girisimcikafasi/) ![Gedik Yatırım partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/gedik-1.jpg) ![Gedik Yatırım partnership image 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/gedik.jpg) --- # Sabancı influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/sabanci-influencer-marketing/ Published: 2023-10-30 · Updated: 2023-10-30 ![Sabancı partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/sabanci.jpg) ## Sabancı **We brought Sabancı's advertising film to the Girişimci Kafası audience and delivered 4.5 million impressions. Framed as organic content from the Girişimci Kafası account, the work went beyond its reach target.** - **Shared on:** [Instagram video post](https://www.instagram.com/p/CyyeenSocvC/?img_index=1) ![Sabancı partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/sabanci-2.jpg) ![Sabancı partnership image 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/sabanci-1.jpg) --- # TAY Group influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/tay-group-influencer-marketing/ Published: 2023-10-30 · Updated: 2023-10-30 ![TAY Group partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/Frame-8832.jpg) ## TAY Group Tay Group, the investor behind the TAYAL textile factory in Algeria, the largest textile production centre in Europe and the Eastern Mediterranean basin, is hosting the 4th Turkey-Africa Business and Economic Forum. President Recep Tayyip Erdoğan and African and Turkish business people will attend the summit. - **Shared on:** [Instagram post](https://www.instagram.com/p/CyTmc8woFBO/?img_index=1) ![TAY Group partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/tay-1.jpg) ![TAY Group partnership image 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/tay.jpg) --- # ShopiVerse influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/shopiverse-influencer-marketing/ Published: 2023-10-31 · Updated: 2023-10-31 ![ShopiVerse partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/shoi.jpg) ## ShopiVerse ShopiVerse, a super intelligence-powered global integration solution, has raised 20 million TL in investment. The investment marks an important step towards speeding up ShopiVerse's growth in the global market and building its brand. ShopiVerse completed its 20 million TL seed round on the Fonbulucu platform in August 2023. It is a significant step towards faster growth in the global market and a stronger brand. - **Shared on:** [LinkedIn post](https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7122256715466588160), [Instagram Story and Reels](https://www.instagram.com/p/CzBtliQol5w/), [Facebook post](https://www.facebook.com/photo/?fbid=719680746868770&set=a.553094670194046), [X (Twitter) post](https://twitter.com/kafasigirisimci/status/1716459023636074880) ![ShopiVerse partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/shopi-1.jpg) ![ShopiVerse partnership image 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/shopi.jpg) --- # OzonGlobal influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/ozonglobal-influencer-marketing/ Published: 2023-10-31 · Updated: 2023-10-31 ![OzonGlobal partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/Frame-8827.jpg) ## OzonGlobal Ozon Global is the easiest way to sell to Russia. With reliable logistics partners and close to 40 million active customers, Ozon Global is a great marketplace for growing your business. - **Shared on:** [Instagram video post](https://www.instagram.com/reel/CxdiN-LoIPN/) ![OzonGlobal partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/ozon-2.jpg) ![OzonGlobal partnership image 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/ozon.jpg) --- # Odeabank influencer marketing URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/odeabank-influencer-marketing/ Published: 2023-10-31 · Updated: 2023-10-31 ![Odeabank partnership image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/Frame-8829.jpg) ## Odeabank The Republic is at the heart of this podcast series! We shared Odeabank's podcast series marking the 100th anniversary of the Republic of Turkey. - **Shared on:** [Instagram video post](https://www.instagram.com/reel/Cy59kt5Cpof/) ![Odeabank partnership image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/ozon-3-1.jpg) ![Odeabank partnership image 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/10/ozon-1-1.jpg) --- # Meet OCTAPULL: redefining digital communication with OctaMeet URL: https://girisimcikafasi.com/en/work/archive/octapull-ile-tanisin-octameet-ile-dijital-iletisimi-yeniden-tanimlayin/ Published: 2023-11-03 · Updated: 2024-02-07 ![OCTAPULL partnership cover image](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/11/Frame-8992.jpg) OCTAPULL, a home-grown Turkish VCaaS (Video Conference as a Solution & Service) startup, has been serving the business world since 2021. The startup offers cloud-based video conferencing and provides tailored solutions for the online communication needs of individual users and businesses. With its OctaMeet and OctaSales apps, OCTAPULL serves a wide range of users, from professionals to individual employees and from founders to large corporations. It supports business processes by meeting the needs of small, medium and large companies. Through its solutions, OCTAPULL aims to play an active role in digital transformation both locally and globally. Having opened an office in London with a 1 million dollar investment from Alpata Group, OCTAPULL also plans to expand into international markets. With solutions that fill the gaps in the **VCaaS** technologies currently on the market and its **"Distance Channel Management" (DCM)** business model, OCTAPULL is speeding up the growth and development of the business world. OctaSales, the app with which OCTAPULL aims to help companies reduce their fleet costs, makes field sales more efficient. Still in development, the app helps improve customer interactions through **super intelligence-powered integrations** and makes order forms easy to track within the app. Using parameters created with OctaSales' super intelligence-powered features, you can reach target audiences quickly and easily. This user-friendly approach keeps remote communication problems to a minimum and makes work easier for individuals and companies. The OctaMeet app, meanwhile, gives individuals and organisations the best possible user experience with its video conferencing solution, and its improved interface helps users plan meetings easily and run them smoothly. Taking a pioneering role in Turkey's digital transformation, OCTAPULL is bringing its innovative video conferencing app OctaMeet to users. Your Data Is Safe with OctaMeet! The business world, which sees new technological developments every day, is going digital at great speed. This digital transformation also brings security concerns into the workplace. As a result, concerns about the security of data and communication have become an extremely important issue, especially for companies and businesses. OctaMeet stands out from other video conferencing apps for its care over data security. Your data is stored securely on OCTAPULL's own servers, and the privacy of your personal information is always protected. OctaMeet also lets its users in Turkey store their data on servers in Turkey. **With comprehensive encryption, advanced authentication and up-to-date security improvements**, OctaMeet puts data security first. On top of this, you can access your stored data without interruption whenever you like, without using an external storage system. This keeps your data safe and easy to reach when you need it, and helps with business continuity. Choose How You Install It: On-Premise Installation Offering tailored solutions for organisations, OctaMeet, **with its on-premise installation option,** lets organisations build their own customised business communication platform. On-premise installation lets you keep your data on your own servers. Whether you run the app in the cloud or on your own servers, you stay fully in control. In this way OctaMeet offers **a flexible approach** that can be adapted to your company's infrastructure. OctaMeet also has a mobile app for both iOS and Android, so users can access video conferencing from a tablet or phone. You can easily download the OctaMeet mobile app for Android and iOS devices from the App Store and Google Play Store. Forget Annual Contracts: Commitment-Free Subscriptions OctaMeet offers **flexible subscription models** to suit your company's needs. You can sign monthly agreements with no obligation to commit to a year, and cancel your subscription whenever you like. Mindful of how dynamic the business world is, OctaMeet offers **commitment-free licences** to help you keep up with its pace. With OctaMeet you can tailor your subscription to your company's finances or changing needs, keeping your budget under control and managing your resources effectively. Mind Your Budget: Price Advantage OctaMeet offers **affordable communication and collaboration** solutions with your budget in mind. It helps you keep costs under control while still getting a quality service. Compared with other international platforms, OctaMeet's competitive pricing also supports your company's budget management. With OctaMeet you can plan your company's growth and development with ease, without worrying about costs. Improve Internal Communication: Workspaces OctaMeet uses **workspaces** to make internal communication easier. Designed to make collaboration between teams more efficient and projects easier to manage, workspaces keep communication within a team better organised. On top of all this, the workspace feature gives users more flexibility, letting you run both your personal and your company work from a single account. In the workspace you create, you can instantly share work documents, meeting presentations and other files with other users. You can also switch easily to your personal account while working with your team. During video conferences you can follow your workflow within the app and collaborate efficiently by communicating smoothly with your team. This helps you raise your productivity and make your business processes more effective. OctaMeet, OCTAPULL's next-generation video conferencing app that eases the digital transformation journey of people and organisations and streamlines business processes, is reaching users as a secure, flexible and budget-friendly solution for a business world going digital. Click now to try uninterrupted video conferencing and collaboration free for 14 days. Discover the advantages of OctaMeet and the future of remote working! --- # How to Launch a Product: Before, On the Day and After - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-launch-a-product/ - Published: 2026-11-04 - Updated: 2026-11-04 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası The Times of 26 March 1836 carried a small notice: on the 31st, the first shilling number of a monthly serial called The Posthumous Papers of the Pickwick Club, edited by "Boz", would be published. Boz was Charles Dickens, then 24 years old. The idea had actually come from the publishers, Chapman and Hall. They had in mind a monthly series to carry comic sporting plates by the artist Robert Seymour: a club whose members go out shooting and fishing and get into scrapes through their own clumsiness. Dickens was asked to supply the text between the pictures. He objected. He was no great sportsman, the idea was not new, and he argued that the plates should arise from the text rather than the other way round. The publishers agreed. According to his biographer John Forster, the binder prepared just four hundred copies of the first number. It came out with 24 pages and four illustrations. Before the second number appeared, Seymour was dead. The series quickly settled a question that had already been under discussion: each number grew to 32 pages, and the illustrations dropped to two. Another artist drew one number, and from the fourth number Hablot Browne took over. Forster says the trade only grasped what it had on its hands around the fourth or fifth number; in the fifth, a quick-witted servant called Sam Weller had entered the story. With no newspaper puffing or advertising, sales climbed with every number. By the summer of 1837, the binder's order for the fifteenth number was for more than forty thousand copies. ## A launch is a process, not a day The first number of Pickwick was not a failure; it was simply the beginning of the story. The real product was found after the launch, by watching the readers: more text, fewer pictures, and a character people would follow anywhere. It helps to think of a product launch in three parts: before the launch, launch day and after the launch. Most founders pour their energy into the day in the middle. More often than not, the other two parts decide the outcome. ## Before the launch: pre-sales, not a waiting list Failory's guide to pre-selling points to a weakness in waiting lists and customer interviews alike: the niceness gap. People do not want to dampen your enthusiasm, so they say they like your idea more than they really do. The gap between those who say "let me know, I'll be first in line" and those who actually pay is exactly that. Pre-sales close it, because handing over money is not something politeness requires. ### Show, don't tell To sell a product that does not exist yet, people need to be able to picture it. In one example Failory describes, Brian Casel made a walkthrough video for his software, Ops Calendar, using nothing but animated screen mock-ups, and made his first pre-sales from that video within six weeks. A clear picture did the job a working product would have done. ### Give early buyers a real reason While the product is unfinished, waiting is always the sensible choice. Unless you offer early buyers a meaningful discount, direct calls with the founder or help with setting up, people will wait for the launch and you will never learn whether the demand is real. PriceUnlock capped its offer at a hundred customers; Orapa's founder, Stan Rymkiewicz, sent more than a hundred cold emails and sold around ten annual subscriptions, at an average discount of 60% and with a 90-day guarantee. ### Answer the objection before it comes You are asking for money for something that does not exist yet, so doubt is natural. Hassle-free refunds, a page of frequently asked questions and reviews from your first buyers build trust before you have to ask for it. ## Launch day: use a few channels deeply Failory's guide ends with one piece of advice: depth beats breadth. Rather than pushing on every channel at once, pick the one to three you can do really well. If you have an audience, use it; if not, go to the small communities where your customers already gather, to other people's publications, or to one-to-one messages. Leo Widrich, one of Buffer's co-founders, wrote 150 guest posts for other blogs before the company launched. Pickwick had a single channel too: a few lines in The Times and a green-covered number sent to the booksellers on the last day of the month. The readers did the rest by telling each other. ## After the launch: rewrite the second number A launch is the moment your product first meets real users; the useful information comes afterwards. Look at which features people click, which page they give up on, and how they describe the product to someone else. Dickens's readers were after the text, not the pictures, and the series changed its shape once that was clear. Your product's Sam Weller may be the unexpected thing your users talk about most. Find it and make more of it. A quiet first day is not a verdict either. The series that began with four hundred copies in the spring of 1836 had passed forty thousand with its fifteenth number in 1837. ## The spear and the ship The Turkish word for a launch, lansman, comes from the French lancement. The verb lancer means "to throw", and its root is the Latin lancea, the light spear of Rome's auxiliary troops. The English launch also first meant to hurl something like a lance; only later was it used for a ship sliding into the water. The two images could hardly be more different. A thrown spear's course is fixed the moment it leaves your hand; it cannot be corrected in the air. A ship sent down the slipway, on the other hand, is only beginning its voyage; its course is corrected at sea, by watching the wind and the current. A good product launch is much more like the ship than the spear. ## A final word Robert Louis Stevenson ends his essay El Dorado, collected in book form in 1881, with this sentence: > "To travel hopefully is a better thing than to arrive, and the true success is to labour." The first number of Pickwick was not an arrival but the start of the road; the series found its real shape after the launch, by watching its readers. How much room does your launch plan leave for the road after the first day? *To decide what to build before you launch, [What Is an MVP and How Do You Plan One?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-an-mvp-and-how-to-plan-one/) is worth a read.* --- # When Should You Fear a Competitor? Competitive Analysis and Standing Apart - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-think-about-competitors/ - Published: 2026-11-03 - Updated: 2026-11-03 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası In 1864 two young Americans met in Berlin and spent several days together. Edward Drinker Cope was the son of a wealthy Philadelphia family; Othniel Charles Marsh was attached to Yale. Both were chasing fossils, and they even named species after each other. The friendship did not last. After a collecting trip together to Cope's marl pits in New Jersey, Marsh quietly paid the pit operators to send future finds to him instead. In 1868 Cope named a long-necked marine reptile from Kansas Elasmosaurus and drew its skeleton. He had put the head on the end of the tail. His mentor Joseph Leidy pointed out the error in March 1870, and Marsh made sure the story got around. Cope tried to recall the copies of his paper that had already gone out. Then the war moved west. From 1877 to 1892 the two men's crews sent literally tons of bones east by mule wagon and by train. Both announced their finds in hasty telegrams and wrote proper descriptions later. Sometimes they gave new names to animals the other had already found. Skeletons assembled in a hurry left confusion that lasted for decades. By the numbers, Marsh won: 80 new dinosaur species against Cope's 56. But when Cope died in 1897, both men were financially ruined. Cope had sold part of his collection and let out one of his houses. Marsh had mortgaged his home and asked Yale for a salary to live on. The quietest loser was Leidy. Unable to keep up with his rivals' reckless pace, he gave up his work in the West. After Leidy's death, Henry Fairfield Osborn noticed that neither rival had mentioned him once in their writings. ## The price of fixating on a rival Cope and Marsh were not wrong to fear each other. They wanted the same quarries, the same fields and the same fame. But every decision made out of that fear pulled them a little further from the work itself. Competition in startups often runs the same way: while you rush to answer every move your rival makes, you forget to look at your own customer. In a 2014 lecture kept in Y Combinator's Startup Library, Peter Thiel sums it up bluntly: competition is for losers. In his view a company's value comes from two separate things: how much value it creates for the world, and how much of that value it manages to keep. His example is the airlines. In 2012 US domestic airline revenue was 195 billion dollars, while Google's was just over 50 billion. Yet in the airline business, where competition grinds profit away, cumulative profits across a hundred years of US history were, as Thiel puts it, roughly zero. ### When should you fear a competitor? - **When you sell the same thing to the same customer.** If your customer tells you the only difference between you and your rival is the price, you are in a race that melts profit. - **When you define your market as an artificial intersection.** Thiel's example is "the only British restaurant in Palo Alto". Being alone in an intersection does not prove there is a separate market; a hungry person will happily try the restaurant round the corner. - **When your rival is writing your roadmap.** If half your plan is "they did this, so should we", you are no longer setting your own agenda. ### When can you ignore one? When you own the whole of a small market. Thiel recalls that PayPal started, around the turn of 2000, with eBay's "power sellers", a group of about 20,000 people, and reached more than a quarter of them within a few months. Facebook began with about 10,000 students at Harvard and went to 60% of them in ten days. In Thiel's telling, these markets looked worthless at the time. Yet the whole of a small market is a stronger position than the edge of a large one. And if your customers can say in their own words why they chose you, your rival's noise matters less. What you should really watch is whether that sentence changes. ### Three ways to stand apart **Be ten times better on one dimension.** That is Thiel's rough rule. In its early years Amazon offered ten times as many books as any shop. On eBay, PayPal did in a fraction of the time what cheques took seven to ten days to clear. Being a little better provokes your rival; being far better ends the race. **Start small and grow in rings.** Amazon began with books, eBay with a handful of collectables. Each new ring was built on the trust earned in the one before. **Be the last mover, not the first.** For Thiel, the valuable company is not the first into a category but the last one standing in it. He borrows a line from the chess champion Capablanca: you must begin by studying the endgame. In other words, ask today why it will still be you in ten years. ## What does the word rival tell us? The Turkish word for rival, rakip, comes through Persian from the Arabic raqīb, whose first meaning is "watchman, guard, sentry". A rival is someone who keeps an eye on you. The English rival comes from the Latin rivalis, linked to rivus, "a brook": someone who uses the same stream as another. The Romans also used rivalis for two men in love with the same woman. Both words say the same thing: a rival is someone looking where you look and drinking from the water you drink. In his first book, published in 1961, the French thinker René Girard turned this into a theory: mimetic desire. For Girard, we often want something not for itself but because someone else wants it. We copy our desire from a model, and as the model comes closer, it becomes an obstacle, a rival. Girard is also the thinker Thiel met at Stanford and was influenced by. Perhaps what kept Cope and Marsh locked together for so long was not the fossils, but the fossils the other one wanted. ## A last word At the start of Works and Days, Hesiod speaks of two kinds of strife. The bad kind drives people into quarrels. The good kind stirs even the idle to work, because a man grows eager to work when he sees his neighbour hurrying to plough, plant and put his house in order. Then come these lines: > "καὶ κεραμεὺς κεραμεῖ κοτέει καὶ τέκτονι τέκτων, καὶ πτωχὸς πτωχῷ φθονέει καὶ ἀοιδὸς ἀοιδῷ." Potter is angry with potter, and craftsman with craftsman; beggar is jealous of beggar, and minstrel of minstrel. Hesiod does not forbid rivalry; he asks which kind sends you to work and which keeps you from it. Is your rival sending you out to your own field, or keeping you busy watching theirs? *To size up a small market before you start, [How to Estimate Market Size: A Guide to TAM, SAM and SOM](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-estimate-market-size/) is worth a read.* --- # What Is a Unicorn? Why a Billion-Dollar Valuation Can Still Die - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-a-unicorn-startup/ - Published: 2026-11-02 - Updated: 2026-11-02 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası In the summer of 1577 Martin Frobisher came back from the Arctic with a spiral ivory shaft more than two metres long. As the story is usually told, it was presented to Elizabeth I and entered the royal treasure as the Horn of Windsor. The records offer no single consistent figure, but the value most often repeated is GBP 10,000: the price of a castle. What the Queen held was a unicorn's horn, believed to neutralise poison. Such horns changed hands in European courts for centuries. Apothecaries sold them as powder. Nobody had seen a unicorn, but everybody knew that someone else had paid the price. In 1638 in Copenhagen the Danish physician Ole Worm showed that the so-called horn was the tooth of an Arctic whale. The narwhal. The next day no tusk was any shorter, its weight had not changed, its spiral was the same. The only thing that changed was what people would pay for it. ## What is a unicorn? On 2 November 2013 the investor Aileen Lee published a piece in TechCrunch titled "Welcome To The Unicorn Club". She had counted US software startups founded in the previous decade that had reached a USD 1 billion value, and found 39. She gave something that rare the name of a mythical animal. Today a unicorn is a startup valued at USD 1 billion or more in a private funding round. Thirteen years on the word has lost its rarity. The more interesting lists now run the other way. A compilation called Unitard Club counts, as of November 2026, 447 companies that were once unicorns and have since fallen below the line; 129 of them are dead or bankrupt. Of their USD 1.64 trillion in combined peak value, roughly USD 1.48 trillion has evaporated. ## What the unicorns in the graveyard tell us We compared that list with our own [Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/), verified the gaps against sources and added a badge to the entries. In November 2026, 97 of the 1,744 startups in the graveyard had once been unicorns. [The full list is here](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/unicorns/); their peak values add up to USD 401.4 billion. The figures say four things. - **The fall is fast.** Among the 70 companies whose unicorn year is known, the median time from that line to closure is 4 years. The badge often marks not the start of a company's life but its final stretch. - **The most common cause is still cash.** In 35 of the 97 companies the main cause was running out of cash, in 23 a business model that did not work. A billion-dollar value is not a billion dollars in the bank. - **Value versus money.** The 74 companies whose total funding is known raised about USD 69 billion and were valued at USD 239 billion at their peaks. The difference never reached the bank account. - **Capital-hungry sectors lead.** Mobility comes first with 21 entries: electric vehicles, autonomous trucks, flying taxis. A factory answers later and at a higher price than software does. ## What a valuation measures, and what it does not Say that in 2021 an investor pays USD 100 million for 10% of a company; the headline says "USD 1 billion valuation". Yet only that 10% has changed hands. Nobody has paid that price for the rest. Investors also tend to enter with the right to get their money back first, so the price they paid is not the price of the ordinary shares a founder holds. A valuation is the figure the last buyer named in the last negotiation. It measures not the company as it stands but the expectation in the room at that moment. That is exactly what the GBP 10,000 of the Horn of Windsor was. ## How a founder should read it - **Watch your runway, not the headline.** The number that says how many months you can survive is not your valuation but the cash in the bank and your monthly spending. - **Work out the bill for a high valuation.** Taking money at an inflated price today means having to beat that price in the next round. If you cannot, a down round follows, with the damage to morale and the team that comes with it. - **Read your investors' rights.** Liquidation preferences and similar terms decide who gets what in a sale more clearly than the valuation does. - **Ask yourself Worm's question.** Does this price come from the work the product does, or from the fact that someone else paid it too? ## The root of the single horn Unicorn comes from the Latin *unicornis*: *unus* (one) and *cornu* (horn). The word names not an animal but a single feature. The startup usage works the same way: it tells you one thing about a company, and that thing is a number. It says nothing of profit, customers or cash. [FTX](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/ftx/) was worth USD 32 billion in January 2022 and went bankrupt that November; the horn was in place to the last day. The English physician Thomas Browne opens the subject this way in his 1646 book of common errors: > "Great account and much profit is made of Unicorns horn, at least of that which beareth the name thereof." When you next take pride in a number, you might ask yourself: is what you hold really a horn, or a tooth that bears the name? *To see the companies that closed, with their figures, the list of former unicorns is worth a look at [the Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/unicorns/).* --- # How to Build Company Culture: Turning Values into Rituals - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-build-company-culture/ - Published: 2026-11-02 - Updated: 2026-11-02 - Category: Leadership and working life - Publisher: Girişimci Kafası On 28 November 1660, twelve men met at Gresham College in London. Among them were Christopher Wren, then a professor of astronomy, the chemist Robert Boyle and the mathematician William Brouncker. What they agreed to found had a long name: a college for promoting physico-mathematical, experimental learning. It soon became the Royal Society. The founders also chose a motto: "Nullius in verba", take nobody's word for it. The phrase was cut from a line in Horace's Epistles, "Nullius addictus iurare in verba magistri", bound to swear by the words of no master. When the king granted the society its arms in 1663, those three words came with them. But a motto is only words. The gentlemen who met once a week wanted every claim shown by experiment, and someone had to prepare those experiments week after week. In 1662, on Robert Moray's proposal and Boyle's recommendation, a young experimenter who had worked as Boyle's assistant was given the job: Robert Hooke, the society's first Curator of Experiments. His task was to bring the experiments that would be put on the table at each meeting. The society had no reliable income. Money for Hooke's post came in 1664, when John Cutler settled an annual £50 gift on the society; on 11 January 1665 Hooke was made curator for life at £80 a year. In 1935 the society's librarian, Henry Robinson, wrote that without Hooke's weekly experiments the society could scarcely have survived, or would at least have become something quite different. The founders wrote the motto. One of the first people they hired turned it into something that happened every week. ## Culture is not the sentence on the wall Molly Graham, in a talk written up by First Round Review, describes seeing something similar at Facebook. When she joined in 2008, 400 employees were serving 80 million users, and nobody had yet described who the company was. Graham split the longest-serving employees into groups and asked which words they used to describe the place. "Hacker" was written on walls all over the office, yet not one person used it to describe the company. Her advice to startups is to define culture early and on purpose. She lays it out in three steps; the Royal Society's story adds a fourth. ### Start by looking at the founder Graham says companies grow in the image of their founders. A competitive founder builds an aggressive company; a founder who thinks in data builds one that decides by numbers. So the first job is an honest inventory. What sets you apart from the people around you? What do your friends have in common? How do you make your best decisions? What drives you mad about other people? Even at five or ten people, write the answers down, and put them in a drawer if you must. ### Turn your adjectives into a story "Smart, fast learners, team players" describes every company, which means it describes none. Graham suggests steering clear of words like "innovative" and "impact", and writing down only a story you are willing to stick your neck out for. It can be four sentences or three values, as long as it says plainly what you are and what you are not. As Graham tells it, Zuckerberg wrote a five-point list in 2006 of what it meant to be "one of us", took ten minutes over it and put it in a drawer; it came back out in 2009 when the values were rewritten. The same logic works for job adverts: write each one not for everyone, but for the one person who absolutely belongs in that role. ### Tie every value to a ritual "Take nobody's word for it" could have stayed a slogan. What kept it alive was an experiment arriving on the table every week. Ask the same question of each value you write down: in which recurring event does this value show up? If you say you care about customers, it might be a weekly hour in which the team listens to a customer call together. If you care about speed, it might be a short Friday demo of something that went live that week. A value without a ritual quietly disappears in the next busy week. ### Tell the story, then let it change For Graham this is work a founder cannot delegate. A founder's words are like a stone thrown into a pond; the next day everyone is repeating them. But culture does not stand still either. In the early days "move fast and break things" meant taping a server together to keep growing. By July 2010, when the user count passed 500 million, that was no longer acceptable; the motto stayed, but its meaning shifted towards moving fast over years. ## Culture is something you cultivate The word culture comes, via French, from the Latin cultura. According to Nişanyan's Turkish etymological dictionary, the root verb is colere, to till, to work the land. Its first meaning was farming; education and the shared habits of a community came later. A field is not sown once and left; it is worked again every season. The organisational psychologist Edgar Schein, in Organizational Culture and Leadership, first published in 1985, describes culture in three layers. On top are the things you can see: the office, the dress, the rituals, the in-jokes. In the middle are the values a company declares. At the bottom lie the assumptions nobody writes down and everybody takes for granted. The Royal Society's motto sat in the middle layer; Hooke's weekly experiments sat on top. Living side by side for years, the two produced the bottom layer: here, nothing is accepted unless it is shown by experiment. You cannot reach the layer of assumptions with a document. Only repeated behaviour gets there. ## A final word In the first volume of Democracy in America, published in 1835, Alexis de Tocqueville uses the word mœurs for both "the habits of the heart" and the shared ideas of a people, and in one sentence places laws behind them: > "On attribue trop d'importance aux lois, trop peu aux mœurs." Too much importance is given to laws, too little to habits. The Royal Society's motto still sits on its coat of arms today, but what kept it alive in the 1660s was the experiment put on the table every week. What is the weekly experiment in your company? Which of the values you have written down lives through a ritual, and which only hangs on the wall? *If you are choosing the first people who will carry your culture, [Hiring Your First Employees: How Do You Choose the Right Person?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-hire-your-first-employees/) is worth a read.* --- # What Is Scarcity Marketing? When Limited Drops Build Demand - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-scarcity-marketing/ - Published: 2026-11-01 - Updated: 2026-11-01 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası In The Wealth of Nations, published in 1776, Adam Smith passes on what was said of the Dutch in the Spice Islands: they burned whatever spices a fertile season produced beyond what they expected to sell in Europe at a profit they thought sufficient. On islands where they had no settlements, they paid a premium to anyone who gathered the young blossoms and green leaves of the clove and nutmeg trees. Smith had heard that this policy had almost wiped those trees out. The arithmetic was simple: nothing more should grow than they themselves could carry to market. The botanical historian Thomas Zumbroich describes one more precaution. Every nutmeg that entered the trade was treated with lime, deliberately weakening the seed's power to sprout. You could eat the nutmeg you bought, but you could not plant it. To break the lock, France had offered a reward in 1750 of twenty thousand pieces of silver to whoever brought twenty-five nutmeg plants to Pondicherry. In the end it was Pierre Poivre who managed it. His name means "pepper" in French, and he had lost part of his right arm in a naval battle in 1745. Of the few seedlings he carried to Île de France, today's Mauritius, in 1753 and 1755, only two survived. After becoming the island's intendant, he sent a secret expedition to the Moluccas in 1769. In June 1770 nutmeg seedlings and seeds reached the island in large numbers. A second voyage in 1771 and 1772, according to Zumbroich, ended the Dutch nutmeg monopoly for good. Burnt spices, limed seeds, uprooted trees: so much effort went into guarding the scarcity, and all of it was not enough to stop one determined man. ## What is scarcity marketing? Scarcity marketing means deliberately limiting the supply of a product to make it more desirable. Limited runs, numbered editions, sales that open only at set times and the "drop" model familiar from streetwear are all forms of it. The product appears, sells out and leaves behind a crowd waiting for the next one. The story of Nerdy Nuts, told by Zachary Crockett in The Hustle, shows both sides of the model at once. Craig Mount and Erika Peterson were making flavoured peanut butter in South Dakota with a second-hand grinder bought on eBay. In June 2020, borrowing from streetwear brands, they began limited drops. After videos from two TikTok creators, demand soared far beyond a single machine that produced 60 jars an hour. As orders piled up, the site began opening only on Sundays. On the first such Sunday in 2020 they made $80,000 in sales in two minutes and had to shut the site again. In August 2020 monthly sales reached $505,862, and jars were changing hands on eBay for $40. Mount said it created an illusion of scarcity for those who missed out and made those who got a jar feel special. The same summer of 2020 also brought thousands of angry emails and comments; some customers begged on the phone, others told the founders to get back in the kitchen. Mount summed it up plainly: selling out was the best thing for marketing and, logistically, the worst thing that could have happened. ## When does scarcity build demand, and when does it burn trust? ### Make the scarcity real When a product is handmade, produced in small batches and genuinely limited, its scarcity is information. Selling stock that sits in a warehouse as "only 3 left" is a lie, and sooner or later it shows. The Dutch could only protect their scarcity with force, fire and lime. The day your customers realise they have been fooled, they are ready to go to another Poivre. ### Leave a way in for those who miss out Every drop creates people who did not get one as well as people who did. A date for the next sale, a waiting list or a clear order of priority keeps the crowd left outside from turning into an angry crowd. A customer who missed out should know how to get it next time. ### Do not mistake a capacity limit for a strategy At Nerdy Nuts, the drops were a marketing choice; the Sunday window was a necessity forced by production that could not keep up. When scarcity is a marketing decision, you set the calendar; when it is a production problem, the order queue sets it for you. A company that confuses the two cannot deliver the excitement it announces. ### Do not let scarcity replace the product Being hard to find can make a product look valuable for a while. What brings the second and third purchase is still the taste, the usefulness, the sense that it was worth the wait. Scarcity is the spark; the product itself has to supply the firewood. ## The ones left outside The word for privileged products, exclusive, comes from the Latin excludere: ex, out, and claudere, to shut. The word itself explains how scarcity works. What makes something valuable is as much the people shut out as the people who get in. In 1975 the psychologist Stephen Worchel and his colleagues measured this with cookies. Across two experiments, they asked 200 female undergraduates to rate cookies in a jar. Scarce cookies were rated as more attractive than plentiful ones. Cookies that had been plentiful and then became scarce seemed even more valuable than those that were scarce all along. The most interesting finding came last: when the cookies ran low because other people wanted them, they were valued more than when they ran low by accident. In other words, the real power of scarcity comes from the information that "other people want this too". If that information is true, it grows demand. If it is made up, the day it comes out all you are left with is a customer who was fooled. ## A final word In the 276th of his Maxims, La Rochefoucauld writes: > "L'absence diminue les médiocres passions, et augmente les grandes, comme le vent éteint les bougies et allume le feu." Absence lessens ordinary passions and increases great ones, just as the wind blows out candles and fans a fire. The wind of a drop does the same. Does the desire for your product go out in the wind of waiting, or does it grow? *To think about how scarcity relates to price, [Startup Pricing: How Do You Put a Price on Your Product?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/startup-pricing-how-to-price-your-product/) is worth a read.* --- # What Is Content Marketing? Winning Readers Before You Sell - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-content-marketing/ - Published: 2026-10-31 - Updated: 2026-10-31 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası In the middle of the 19th century, when a steam boiler exploded in America, the blame often fell on electricity, an explosive gas or some unnamed mysterious force. Nor were explosions rare. According to Hartford Steam Boiler's own history, in the 1850s a boiler blew up almost every four days. On the night of 27 April 1865, the steamboat Sultana, licensed for 376 people, was carrying 2,127 on the Mississippi when her boilers exploded, and more than a thousand people died. The official inquiry pointed to poorly managed water levels in the boilers and a careless repair made a few days earlier. In Hartford, a group of young men who had formed the Polytechnic Club in 1857 thought differently: a boiler bursts when it is put under more pressure than it can bear, and good materials, sound design and regular inspection prevent that. On 30 June 1866 the Hartford Steam Boiler Inspection and Insurance Company was founded on that idea. It saw itself first as a safety organisation and put insurance behind inspection. In November 1867, in its second year, the company launched a small publication called The Locomotive. A note in the January 1880 issue states its purpose plainly: few people had access to books on steam engineering, and those that existed were so full of formulae as to be of little use to the ordinary reader. Every month the paper printed the defects its inspectors had found, statistics on boiler explosions and illustrated studies of individual explosions. The same note says demand, at home and abroad, had far exceeded expectations. According to the August 1880 issue, it was distributed free every month. The reason took a single sentence: the interests of the company and its customers were identical, and nothing could be gained by concealment or misrepresentation. An insurer was earning trust by explaining to its customers how to keep their boilers from exploding. The policy came afterwards. ## What is content marketing? Content marketing means building an audience and trust by publishing regular, honest answers to the questions your readers actually ask, instead of describing your product. It can be a blog post, an email newsletter, a long guide or an answer that turns up in a search engine. Advertising stops the day you cut the budget. A good article keeps bringing readers for years. The price is time. Content does not fill up like a campaign; it fills up like a storehouse. For the first months nobody notices; once the stock passes a certain threshold, readers start arriving without you doing anything. ## Readers first, product second As Starter Story tells it, Willie Jiang was a digital marketer who specialised in search engine optimisation. In 2018 he watched a presentation by Ramez Naam on solar energy and decided to enter the industry. But he did not start with a product. In March 2019 he bought a blog called SolarMetric, in July 2019 he bought the domain solarfeeds.com for about $6,000, and with full-time writers he began publishing articles about solar energy. Around 18 months later, by about February 2021, SolarFeeds had reached 35,000 unique visitors a month. Only then did the product arrive: using an off-the-shelf WordPress theme, Jiang built a marketplace connecting solar product suppliers with installers in about a month and launched it in March 2021. Without any advertising, two or three buyer enquiries came in each day and suppliers signed up daily. Jiang's reasoning is simple: build the audience first, and even if your first product fails, your business does not end with it. ## Where to start with content marketing ### Map your reader and their path Before choosing a channel, Jiang worked out who his buyer was and which steps they went through on the way to a purchase. An article written without knowing who is searching, with which question and at which stage, answers nobody. ### Pick a single channel Jiang's advice to early-stage startups is not to go into every channel at once. Choose the channel that works best for you and stay with it until its growth plateaus. For SolarFeeds that channel was search. Spreading yourself across bets such as video and viral content, he says, leaves every channel underfed. ### Start with small experiments Starter Story's founder, Pat Walls, describes the method that grew his own site as "minimum viable content". Rather than spending weeks on a single article, he publishes many short experiments at once, checks the results after 30 days, then scales what works and changes or drops what does not. According to Walls, once the team took the method seriously, search traffic grew fourfold in six months. ### Answer, don't sell The defect lists The Locomotive printed each month were not advertisements; they were records the reader could use. Let your articles describe your reader's problem, not your product. Explain the problem well and your product will find its place as the natural answer to it. ### Be regular and patient SolarFeeds reached thirty-five thousand readers in a year and a half. Choose a rhythm you can sustain, such as one article a week, and keep to it. Trust comes not from a single brilliant piece but from answering the same question honestly for months. ## The shop and the magazine come from the same storehouse Calling a periodical a magazine in English began as a metaphor. When Edward Cave launched The Gentleman's Magazine in London in January 1731, he became the first to use the word for a periodical. Until then a magazine meant "a storehouse, a depot". The word came through French magasin and Italian magazzino from Arabic maχāzin, the plural of maχzan, "storeroom, storehouse". Its root, χ-z-n, means "to store, to lay up". Turkish mağaza, "shop", travelled the same road, entering the language through Venetian magazén, "warehouse, store for merchandise". One became the place where things are sold, the other the store of knowledge a reader keeps coming back to. Content marketing brings the two back under one roof: first the storehouse fills, then the shop opens its doors. ## A final word In "Of Studies", in the 1625 edition of his Essays, Francis Bacon weighs reading, conversation and writing in a single sentence: > "Reading maketh a full man; conference a ready man; and writing an exact man." Reading fills you, conversation readies you, and writing makes you precise. Writing for their readers every month, the engineers in Hartford sharpened their own knowledge too. What question is your reader looking for an answer to today, and could you put it into writing this week? *To see how to turn your first readers into customers, [Finding Your First Customers: The Road from Zero to Your First Sale](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-find-your-first-customers/) is worth a read.* --- # What Is a North Star Metric? Which Number Should a Startup Track? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-a-north-star-metric/ - Published: 2026-10-30 - Updated: 2026-10-30 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası In the spring of 1902, the new sewers of Hanoi filled with rats. The French colonial administration wanted the city to be a showcase of modernity in Asia; beneath it, the pipes had become a motorway for rats that might carry plague. The authorities first hired Vietnamese rat-catchers to go down into the sewers and paid them for every dead rat. According to the tally sheets the historian Michael G. Vann found in the archives, the numbers grew every week. In June 1902, more than 20,000 rats were recorded killed in a single day. The count kept rising, but the rats did not go away. So the administration opened the hunt to the whole city: a small bounty for every rat's tail handed in. Thousands of tails arrived at the town hall. A few months later, as Vann tells it, health officials began to notice live rats running around the city with no tails. The hunters were catching rats, cutting off their tails and releasing them back into the sewers; if they bred, that meant more tails. When officials found farms outside the city raising rats for their tails, the scheme was scrapped. The French wanted fewer rats. What they were counting was tails. ## The company that counts tails Every startup counts tails somewhere. Sign-ups, downloads, page views, followers. These numbers grow, look good in a deck and lift the team's spirits. But they do not tell you whether the business is actually getting better. The lean startup approach calls them vanity metrics: numbers that paint the rosiest picture possible without measuring what moves the business forward. Failory's guide to measuring product-market fit starts from the same place: the number of registered users proves nothing on its own; what you need to watch is active users. So the question is this: in your business, what is the rat itself? ## What is a north star metric? A north star metric is the single number that best captures the value a customer gets from your product. Everyone on the team makes decisions with that number in mind; every other measure serves it. ### Find the number that stands for value Failory describes a two-step method from Y Combinator partner Gustaf Alströmer. First, pick the action that best shows the value users get. Then track whether that action repeats over time. For Airbnb, that action is not signing up but staying somewhere. Sign-ups are the tail; stays are the rat itself. ### Set the frequency to fit your business People do not go on holiday every week. So in Alströmer's example, what Airbnb should watch is stays per user per year. A messaging app is measured daily, an accounting tool monthly. If the line stays flat over the years, people keep using the product; if it falls every year, they are leaving. ## Four measures that check the compass A single number gives you direction, but it can also mislead. Failory argues that product-market fit shows up in several measures at once. ### The share who would be very disappointed Ask your users: "How would you feel if you could no longer use this product?" If more than 40% answer "very disappointed", the common benchmark says you have found fit. Superhuman's founder Rahul Vohra, writing in First Round Review, says he measured this at 22% in the summer of 2017. By focusing the product on the people who said "very disappointed", the score rose to 33%, and within three quarters to 58%. ### The recommendation score The Net Promoter Score rests on the single question that Bain consultant Fred Reichheld introduced in Harvard Business Review in 2003: "How likely are you to recommend this product to a friend?" You take the share who answer 9 or 10 and subtract the share who answer between 0 and 6. According to Failory, anything between 30 and 70 is a strong result. Even so, surveys are mostly filled in by happy users; do not rely on this alone. ### The curve of those who stay Plot the share of active users over time. If the curve drops for a while and then flattens, the product has a lasting audience. If it keeps falling, it does not. The details of measuring this are in the [article on customer churn](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-customer-churn/). ### What a customer is worth and what they cost Divide the total value a customer brings you by the sales and marketing cost of winning them. According to Failory, a ratio of 3 to 1 or higher means healthy growth. Below that, every new customer may be making you a little poorer. ## The dog's tail In English, something that guides you is a "cynosure". The word comes from the Greek Kynosoura: "the dog's tail". It was the ancient Greeks' name for the constellation of the Little Bear. In the Phaenomena, written in the 3rd century BC, the poet Aratus compares two constellations. Greek sailors find their way by the Great Bear: it is bright, it appears early in the evening, it is hard to miss. The Phoenicians trust Kynosoura instead. It is small and faint, but because it turns closer to the pole, it shows sailors a truer course. By it, Aratus says, the men of Sidon steer the straightest path. A good metric is rarely the brightest one. In 1975 the economist Charles Goodhart said something similar about monetary policy: any observed statistical regularity will tend to collapse once pressure is placed upon it for control purposes. Later writers put it more briefly: when a measure becomes a target, it ceases to be a good measure. The tails of Hanoi had proved it a lifetime earlier. ## A final word In his 1963 book Informal Sociology, the sociologist William Bruce Cameron wrote a sentence that is often wrongly credited to Einstein: > "Not everything that can be counted counts, and not everything that counts can be counted." The number in the biggest type on your dashboard today: is it the rat, or the tail? *To tell whether the number you measure has real demand behind it, [What Is Product-Market Fit?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-product-market-fit/) is worth a read.* --- # Why Did Markafoni Shut Down? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/why-did-markafoni-shut-down/ - Published: 2026-10-29 - Updated: 2026-10-29 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası On 25 September 2014, Markafoni's new CEO İlker Baydar stood on the Webrazzi Summit stage and ran through the numbers. According to Webrazzi, the Turkish tech news site, the shop had reached around 7 million members, 20 million visitors a month and a team of 600. On its worst days it made 20,000 sales, and 50,000 to 55,000 a day in season. Behind it stood a 25,000-square-metre logistics centre able to ship 70,000 parcels a day, and a building with 14 photo studios. Two years and eight months later, on 1 June 2017, the company issued a short statement. As BusinessTech reported it, the statement said that despite initial success the business was not scaling sufficiently to be sustainable, and that in a challenging economic environment for this type of business the decision had been taken to close. The site shut on 30 June 2017. Why were the numbers at the top not enough? ## What did it do? Markafoni was founded in 2008 by Sina Afra, Ahmet Emre Sarı and Tolga Tatari. According to Bloomberg HT, it started out with $300,000. The model was little known in Turkey: a private shopping site you could join only by invitation. Branded clothing and accessories were sold at a discount in sales that lasted a few days. The start was fast. According to a round-up by Webrazzi, by January 2009 it was selling around 500 items per sale and its first foreign investor had come on board with a 15% stake. In March 2010 the site reached 870,000 members and raised 11 million Turkish lira. According to a 2011 Para Dergisi report cited by Bloomberg HT, the company had been profitable since 2009, with turnover growing by 30 to 40% every month. The strength of the idea was time. Little stock, a short window and a crowded member list. When a sale ended the door closed, and you waited for the next one the following morning. ## What went wrong? Growth attracted international capital, but the market walked in another direction. The timeline below comes from published figures. - **2011:** MIH Allegro, part of Naspers, bought 71.2% of the company. According to Webrazzi, executives at the time put the valuation at between $200 million and $210 million. The same year Zizigo was set up for shoes and Miss Pera for cosmetics, and the business launched in Poland after Australia, Ukraine and Greece. - **2014:** Naspers bought the remaining 28.8%. Sina Afra left the company and İlker Baydar took over. - **2015:** In the Perapost and CRIF ranking cited by Bloomberg HT, Trendyol was 21st and Markafoni 60th. - **2016:** Zizigo and Miss Pera were closed and their traffic redirected to the main site. At the start of the year a physical store opened in Zorlu Center. - **January 2017:** According to the IAB Turkey report cited by Bloomberg HT, Markafoni had more than 2 million real users a month. Trendyol had twice as many. - **1 June 2017:** The closure was announced. The Naspers side of the story arrives at the same place. According to Bloomberg HT, Meloy Horn, head of investor relations at Naspers, said they had wanted to turn Markafoni into an in-season shopping destination, that the targets had not been met and that the balance between revenue and costs was not sustainable. Naspers had covered the losses, cut costs and considered a sale, but did not find market conditions suitable. Shoppers were moving from short-lived discounts to sites offering a wide range at any time. The story has a second act. According to Webrazzi, Cafer Mahiroğlu, chairman of the UK-based Select, bought the brand for $15 million on 10 July 2017. Patronlar Dünyası wrote that the sum was paid for the rights to the name. The plan was ambitious: another $15 million of investment, a team of 600 and a move into Europe in 2018. The site reopened on 22 August 2017. According to a Patronlar Dünyası report dated 19 March 2019, it had closed a second time and the address was redirecting to Selectmoda.com. Markafoni was not alone. On the day of the closure, Webrazzi published a list of private shopping sites that had shut before it: VipDükkan announced its decision to close in July 2013, and Limango left Turkey in March 2015. ## Lessons for founders - **If your model's appeal depends on a habit, prepare your transformation plan before the habit changes.** Private shopping was a discovery in the years when buying clothes online was new. The 2015 ranking showed that the direction had already changed. - **Volume is not the same as scale.** A site making tens of thousands of sales a day said in its closing statement that it could not scale. As the warehouse, the studios and the headcount grow, measure what each sale leaves behind together with [whether customers come back](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-customer-churn/). - **A founder's departure is a quiet cost.** The founding CEO left in the year full control changed hands. When you negotiate an acquisition, talk about who will carry the company's direction as well as the price. - **A well-known name does not replace a working model.** The rights to the name, bought for $15 million in 2017, did not keep the site alive for even two years. Markafoni's record sits in the [Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/markafoni/). Other companies that closed for the same reason are on the [business model did not work](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/cause/business-model-failed/) page. ## Campaign: a season in the field The Turkish word kampanya came from the Italian campagna. According to Wiktionary, the Italian word means countryside and farmland. Its roots go back to the Late Latin campania, open country and battlefield, and from there to campus, a field. The military sense grew from this: an army takes to the field, fights for a while and returns. The commercial sense in Turkish carries the same limit: a discounted sale held for a set period. Markafoni's business was a series of campaigns. Each one could be won, but the problem lay between them. In 1973 the biologist Leigh Van Valen described the natural counterpart in his paper "A New Evolutionary Law": because its rivals keep changing too, a species must keep changing just to stay where it is. He named the idea after Lewis Carroll's Red Queen. In 1996 William Barnett and Morten Hansen carried it over to companies in the Strategic Management Journal: everything one firm learns puts pressure on its rival, the rival learns more, and the race speeds up. Markafoni's 2014 figures were a snapshot of speed rather than of gain. When the market began to run faster, that speed was only enough to stand still. > "Now, here, you see, it takes all the running you can do, to keep in the same place. If you want to get somewhere else, you must run at least twice as fast as that!" Lewis Carroll, Through the Looking-Glass (1871), chapter 2. The Red Queen tells Alice that here it takes all your running to stay in place, and that to get anywhere else you must run at least twice as fast. While your numbers grow, how hard are you running just to stay where you are? --- # What Is a Network Effect? How to Build One, and When It Turns - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-a-network-effect/ - Published: 2026-10-29 - Updated: 2026-10-29 - Category: Finance and business models - Publisher: Girişimci Kafası On 26 July 1887 a slim pamphlet appeared in Warsaw. Its author called himself Doktoro Esperanto, "one who hopes". His real name was Ludwik Zamenhof, an eye doctor who had spent years building a common language that anyone could learn with ease. At the back of the pamphlet were small slips for the reader to tear out and post back. Each slip, dated 1887, carried a single sentence: "I, the undersigned, promise to learn the international language proposed by Dr. Esperanto, if it shall be shown that ten million similar promises have been publicly given." Zamenhof had seen the problem clearly. In his introduction he wrote that the unfeeling and indifferent world would never take any pains to speak with the few. So in 1887 he did not ask people to learn the language; he asked them to promise to learn it if everyone else did. Once the list reached ten million, the names would be published and the matter would settle itself. The list never filled. By 1889 he had around a thousand signatures, one ten-thousandth of the goal. But the slip had another option. Anyone who struck out the condition and wrote "senkondiĉe", unconditionally, was saying they would learn the language whoever else did. The thousand people in the first address list Zamenhof published in 1890 were exactly these unconditional signers. When the first World Esperanto Congress met in Boulogne-sur-Mer in August 1905, the language had grown not from ten million promises but around this small group that refused to wait. ## What is a network effect? A network effect is when a product becomes more valuable to each user as more people use it. A single telephone is useless. The same goes for a messaging app, a marketplace or a payment system: the more people are there, the more sense it makes to join. Writing in The Hustle, Alex Mayyasi argues that the effect is not limited to technology; it shapes the calendar too. The weekend is a network good: its value comes from your day off lining up with everyone else's. His example is the Soviet Union. In 1929, so that factories would never stop, the shared day of rest was abolished, workers were split into five colour-coded groups and each group rested on a different day. People had a day off, but their friends were at work. In June 1931 Stalin criticised the system, and the country moved to a six-day week with a common rest day for all. In 2014 the sociologists Cristobal Young and Chaeyoon Lim reached the same conclusion from the answers of more than half a million people: the mood of the unemployed lifts at weekends in a strikingly similar way to that of workers. What makes the weekend valuable is not time off as such but everyone being free at once. Free time on weekdays gives the unemployed comparatively little; everyone else is at work. ## How do you build a network effect? The hard part is the start. A network effect needs a network, and a network needs the network effect. Zamenhof's pamphlet shows three ways out of that loop. ### Make it useful before the network exists Zamenhof designed his language to be usable whether or not it was ever universally adopted. Every word was built from unchanging parts; hand a stranger a letter with a small vocabulary beside it, and someone who had never heard of the language could still decode it. Your first user should get something from the product before anyone else arrives. The tool comes first; the network follows. ### Don't collect promises, find the unconditional The ten million conditional promises sought in 1887 never produced a single conversation; the thousand unconditional users of 1890 produced a language. A crowd saying "I'll come if everyone comes" means nothing in the early days. Your first job is to find the small group that will turn up without waiting, and to help them find each other. ### Start dense, not big Young and Lim's finding says something else too: value comes not from the total number of users but from the people you want to talk to being there. A full network in one city, one profession or one school is stronger than a thin one spread across the world. ## When does a network effect run in reverse? The same force works backwards. Before Esperanto, the stage belonged to Volapük. In 1889 it claimed close to a million adherents and had hundreds of clubs. Then a fight broke out between its creator, Johann Martin Schleyer, and the academy pushing for reform, over who the language belonged to. Supporters began to leave, and every departure made the language a little less useful to those who stayed. Over time many Volapük clubs turned into Esperanto clubs. Mayyasi thinks the weekend is unravelling in a similar, quieter way: if everyone is officially off but must keep checking their phone, shared free time looks as if it exists when it does not. Networks rarely collapse overnight; they hollow out. That is why it matters to check whether your users are really there. ## The language of the Franks and the meeting point Lingua franca, the term for a common tongue, is Italian for "the Frankish language". It was the name of the mixed language used by traders across the medieval Mediterranean; in the late Byzantine period all Western Europeans were called Franks, and Arabic had the same word. Turkish Frenk comes from the same place by way of Persian farang. A language that was nobody's mother tongue was valuable because everybody used it. The economist Thomas Schelling gave the idea a name in The Strategy of Conflict, published in 1960: the focal point. He asked his students where they would go if they had to meet a stranger in New York without having agreed on anything beforehand. The most common answer was Grand Central at noon. It was not a better place; it was simply where everyone expected everyone else to go. A startup building a network effect is really trying to become a meeting point like that. ## A final word In the last chapter of his Essays, Montaigne compares conversation to a ball game and says: > "La parole est moitié à celuy qui parle, moitié à celuy qui l'escoute." Speech belongs half to the one who speaks and half to the one who listens. Zamenhof's language came alive in 1890, when it found a thousand people ready to listen. Who are the first people who would use your product even if nobody else came? *To find the first users who will come without waiting, [Finding Your First Customers: The Road from Zero to Your First Sale](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-find-your-first-customers/) is worth a read.* --- # How to Find a Co-Founder: Testing the Fit Before You Commit - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-find-a-co-founder/ - Published: 2026-10-28 - Updated: 2026-10-28 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası On 19 June 1803, in Washington, Meriwether Lewis wrote to a former commanding officer he had not seen for seven years. President Jefferson had just given him command of an expedition that would cross the continent to the Pacific. Lewis did not want to go alone. He asked William Clark to share in its "fatigues, its dangers and its honors", adding that there was no man on earth with whom he would feel equal pleasure in sharing them. The choice was not random. In the mid-1790s both men had served in the same army; Clark had been one of the young officer Lewis's commanders. They knew each other from the field, not from paper. With the President's knowledge, Lewis also made a promise: Clark would receive a captain's commission, and the command would be equal. The promise was not kept. A week before departure, the commission from the War Department arrived making Clark only a lieutenant of artillery. Lewis wrote to Clark that the result was not what he had wished, or had reason to expect, and asked him to tell no one. Then he made his decision: the rank would be kept from the men, and Clark would be called "Captain" for the whole journey. The two captains led the expedition together from 14 May 1804 to 23 September 1806. Years later, in 1811, Clark wrote that he did not think he had been very well treated, and asked that his disappointment not be mentioned. In the same lines he wrote that the two of them had been "equal in every point of view". The rank on paper was wrong; the partnership was right. ## Why is finding a co-founder so hard? People choosing what may be the longest relationship of their working lives often do it after a few coffees. That is why Gloria Lin's experience, told in First Round Review, is so useful. Lin had been the first head of product at Flipboard and the first product manager Stripe hired. She wanted to start a company but had no idea yet, so she looked for the right partner first. The search took about a year and six candidates, and she finally founded Siteline with Joel Poloney. Her comparison is blunt: finding a co-founder feels like a more intense version of dating. From fights to marriage to divorce, the parallels keep coming. The difference is that leaving this marriage can bring the company down with it. ## Five steps to finding the right co-founder ### 1. Tell everyone you are looking, and be careful with friends Lin met people she had known for years, people introduced by mutual friends and people she met at events. She told her network plainly that she was looking and joined founder communities. Partnering with a close friend, she says, means going in "eyes wide open". Her source is Noam Wasserman, who wrote the book on the subject: partnerships built on social ties look stable in the first six months, the honeymoon period, but grow riskier over time. ### 2. Look for disagreement in the first conversation First conversations are for finding shared interests, but Lin was really looking for the points where things would break. With one candidate it turned out that one of them wanted to bootstrap and the other wanted to raise as much money as possible. That ended it. Far better to see a gap like that over the second coffee than in the fourth month. ### 3. Work together for two weeks Lin suggests timeboxing the exploration of each idea to about two weeks. For a consumer product, the cheapest possible prototype will do: a landing page or a small browser extension. For an enterprise idea, you run customer interviews. In those two weeks you test not just the idea but how you work together. According to Lin, most of her break-ups happened at exactly this stage. ### 4. Answer the hard questions separately The questionnaire Lin used has 50 questions: working style, roles, fundraising and exits, personal motivation, team culture and how a split would be handled. Each founder answers alone, which takes two or three hours. Then you talk it through in person over several sessions, at least six to ten hours in all. Even a simple question reveals a lot: how many hours a week do you want to work? If one person loves investment banking hours and the other will not go past 50 hours a week, Lin says, a collision is coming. ### 5. Keep your non-negotiables few, and set a deadline Lin advises keeping your list of non-negotiables to three items at most. For her, a technical background was table stakes; maturity, and someone who would make sound calls when she was not in the room, were musts. Communication style or management experience could flex for someone humble and willing to learn. When she and Joel answered the questions separately and compared, 95% of their answers were the same. But that was after four months of working together. ## The one who shares the bread The English word "companion" comes from Late Latin companio: com, "with", and panis, "bread". A companion is the person who breaks bread with you. The word first appears in the Frankish law code, the Lex Salica, most likely as a rendering of a Germanic word meaning "messmate". The Turkish word for partner, "ortak", shares its root with "orta", the middle: the owner of what stands between two people. Both roots say the same thing. A partnership is not a title but a shared table. Lewis could not give Clark the rank, but he split everything in the middle equally: the decisions, the risk and the honour. The paper never said so, yet the men called them both by the same name. ## Salt eaten together In his Laelius, on friendship, Cicero recalls an old saying: > "Verumque illud est, quod dicitur, multos modios salis simul edendos esse, ut amicitiae munus expletum sit." > True is the saying that many measures of salt must be eaten together before the duty of friendship is fulfilled. Before deciding on a co-founder, how much salt have you eaten together? *Once you have found your partner, the next question is how to divide the company: [how co-founders should split equity](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-should-co-founders-split-equity/) is worth a read.* --- # How to Make a Pitch Deck: The Ten Slides Investors Need - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-make-a-pitch-deck/ - Published: 2026-10-27 - Updated: 2026-10-27 - Category: Finance and business models - Publisher: Girişimci Kafası On 21 February 1843 the House of Representatives in Washington was debating a bill to spend $30,000 testing Samuel Morse's electro-magnetic telegraph. Cave Johnson, a congressman from Tennessee, rose to speak. This Congress had done a great deal to encourage science, he said, and he did not wish to see mesmerism neglected. His amendment proposed that half the money go to mesmeric experiments. Another member suggested adding Millerism too, and the banter that followed had the chamber in fits of laughter. The chairman declined to rule the amendment out of order: deciding how far the magnetism of mesmerism resembled that of the telegraph, he said, would require a scientific analysis. According to the Congressional Globe, 22 members voted for it; the noes were not even counted. Morse knew that chamber well. Twenty-one years earlier, in his life before the telegraph, he had been a painter and had put this very hall on canvas. Now he was an inventor waiting on the vote, with his money running out. Five years before, in February 1838, he had strung ten miles of wire around the Committee on Commerce room and demonstrated the instrument to anyone who came. According to the letters collected by his son, Edward Lind Morse, President Van Buren and his whole cabinet came to watch. People saw, marvelled and left unconvinced. On 23 February 1843 the bill passed the House by 89 votes to 83. That same day Morse wrote to his partner Alfred Vail that if the Senate turned it down he would return to New York with a fraction of a dollar in his pocket. 3 March was the last day of the session, and that morning more than 140 bills stood ahead of his. When his friends in the Senate told him there was no hope, Morse went back to his room and went to bed. The next morning, as he came down to breakfast, Annie, the daughter of the Commissioner of Patents Henry Ellsworth, was waiting for him: her father had been there when the session closed at midnight and had seen the President sign the bill. The telegraph worked in 1838 too. What changed was that people who did not understand the machine made a decision. ## What is a pitch deck for? A pitch deck is the set of slides that lets someone who does not know your company say, in a short time, "I would put money into this." In 2018 Aaron Harris, then a partner at Y Combinator, published a template for YC's seed round decks. Its central idea fits in one line: be clear and be concise. In Harris's view most seed stage companies simply do not have much meaningful detail to explore. When founders pretend they do, the story gets muddled and the investor gets lost. A deck is not the place for a treatise on your market or your philosophy of the world. The narrative comes first; everything else is commentary. In the template each heading counts as the first slide of a set. One slide is ideal, two or three are fine if you need them, and a set of more than three is too much for a seed round. Only the title page is always a single slide. ## The ten slides of a seed deck ### Title: your name and one line The company name and a single sentence describing what you do. If you cannot write that sentence, the problem is not the deck but an idea that has not yet come into focus. ### Problem and solution State the problem clearly; detail on how it affects real people or businesses is valuable. Then the solution: explain what you do in as few words as possible, with the concrete benefits you deliver. ### Traction: let the numbers speak If you have traction, show it. The numbers should be clear and meaningful. Harris adds a reassuring note: your curve will not be as smooth as the one in the template, and that is fine. If you have other strong metrics, add them; usage figures are good, revenue is better. ### Insight, business model and market Explain what makes you special, what makes the business work, what you see that others have missed. You may not know every detail of your business model yet, but you should know most of them. The market slide answers three questions: is it big, can you make it big, and how much money will you make from it? ### Team One of the most important slides at seed stage. Explain why the founders are particularly well suited to this problem. As Harris puts it, nobody cares about your advisors. ### The ask: how much, and for what Say how much money you need and what it will get you. If you can show where you will be in a year, and whether you will be ready for the next round, that is the strongest moment in the deck. Morse's ask in 1843 had the same shape: $30,000 and a trial line. The money went into an experimental line of about 60 kilometres between Washington and Baltimore. ## The curse of knowledge and songs tapped on a table Why did Morse's visitors marvel and walk away? Part of the answer lies in psychology. In 1989 the economists Colin Camerer, George Loewenstein and Martin Weber gave a name to a familiar effect, the "curse of knowledge": once you know something, you cannot easily imagine what someone who does not know it will see. A year later Elizabeth Newton, a doctoral student at Stanford, showed it with a simple experiment. Some participants tapped out the rhythm of well-known songs on a table; others tried to name the tune. The tappers expected roughly half of the listeners to get it. Across 120 attempts only 3 songs were identified, or 2.5%. The tapper heard the melody in their head; the listener heard only knocks. Your deck is often a song tapped on a table. You have been thinking about the product for years and you hear the melody behind every slide. The investor hears the knocking. Showing the deck to someone who has never seen your product and asking them to explain what they understood is the cheapest known cure. The word itself offers a clue. The English pitch comes from the Middle English verb picchen, "to thrust in, fasten, settle"; we still say "to pitch a tent". The spot in a market allotted to a trader is a pitch, and so is the patter used to sell the goods. A good pitch drives a stake into the listener's mind and sets up your story there. ## A final word In the sixteenth of the letters collected as Les Provinciales, dated 4 December 1656, Blaise Pascal explains why the letter has run so long: > "Je n'ai fait celle-ci plus longue que parce que je n'ai pas eu le loisir de la faire plus courte." I have made this one longer only because I have not had the leisure to make it shorter. A short deck is the product of long preparation. Could someone who has never seen your deck describe your company in their own words after the first three slides? *To build your market slide on solid numbers, [How to Estimate Market Size: A Guide to TAM, SAM and SOM](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-estimate-market-size/) is worth a read.* --- # Starting a Business Without Quitting Your Job: When to Go Full-Time - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/starting-a-business-without-quitting-your-job/ - Published: 2026-10-26 - Updated: 2026-10-26 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası In 1871 a young man named Henri Rousseau took a post as a second-class clerk in the Paris octroi. The octroi was a tax on goods entering the city, collected at toll booths by the city gates. Rousseau was never a customs officer. The nickname "Douanier", the customs man, was given to him years later by his friend, the writer Alfred Jarry. In the hours outside his shifts, Rousseau painted. He had never taken a lesson. In 1885 he tried to get into the official Salon and failed. From 1886 he showed every year at the Salon des Indépendants, which had no jury. Critics mocked his flat, childlike pictures and saw him as a "Sunday painter". In 1891 he sent in a jungle painting: a tiger moving through the leaves in a tropical storm. The young painter Félix Vallotton wrote the first serious praise of his work, calling the tiger "the alpha and omega of painting". Even so, Rousseau kept his job. He retired in 1893, aged 49, on a small pension, and only then gave his whole day to painting. Once the salary was gone, painting did not feed him. He gave violin lessons, and from 1901 he taught at an adult education society. In 1908 Picasso threw a half-serious, half-burlesque banquet in his honour at his Bateau-Lavoir studio. Rousseau's story carries a question: how long should the bridge between a salaried job and a passion be? ## Why a gradual move holds up better Starting a business without quitting your job has a name: hybrid entrepreneurship. Joseph Raffiee and Jie Feng, in a study published in the Academy of Management Journal in 2014, examined a long-running US labour survey covering the years 1994 to 2008. For people who moved from paid work into full-time entrepreneurship in stages, the risk of the business closing was 33.3% lower than for those who jumped straight in. The researchers' explanation is simple: the hybrid period is a learning period. While the income keeps coming, you get to know the market and make your mistakes cheaply. They also found that more risk-averse people tend to choose this path. Caution here is not a flaw; it is a method. ## Sixteen months of a side project In his interview with Starter Story, Sumit Bansal from India describes his own move step by step. In 2013, while working at a technology company, he started a blog teaching Excel. He wrote after work and began on a free blogging platform. For sixteen months he earned nothing, but he kept writing and kept collecting email subscribers. By late 2014 his list had passed 2,000 people. He asked his subscribers what they wanted to learn, launched his first course in November 2014, and made five sales within an hour of the first email. He left his job in 2015, just before his second course. At the time the site was earning about half his salary, and he had no savings. As Bansal tells it, the money already coming in gave him a cushion. By 2019 the site was bringing in around 10,000 dollars a month on average. ## Five steps to starting a business without quitting your job ### 1. Read your contract Your employment contract may include a non-compete, an intellectual property clause or a rule on outside work. A side project built during working hours, on a company laptop or with your employer's clients can later leave its ownership in dispute. If you are unsure, ask a lawyer. ### 2. Put the hours in your calendar Rousseau's painting hours sat outside his shifts; yours should be just as clear. Pick a few fixed blocks a week and protect them like meetings. A side project left to whatever time remains never grows. ### 3. Prove the demand first Bansal built an audience before building a product, and chose the product by asking that audience. It is the most valuable thing you can do while the salary lasts: see that someone is ready to pay you. ### 4. Write down your threshold in advance "When I'm ready" is not a threshold. Put it in numbers: the monthly income from the side project, its growth over the last few months, and savings that cover a set number of months of expenses. Deciding when you reach the line is easier than deciding on the day with your feelings. ### 5. Recognise the real signal As Bansal tells it, his reason for leaving was not income but that the blog needed more hours for its next stage than he could give it while employed. If time, not money, has started to limit growth, you have reached the end of the bridge. ## Who counts as an amateur? The word "amateur" comes from French, and the French word comes from the Latin amator: a lover. At its root is amare, to love. Today we use it for work done without pay, and often say it with a sneer, just as the critics called Rousseau a "Sunday painter". Yet the word describes a reason, not a lack. An amateur is someone who does the work for love rather than money. That is the hybrid founder's advantage too: as long as the salary pays the bills, the side project can grow out of curiosity rather than under financial pressure. ## The calm of a fixed income In the second chapter of A Room of One's Own, published in 1929, Virginia Woolf describes a legacy of five hundred pounds a year left to her by an aunt. Before it, she had picked up odd jobs from newspapers, addressed envelopes and made artificial flowers. She writes about what changed with the legacy: > "It is remarkable, remembering the bitterness of those days, what a change of temper a fixed income will bring about." How much of that fixed income does your side project give you today, and what is the number that will decide the day you leave? *If you are curious how to grow without outside money once you have left, [What Is Bootstrapping? How to Grow a Startup Without Investment](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-bootstrapping/) is worth a read.* --- # What Is the Lindy Effect? Why Some Products Sell for a Hundred Years - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-the-lindy-effect/ - Published: 2026-10-25 - Updated: 2026-10-25 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası When Jean-Jacques Rousseau published his Dictionnaire de musique in 1767, he included the notation of a few folk tunes. One of them was the melody Swiss herdsmen played on the horn to call their cows down from the mountain pastures for milking: the Ranz des Vaches, or Kuhreihen in German. Beside the notes, Rousseau added a strange remark. The Swiss loved this tune so much, he wrote, that playing it in their regiments abroad had been forbidden on pain of death. It reduced those who heard it to tears, drove them to desert or killed them, so fiercely did it stir their longing to see their country again. Rousseau had not made the story up. In 1710 the Basel physician Theodor Zwinger had mentioned the same tune in a medical text, writing that mercenaries who heard it fell into a state of prostration. A herdsman's melody of a few notes was thought powerful enough to break up an army. Its power came not from the notes, but from what it brought back to people. ## How did a sweet nobody praises survive for 179 years? In a September 2026 piece for The Hustle, Katherine Laidlaw shows that the same power still sells today. One of her examples is Necco Wafers: colourful, chalky discs of sugar wrapped in crinkly waxed paper. In 1847 Oliver Chase, an English immigrant, invented a lozenge cutting machine and began making the wafers with it. Customers never praised the taste; among the descriptions Laidlaw collects is "stale Tums". But when the company went bankrupt in 2018 and production stopped in July 2018, things changed. According to the candy historian Beth Kimmerle, a single roll sold online for more than $1,000. In a story reported by NPR, a 23-year-old offered her 2003 car in exchange for a wholesaler's entire stockpile. Spangler Candy bought the brand and the machines, and the wafers went back into production in May 2020. Kimmerle's line stays with you: nothing reveals the emotional value of a product quite like telling people they may never be able to buy it again. For her, candy is "our fastest form of time-travel." ## Lessons from products that last ### Know what your customers are attached to In 2009 Necco changed its recipe, dropping artificial colours and flavours and making the wafers softer. The aim was to win over young mothers watching their children's diets. Long-standing customers complained, and in the summer of 2011 the original formula returned. People, Kimmerle says, do not want a fruitier taste; they want the cues that tell them "this is the thing I remember". Before you improve your product, ask what your customers are really attached to. ### Let the product carry its own advertising Kimmerle puts Necco's early success down to two things: its machines made it the first US company to produce candy at scale, and every wafer was stamped with the brand. Each sweet was an advertisement for itself. If your product says who made it at the very moment it is used, every sale prepares the next one. ### Settle inside a habit Laidlaw's second example is the till receipt. According to the historian Jane Sancinito, humanity's earliest writing is receipts. One reason paper receipts survive in the age of the smartphone is path dependency: once a technology is built into infrastructure and habits, it stays even when better options exist. By The Hustle's 2026 estimate, it is a business worth about $5 billion. Once your product is part of a habit, a rival cannot simply be better than you; it has to change the habit too. ### Protect the core, change what surrounds it The third example is the Old Farmer's Almanac. When Robert Bailey Thomas published the first issue in 1792, he wanted it to be "useful, with a pleasant degree of humor". According to Laidlaw, Thomas's weather formula is still kept in a locked black box at the headquarters in New Hampshire. Long-range forecasts, meanwhile, now come from a weather company. Laidlaw's 2026 piece puts the print run at about 2.5 million. The readers changed, the method changed, the box stayed where it was. ## Homesickness and Lindy's law The Swiss soldiers' affliction was named in 1688 in Basel by Johannes Hofer, a medical student not yet twenty. In his dissertation he joined the Greek words nostos (homecoming) and algos (pain): nostalgia. The word was born as the name of a disease, with symptoms thought to include fainting and high fever. Physicians of the time also called it mal du Suisse, the "Swiss illness". The second idea is more recent. In 1964 Albert Goldman used the name "Lindy's Law" in The New Republic while describing the talk of the comedians who gathered at Lindy's delicatessen in New York. In his 2012 book Antifragile, Nassim Nicholas Taleb broadened the idea: for things that do not perish, a book, an idea, a habit, the time something has already survived is the best estimate of how long it has left. A book that has been in print for forty years can be expected to stay in print for another forty. The Lindy effect tells a founder this: products that last hold on to a need that lasts. Remembering, keeping records, trying to see the future. Features age; needs remain. ## Changing in order to stay the same In Giuseppe Tomasi di Lampedusa's novel Il Gattopardo, published in 1958, the young Tancredi tells his uncle, the Prince: > "Se vogliamo che tutto rimanga com'è, bisogna che tutto cambi." If we want everything to stay as it is, everything has to change. The almanac did exactly that: it left the box alone and changed everything around it. Necco opened the box and closed it again within two years. If you told your customers tomorrow, "we don't make this any more", would anyone shed a tear? And if they did, what exactly would they be mourning? *To understand what your customers are really attached to, [What Is Product-Market Fit, and How Do You Know You've Found It?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-product-market-fit/) is worth a read.* --- # What Is Customer Churn? How to Measure Retention - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-customer-churn/ - Published: 2026-10-24 - Updated: 2026-10-24 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası On 10 February 1806 a ship left Boston harbour for Martinique with a hold full of pond ice. The Boston Gazette noted: "No joke. A vessel has cleared at the Custom House for Martinique with a cargo of ice. We hope this will not prove a slippery speculation." Her owner was 23-year-old Frederic Tudor. Much of the ice melted on the three-week voyage, and with no storage on the island the rest soon melted too. Tudor came home from that first venture about $4,500 down. The real lesson came fifteen years later. By then Tudor had built a double-walled ice house in Havana and was selling in Charleston and Savannah. In a letter to Stephen Cabot dated 5 February 1821, the picture was grim: he had thought himself a rich man and was now almost bankrupt. In Havana, his best market, sales had fallen by half; in Charleston and Savannah by a third. In Martinique they had lost $25,000 in three years, and he wrote of giving the business up. He did not. According to a bulletin published by Baker Library in 1932, Tudor taught people how much more refreshing cold drinks were than warm ones by selling both at the same price. On 4 August 1852, just short of his 69th birthday, he summed up half a century of trading in three points: wherever ice had been introduced it had failed at first; then, everywhere, profit had come and demand had grown "with time & habit". Tudor's problem was never the first sale. It was whether the same customer would want ice again next summer. ## What is customer churn? Customer churn is the share of customers who stop using or paying for your product in a given period. The sum is simple: divide the number of customers who left during the period by the number you had at the start. If you began the month with 200 customers and 10 left, your monthly churn is 5%. Retention is the other side of the same coin. Five per cent sounds small, but it repeats every month. A company losing 5% a month keeps only 54% of its starting customers by the end of the year. Almost half of every effort you spend winning customers melts away within a year, like the ice in Tudor's hold. ## Measuring retention properly Writing for Failory, Enzo Avigo calls retention rate the best indicator of product-market fit. Sign-ups and sales can be inflated by a good marketing push; retention shows whether people stay, keep using the product and keep paying. Measured badly, though, it lies too. ### Choose a time window that fits your business Avigo's example is Zapier. The product is built to be set up and then left to run; nobody needs to open it every day. If Zapier tracked daily active users, it would look far less successful than it is. Measuring a weekly product daily shows you churn that isn't there. Avigo also refuses to count two weeks of activity as retention; he prefers to look at the three-month mark. ### Measure from sign-up The most common mistake, in Avigo's view, is measuring retention from the moment someone starts properly using the product. The chart looks better that way, because those who leave straight after signing up drop out of the sums. Yet those early exits tell you where your positioning or first experience is breaking. ### Split customers into cohorts Track the customers who arrived in the same month as one group, a cohort, and you can see the effect of each change you make. Avigo does not expect statistical certainty from small startups, but suggests around 50 people in a cohort as a rough floor, so you are not reshaping the product on the evidence of three users. ### Compare yourself against the right benchmark According to a benchmark Avigo cites from Lenny's Newsletter, three-month retention above 30-40% is a good sign for consumer software, and closer to 50% for software sold to businesses. ## To reduce churn, understand who stays Tudor's same-price trick was an early version of what is now called the "aha moment". Avigo describes it as the moment a user first grasps the value of a product. His guess for Zapier is creating the first automation, not opening the builder; for Loom, recording the first video, not installing the extension. If users leave before reaching that moment, the leak is not in the product itself but in the path to it. The second step is to look past the depressing part of the chart to the hopeful one. Avigo notes that early companies panic when they see 96% of users gone. Yet the remaining 4% often hide a small group that is remarkably loyal. Look at who they are, what they do for a living and which part of the product they use. Then build for them. As Avigo tells it, the positioning expert April Dunford started her career this way. Before shutting down a product that wasn't taking off at the startup where she worked, she talked to customers and found that a small group was using it in a way nobody had expected. The company repositioned the product for that market and sales took off. Finally, talk to those who leave. As Dunford warns, when positioning is unclear people arrive thinking the product is something else, and they leave at the first contact. In that case the problem lies not in the product but in how you describe it. ## Holding, having, churning Retention comes from the Latin retinere: re-, "back", and tenere, "to hold". Habit comes from the Latin habitus, which in turn derives from habere, "to have, to hold". The two words say the same thing: what you hold on to is what you have grown used to. Churn comes from humbler origins. In Old English, cyrin was the vessel in which milk was agitated to make butter. Today the word describes customer attrition in business, and in telecoms the crowd ready to switch provider. With every turn a churn separates two things: one stays, the other drains away. Your job is to know why the part that stays, stays. ## Final word In the second book of The Art of Love, the Roman poet Ovid, explaining how a new bond becomes a lasting one, left two lines that could sit in any founder's notebook: > "Fac tibi consuescat: nil adsuetudine maius: / Quam tu dum capias, taedia nulla fuge." Let them grow used to you; nothing is stronger than habit. Until you have won it, shrink from no effort. Tudor was selling habit, not ice. Three months from now, how many of today's customers will still be with you, and do you know why the ones who stay, stay? *To understand what your loyal customers are telling you, [What Is Product-Market Fit?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-product-market-fit/) is worth a read.* --- # What Is Equity Dilution? Knowing How Much of Your Startup You Have Sold - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-equity-dilution/ - Published: 2026-10-23 - Updated: 2026-10-23 - Category: Finance and business models - Publisher: Girişimci Kafası In the autumn of 1867, in a machine shop converted from an old mill in Milwaukee, three men were writing letters with their new invention. The printer Christopher Latham Sholes wanted to show friends and acquaintances the writing machine he had built with his partners Samuel Soule and Carlos Glidden. Hundreds of letters went out. According to George Iles's Leading American Inventors, published in 1912, only one of them hit the mark. It reached James Densmore in Pennsylvania. Without seeing the machine, he asked to buy a share of the patent. The three partners held a hurried conference and offered him a quarter of it; in return he would pay all their expenses to date. Densmore said yes at once, before he knew what those expenses were. They turned out to be about $600. When he first saw the machine, he was not impressed. Iles reports that he called it good for nothing except to show that its underlying principles were sound, and offered to advance whatever money was needed to keep improving it. Soule and Glidden soon dropped out. Sholes built about thirty more models, and Densmore paid for each one. With every new bill, Densmore's share grew a little larger. In 1873, when the machine went to the Remington works, Sholes accepted a lump sum for his interest. Writing in 1912, Iles says tradition puts it at $12,000. Densmore chose a royalty instead, and it earned him $1,500,000. Nobody had taken Sholes's share from him. It had simply melted away, one small and reasonable-looking slice at a time. ## Dilution makes no noise Most founders today walk a more complicated road than Sholes did. Kirsty Nathoo, Y Combinator's chief financial officer and one of its partners, said in a 2018 Startup School talk that she had seen more than 1,500 companies through incorporation and their funding rounds. In her view, the most common mistake founders make is not knowing, at the time, how much of the company they have sold. She also warns about a familiar sentence: "My lawyers deal with my cap table." That is a dangerous comfort. A simple spreadsheet showing who owns how many shares is enough at the start. But understanding that spreadsheet is the founder's job. ## What a SAFE is, and what it is not In the United States, most startups raise their first money on a SAFE: a Simple Agreement for Future Equity. The investor hands over money today, and the company promises to give them shares later, when it raises a priced round. A SAFE is not debt; it carries no interest and no maturity date. According to Nathoo, there are usually only two things to negotiate: how much the investor puts in and the valuation cap. That is where the trouble starts. Because a SAFE is not yet shares, the cap table does not change. And when the table does not change, the founder assumes nothing has been sold. ## Add up every SAFE on the day you sign it With the post-money SAFE that YC began recommending in 2018, the sum is a single line: the amount invested divided by the valuation cap. In Nathoo's 2018 example, the first investor puts in $200,000 on a $4,000,000 cap and gets 5% of the company. A few months later, a second investor puts in $800,000 on an $8,000,000 cap and gets 10%. Not a single line of the cap table has moved, yet the founders have sold 15% of the company. Do this sum on the day each SAFE is signed and keep a running total. Like each of Densmore's cheques, every SAFE looks small on its own. ## Count the option pool too Once money arrives, the first job is usually hiring, and share options are set aside for employees. In Nathoo's example, once that pool exists the cap table shows the founders holding 92.5%. Their real share, after the SAFEs are taken into account, is about 78.6%. In a priced round, investors usually ask for the option pool to be topped up to around 10% after the round; Nathoo says anything above 15% is fairly unusual. That top-up comes out of the existing shareholders' stake, not out of the new money. ## What the cap table says at Series A In the same example, a year later the company raises $5,000,000 at a $15,000,000 pre-money valuation, making the post-money valuation $20,000,000. First the SAFEs convert into shares, then the option pool grows, and only then does the new money come in. According to Nathoo's 2018 talk, when the round closes the founders are left with 51.5%. For a founder who once saw 92.5% on the table, that is a shock. As Nathoo puts it, there is not much you can do at that point, because most of the dilution has already happened through the SAFEs you signed. Before every round, ask yourself two questions: - **What have I sold so far?** Add up the percentages of every SAFE and include the option pool. - **What will be left after this round?** Take off the new investment's percentage and the pool top-up, then divide the result by the number of founders. In YC's guide to seed fundraising, Geoff Ralston writes that giving up as little as 10% in a seed round is wonderful, that most rounds will require up to 20% dilution, and that you should try to avoid more than 25%. ## Do not fight over the cap There is a trap in the other direction too: treating the valuation cap as a scorecard. Nathoo ran those numbers as well. Had the second investor's cap in the example been $10,000,000 instead of $8,000,000, the founders would have ended up with 52.7% rather than 51.5%. The effort spent winning that difference from investors who negotiate every day is, more often than not, effort the company needed. A cap set too high carries its own risk. If the next priced round comes in below it, the SAFEs convert at the lower price and you end up selling more than you expected. ## Dilution and the flood The English word dilution comes from the Latin verb diluere: dis-, meaning apart or away, and luere, to wash. Its first sense is to wash away or dissolve. The same verb gave Latin diluvium, a flood, and from there English deluge. In Turkish, accountants speak of "sulandırılmış" earnings per share, literally "watered down". Losing your share is rarely a single flood; it is water added drop by drop. Psychologists have a name for this blindness: denominator neglect. In a study by Veronika Denes-Raj and Seymour Epstein, published in 1994, participants could win a prize by drawing a red jelly bean from one of two bowls. In one, 1 bean in 10 was red; in the other, 9 in 100. The small bowl offered better odds, yet 61% of participants chose the large one. Their eyes were on the number of red beans, not on the total. Founders look at a cap table the same way. The number of shares they hold stays put; what changes is the denominator. Because their own number never moves, the loss stays out of sight. ## The unseen wearing away In the first book of De Rerum Natura, the Roman poet Lucretius chooses ordinary examples to describe change that the eye cannot see: > "anulus in digito subter tenuatur habendo, / stilicidi casus lapidem cavat... / haec igitur minui, cum sint detrita, videmus. / sed quae corpora decedant in tempore quoque, / invida praeclusit speciem natura videndi." A ring on the finger grows thin with wearing, and dripping water hollows out a stone. We see these things shrink once they are worn; but which particles slip away at each moment, envious nature has hidden from our sight. Sholes only saw how his share had melted away once it was all over. If you opened your cap table today, could you say in one sentence what percentage of your company is truly yours? *If you want to get the first split right before any dilution begins, [How Should Co-Founders Split Equity?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-should-co-founders-split-equity/) is worth a read.* --- # Why Did BioWare Shut Down? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/why-did-bioware-shut-down/ - Published: 2026-10-22 - Updated: 2026-10-22 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası In February 1995, three young men in Edmonton started a games company. Ray Muzyka, Greg Zeschuk and Augustine Yip had just finished medical school at the University of Alberta. Each put USD 100,000 into the business. Yip carried on practising medicine; Muzyka and Zeschuk left it behind for games. Thirty-one years later, on 21 October 2026, a short statement appeared on BioWare's account. It began with a list of games: Baldur's Gate, Neverwinter Nights, Star Wars: Knights of the Old Republic, Dragon Age, Mass Effect, Anthem. Then came this sentence: "BioWare is closing and early development on the next Mass Effect project is ending." This is not the story of a startup that ran out of cash. The decision to close was not taken in Edmonton. It was taken by the company the studio had belonged to for nineteen years. ## What did it do? BioWare was a studio that made story-driven role-playing games. Baldur's Gate, released in 1998, made it one of the best-known names in the genre. Neverwinter Nights (2002), Star Wars: Knights of the Old Republic (2003) and Jade Empire (2005) followed. Its signature was that the player's decisions changed relationships with characters and the ending of the story. In November 2005 BioWare joined Pandemic Studios under VG Holding, backed by the investment firm Elevation Partners. On 11 October 2007 Electronic Arts announced it was buying VG Holding. According to EA's press release, stockholders would receive up to USD 620 million in cash and certain employees up to USD 155 million in equity. The first Mass Effect came out the same year, followed by Dragon Age: Origins in 2009 and the online Star Wars: The Old Republic in 2011. On 18 September 2012 Muzyka and Zeschuk announced their retirement from the games industry. ## What went wrong? In the years that followed, the studio also made bets that moved away from the single-player stories it knew best. Here is the timeline from published information: - **2019:** Anthem, an online game, was released and fell short of expectations. - **August 2023:** About 50 developers at the studio lost their jobs. - **31 October 2024:** Dragon Age: The Veilguard was released. According to EA, it reached 1.5 million players in the last three months of 2024, about half of what the company expected. - **January 2025:** The studio was downsized. According to Bloomberg, a team of more than 200 people two years earlier fell below 100. - **29 September 2025:** Saudi Arabia's Public Investment Fund, Silver Lake and Affinity Partners announced they would buy EA for USD 55 billion and take it private. - **12 January 2026:** EA switched off Anthem's servers. - **March 2026:** According to GameSpot, EA told investors it planned to save about USD 700 million. - **4 August 2026:** The buyout closed. - **21 October 2026:** EA announced a restructuring affecting about 400 people, roughly 3% of its workforce. According to the Bloomberg report cited by GameSpot, about 50 of those jobs were at BioWare. The studio and its Edmonton office closed. In a letter to staff, EA chief operating officer David Tinson and chief studios officer Cam Weber wrote that the company had taken a "hard look" at its business over recent months. The new Mass Effect, still in early development, was cancelled. Investment was redirected to sports titles, Apex Legends, Battlefield, a new Star Wars Jedi game and an Iron Man game. ## Lessons for founders - **Agree who decides after the sale.** The 2007 sale gave BioWare the resources of a large company. The same sale also settled who would decide the studio's future in a bad year. - **Measure a big bet that moves away from your strength.** The 2019 online venture of a studio known for story-driven games ended seven years later when its servers were switched off. - **Know who writes the expectation.** 1.5 million players in 2024 is not a small number. But for a game budgeted and planned for twice that, it is half a success. - **Your owner's balance sheet is your risk too.** If you sit inside a group, its debt and priorities reach you even when your own numbers are good. ## Leveraged buyouts: whose shoulders carry the debt? The last lesson comes with a concept: the leveraged buyout. It is the purchase of a company largely with borrowed money. The loans are often secured on the assets of the company being bought. In other words, the company being bought pays the bill: interest and principal come out of its cash flow. EA's USD 55 billion buyout, announced in 2025, was recorded as the largest leveraged buyout in history. USD 20 billion of the price was covered by loans from JPMorgan Chase. In a structure like this, every unit answers the same question for the new owner: how much does it contribute to carrying the interest on the debt? A unit whose studio has shrunk, whose last two big games fell short and whose new project is still at an early stage gives that question its hardest answer. Do not think of this as something only giant companies face. When you take a loan or equity from an investor, the company's decisions start to take the shape of that money's expectations. The piece on [buying an existing business](https://girisimcikafasi.com/en/blog/buying-an-existing-business/) looks at this balance from the buyer's side and is worth a read. ## What lasts? Hippocrates' Aphorisms open with a physician's sentence: > "Ὁ βίος βραχύς, ἡ δὲ τέχνη μακρή, ὁ δὲ καιρὸς ὀξύς, ἡ δὲ πεῖρα σφαλερή, ἡ δὲ κρίσις χαλεπή." In Francis Adams's translation: "Life is short, and craft long, opportunity fleeting, experimentations perilous, and judgment difficult." The studio three doctors founded lived for thirty-one years. Its games are still being played. The craft lasted; the company's life was short. What is the part of the thing you are building that will last, and who makes the decisions about it? You can find BioWare's record and sources on [its page in the Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/bioware/), and the stories of other closed startups in the [Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/) archive. --- # How to Fire an Underperforming Employee: Handling the Hardest Conversation - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-fire-an-underperforming-employee/ - Published: 2026-10-22 - Updated: 2026-10-22 - Category: Leadership and working life - Publisher: Girişimci Kafası In May 1781, in Vienna, the 25-year-old Wolfgang Amadeus Mozart stood before his employer, Hieronymus Colloredo, Prince-Archbishop of Salzburg. According to the letter Mozart wrote to his father on 12 May, the archbishop heaped insults on him and told him: "If he will not serve me properly, let him clear off." Mozart took this as his release. The next day he handed his letter of resignation to Count Arco, the court's chief steward, so that it could be passed on to the archbishop. Arco would not accept it. Over the following weeks Mozart wrote three petitions and submitted them five times; each time they came back. In a letter dated 9 June 1781, Mozart described how it ended. The archbishop was due to leave Vienna the next day, so Mozart went to deliver the petition himself. Having strung him along for four weeks, Arco threw him out of the antechamber door with a kick. The letters are still read today. For more than two hundred and forty years, the way that parting was handled has been remembered by that kick. ## The ending is the part of a working relationship people remember longest Letting someone go is the least loved part of managing. You are cutting off someone's salary and turning their life in a direction they did not choose. Yet nobody is perfect at hiring. Keeping the wrong person harms both the company and the team. Liz Wessel, who spent more than seven years as a CEO and is now an investor, describes her first attempt in a piece for First Round Review. It started so clumsily that a few minutes into the conversation the employee asked whether they were being promoted. Her advice is aimed at startups of up to roughly 75 people. It is not about dismissal for legal cause or about layoffs, but about parting ways with someone whose performance is not good enough. ## Nobody should be fired by surprise In Wessel's view, if someone dismissed for performance is surprised by it, you have failed as their manager. Surprise carries three costs. The team starts to fear it could happen to them without warning. Someone who could have improved, had they known, never gets the chance. And even if you are in the right, you open the door to a legal dispute. - **Write it down:** Keep your observations plain, specific and free of sarcasm. Wessel's test: write every note as if the employee's lawyer will one day read it aloud. - **Talk regularly:** Meet one to one once or twice a week and explain what "good" looks like, with examples and targets. - **Send a recap:** After each meeting, send a summary by email or message. - **Allow reasonable time:** Some founders say two to four weeks. Make sure both your expectations and your timeline are realistic. ## Two questions before you decide Wessel points out that a dismissal is often the manager's mistake too; you were the one who hired this person. Before deciding, be sure of two things: that the problem does not come from poor management or from the person not being set up to succeed, and that what good performance looks like has been made clear. If both are true, a saying often repeated in the startup world applies: "When in doubt, there is no doubt." Wessel has one more test. Imagine this person told you they were quitting because they had won the lottery. If you feel relieved, it is time to act. ## Keep the conversation short, clear and respectful Before the conversation, prepare the separation documents and severance with a lawyer; the rules vary from country to country and even from state to state. Wessel observes that at early-stage startups severance tends to run between two and six weeks of salary, depending on tenure. Hold the meeting not in a glass-walled meeting room but in a private room near the exit, or at a nearby café. Unless you have concerns, Wessel recommends a one-to-one between the manager and the employee; facing two people can feel like being ganged up on. The first sentence should state the decision: "Unfortunately, today is your last day at this company." Wessel's mistake the first time was to open with compliments. After that, do not launch into a long explanation. Referring back to the earlier performance conversations is enough. Shut off access the same day, but make sure the person can still reach their pay slips, health cover and equity paperwork. Wessel writes that most startups under 75 people avoid formal performance improvement plans. Most such plans end with the person leaving anyway. Continuous feedback catches the problem before a plan is needed. ## How do you tell the team? Do not run down the person who has left. A team that watches a manager badmouth someone who has gone starts to fear it will be next. Those whose work is directly affected should hear straight away; everyone else can hear through a short note at the weekly meeting. Nobody should find out from an unanswered message or a bounced email. ## "Letting go" and the power of the last moment In Turkish, "yol vermek", literally to give way, means both to let a vehicle pass and, according to the Turkish Language Association, to dismiss someone from a job. German entlassen works the same way: it comes from lassen, to let, and means both to release a prisoner and to dismiss an employee. That was exactly what Mozart wanted, his Entlassung, to be let go. The English "give the sack" has been recorded since 1825. According to Wiktionary it probably comes from the worker who left with his tools in a sack; a similar idiom exists in 17th-century French. Psychology explains why the last moment weighs so heavily. In an experiment by Daniel Kahneman and colleagues, published in Psychological Science in 1993, participants held one hand in water at 14°C for 60 seconds. In another trial, the same 60 seconds were followed by 30 more seconds as the water warmed slightly. Asked which trial they would repeat, most chose the longer one. Memory weighs an experience by its most intense moment and its end; this is called the peak-end rule. An employee may describe your company for years mostly through that final conversation. ## The nobility of the heart A few days later, on 20 June 1781, Mozart wrote to his father about Arco: > "Das Herz adelt den Menschen, und wenn ich schon kein Graf bin, so habe ich vielleicht mehr Ehre im Leib als mancher Graf." It is the heart that ennobles a man; and though I am no count, I may have more honour in me than many a count. The man who held the title of count went down in history with a kick. When someone you let go describes that last day years from now, which of your sentences will they remember? *If you would like to raise performance problems long before it comes to dismissal, [How to Give Your Team Feedback](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-give-your-team-feedback/) is worth a read.* --- # Finding Customers with Cold Email: How to Sell Without Sending Spam - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-find-customers-with-cold-email/ - Published: 2026-10-21 - Updated: 2026-10-21 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası At the end of May 1864, a telegram arrived at the doors of several Members of Parliament in London. Delivered by the London District Telegraph, it carried a single piece of news: Messrs. Gabriel, dentists, of 27 Harley Street, would be in professional attendance from 10 till 5 until October. Nobody had asked for this. One recipient, signing himself simply "M.P.", wrote to The Times. In a letter dated 30 May, he said he had never had any dealings with the Gabriels and asked by what right they disturbed him with a telegram that was evidently nothing more than an advertisement. All he wanted was a word from the paper to put a stop to this "intolerable nuisance". Today that telegram is remembered as the first recorded mass unsolicited commercial telegram. The great-grandparent of spam, in other words. More than 160 years have passed, and the recipient's irritation has not changed at all. ## Does cold email still work? A cold email is the first email you send to someone who does not know you. Most read like the Gabriels' telegram: a stranger announcing something nobody asked about. Which is why most go unanswered. Even so, for a small startup it remains one of the fastest and most measurable channels there is. As Neil Cocker tells it on Starter Story, his team was growing RampTshirts, which sells t-shirts and branded merchandise, without outside investment. Advertising was expensive; search and content were slow. They chose cold email, on one condition: it had to look genuinely relevant to the recipient, not like spam. The idea they landed on was simple. They would send each company a picture of a t-shirt printed with its own logo, with the sales email alongside it. ## Start by hand, and start small The first test was barely technical at all. Cocker and his marketing assistant, Romina, spent about four hours researching target companies, finding email addresses and placing each logo, one by one, onto a photo of a plain white t-shirt in an image editor. They wrote to 50 people. Half the emails were opened, 6 people replied positively, and no sales came in. That was not a failure; it was cheap proof that the idea made people stop. In your first round, do not bother building tools either. Thirty or fifty emails written by hand will teach you which sentence earns a reply faster than any software. ## Show recipients their own name What got RampTshirts' emails opened was recipients seeing their own logo on screen. The message no longer said "we sell t-shirts"; it said "this is what your t-shirt looks like". Personalisation is more than filling in a name field. A few rules help: - **Write to a real person:** Once the team moved to an automated system, it filtered generic addresses such as info@, support@ and hello@ out of the list. - **Show something from their world:** Their logo, their product, a piece of work they recently shared. Cocker suggests a consultancy could try the same approach with a satellite image of the prospect's office. - **Make replying easy:** A question that can be answered in one sentence earns more responses than a long pitch. ## Think of email as a funnel The first lesson Cocker drew was that email is a funnel, like any other sales process. Each step builds on the one before: 1. **Land in the inbox:** An email that goes to the spam folder is never read, however good its subject. 2. **Get opened:** This is where the subject line lives. When the team switched to "I'm wearing a *your company* t-shirt!", some campaigns passed a 75% open rate. 3. **Get read:** The image tells them, in the first second, why they should read on. 4. **Get clicked:** The copy and the call to action point to a single next step. If something is stuck, look for the problem at that step only. An email that is opened but gets no reply does not have a subject line problem. ## Prove it before you scale it In the second test, the team used a few off-the-shelf tools to find 250 addresses and produce 250 t-shirt mock-ups. The open rate was good again, replies went up and the first sale arrived. But for roughly 10 hours of work, the return looked thin. Only at this point did the development team get involved. Finding addresses, pulling logos and generating images were all automated. Cocker's own photo replaced the stock model, which made the message more convincing. In later campaigns the average open rate stayed above 50%, and one well-targeted campaign reached a 25% click-through rate. The money spent on subscriptions and licences to prove the approach came to less than 50 pounds. The order matters: by hand first, then semi-automated, and only then fully automated. Automating an unproven idea is nothing more than sending the Gabriels' telegram to more people, faster. ## Hearing your name in a crowd Psychologists call this the cocktail party effect. In a crowded room you focus on one conversation and the other voices turn into a hum. But if someone behind you says your name, you turn your head. Colin Cherry defined the problem in 1953. In 1959 Neville Moray played participants one message to follow in one ear and another to ignore in the other ear, and slipped their names into the ignored message. As Conway, Cowan and Bunting reported in 2001, only 33% noticed their own name. When Wood and Cowan repeated the experiment in 1995, the figure was 34.6%. So personalisation is not magic; it is a door. Recipients may turn their heads when they see their name, but the rest of the email decides whether they come in. ## The rarest generosity On 13 April 1942, Simone Weil wrote to the poet Joë Bousquet, confined to his bed by a grave war wound, to thank him for reading her pages so carefully. The letter contains this sentence: > "L'attention est la forme la plus rare et la plus pure de la générosité." Attention is the rarest and purest form of generosity. A good cold email gives attention before it asks for any. The Gabriels' telegram never looked at its recipients; RampTshirts' email began by looking at the recipient's logo. Does your next email pay its reader more attention than you are asking them to pay you? *If you want to see the other routes to a first sale before you turn to cold email, [Finding Your First Customers: The Road from Zero to Your First Sale](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-find-your-first-customers/) is worth a read.* --- # How to Market a Taboo Product: Selling What Nobody Wants to Talk About - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-market-taboo-products/ - Published: 2026-10-20 - Updated: 2026-10-20 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası In the summer of 1912, at an exposition in Atlantic City, the woman staffing one stand went for days without selling a single bottle. The bottles held Odorono: a liquid that a Cincinnati surgeon had developed to keep his hands from sweating during operations. His daughter, Edna Murphey, had tried it under her arms, found that it worked, and had spent two years trying to sell it. In the end the demonstrator wired Murphey asking for some cold cream to cover expenses. According to Smithsonian magazine, drawing on the company's records, the heat saved the day. The exposition ran all summer, and as visitors wilted, more of them drifted over to the stand. After that 1912 exposition, Murphey had customers across the country and $30,000 in sales to spend on promotion. The real difficulty came next. In the words of advertising historian Juliann Sivulka, society was still very much Victorian, and nobody talked openly about perspiration. Murphey worked with James Young, a copywriter at the advertising firm J. Walter Thompson. Sales grew for a while, then stalled. In 1919 a door-to-door survey painted a strange picture: every woman knew Odorono, about a third used it, and two thirds felt they had no need for it. That same year Young placed an advertisement in the Ladies' Home Journal. Beneath the headline ran the line: "A frank discussion of a subject too often avoided." According to Sivulka, some 200 readers were so offended that they cancelled their subscriptions. In his memoir, Young recalled that some women in his social circle stopped speaking to him. Yet according to the J. Walter Thompson archives, Odorono's sales rose 112% to $417,000 the following year, in 1920. ## Silence is a competitor too Selling perfume or fast cars is relatively easy: beautiful people, beautiful clothes, beautiful scenes. As Ralph Jones tells it in The Hustle, when it comes to products people are ashamed to buy, the job gets uglier and more complicated. For haemorrhoid cream, incontinence pads or sanitary pads, the biggest rival is often not another brand but silence. Odorono's story shows both faces of that silence. Break it and the market grows. But the way you break it can open a fresh wound. The steps below take both into account. ## First, find out why people stay silent Young's survey showed that the problem was not a lack of awareness. Everyone knew the product. The obstacle was that people did not accept the need. If you sell a taboo product, your first job is to tell apart two situations: people do not know you, or people do not see the problem as theirs. Each needs a different remedy. The first calls for visibility, the second for permission to talk about it. ## Use humour, but never laugh at the problem According to Jones, copywriter Prabhu Wignarajah and his team at AMV BBDO, one of the world's largest advertising firms, chose humour in 2015 when they made the first television campaign for Tena Men, an incontinence pad for men. Their hero, Stirling Gravitas, was a man ludicrously in control of every part of his life. He juggled chainsaws, he told a lion to stay, and the lion stayed. The team had one rule: the joke was never at the expense of the condition itself. Ten years later, in a 2025 advertisement, the tone changed; a middle-aged man looked into the camera and talked plainly about his urine leakage. Humour had pushed the door ajar, and once it was open, plain speaking became possible. ## Listen to your customers' own words When the communications company The Gate took on Anusol, a haemorrhoid cream in the UK, it began by looking at the competition. In the words of strategy director Bruno Carramaschi, the whole category treated the condition as a dirty secret. Then the team read customer reviews on Amazon and found them very funny. That tone was closer to the truth. The advertisement was made in the same spirit, with an apricot, a pear, a cactus and a balloon knot standing in for the bottom. However your customers describe their problem among themselves, your voice should sound just as close to them. ## Go out on the high street The Gate did not hide the campaign among targeted digital ads; it made the brand's first ever television advertisement in the UK. In testing, some viewers were uncomfortable, and some said it would be awkward to air around dinnertime. The team read that as a sign of exactly what it should do. As Carramaschi puts it, if you really want to break a taboo, you have to put it on mainstream channels. ## Show what is normal as normal Until 2017, the blood in sanitary pad advertising was blue. Red, people argued, would upset viewers. Bodyform's Blood Normal campaign, led by Nadja Lossgott and Nick Hulley at AMV BBDO, did something simple: it showed the blood as red. Lossgott's question was this: what if we just treat it as normal and show it the way it is, without making a big deal of it? According to Margaux Revol, the campaign's strategist, the approach later became a recipe for many other brands. ## Do not manufacture the shame yourself Odorono's success has a shadow. Young presented sweating as a flaw nobody would mention to your face but everyone would gossip about behind your back. Sales grew, but the product grew partly on the anxiety it created. According to research cited by The Hustle, disgust can work in some advertising; the anti-smoking ads that provoked the most disgust were found to be the most effective. Still, Revol's warning is clear: when people are deeply ashamed, confronting the issue head-on only reminds them of their shame. That is when you need a lateral, creative route. - **Reduce the shame:** like Tena Men and Blood Normal, show the problem as an ordinary part of being human. - **Do not sell fear:** a sale won by making customers feel flawed leaves anxiety behind instead of trust. - **Make the moment of purchase easy:** finding the product, putting it in the basket and paying are part of your communication too. ## The word taboo came from a dinner The word "taboo" entered English in 1777, with the explorer James Cook's visit to Tonga. Cook invited some Tongan nobles to dinner aboard his ship. Not one of them would sit down or eat a bite. When he expressed his surprise, they said they were all "taboo". According to Cook's note, the word had a very comprehensive meaning, but in general signified that a thing was forbidden. Its root is the Tongan tapu, which in Polynesian languages covers both what is forbidden and what is held untouchable. Embarrassing products sit in a similar space. Nobody has banned them, yet nobody says their names out loud. Where that silence is felt most has been studied too. According to two field studies by Darren Dahl, Rajesh Manchanda and Jennifer Argo, published in the Journal of Consumer Research in 2001, what triggers embarrassment when buying an embarrassing product is the sense that others are present during selection and checkout. That presence can be real or imagined. The more familiar the purchase becomes, the less embarrassment people feel. So the shelf, the till and the basket are your business as much as the advertising. ## Nothing human In The Self-Tormentor, written by the Roman playwright Terence in 163 BC, old Chremes is accused of meddling in his neighbour's affairs. When the neighbour asks whether he has so much free time that he can busy himself with matters that do not concern him, he replies: > "Homo sum: humani nil a me alienum puto." I am human; nothing human is alien to me. Good campaigns for taboo products say that sentence again: sweat, blood and the ageing body are all part of being human. Which of your customers' silences does your product touch, and are you easing that silence or deepening it? *If you want to ask your customers the right questions to understand why they stay silent, [How to Run a Customer Interview](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-run-a-customer-interview/) is worth a read.* --- # How to Estimate Market Size: A Guide to TAM, SAM and SOM - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-estimate-market-size/ - Published: 2026-10-17 - Updated: 2026-10-17 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası John Graunt was a London haberdasher. By his own account, whenever the city's men of experience talked about how many people lived in London, the figure rarely dropped below millions. One day a respected alderman went further. He claimed that in 1661 there were two million more people in London than in 1625, before the great plague. Graunt couldn't let the remark go, and he turned to the city's weekly bills of mortality. The first check was simple. No more than 15,000 people a year were buried in London. If six million people lived there, only one in four hundred would die each year. For that age, it was an unbelievable level of health. Graunt's own first quick guess, meanwhile, was 100,000. He then passed the same verdict on both: hasty thoughts, and both far from the truth. So he rebuilt the calculation three separate ways. First he started from births: about 12,000 a year suggested 24,000 women of childbearing age and 48,000 families. At eight people a family, the result was 384,000. Next he counted families one by one in a few parishes; each year three families in eleven saw a death, which again pointed to 48,000 families. Last, he opened Richard Newcourt's map of 1658, divided the area inside the walls into squares a hundred yards across and assumed 54 families to each. That gave 11,880 families inside the walls; since a quarter of the deaths happened there, the whole city came to 47,520 families. The three routes landed close together. In his book published in 1662, Graunt wrote that even the worst of his calculations showed well enough that there were no millions of people in London. ## Why estimate market size? Startup pitches have the same dinner-table talk. "This is a multi-billion-dollar market" is an easy sentence to say, because nobody checks it. According to Failory's guide, estimating market size is how you work out whether an idea is worth your time and money, whether to raise investment or grow on your own revenue, and how ambitious your goals can be. So the point isn't to find an impressive number, but a number realistic enough to make the right decision. ## Three rings: TAM, SAM and SOM ### TAM: the total market TAM is the total revenue you'd reach by selling your product to everyone who needs it. It means taking a hundred percent of the market, and almost no company gets there. Still, it shows the ceiling for growth. ### SAM: the market you can reach SAM is the slice you can actually reach with today's distribution, geography and channels. In Failory's example, a drink brand that wants to sell across the US but can only supply three West Coast states today calculates its SAM from the stores in those three states. ### SOM: the share you can win SOM is the part you can realistically capture. When you have past sales data, Failory suggests a simple route: divide last year's revenue by last year's SAM, then multiply that ratio by this year's SAM. If you have no sales yet, write SOM down not as a target but as an assumption to test. ## Top-down This method starts, like the alderman, with a big number and narrows it. You take the whole market from industry reports, then remove the slices that don't fit you. Failory's example is a startup selling HR software worldwide. If 40 percent of the companies that could use the software already use a competitor's, the remaining 60 percent is your market. It's fast, but only as accurate as your data is current. ## Bottom-up This method resembles Graunt's. You count real units and multiply: how many potential customers are there, and how much does each spend a year? In Failory's example, someone selling wine in New York finds 200 shops that could stock it. If each shop buys an average of 5,000 dollars of wine a year, the market is 1,000,000 dollars. The number looks smaller but it can be defended, because behind every multiplier is something you counted. ## Value-based For a product with nothing like it on the market, there's no past data to count. Then you estimate how much value customers will get from your product and what they'd be willing to pay for it. In Failory's example, someone selling a new kind of bicycle brake estimates how much more bike shops would pay for it than for the brakes they stock, and multiplies by the number of shops. ## Check your sums like Graunt The real lesson isn't to pick one method, but to put at least two side by side. If the top-down number and the bottom-up number are far apart, one of your assumptions is wrong. - **Ask it backwards:** like Graunt's "one in four hundred" question, look at what the world would have to be like for the number to be true. - **Write down the multipliers:** keep each assumption on its own line and see how the result shifts when one changes. - **Start with units you can count:** customers, shops, companies, things whose door you can knock on. ## The root of a guess, and its anchor The Turkish word for estimate, "tahmin", comes from the Arabic taḫmīn; its root, ḫ-m-n, carries the sense of supposing and surmising. The same root gives "muhammen"; the "muhammen bedel" in Turkish tender notices means the estimated price. So from the start the word promises not certainty but a reasoned guess. The sneakiest thing that spoils such a guess has a name: the anchoring effect. In Amos Tversky and Daniel Kahneman's study published in Science in 1974, participants were asked what percentage of the countries in the United Nations were African. Before answering, they watched a wheel spin. Those whose wheel stopped at 10 said around 25 percent; those whose wheel stopped at 65 said around 45 percent. A wheel with nothing to do with the question dragged the estimate along behind it. The alderman's "millions" was an anchor of this kind. What saved Graunt was that instead of trying to correct that number, he started from scratch, from things he could count. ## Exactly wrong, or roughly right? The English philosopher Carveth Read, in Logic: Deductive and Inductive, first published in 1898, says that on some subjects it is a mistake to aim at an unattainable precision, and adds: > "It is better to be vaguely right than exactly wrong." Graunt's 384,000 wasn't right to the last digit, and he admitted it might be somewhat at random. But it was far closer than millions. The market figure in your pitch: how many customers whose door you could knock on is it built on? *Once you've sized the market, read [What Is Product-Market Fit?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-product-market-fit/) to find out whether you're really gaining a foothold in it.* --- # How to Find a Startup Idea: Learning to Spot a Good One - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-find-a-startup-idea/ - Published: 2026-10-16 - Updated: 2026-10-16 - Category: Entrepreneurial thinking and action - Publisher: Girişimci Kafası In 1883, in the small Illinois town of Shelbyville, Josephine Cochrane was widowed. Her husband left her 1,535.59 dollars and a fair amount of debt. And one problem she couldn't get out of her head. The problem had begun years earlier, after a dinner party. As the story goes, her family heirloom china was getting chipped as the servants washed it. Cochrane looked for a better way. When she couldn't find one, she decided to build it herself. In the shed behind her house, she worked with a young mechanic named George Butters. First she measured the dishes one by one. She made separate wire compartments for plates, cups and saucers. She fitted the compartments onto a wheel lying flat inside a copper boiler. As the wheel turned, hot soapy water sprayed up from below and rained down on the dishes. There was no brush; water pressure did the work. The patent came through on 28 December 1886, number 355,139. Then came the unexpected part. She couldn't sell the machine to householders like herself. It cost between 75 and 100 dollars, and most homes didn't have as much hot water as it needed. The turning point was the 1893 Chicago World's Fair. Nine machines were installed in the fair's restaurants and pavilions, and orders followed from hotels and restaurants. The dishwasher wouldn't spread into homes until the 1950s. Cochrane's idea didn't come from a flash of inspiration but from an ordinary problem she saw every evening. And it didn't stay where it started: the machine she designed for herself became the machine for hotels. ## How do you find a startup idea? Y Combinator partner Jared Friedman tackles exactly this question in a talk recorded for Startup School 2020. His starting point is surprisingly simple: finding a startup idea isn't hard, because the world is full of real, unsolved problems. The hard part is learning to notice them. ### Four common mistakes According to Friedman, the first mistake is waiting for a brilliant idea before you start. When Google was founded it was roughly the twentieth search engine, and Facebook was the twentieth social network. What made them big wasn't a brilliant first idea but a good-enough idea executed extremely well. The second mistake is the opposite: jumping on the first idea that comes to mind. For a business you'll give years of your life to, spending a few weeks thinking first isn't too much. Treat the idea as a starting point. In its early days, Airbnb too was a site for renting out air mattresses in other people's homes. The third mistake is starting from a solution rather than a problem. "Uber for plumbers" is a solution, but it's unclear what problem it solves. At YC they call this a "solution in search of a problem", and these ideas often never find one. The fourth mistake is believing that finding ideas is hard. ### Weigh the idea with four questions Friedman suggests a simple scoring method adapted from his colleague Dalton Caldwell. How big could the idea get? Are the founders experts in this space? How sure are you that the problem you're solving is real? Do you have a new insight that others don't see? His examples read like answers to these questions. Flexport founder Ryan Petersen had worked in international trade for ten years before starting the company. Airbnb's founders had tried hosting strangers they met online in their own home and found that what everyone thought was dangerous was actually enjoyable. ### Switch off the hidden filters The sneakiest trap is the filters that weed out good ideas before you're even aware of them. Jobs that look like a hassle top the list; Paul Graham calls this "schlep blindness". In Friedman's example, thousands of programmers knew what a pain it was to take card payments online. But dealing with banks and learning card infrastructure scared them off, so none of them built Stripe. Boring areas get quietly filtered out too. Gusto came out of payroll software, which everyone found terrible but nobody touched. Washing dishes was at least as boring as payroll. Avoiding markets with competitors is another filter: a market with no competitors usually has a reason, and often it's that nobody wants the product. Dropbox entered a market with dozens of file-syncing products, armed with a better one. ### Learn to notice ideas Friedman says the best ideas are found not by sitting down and thinking but by noticing. Once you know what a good idea looks like, you start seeing them everywhere. Working at the cutting edge of a field, especially at another startup, sharpens that eye fast. Still, if you want to sit down and generate ideas, the three strongest of the seven recipes he lists are these. The first is to start from what your team is especially good at; roughly half of YC's most successful companies came this way. At every company you've worked for, what did you learn that others don't know, and what looked broken? Lattice's founders started from how bad the performance review software was at the company where they worked together. The second is something you wish someone would build for you. When DoorDash's founders couldn't find a way to get Thai food delivered in the suburbs, they built that way themselves. Cochrane's shed was the nineteenth-century version of this recipe. The third is to look at what has changed in the world recently: when the iPad came out, PlanGrid moved construction plans from paper to tablets. ## Seeing and thinking The English word "idea" comes, via Latin, from the Greek "idea". According to Wiktionary, its earliest meanings were form and appearance; at its root is the verb "idein", "to see". Go further back and you reach the Indo-European root weyd-, again meaning to see. Latin "videre" and Sanskrit "veda", meaning knowledge, belong to the same family. For the Greeks, an idea was first something seen. The Turkish word "fikir" (idea), on the other hand, comes from the Arabic "fikr": to think, to mull something over. "Tefekkür" (contemplation) shares the same root. One describes the eye, the other the mind. A good startup idea needs both: first to see a problem, as Cochrane did, then to think about it for a few weeks, as Friedman suggests. ## With other eyes In La Prisonnière (The Prisoner), published in 1923, Marcel Proust writes this while describing what art gives us: > "Le seul véritable voyage, le seul bain de Jouvence, ce ne serait pas d'aller vers de nouveaux paysages, mais d'avoir d'autres yeux..." The only true voyage, the only fountain of youth, would be not to visit new landscapes but to have other eyes. Cochrane's china was no different from china that had been chipped in the wash for centuries. What was different was the eye looking at it. Which problem that you see every day, and no longer notice, could be your idea? *Once you've found your idea, read [How to Run a Customer Interview](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-run-a-customer-interview/) to test whether the problem is real.* --- # What Is Micromanagement? When to Get Into the Detail and When to Let Go - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-micromanagement/ - Published: 2026-10-15 - Updated: 2026-10-15 - Category: Leadership and working life - Publisher: Girişimci Kafası In Staffordshire Pottery and its History, published in 1913, Josiah Clement Wedgwood, a descendant of Josiah Wedgwood, recounts a scene involving his famous ancestor. Whenever the potter spotted a flawed vase in the workshop, he would smash it with his walking stick and say: "That won't do for Josiah Wedgwood." The book's reading of the scene is more interesting than the scene itself. Wedgwood didn't break the vase because it offended his taste; he broke it because it would damage his name and his sales. He wanted perfection, but so that it would sell. On 28 May 1768 the same man had his leg amputated because of an old knee complaint. A year later, in June 1769, he opened his Etruria works beside the canal. Historians describe Etruria as built on the division of labour. One man's walking stick could not reach every vase in an entire factory. This tension between the stick and the system is the oldest question in management: when should you get into the detail, and when should you let go? ## Is micromanagement always bad? "Don't micromanage" has been repeated so often that many managers have swung to the other extreme: not managing at all. An article published by First Round Review in June 2025 starts from exactly this point. Its advice is not to run from detail but to change altitude deliberately: get down on the ground on some issues, and on others build a system that lets your team do excellent work without you. ### Set the standard by showing it yourself According to Lattice co-founder Jack Altman in the article, micromanagement is a tool to be used sparingly. If the person you are hovering over can't handle the job, it's a crutch, and perhaps a sign that the team needs to change. But writing a blog post yourself or fixing a mistake yourself shows everyone where the bar is. Wedgwood's stick was a statement of standards too. ### Look at the ground, not the dashboard Matt MacInnis, chief operating officer at Rippling, says one of the company's principles is "go and see". When what people tell you contradicts the numbers on the dashboard, the manager goes down to the ground truth personally. In MacInnis's example, listening to a recorded sales call revealed that the sales team couldn't explain the feature that set the product apart from its competitors. After that, the work was handed to the relevant department heads as a hypothesis. Once the metrics moved, he stepped back. He describes himself not as a micromanager but as "micro-curious". According to the same article, Rippling's CEO Parker Conrad still personally approves any expense over 5 dollars and runs payroll himself. The aim is not control but to keep seeing the product through the customer's eyes. ### Scale the process, not the taste Krithika Shankarraman, Stripe's first marketing hire, explains that the company scaled not "taste" but the process that protects it. Every piece of copy going out to more than a hundred users was read by someone whose title really was "red pen owner", reading it as a user who knew nothing about the subject. Checks happened at the 20 per cent and 80 per cent marks: the first to see the direction, the second to see the craftsmanship. Both while there was still time to change course. ### Swim like a porpoise Mike Brown, one of Uber's early employees, calls this balance "porpoising": staying at the surface like a porpoise to watch everything, then diving deep on a few issues. He says that at Uber, every quarter or six months, he went deep on one project in each of four areas: people, growth, cost and customer experience. When there is an existential threat, you don't wait for the calendar: when the service was suspended for a month in the Philippines, he flew to Manila and worked alongside the local team. ### When trust is slipping, say so openly Jay Desai, former CEO of PatientPing, sees micromanagement as a symptom of lost trust. With someone new, he works closely at first, then steps back once trust has formed. If he notices himself diving back into the detail, he tells the other person plainly: my trust is slipping, let's work out why together. It is a far more honest route than silently looking over someone's shoulder. ### Give a box of ideas, not a list Michael Lopp, an engineering director at Apple, says that instead of a to-do list, he offers his team a box full of ideas. Even when asked for step-by-step instructions, he often doesn't give them. Everyone has to season the soup to their own taste. ## Holding by hand, sending an envoy According to the etymology given by Wiktionary, the English word "manage" comes from the Italian verb "maneggiare": to handle, to control. Its Old French counterpart "manege" meant the training of horses and horsemanship. At the root lies the Latin "manus", the hand. In its first sense, to manage is to hold a horse's reins in your hand. Micromanagement is like going back to that original meaning: never letting go of the reins. "Delegate", meanwhile, comes from the Latin verb "delegare": to send, to appoint. "Legate", meaning envoy, belongs to the same family. To delegate is to make someone your envoy. They represent you, but they speak in their own voice. If you make your envoy memorise every sentence, you haven't sent an envoy; you've sent a letter. A good manager lives between these two roots. Some days they keep a tight grip on the reins; most days they trust their envoy. ## When the people say "we did it ourselves" Chapter 17 of the Tao Te Ching, attributed to Laozi, ranks rulers on four levels. In Wang Bi's text the chapter begins and ends like this: > "太上，下知有之；其次，親而譽之；其次，畏之；其次，侮之。... 功成事遂，百姓皆謂：我自然。" Of the best, people know only that they exist. The next they love and praise. The next they fear, and the worst they despise. When the work is done and complete, the people say: "We did it ourselves." Wedgwood's stick showed where the bar was; Etruria held that bar without the stick. Which vase should your stick break today, and which should you now leave to your team? *If you're wondering what to say when you do get into the detail, take a look at [How to Give Feedback to Your Team](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-give-your-team-feedback/).* --- # Why Did Character.AI File for Bankruptcy? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/why-character-ai-filed-for-bankruptcy/ - Published: 2026-10-14 - Updated: 2026-10-14 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası On 18 September 2025, Disney's lawyers sent Character.AI a cease-and-desist letter. It accused the company of copying Disney's characters without permission and making money from them. Character.AI took the characters down. A company spokesperson had described the bots on the platform as "like fan fiction, but interactive". Exactly a year later, on 18 September 2026, the news broke: Disney had chosen Karandeep Anand as its first chief technology officer. Until then, Anand had been Character.AI's CEO. Twenty-five days later, on 13 October 2026, Character.AI announced it had filed for bankruptcy protection in the US. And the opening bid in the court process came, once again, from Disney: 20 million dollars. Putting these three events side by side proves nothing. But it does show which walls a startup can hit: someone else's intellectual property, regulatory pressure and money. First, a clarification, because the news is often reported as "shut down". Character.AI has not shut down. ## Where does it stand today? The company voluntarily began a Chapter 11 process at the US Bankruptcy Court in Delaware. Chapter 11 is the US bankruptcy regime that lets a company keep operating while it restructures its debts or sells its assets under court supervision. Character.AI chose the second route: a process has begun to sell all or most of its assets. According to the company's statement, the platform and subscriptions keep running. The sale is expected to close at the end of November or early December. If no buyer emerges to keep the platform going, the service will be shut down. With the October 2026 filing, Disney became the process's first bidder (the stalking horse): it is taking a non-exclusive, perpetual licence to certain of the company's intellectual property for 20 million dollars. Other bids may top this. Disney will also provide transition services through former Character.AI employees who have joined it. According to the court filing, the company estimates its assets and liabilities at between 50 and 100 million dollars. ## What did it do? Character.AI was founded at the end of 2021 by former Google engineers Noam Shazeer and Daniel De Freitas. Shazeer was one of the authors of the Transformer paper on which today's large language models are built. On the platform, users created their own characters or chatted with other people's: a TV series hero, a historical figure, someone entirely made up. The public beta launched in September 2022. In May 2023, the mobile apps were downloaded 1.7 million times in their first week. On 23 March 2023, with no revenue yet, the company raised 150 million dollars in a round led by Andreessen Horowitz and reached a valuation of 1 billion dollars. Total funding, as reported by TechCrunch based on PitchBook data, exceeds 193 million dollars. In October 2024 it had 20 million monthly active users. Revenue came from the 9.99-dollar-a-month c.ai+ subscription and from advertising. Sacra estimated its annual revenue run rate at roughly 30 million dollars in July 2025. A rough calculation putting these two figures side by side, despite their different dates and sources, gives about 1.5 dollars per user per year. ## What went wrong? The company's October 2026 statement sums up the cause as "significant legal, regulatory and operational challenges". Based on published records, the timeline looks like this: - **August 2024:** According to the Wall Street Journal, Google paid around 2.7 billion dollars to license the company's technology. Shazeer, De Freitas and part of the research team returned to Google. General counsel Dominic Perella became interim CEO; the company shifted from training its own foundation model to focusing on growth. - **October 2024:** After the death of a 14-year-old, his family sued the company. They alleged the boy had become excessively attached to a chatbot on the platform. - **June 2025:** Karandeep Anand, who had previously worked at Meta and Brex, became CEO. Features such as video generation and a social feed were added. - **August 2025:** According to The Information, the company was discussing a sale and new funding options at a time of rising costs. - **29 October 2025:** It announced it would gradually shut down open-ended chat for users under 18 by 25 November 2025. Anand said it was to be expected that most young users would be disappointed. According to TechCrunch, earlier teen-safety measures had already cost it much of its under-18 base. - **January 2026:** The company and Google reached settlements in the case over the boy's death and in similar cases in other states. The terms were not disclosed. - **18 September 2026:** Disney chose Anand as its first chief technology officer. Some former Character.AI employees also moved to Disney. - **13 October 2026:** The Chapter 11 filing. CEO Colin Adams said a court-supervised sale was the best option. Between August 2024 and October 2026, the company had three different CEOs: Perella, Anand and Adams, who signed today's statement. ## Lessons for founders - **If your product builds an emotional bond, the duty of care is part of the product.** The restrictions for young users were, in the company's own words, decisions that would upset users, and they cost it part of its core audience. If protection isn't designed in at launch, you pay for it later, in the most expensive way, and out of your audience itself. - **Growth that leans on someone else's intellectual property is renting.** The heart of the platform was characters created by users, and some of them belonged to other companies. When the rights holder said "take it down", the characters came down. When you work out the moat of a product that has no content of its own, write down who can lock the door, too. - **Users are not revenue.** Every reply is a model cost. TechCrunch also notes that costs rose as usage grew, and so did the pressure to make money from users. The rough calculation above comes to 1.5 dollars per user per year. Test your own numbers with the [unit economics calculator](https://girisimcikafasi.com/araclar/birim-ekonomi-hesaplayici/). - **A licensing deal that takes the founders and core team can also take the company's ability to carry the product.** After August 2024, the product was run without the people who built it. When you weigh an offer like that, price in what will happen to the team left behind. ## Intimacy at a distance: parasocial interaction In 1956, Donald Horton and R. Richard Wohl published an article in the journal Psychiatry titled "Mass Communication and Para-Social Interaction: Observations on Intimacy at a Distance". Radio and television presenters looked into the camera and spoke to the audience as if addressing a friend. Viewers developed a sense of a relationship that was not mutual. The authors called this parasocial interaction. The prefix para- means "beside, alongside" in Greek: a closeness that stands next to the social without being social. A radio presenter can't hear you. All the listener can do is listen or change the channel. Character.AI flipped that equation: the "presenter" answers back, and the conversation picks up where it left off. What it sold was not an illusion of intimacy but the form of a face-to-face relationship. Selling an intimacy that answers back also means taking on a responsibility in return. Most of the legal and regulatory headings in the timeline revolve around this problem. ## Falling in love with your own work In the tenth book of the Metamorphoses, Ovid tells the story of Pygmalion in three lines: > "interea niveum mira feliciter arte / sculpsit ebur formamque dedit, qua femina nasci / nulla potest, operisque sui concepit amorem." In English: Meanwhile, with wondrous skill, he carved the snow-white ivory and gave it a form no woman could be born with; then he fell in love with his own work. In Ovid, the statue eventually comes to life. In today's products, the statue talks from day one. When the people using your product grow attached to it, what do you have to carry the responsibility for that bond: your budget, your team, your rules? You can find Character.AI's record and sources on [its page in the Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/character-ai/). For a similar story, read [Why Did Quibi Shut Down?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/why-did-quibi-shut-down/), and for other startups that closed, browse the [Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/) archive. --- # What Is Bootstrapping? How to Grow a Startup Without Investment - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-bootstrapping/ - Published: 2026-10-14 - Updated: 2026-10-14 - Category: Finance and business models - Publisher: Girişimci Kafası On 8 December 1903 a huge flying machine was launched from a floating platform on the Potomac River. It was called the Aerodrome. Its designer was Samuel Langley, Secretary of the Smithsonian Institution. As soon as it was launched it broke apart and plunged into the river. Its pilot, Charles Manly, was pulled from the water unhurt. It was the machine's second crash in two months; the first had been on 7 October. There was serious money behind the project. In 1898 the US War Department had given Langley a 50,000-dollar grant for a machine that could carry a person. The Aerodrome's engine produced 53 horsepower. Nine days later, on 17 December 1903, Orville Wright took off from a windy beach near Kitty Hawk, North Carolina. The flight lasted 12 seconds. The Wright Flyer cost less than a thousand dollars. Its engine had been built in six weeks by Charlie Taylor, the mechanic at the Wright brothers' bicycle shop in Dayton, and it had about a quarter of the power of Langley's engine. No government department was paying. The bicycle shop the brothers had opened in 1892 had been funding their fascination with flight out of its own till for years. ## Don't close the bicycle shop Today this approach is called "bootstrapping": growing a business without outside investment, on its own earnings or on customers' money. Because most startups are talked about in terms of funding rounds, it can look like a slow, quiet path. But the Wrights' story also shows one of its advantages: when you work with little money, you know where every penny goes. ### Keep your income going In a 2020 interview with Starter Story, Todd Hooper, founder of Prerender.io, explains that he ran the business, which began as a weekend project, alongside his salaried job for a long time. He answered emails after work and developed the product in the evenings. He only went full-time once the monthly profit was enough to cover his salary. When you have a steady income, your idea doesn't need to make money straight away. That gives you room to be patient. And you tie the decision to leave to numbers rather than hope. ### Ask for money from day one According to Hooper, he shared the open-source version of the product free on GitHub, while charging for a hosted version of the same software based on usage. He was surprised himself that customers chose to pay rather than run the code themselves; what they were buying was not so much the software as freedom from the hassle. In Hooper's words, the business was profitable from day one. Without outside investment, your customer is your investor. A product you can't ask people to pay for is a load your shop can't carry. ### Test cheaply before you build expensively In the last months of 1901, two years before they flew, the Wrights built a wind tunnel about two metres long in their shop. They tested dozens of miniature wings using rigs made from bicycle spokes and scrap metal. Before building the big machine, they made their small mistakes cheaply. Your wind tunnel could be a draft landing page, a service you run by hand or a trial with ten customers. A tight budget pushes you into this anyway; it isn't a shortcoming, it's a discipline. ### Listen to customers yourself Hooper says he answered support questions himself for a long time, and that much of the product grew out of those conversations. He spent nothing on advertising in the early years. Traffic came from other people writing about his tool. By his 2020 account, the company reached roughly 2.5 million dollars in annual revenue within five years. ### Know the cost from the start This path isn't free. Growth is slow and the risk comes out of your own pocket. After their 1903 flights, the Wrights began stepping back from the bicycle business to focus on the aeroplane. They were neither rich nor backed by the government; their invention had to become their livelihood. If you are in a market where speed is everything, outside capital may be the right choice. But make that decision once you know how far the shop can carry you. ## Pulling yourself up by your bootstraps A "bootstrap" is the small leather loop sewn onto the back of a boot to help you pull it on. According to Wiktionary, the expression "to pull oneself up by one's bootstraps" was first recorded in the United States in 1834, and at first it described something absurd and impossible. It brings to mind the tale of Baron Münchhausen pulling himself out of a swamp by his own pigtail. Only in the early 20th century did the "impossible" sense turn into "succeeding by your own efforts". Starting up a computer is called "booting" because of the same word. The Turkish word for capital, "sermaye", paints a completely different picture. It is made up of the Persian words "sar" (head) and "māye". "Māye" means essence or substance; it is also the word for the yeast that makes dough rise. So "sermaye" carries a "head yeast" inside it. An investor's money is like yeast added to the dough from outside; bootstrapping is like raising your bread with your own sourdough starter. It rises more slowly, but the flavour is yours. ## Putting off outside support In his essay Self-Reliance, published in 1841, Ralph Waldo Emerson wrote: > "It is only as a man puts off all foreign support and stands alone that I see him to be strong and to prevail." Only when a person sets aside every outside prop and stands alone do they look strong enough to win. Emerson didn't write this for an entrepreneur. But it suits that machine on the beach at Kitty Hawk, lifted into the air by the takings of a bicycle shop, remarkably well. What is your bicycle shop? And what is the first step you could take today without waiting for anyone else's money? *If you want to work out how long your money will last, take a look at [Before the Cash Runs Out: How to Manage Runway and Burn Rate](https://girisimcikafasi.com/en/blog/managing-runway-and-burn-rate/).* --- # What Is the Razor and Blades Model? Why the Real Money Is in the Add-On - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/razor-and-blades-business-model/ - Published: 2026-10-13 - Updated: 2026-10-13 - Category: Finance and business models - Publisher: Girişimci Kafası In February 1900 an odd product rolled out of the Eastman Kodak factory in Rochester: a cardboard box covered in imitation leather. Inside were a simple lens and a roll of film. It cost a single dollar. It took its name from the "Brownies", the little sprite characters made famous by the children's books of Canadian author Palmer Cox. And it was aimed at children. Yet twelve years earlier, in 1888, the first Kodak camera had cost 25 dollars. It came loaded with film for 100 exposures; when you had used them up, you posted the camera back to Rochester with 10 dollars, and your prints came back along with the camera, reloaded with a fresh roll. In 1900, its first year of production, more than 150,000 Brownies were shipped. According to accounts of Kodak's history, the camera had been designed from the start to sell Kodak's roll film. George Eastman had seen that the profit would come not from the camera but from the film it would get through for years. The cardboard box was a door; the real business was what the people who walked through it bought again every month. ## What is a cinema really selling? Today this arrangement is called the razor and blades model: you sell one product cheaply, even at a loss, and make your profit from the complementary product that has to be bought again and again alongside it. Printers and cartridges, coffee machines and capsules, games consoles and games are familiar examples. The tastiest example, though, is at the cinema. Zachary Crockett, a writer at The Hustle, came across the model while investigating why cinema popcorn is so expensive. According to Crockett, cinemas hand over an average of 70 per cent of ticket revenue to film distributors. In a film's first weeks the share is even higher. Every penny from the concession stand, however, stays with the cinema. The figures Crockett cites are striking: in 2018 the cinema chain Cinemark made 1.1 billion dollars in concession sales, which cost it 181 million dollars. The ticket is what gets people through the door; the popcorn is the revenue that keeps the cinema going. An old saying that does the rounds in the industry sums it up well: find a good place to sell popcorn, then build a cinema around it. ## Finding the razor and the blade in your own business This model doesn't suit every business, but it makes every founder ask one question: does my customer buy from me once, or do they come back? If it's the latter, you can set your price around the whole relationship rather than a single sale. ### Make the door cheap and the repeat profitable An earlier pocket model from Kodak had cost most families in Britain almost a month's wages. The one-dollar Brownie removed that barrier. If the entry price of your product is stopping customers taking the first step, you can make that step easier and shift your earnings to later purchases. Trial packs, cheap starter devices and low set-up fees are small versions of the same logic. But do the maths first. Every customer who comes through the door at a loss has to stay long enough to pay that loss back. If the repeat purchases don't materialise, you are left with a pile of razors you gave away cheaply. ### Protect the blade The model only works if you are the one selling the complementary product. If someone else can sell the same blade at half the price, the cheap razor you handed out sends customers to your competitor. That is why companies built on this model invest in compatibility, quality and proprietary design. If you don't know what protects your repeat product, your model isn't protected either. ### Don't make customers feel cheated Crockett recounts how, in 2012, a 20-year-old customer in Michigan sued the cinema chain AMC over its concession prices, and the case was dropped. The lawsuit failed, but the anger lingers. The wider the gap between the price of the complementary product and the value the customer gets, the more likely they are to buy elsewhere, or not come at all. Refillable popcorn buckets and subscriptions are cinemas' attempts to soften that anger. ### When the blade goes out of date Kodak's end shows the dark side of the same model. In 1975 one of the company's own engineers, Steven Sasson, built the first prototype of a battery-powered, handheld digital camera, at Kodak. But while film was bringing in high profits, executives shied away from a decisive move into digital. Film sales fell, and in January 2012 Kodak filed for bankruptcy protection. A company so attached to the blade noticed too late that the razor had changed. ## Something on the wind The Turkish word for "free", "bedava", has something to say about this story too. According to the Nişanyan etymological dictionary, it comes from the Persian expression "bād-ı havā": "bād" means wind and "havā" means air. The phrase meant "a puff of wind", in other words something worthless. Other dictionaries trace it to an expression meaning "brought by the wind". Either way, "bedava" is something that comes without being paid for. In the razor and blades model, though, nothing comes on the wind. The cost simply moves somewhere else. Economists call this price discrimination. In The Economics of Welfare, published in 1920, the British economist Arthur Cecil Pigou classified the degrees of selling the same good to different buyers at different prices. A study Crockett cites shows how cinemas do it. Ricard Gil of Queen's University and a colleague examined five years of data from a cinema chain and found that the people who cared most about a film were also the ones who bought the most at the concession stand. The ticket is sold to everyone at the same price, but popcorn becomes a quiet way of charging more to the customers who value the experience most. ## A small leak In The Way to Wealth, written in 1758, Benjamin Franklin has Father Abraham tell readers that what is spent on a little tea, a little punch and the odd small entertainment may seem trivial. Then he recalls a saying from Poor Richard's almanacs: > "Beware of little expences; 'A small leak will sink a great ship,' as Poor Richard says." Watch the small outgoings; a tiny leak can sink a mighty ship. Franklin was saying this to the customer. The founder stands at the other end of the same leak: the small sum a customer pays every month without noticing may be your business's real source of income. In your business, which is the razor and which is the blade? And on the day your customer notices that small leak, will they still want to stay? *If you're curious about the basics of pricing your product, take a look at [Pricing for Startups: How Do You Price Your Product?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/startup-pricing-how-to-price-your-product/)* --- # What Is Product-Market Fit, and How Do You Know You've Found It? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-product-market-fit/ - Published: 2026-10-09 - Updated: 2026-10-09 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası Exeter St Davids station, 1934. Allen Lane is waiting for the London train after a weekend with Agatha Christie in Devon. He is in his early thirties and chairman of the publisher Bodley Head. He browses the station bookstall and cannot find a single book worth reading on the journey. As Lane later told it, an idea came to him while he waited: sell good novels and serious books for sixpence, the price of a packet of ten cigarettes. The publisher's other directors do not like the idea. Respectable publishers of the time look down on paperbacks as cheap rubbish. Lane is only allowed to pursue it in his spare time. The first ten titles are chosen, among them Hemingway's A Farewell to Arms and Christie's The Mysterious Affair at Styles. The covers have no pictures, only coloured bands and a penguin. The real test takes place on the desk of Prescott, the book buyer for Woolworths. According to the Penguin legend recounted by the historian Richard Cavendish, Prescott does not like the sample, but his wife's enthusiasm changes his mind and he places an order for 63,500 books. On 30 July 1935 the books reach the shelves, and the worrying is over. Most sell out quickly and are rushed back to press. Ten months later, in March 1936, the number of Penguins printed has reached 1,000,000. Lane's product was not perfect. But the reader left empty-handed at the station was more than ready for it. ## What is product-market fit? In the startup world, this moment is called product-market fit. In his 2007 essay "The only thing that matters", Marc Andreessen describes it like this: customers are buying the product as fast as you can make it, usage is growing as fast as you can add servers, and customers' money is piling up in the company's account. Michael Seibel, who ran Y Combinator's accelerator programme for years, takes the definition a step further in his piece in the YC Startup Library. According to Seibel, a team that has truly found fit does not even have time to change its product fundamentally, because it is too busy keeping up with rising usage. Headcount or a big funding round, on the other hand, does not count as proof. ## How do you know you've found fit? ### Growth should almost crush you The picture Seibel looks for is this: happy, loyal and ideally paying customers multiplying quickly, while the founders scramble to keep up. Until you see that picture, keep the team small and spending low. In Seibel's analogy, work like a small special forces unit, not a large battalion. ### Downloads alone are not proof In the video recording that accompanies the piece, talking with Dalton Caldwell, Seibel uses Socialcam, the company he founded, as an example. As he tells it, the app was downloaded 16 million times within a few months in 2012, reached the App Store top five and was sold to Autodesk the same year. Even so, there was no fit: there was no revenue model, and the chance that someone who downloaded the app would still be using it ten days later was close to zero. The Justin.tv story is even more instructive. As Seibel recalls, around 2010 the company was making $8 million in revenue and $1 million in profit, but it had no engine to produce growth again and again. That engine arrived when the team discovered gaming streamers and built Twitch. So retention, repeatable growth and profitability are signals that need to be read together. ### Hold on to the problem, not the solution According to Seibel, founders hold on to their solutions too tightly and to their problems too loosely. Yet the real opportunity is the problem itself, in other words the market. The brilliant idea in the first version is often wrong; the right product is found only by launching, listening to customers and iterating. In Andreessen's words, in a great market the market itself pulls the product out of the startup. ### Find the customer whose hair is on fire Seibel unpacks the "customer whose hair is on fire" analogy often heard at Sequoia. Someone whose hair is on fire cares about nothing else in that moment. Hand them a hose and they will put out the fire and carry on; hand them a brick and they will grab even that and try to beat out the flames. The problem you are looking for should be so urgent that people are willing to try even a half-baked first version. Lane's readers were like that. They did not care about a cover without a picture or cheap paper. They wanted a good book in their hands on a long train journey. ## Einstellung: the setting the mind gets stuck on In German, "Einstellung" means a setting or an attitude. With his water jar experiments, published in 1942, the psychologist Abraham Luchins turned the word into a concept. Participants first worked on puzzles that were always solved by the same long method. When questions then came along with a much shorter solution, most of them kept taking the long route they were used to. A control group who had not seen these practice problems almost always found the shortcut. The Einstellung effect is when a solution that worked in the past stops you seeing a new one. This is exactly where the danger lies for a founder: the more effort you have put into the first version, the more attached to it you become. The Bodley Head directors were stuck in publishing's familiar mould too. Lane looked not at the mould but at the empty bookstall at the station. ## Final word In the second book of the Republic, Plato has Socrates build a city from scratch in words. Socrates starts not with laws or walls but with people's needs: > "Come, let us build a city from the very beginning in our discussion. What will really build it, it seems, will be our needs." Your hands build your product, but it is other people's needs that bring it to life. Today, are customers chasing you, or are you chasing them? If you set your solution aside, what problem would be left? *If you are planning the first step on the road to fit, have a look at [What Is an MVP, and How Do You Plan One?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-an-mvp-and-how-to-plan-one/)* --- # Why Did Quibi Shut Down? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/why-did-quibi-shut-down/ - Published: 2026-10-08 - Updated: 2026-10-08 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası On the afternoon of 21 October 2020, an open letter signed by Jeffrey Katzenberg and Meg Whitman was published. Its key sentence was short: "Quibi is not succeeding." The service was six months old that day and had raised a total of $1.75 billion since 2018. The letter gave two possible reasons. Either the idea was not strong enough to carry a stand-alone streaming service, or the timing was wrong. Katzenberg and Whitman wrote that they would never know for sure, but suspected it was a combination of the two. PBS reported one more detail: the company had enough capital to keep running for a long time. The decision to close was not taken because the money had run out, but because carrying on was not expected to change the outcome. Startups usually close when the bank account is empty. Quibi still had money in the bank. What it lacked was something money cannot buy: enough people who wanted the product. ## What did it do? The company was founded in Los Angeles in August 2018 under the name NewTV. The idea was Katzenberg’s, the man who had grown DreamWorks’ animation arm, and Meg Whitman took the CEO’s chair. In October 2018 it was renamed Quibi, short for "quick bites". Around $1 billion was raised that year, followed by another $750 million between January and June 2020. Its investors included Disney, NBCUniversal, WarnerMedia, Sony Pictures and Alibaba. The product took Hollywood-quality series, cut them into episodes of no more than ten minutes and offered them to be watched on phones only. Whether you held your phone upright or sideways, the picture fitted the screen seamlessly. It cost $4.99 a month with ads or $7.99 without, and the first 90 days were free. According to Tubefilter in October 2020, the company was prepared to pay up to $100,000 per minute of content, or up to $6 million an hour. All that investment rested on a single assumption: that people will pay to watch something short but high quality in the small gaps in their day, on the move, over lunch, while queueing. ## What went wrong? The assumption was tested the moment it met the real world. Here is the timeline, based on published data: - **6 April 2020:** Quibi launched in the US and Canada. Pandemic lockdowns had largely wiped out the commutes and waiting moments the product set out to fill. - **14 April 2020:** The company announced 1.7 million downloads in its first week. - **May 2020:** According to Sensor Tower data, the app had dropped to 125th in the free iPhone app chart. Katzenberg told the New York Times that he attributed everything that had gone wrong to the coronavirus. - **June 2020:** Support for casting to a TV arrived. According to the Wall Street Journal, the service was on track for about 2 million subscribers instead of the 7.4 million forecast for its first year. - **July 2020:** Sensor Tower estimated that about 8 per cent of early users had converted to paid subscriptions. Quibi disputed the figures. - **October 2020:** According to Variety, the Apple TV, Fire TV and Android TV apps came out just two days before the closure was announced. When the decision was made public on 21 October, Quibi had about 500,000 subscribers. - **1 December 2020:** The app stopped working. Variety reported that the company had told its investors it would return $350 million of its remaining cash. - **8 January 2021:** Roku bought the rights to more than 75 Quibi programmes for well under $100 million. The pandemic was a real blow. But Variety’s assessment goes deeper: people mostly wanted to watch expensive productions on the television in the living room. And short video on the phone was not an empty space. TikTok, Instagram, Snapchat and YouTube were already filling it with a free, endless feed. What Katzenberg saw as an "empty space" was in fact a crowded square. ## Lessons for founders - **A budget does not change behaviour.** If you are proposing a new viewing or usage habit, first show with a small group that the habit really exists. Star names and lavish production do not create a need that is not there. - **Define your competitor by time, not by category.** Quibi compared itself with other subscription services. But what was really competing for the user’s five minutes was free apps. - **Do not tie the product to a single context.** Once the commute disappeared, so did much of the product’s reason to exist. Think ahead about what happens if your use case breaks. - **Offer what users are used to at launch.** Sharing and watching on TV were added later. The last app arrived two days before the closure. - **Conversion rate matters more than downloads.** The 1.7 million downloads of April 2020 make a headline. How many people enter their card details after the free trial is what decides a company’s fate. To run those numbers early, you can use the [unit economics calculator](https://girisimcikafasi.com/en/tools/unit-economics-calculator/). ## Premature scaling: grow first, ask later The startup world has a name for this mistake: premature scaling. In 2011 the Startup Genome team examined data from 3,200 startups. According to the findings reported by Steve Blank, 74 per cent of fast-growing internet startups failed because of premature scaling. Those that scaled at the right time grew about 20 times faster than those that scaled too early. Premature scaling is when a company grows one of its dimensions, customers, product, team or spending, before the others are ready. Pouring money into advertising, hiring and inventory before demand has been proven is its most familiar form. Quibi’s story is an extreme example: scale did not come later, it was designed in from day one. Shows were shot, ad slots were sold, a big launch went ahead. Nobody ran a small pilot to ask, "Will people really pay for this?" This is where the value of starting small becomes clear. A small experiment lets you be wrong cheaply. A big launch is the most expensive way to find out you were wrong. Our piece on [how to plan an MVP](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-an-mvp-and-how-to-plan-one/) looks at how to ask that question much earlier. ## A fast tool, an unclear destination In the "Economy" chapter of Walden (1854), Henry David Thoreau takes a sceptical view of the exciting inventions of his age: > "Our inventions are wont to be pretty toys, which distract our attention from serious things. They are but improved means to an unimproved end... We are in great haste to construct a magnetic telegraph from Maine to Texas; but Maine and Texas, it may be, have nothing important to communicate." In plain terms: our inventions are often pretty toys that pull us away from serious things. They are improved means to an unimproved end. We rush to build a telegraph line from Maine to Texas, but perhaps Maine and Texas have nothing important to say to each other. Quibi’s tool was flawless: the rotating screen, famous directors, a billion-dollar budget. There just were not enough people waiting at the other end of the line. Who is at the end of the line you are building, and how do you know you have something important to tell them? You can find Quibi’s record and sources on [its page in the Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/quibi/), and read the stories of other startups that closed in the [Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/) archive. --- # What Is a Pivot? When and How Should a Startup Change Direction? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-a-pivot-when-and-how-to-change-direction/ - Published: 2026-10-08 - Updated: 2026-10-08 - Category: Entrepreneurial thinking and action - Publisher: Girişimci Kafası Bath, 13 March 1781. William Herschel, director of the Bath orchestra, is scanning the sky with a telescope he built himself in the garden of 19 New King Street. A point in the constellation of Gemini catches his eye: it doesn't twinkle like the stars, it looks like a small disc. That night Herschel writes in his notebook that it is either a nebulous star or a comet. Four days later the object has moved. He notes: "It is a comet, for it has changed its place." On 26 April he also reports to the Royal Society that he has found a comet. Yet the data said something else. The Astronomer Royal, Nevil Maskelyne, wrote to him, "I don't know what to call it"; he had seen neither a tail nor the fuzzy coma typical of comets. Anders Lexell, working in Russia, calculated the orbit: almost a circle. This was not a comet but a new planet orbiting beyond Saturn. Herschel accepted this in 1783. The planet we now call Uranus was the first planet discovered since antiquity. The less well-known side of the story is Herschel himself. He was the son of an oboist in a military band in Hanover, and came to England in 1757 at the age of nineteen. He composed twenty-four symphonies. From a book he read on sound he moved to optics, and from optics to building telescopes. He polished mirrors for up to sixteen hours a day, while his sister Caroline fed him and read to him. But he didn't give up music. While he gazed at the sky at night, he carried on conducting concerts and teaching by day. Only after the discovery, when King George III granted him an allowance of 200 pounds a year, did he leave Bath in 1782. William and Caroline's last concert was that year too. Herschel the musician became Herschel the astronomer not in a single leap but step by step. ## Comet or planet? In entrepreneurship, this kind of turn is called a pivot. In Eric Ries's lean startup approach, a pivot is defined as a structured course correction designed to test a new fundamental hypothesis about the product, strategy or engine of growth. In other words, it isn't wiping everything in a panic; it's hearing what the data says and correcting your direction. Failory's list of twenty-five startups that shut down because they couldn't change direction in time is full of stories where this correction was either never made or made badly. What they have in common is this: most of them renamed the object in front of them far too late. ## When should you change direction? ### When demand on paper and real behaviour diverge According to Failory, Flowtab was an app that let people order drinks from their phones at bars without queuing. On paper, every bar would want it. In reality, deals were hard to close; the company charged users 1 dollar per order, and most users opened the app once or twice a month. After several pivots, it shut down. People saying "great idea" is a signal; people using it again and again is data. When the two diverge, think about renaming the object, as Herschel did when faced with the orbital calculation. ### When the only reason to carry on is the effort you've already put in "We've put in so much work, are we going to quit now?" is the sentence that delays pivot decisions more than any other. Choose your next step based on the road ahead, not the past. ## How should you change direction? ### Keep one foot on the ground In basketball, a player pivoting can turn in any direction, but if the pivot foot moves, it's a travel and the ball goes to the other team. Herschel's music was his pivot foot. As you turn in a new direction, don't let go of what you're strongest at: your customers, your technology or your team's craft. ### Don't leap too far According to Failory's analysis, Aria Insights, which made rugged drones, switched in January 2019 from building drones to systems that made sense of the data they collected. The fact that a few of its partners had this need didn't mean the whole market wanted the same thing. The company shut down that same year. A pivot shouldn't be a step further than the evidence in hand can support. ### Count what you've learned, not how many pivots you've made Margaret Rostamian, who built a platform for beauty services in Armenia, told Failory in an interview that when the pandemic brought the sector to a halt in 2020, they turned to many different ideas. When the fifteenth pivot didn't stick either, she decided to close. Looking back, she says she wishes she had tested the basis of the idea with simple prototypes before having any code written. If each pivot isn't built on something learned from the last, you're not changing direction, you're going round in circles. ## Pivot and mihver: the fixed point of what turns The word "pivot" passed into English from French in the 1610s. According to Etymonline, in Old French it had meant the pin of a door hinge since the 12th century, the shaft something turns on; its origin is uncertain. The sense of "the point on which a matter turns" is recorded in 1813. The Turkish equivalent, "mihver", paints the same picture. According to the Nişanyan etymological dictionary, it comes from the Arabic "miḥwar": a spindle, axis, pulley or wheel hub. Neither word describes movement; both describe the fixed point around which movement happens. In a good pivot, too, everything turns, but the shaft stays put. What makes it so hard to wrench the shaft out has a name in psychology: the sunk cost fallacy. In their 1985 study "The Psychology of Sunk Cost", Hal Arkes and Catherine Blumer showed that people are more inclined to keep going with something once they have invested money, effort or time in it. While trying to save what won't come back, we miss what could. ## A final word In the fifth book of the Meditations, Marcus Aurelius, reflecting on the things that get in the way of his work, uses a verb: "περιτρέπει", meaning to turn around, to reverse. The full passage reads: > "The mind turns around every obstacle to its action and makes it serve its purpose. What stands in the way of the work becomes the work's progress; what blocks the path becomes the path itself." When Herschel accepted that the object he took for a comet was a planet, he didn't lose; he grew. Could there be something at the end of your telescope that you're still calling by the wrong name? And if you change direction, which foot will stay on the ground? *If you're curious about the stories of startups that couldn't change direction, take a look at the [Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/).* --- # How to Give Your Team Feedback - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-give-your-team-feedback/ - Published: 2026-10-07 - Updated: 2026-10-07 - Category: Leadership and working life - Publisher: Girişimci Kafası Florence, 1500. The cathedral workshop’s inventory contains an odd entry: "a marble figure called David, badly blocked out and lying on its back." The nine-braccia block was a stone another sculptor had started carving in the 1460s and then abandoned, with the space between the legs already hollowed out. For years it had sat in the courtyard, out in the rain. On 16 August 1501, the 26-year-old Michelangelo signed a contract to finish this spoilt block. He walled it off with planks and masonry and worked on it for three years without showing it to anyone. The resulting 5.17-metre David was unveiled to the public in the Piazza della Signoria on 8 September 1504. According to Giorgio Vasari’s Lives of the Artists, once the statue was in place a visitor came by: Piero Soderini, who had been elected head of Florence for life. He liked the statue, but he had one objection. The nose looked too thick to him. Michelangelo noticed that Soderini was standing right at the giant’s feet and could not see the statue properly from that angle. Even so, he climbed the scaffolding. He took a chisel in his left hand and a little of the marble dust lying on the planks in his palm. As he tapped lightly with the chisel, he let the dust fall bit by bit. He did not touch the nose at all. "Look at it now," he said. Soderini was delighted: "I like it better. You have given it life." According to Vasari, Michelangelo climbed down laughing to himself, feeling sorry for people who talk about things they do not understand in order to seem knowledgeable. ## Every team has a "the nose is too thick" moment In this scene, both men lose. Soderini is looking from the wrong place, passes judgement without giving a reason, and nobody pushes back because of his position. Michelangelo, rather than persuading him, humours him. Everyone leaves happy, but nobody learns anything. This is the most common feedback accident in teams. A manager makes a vague comment, the employee decides it is not worth the argument and makes a token change. Then both sides believe the work is better. In First Round Review, Katie Dill, then Airbnb’s head of experience design, explains that critique done badly turns into insult and kills people’s desire to do better. For her, critique exists not to air opinions but to reach the best result faster. ## How to give your team feedback ### First, check where you are standing Dill describes a time she was designing a wearable device for stylish, thrifty women. Most of the people giving feedback, though, were middle-aged men, who kept asking, "Why doesn’t it have a keyboard?" Once the team described the target user as a real person, the discussion changed. Before you comment, ask who the work is for and what success looks like. Do not stand at the foot of the statue. ### Find out what stage the work is at When an idea is still shapeless, big questions about direction are valuable. A week before delivery, a critique too big to act on only hurts morale. The same comment becomes noise at the wrong moment. ### Zoom out first, then zoom in The person doing the work is very close to it and struggles to see the whole. Your advantage is that you can look from a distance. First check whether the whole thing hangs together, then go into the details and ask whether each part is there for a reason. ### Don’t say "it’s not working"; show it According to Dill, lines like "I don’t like it" or "it’s not striking enough" say nothing. Show what you mean with a concrete example and give your reasoning. "The nose is too thick" is not enough: why, seen from where, and according to whom? ### Ask questions instead of giving orders Questions such as "Have you tried this?", "What other options did you look at?" and "How would the user react to this?" leave the other person, in Dill’s words, as the owner of the work. The point is not how clever you are, but making the next version better. ### Say clearly what is good, too Dill defends the "praise sandwich" that many people dislike: sincere praise, then the critique, and finally thanks for the effort. Her reasoning is practical. If you do not say what is good, the team may remove that too in the next version. There is one condition: the praise has to be genuine, or it does not work. ## Critique: passing it through a sieve The Turkish word for critique, "eleştiri", is a new one. According to the Nişanyan Dictionary, the verb "eleştirmek" was derived from "elemek", to sift; its earliest recorded use is in 1942, in the Turkish Language Association’s glossary of philosophy and grammar terms. In Old Turkic, "elemek" meant to pass something through your hands or through a sieve. The Turkish Language Association’s definition carries the same root: to find and point out the right and wrong sides of a piece of work. "Critique" in Western languages comes from the Greek "kritikos", a person able to judge. According to Etymonline, the verb behind it, "krinein", means to separate or decide, and the Indo-European root it rests on means "to sieve, to sift". "Crisis" belongs to the same family: the moment when it is decided whether an illness will turn for the better or the worse. Two languages, unaware of each other, looked at critique and saw the same tool: a sieve. A sieve does not throw everything away. It separates what is useful and keeps hold of it. ## A final word In the third part of An Essay on Criticism, published in 1711, the English poet Alexander Pope addresses critics like this: > "Men must be taught as if you taught them not, / And things unknown proposed as things forgot." > In other words: teach people as though you were not teaching them, and put forward what they do not know as if they had merely forgotten it. Michelangelo did not teach Soderini anything; he pleased him. The third way Pope describes is harder: asking a question good enough that the other person feels they found the answer themselves. Think about the last feedback you gave your team. Where were you standing? And did they actually improve their work, or just let a little marble dust fall? *If you want to choose the right people for the team you will be giving feedback to, have a look at [How to Choose the Right People When Hiring Your First Employees](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-hire-your-first-employees/).* --- # Finding Your First Customers: The Road from Zero to Your First Sale - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-find-your-first-customers/ - Published: 2026-10-06 - Updated: 2026-10-06 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası In his History of Animals, Aristotle notes a curious detail about bees. Every bee that returns to the hive is followed by three or four companions. What they gather is hard to see, he says, and how they do it has not yet been observed. The question goes unanswered for centuries. The early 1910s. To find out whether bees can see colour, the young zoologist Karl von Frisch sets out a sheet of coloured paper on an outdoor table, with a small glass dish of sugar syrup on top. To keep the crowd down, he pauses the feeding. While the dish is empty, only the odd scout bee comes and goes. But if a scout finds the dish full and returns to the hive, within a few minutes the whole group is back at the table. Has the scout told the hive? Frisch moves a small bee colony into an observation hive with a glass window and numbers the bees one by one with coloured dots. What he sees astonishes him: without even unloading, the returning bee turns left and right on the comb, tracing tight circles. The bees that chase after her set off on a new flight shortly afterwards. In the years that follow, he works out that the dance also conveys the direction and distance of the food. His most interesting finding is something else. The sweeter the syrup, the livelier and longer the dance; as the syrup is diluted, the dance slows and eventually stops. Describing this in his Nobel lecture on 12 December 1973, Frisch doesn't shy away from the word: this is how the effect of the advertising increases. Nobody in the hive forces anyone. The bee that finds a good source simply can't stop talking about it. ## The Product Is Ready. Where Are the Customers? Most startups think they're ready the day the product is finished. Yet that's the day the real question begins: where will the first customers come from? Frisch's bees give part of the answer: newcomers don't arrive because of a billboard, but because of the dance of someone who has seen the source and come back happy. What Sandra Lewis described in an interview on Starter Story resembles the human version of this dance. Lewis is the founder of Boldly, which provides companies with experienced remote professionals on a subscription model. As she tells it, in the early years there was no business plan and no market research. They were simply trying to keep up with word-of-mouth demand. ## How to Find Your First Customers ### Your First Customer Probably Already Knows You After moving with her family from the US to the UK in 2009, Lewis started offering founders remote HR and project management support. Her clients soon began referring their friends to her. When she couldn't keep up on her own she built a team, and that's how the company was born. You don't need to shout at a crowd of strangers to make your first sale. Start by looking at the handful of people you've done genuinely good work for. ### Carry Your Message with the Right Scent In one experiment, Frisch fed one group of bees on lime blossom and another on false acacia. Only the lime bees followed the dance of a bee returning from the lime; the acacia bees ignored her. The bees were paying attention to the flower scent clinging to the dancer. When choosing a channel, ask yourself: where does my customer spend money today, whom do they trust, which door do they come in through? Sometimes the right channel is the one your industry never looks at. Calling out to everyone at once is like a dance nobody stops for. Let your message arrive in a language the listener already knows, about a problem they care about. A familiar signal to the right audience brings in more customers than a stranger's shout to a crowd. ### Be Good Enough to Recommend According to Lewis, most of their growth came from customers recommending them to friends. That came at a price. They only hired people with at least seven years' experience in their field, which made recruitment very hard. Like Frisch's syrup: the better the source, the livelier the dance. Word-of-mouth marketing can't be bought; it can only be earned. ### Test How Much Your First Customers Believe in You In its first year Boldly invoiced at the end of each month, and because of late payments they never knew whether they could cover salaries. One of their early customers, the author John Warrillow, became their adviser at the end of 2012 and suggested taking payment upfront and on a regular basis. Lewis started asking new customers to pay in advance, backed by a satisfaction guarantee. She expected pushback, but as she tells it, not a single customer objected. ### Sharpen Your Ideal Customer over Time Lewis is open about the fact that at first they didn't know who their ideal customer was. Over the years they realised they wanted to work with leaders who understood collaboration and grasped the value of the service. Your first customers also teach you whom you should be working for. Listen to them carefully. ## Recommendation and Bequest Share a Root The Turkish word for recommendation, "tavsiye", comes from the Arabic "tawṣiya". According to the Nişanyan Sözlük (an etymological dictionary of Turkish), the root verb "waṣiya" means to counsel, to commission, to entrust a task to someone. "Vasiyet", the Turkish word for a will, comes from the same root: instructions left with someone to be carried out after death. The English "recommend" has travelled a similar road. According to Etymonline, the word rests on the Latin verb "commendare", meaning to entrust something to someone's care and protection. When someone recommends you, they are really entrusting you with their own name. That's how your first customers carry you. ## Final Word In the fourth book of the Aeneid, Virgil describes rumour, Fama, as a winged creature: > "Mobilitate viget virisque adquirit eundo, parva metu primo, mox sese attollit in auras." She thrives on movement and gains strength as she goes; small and fearful at first, she soon rises into the air. The dance in the hive also begins with a single scout. Who is telling whom what about your business today? And have you given those first few people enough confidence to entrust you to others? *If you're wondering what price to charge your first customers, take a look at [Startup Pricing: How Do You Put a Price on Your Product?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/startup-pricing-how-to-price-your-product/)* --- # Startup Pricing: How Do You Put a Price on Your Product? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/startup-pricing-how-to-price-your-product/ - Published: 2026-10-05 - Updated: 2026-10-05 - Category: Finance and business models - Publisher: Girişimci Kafası London, July 1877. John Ruskin, the most powerful art critic of the day, is irritated by a painting he sees at the Grosvenor Gallery. It is a dark night scene by James McNeill Whistler depicting fireworks over Cremorne Gardens: Nocturne in Black and Gold, The Falling Rocket. On 2 July, in his publication Fors Clavigera, Ruskin writes that he never expected to hear a coxcomb ask 200 guineas for flinging a pot of paint in the public's face. Whistler sues for libel and claims £1,000 in damages. The case is heard on 25 and 26 November 1878. Ruskin's counsel, the Attorney General Sir John Holker, asks Whistler how long it took him to "knock off" the painting. One day, says Whistler, and perhaps a few touches the following day; call it two days. According to the trial transcript Whistler published in 1890 in his book The Gentle Art of Making Enemies, the exchange continued like this: > "So you ask 200 guineas for two days' labour!" > "No. I ask it for the knowledge of a lifetime." The courtroom breaks into applause. Ruskin's witness, the painter Edward Burne-Jones, thinks the price too high; he says one should consider how much serious work is done for less money. The jury finds for Whistler but awards him just one farthing in damages, the smallest coin there was. Costs are split, and in May 1879 Whistler goes bankrupt. What really faced off in that courtroom were two ways of setting a price. One counted the labour; the other counted the value. ## What Is Your Product's Price Based On? When putting a price on a product, most founders ask themselves Holker's question: how much work did I put into this, and what does it cost me? They add a bit of profit on top and stick on the label. This is called cost-plus pricing. It's easy, but it says nothing from the customer's point of view. Kevin Hale, a Y Combinator partner, suggests thinking of price as a thermometer in his "Startup pricing 101" talk from YC's Startup School curriculum. Cost sits at the bottom, price in the middle, and the value in the customer's eyes at the top. The gap between price and cost is your incentive to sell; the gap between price and value is the customer's incentive to buy. For Hale, the goal is value-based pricing: set your price downwards from value, not upwards from cost. ## Where Do Startups Go Wrong with Pricing? ### Staying Too Cheap According to Hale, the pricing advice YC gives startups most often is always the same: you're charging too little. Founders underestimate their costs, don't know what value the customer places on the product, or can't communicate that value. The result is a margin that doesn't even cover the cost of winning a new customer. ### Looking at the Wrong Customer The idea that "if I sell a better product than my competitor at half the price, I'll win" almost never works. A startup opening up a new market finds its first customers, according to Hale, among early adopters, who make up 2 to 5 per cent of the market. These people don't look at price; they look at the benefit that will put them ahead of their rivals. A very good product at a very low price makes them think "there must be a catch". If you're talking to someone whose decisions take months and who asks what everyone else is using, you're probably not talking to an early adopter. ### Forgetting That Price Shapes Your Sales Model In this talk, which has sat in YC's library since 2019, Hale suggests a simple calculation: to become a billion-dollar company you need roughly $100 million in annual revenue; at your price, how many customers does that take? He then shows how price constrains the way you sell. A product under $2,000 a year has to sell itself; there's no budget for a sales team or expensive advertising. Between $2,000 and $10,000, a sales rep and product demos become possible, and the sales process shouldn't take more than one to three months. Above $25,000, a sales team, dedicated account managers and six-to-twelve-month sales cycles come into play. The real danger lies in between. If convincing a customer takes months but the money you make doesn't justify the effort, Hale calls it the dead zone. The way out is either to raise your price or to radically cut the cost of acquiring customers. ## The 10/5/20 Rule for Pricing Your Product The rule Hale suggests as a starting point is made up of three numbers: - **10:** The value the customer places on your product should be ten times the price, and that gap should be obvious at a glance. - **5:** As soon as you have a price, especially if you sell to businesses, make a habit of raising it by 5 per cent. - **20:** When you start losing around 20 per cent of your deals on price, you're getting close to the right level. Don't overcomplicate your testing either. Open a spreadsheet: the prices you've tried, the conversion rate for each, units sold and total revenue. The winning price usually makes itself obvious straight away. ## Price, Praise and Prize: The Same Root The English word "price" comes from the Latin "pretium", meaning reward, value, worth. According to Etymonline, the Old French "pris" meant both price and honour, renown and praise. "Price", "praise" and "prize" are three forms of the same word that drifted apart over time. Ruskin's article sat right on this knot: when the critic withdrew his praise, the price was called into question too. "Value" comes from the Latin "valere", the verb meaning to be strong and to be worth something. Etymonline also notes that in painting the word describes the relationship between light and dark tones. Whistler's almost entirely dark painting was built precisely on these values. The Turkish word for price, "fiyat", is even more surprising. According to the Nişanyan Sözlük (an etymological dictionary of Turkish), the word derives from the Arabic preposition "fī", meaning "in"; its plural form and its meaning of "price" are unique to Turkish. In his 1900 dictionary Kâmus-ı Türkî, Şemseddin Sami also wrote that using "fī" to mean price was a galat, an established error. Like a word born from a preposition, a price says nothing on its own; you have to look at what it sits within. ## Final Word In the third act of Oscar Wilde's play Lady Windermere's Fan, first staged on 20 February 1892, Cecil Graham asks what a cynic is. Lord Darlington answers, and Graham adds: > "A man who knows the price of everything and the value of nothing." > "And a sentimentalist sees an absurd value in everything, and doesn't know the market price of any single thing." A good price sits somewhere between these two men. So when you set your product's price, which one did you behave like? Are you selling your customer two days' labour, or the knowledge of a lifetime? *If you want to work out how your price affects your cash and your runway, take a look at [Before the Cash Runs Out: How to Manage Runway and Burn Rate](https://girisimcikafasi.com/en/blog/managing-runway-and-burn-rate/).* --- # Before the Cash Runs Out: How to Manage Runway and Burn Rate - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/managing-runway-and-burn-rate/ - Published: 2026-10-04 - Updated: 2026-10-04 - Category: Finance and business models - Publisher: Girişimci Kafası Melbourne, 20 August 1860. In Royal Park, around 15,000 people are seeing off an expedition that intends to cross Australia from south to north for the first time. At its head is Robert O'Hara Burke; his deputy is the young William John Wills. Nineteen men, twenty-three horses, six wagons, twenty-six camels. The baggage is dazzling: two years' worth of supplies, a cedar-topped oak camp table with two chairs, water filters, signal rockets and a Chinese gong. Altogether, close to twenty tonnes. Weighed down by the load, bad weather and poor roads, the expedition takes two months to cover the 750 kilometres from Melbourne to Menindee. The mail coach did the same journey in little more than a week. Along the way the load is lightened. Sugar and lime juice are left behind, and some 270 litres of rum, brought along to give to the camels, are poured away. Burke also dismisses several men, citing a lack of money. A camp is set up at Cooper Creek. On 16 December 1860 Burke grows impatient and dashes for the north coast with Wills, King and Gray. They take six camels, one horse and only three months' food. William Brahe, left in charge of the camp, is told to wait three months. Wills, who reads the maps more realistically, quietly asks him to wait four. Reaching the swamps of the north coast takes fifty-nine days. By then they have twenty-seven days' food left. On the way back the rains begin, some of the camels are killed and eaten, and Gray dies on the road. Burke, Wills and King return to Cooper Creek on the evening of Sunday 21 April 1861. The camp is empty. Brahe waited eighteen weeks instead of thirteen and, with food running low, left that very morning. He carved a mark on a tree, "DIG", and buried some supplies at its foot. The gap is about nine hours. A few weeks later Burke and Wills die of starvation on the creek bank. King is kept alive by the Yandruwandha people, who give him food and shelter. The load was too heavy on the first day. The food was too little on the last. Both mistakes were two sides of the same calculation. ## How many months will your camp wait? Plenty of startups die the same way. Not from a bad idea first, but from a cash position that does not add up. Plenty of money and a big office at the start, then a few months that are not enough. In an interview on Failory, Jordi Miró describes Lernin Games, which he founded in Barcelona in 2017: educational games for children aged two to six. He and his co-founder built the first version, with twenty games, themselves, and all five of the venture funds they met made an offer. They raised €1.5 million from K Fund in their seed round and quickly built a team. The app was free and the user numbers were good. But when they went looking for new investment, the answer was always the same: show revenue. They switched to a subscription model, but there was no time left to test it. According to Miró, monthly recurring revenue reached around $10,000 and was growing. But they were too late. The cash ran out, and the company closed in 2019. ## Before the cash runs out: how to manage runway and burn rate ### Calculate your net burn rate Burn rate is the money leaving the bank every month. What you really need to watch is the net figure: monthly expenses minus monthly cash collected. Count the money that lands in your account, not the invoices you send. ### Write your runway in months Runway is the cash in the bank divided by your net burn rate. If you have 600,000 TL in the bank and lose a net 50,000 TL a month, you have twelve months. Recalculate this number every month and share it with your team. At Cooper Creek, everyone knew a different number: Burke had said three months, Wills four. ### Leave a buffer, like Wills Funding rounds and sales always take longer than planned. Start looking for new money while there are still months left in the bank. Build your plan not on three months but on Wills's secret four. ### Leave the oak table behind Miró says that if he did it again, he would raise less money and build a smaller team. And the big office they chose so they would not have to move a year later? He would keep that smaller too. Fixed costs are the load you cannot cut in a bad month. Keep them as light as possible in the early days. ### Talk about revenue from day one This is Miró's clearest lesson: set up your revenue model on day one, not a year later. At Lernin, the option that brought in cash soonest was the annual subscription. Collecting payment up front is the quietest way to extend your runway. ## Cash and critique The Turkish word for cash, "nakit", comes from the Arabic "naqd". The Nişanyan Dictionary gives two of its meanings side by side: pecking and criticising, and also metal coin, money. "Tenkit", Turkish for criticism, comes from the same root. In Arabic, one meaning of the verb is also to separate the good from the bad, just as a money changer tests coins one by one and picks out the counterfeits. The story of the word "runway" is interesting too. According to Etymonline, in 1833 American English it described a path an animal, especially a deer, used every day. The airstrip meaning arrived around 1923. For a startup, runway is the ground left ahead before it touches down. Managing your cash means critiquing it afresh every month. Which spending is real, and which is counterfeit? ## Final word In chapter twelve of Charles Dickens's David Copperfield, Mr Micawber, released from the debtors' prison and about to leave town, gives young David some advice. First he says the advice is worth taking precisely because he himself never took it. Then he adds: > "Annual income twenty pounds, annual expenditure nineteen nineteen and six, result happiness. Annual income twenty pounds, annual expenditure twenty pounds ought and six, result misery." The difference is one shilling. Which side of that shilling is your company on today? And how many months before you get back will your camp be empty? *If you want to test your idea with a small version before burning money, have a look at [What Is an MVP, and How Do You Plan One?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-an-mvp-and-how-to-plan-one/)* --- # Why Did Şehir Fırsatı Shut Down? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/why-sehir-firsati-groupon-turkey-shut-down/ - Published: 2026-10-04 - Updated: 2026-10-04 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası On the night of 23 April 2010, sehirfirsati.com went live. Its first deal was a cinema ticket for one Turkish lira. The site was the Turkish arm of CityDeal, a Berlin-based company that at the time operated in 14 European countries. According to Webrazzi, the Turkish tech news site, the general manager was Emre Ekmekçi. The team was 16 people, starting in six cities: Istanbul, Ankara, Bursa, Antalya, Adana and Afyon. The target for the end of the year was 80 cities and a staff of 50. Five years later, on 24 August 2015, visitors to the same site were met with a different message: Groupon was ending its operations in Turkey. The plan to grow from six cities to eighty had not worked out. So why? Every founder still reaches the same door at some point: a first-order discount, a free first month, a promo code. A discount is the quickest way to bring a crowd to the door. Keeping that crowd inside is a different job altogether. The story of Şehir Fırsatı (literally "City Deal") shows the gap between the two, through a five-year example. ## What did it do? The model was simple. Every day it sold a discounted voucher for a local service such as a restaurant, a health centre or an event. The business won new customers, the buyer got a discounted experience, and the site brought the two together. The idea was simple because the whole campaign fitted into a single daily offer. The one-lira cinema ticket at launch was the perfect shop window for that idea: it brings the friction of the first transaction close to zero, but does nothing to guarantee a second one. That is an interpretation. Still, a campaign's success is measured not by how many tickets sold on the first night, but by what the people who went to the cinema on that ticket did afterwards. In May 2010 Groupon acquired CityDeal, and Şehir Fırsatı became Groupon's brand in Turkey. According to Webrazzi, CityDeal had invested 2.5 million euros in the Turkish market, and the site reached 100,000 members a month after launch. Groupon's CEO at the time, Andrew Mason, said CityDeal had adapted the Groupon model to each country at lightning speed and achieved great success. Turkey was one of those adaptations. ## What went wrong? The official statement was brief. Groupon said its Turkish office had failed to meet financial expectations. The published reports give no more detailed reason. The timeline below shows the picture that emerges from published data; the causes are an interpretation of that data. - **May 2012:** According to Webrazzi's analysis, the total number of users of group-buying sites fell from 3.4 million to 2.3 million in a year, even though the number of internet users grew by roughly 700,000 over the same period. Şehir Fırsatı's unique visitors dropped from 813,000 to 663,000, and its daily visitors from 65,000 to 52,000. - **August 2015:** Webrazzi reported that sales at the Turkish office had recently fallen by as much as 60 per cent, and that to cut costs the company had switched from a field sales team visiting businesses to selling by phone. - **24 August 2015:** Groupon announced it was pulling out of Turkey, where it had operated as Şehir Fırsatı for more than five years. According to Marketing Türkiye, the deadline for voucher holders to claim refunds was 30 September 2015. The market itself had changed too. In its 2012 analysis, Webrazzi wrote that the decline of the group-buying market was by then common knowledge. The 80 cities set as a year-end target in 2010 looked, by 2012, like a calculation from a different market. The growth plan had been built around the speed of the market in those years; once the market slowed, the plan could not hold. The reaction from the competition was telling as well. According to Webrazzi, Cem Sertoğlu, one of the investors in Grupanya, the main local rival, congratulated the Grupanya team in a farewell tweet, pointing out that they had beaten their number-one competitor with far fewer resources. What is more, in Webrazzi's May 2012 analysis Şehir Fırsatı had 663,000 unique visitors to Grupanya's 551,000. In other words, the side that withdrew was the one with more visitors at that point. ## Lessons for founders - **A voucher is a transaction, not a relationship.** A customer who arrives with a voucher is choosing the discount, not the business. In June 2011 Utpal Dholakia of Rice University published a study of 324 businesses in the US. 55.5 per cent of the businesses made money from their voucher campaign, 26.6 per cent lost money and 17.9 per cent broke even. Roughly 80 per cent of voucher users were new customers, but only 19.9 per cent later came back to buy at full price. - **The depth of the discount is a decision too.** At the end of his 2011 study, Dholakia advised businesses to offer shallow discounts of no more than 25 per cent. The aim is to leave it possible for someone who came in with a voucher to return at full price. After a deep discount, going back to full price gets harder; that is an interpretation, but it is a question you need to ask about your own campaign too: when the discount ends, does the customer stay? - **Measure your growth target by customer retention.** The number of cities, members and visitors can all grow. When the market shrinks, what is left is how many times the same customer comes back. Work out your unit economics from the start with the [LTV/CAC calculator](https://girisimcikafasi.com/en/tools/unit-economics-calculator/). - **When you cut costs, make sure you protect the channel that carries the relationship.** Replacing a field team with phone sales lowers expenses. But the face-to-face bond with businesses was the glue on the merchant side of this model. The sources do not say whether this switch was a cause or a consequence of falling sales, but it clearly did not prevent the withdrawal. - **A global brand does not mean local dominance.** Groupon had the name and a global company behind it. The local rival, in Sertoğlu's words, pulled ahead with far fewer resources. This startup's record card is in the [Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/sehir-firsati/). You can also find a similar reason for closure on the page for [startups whose business model did not work](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/cause/business-model-failed/). ## The coupon: a piece cut off The word coupon comes from the French coupon, whose root is the verb couper, to cut. According to Etymonline, its first recorded use in English dates back to 1822, when it described the piece cut from a bond and presented for an interest payment. Today's meaning, a document that entitles you to a discount, appeared around 1906. So a coupon is a piece cut from a whole. With a bond, that piece went to the investor. With a discount voucher, it is cut from the business's profit margin. While the whole stays the same, the bigger the piece gets, the less there is left. What makes up for the piece that was cut is the customer who comes back a second time. When they do not, the discount remains nothing more than lost revenue. That is an interpretation, but Dholakia's figures point the same way. Aristotle described this situation more than two thousand years ago as a kind of friendship. In Book VIII of the Nicomachean Ethics, he writes that those who love for the sake of utility love the other person not for who they are, but for the good they get from them. > "Such friendships, then, are easily dissolved, if the parties do not remain like themselves; for if the one party is no longer pleasant or useful the other ceases to love him." Aristotle, Nicomachean Ethics, Book VIII, chapter 3, translated by W. D. Ross. In short: bonds built on usefulness come apart easily when the parties do not stay the same. Once one side is no longer useful or pleasant, the other stops loving. How many of your customers would still walk through your door on the day you remove the discount? --- # Hiring Your First Employees: How Do You Choose the Right Person? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-hire-your-first-employees/ - Published: 2026-10-03 - Updated: 2026-10-03 - Category: Leadership and working life - Publisher: Girişimci Kafası Leipzig, summer 1722. The city's most prestigious musical post has fallen vacant. Thomaskantor Johann Kuhnau died on 5 June, and the city council is looking for a successor. Whoever takes the job will be responsible for the music of the city's four churches and for the singing tuition of the Thomas School pupils. The council's first choice is clear: Georg Philipp Telemann, one of the most famous composers of the day. Telemann is elected, but Hamburg gives him a pay rise and he stays put. A second attempt follows. This time the choice falls on Christoph Graupner, court Kapellmeister in Darmstadt. But the Landgrave of Hesse-Darmstadt will not let him go. There is one more candidate on the list: the music director to a prince in Köthen. On 7 February 1723 he conducted two cantatas at St Thomas's Church as a trial, and everyone knowledgeable in the local press praised him. His name is Johann Sebastian Bach. In the incomplete minutes of the council meeting of 9 April 1723, one sentence stands out: since the best could not be had, they would have to make do with a mediocre one. On 22 April Bach is appointed as the third choice. His contract includes teaching Latin; he secures permission to hand those lessons over to his assistants. The man Leipzig hired as "mediocre" held the post for twenty-seven years, until his death. Today he is the best-known Thomaskantor in history. ## In a small team, every hire is a composition A startup's first employees are the company's first notes. In a ten-person team, one wrong person is a tenth of the staff. First Round Review's guide to hiring starts from the same place: in a startup where resources are scarce, putting the right person in an empty seat is one of the most important decisions you can make. And unwinding a bad hire can set a team back by months. The guide's advice is simple: even in a startup that worships speed, take your foot off the accelerator when hiring. The Leipzig council had not actually rushed. The problem was not speed; it was what they were measuring. ## Steps you can follow when hiring your first employees ### Do not copy the job description; rewrite it According to Amber Madison, co-founder of Peoplism, a good hiring process is built on the job description. Copying an old listing or borrowing from other companies' ads is easy, but it leaves the foundations rotten. A good description contains four things: the competencies the role requires, the impact the role will have, what success looks like in the first six months, and the company's values. Thumbtack founder Marco Zappacosta warns against long wish lists. In his view, a listing that asks for everything brings you someone middling at everything, because no single person has that whole list. In the end you choose the person with no weaknesses rather than the one with real strengths. The Leipzig council, too, was looking for a musician and expected him to teach Latin. ### Ask unexpected questions, and ask everyone the same ones Candidates arrive prepared for "What's your biggest weakness?" The questions collected in the guide go deeper. Michael Vaughan, Venmo's former COO, asks candidates about the proudest moment of their last five years, and notices whether they describe a personal achievement, their team's success or the company's. Bryan Mason, a former executive at VSCO, asks: what is something you are very good at but never want to do again? Mason warns that candidates surprisingly often name the very job they are being hired for. Then there is the structured interview: asking every candidate for the same role the same questions. That makes it easier to tell a good answer from a great one. ### Set a real trial task This is exactly what Bach did in Leipzig: he did the job itself as a trial. The guide also recommends, after interviews, an assignment that mimics the role's day-to-day work, such as anonymised real data or a real piece of code. Look not only at the result but at the questions the candidate asks and how they manage their time. If you are going to ask for a presentation, first consider whether the role really needs one. For sales or management, stage presence matters. For a designer or a developer, though, a presentation can lead you to score charisma instead of the quality of the work. ### Decide on a scorecard, not around the meeting table According to Liz Kofman-Burns, Peoplism's other co-founder, the team eventually scrapped the meeting where interviewers discussed a candidate together. In a group setting, decisions drifted away from competencies towards impressions of personality. In its place, a simple table like Dan Pupius's example is recommended: the skills you are looking for on the left, a rating of low, medium, high or not observed for each, and the concrete evidence behind each rating. ### Check references early and in depth Zappacosta advises against leaving reference calls to the end of the process. By then, you are only hoping not to hear anything bad. One of his favourite questions: if you were in my shoes, what would you want to know about this person that I haven't asked? ## Candidate: the one dressed in white The English word "candidate" comes from the Latin "candidatus". According to Etymonline, its first meaning was "white-robed". In ancient Rome, those seeking office wore a bright white toga, probably whitened with fine chalk dust: the toga candida. The root "candere" means to shine; "candle" belongs to the same family. The Turkish word for candidate, "aday", by contrast, is according to the Nişanyan Dictionary a New Turkish coinage derived from "ad" (name), recorded in 1935 as a replacement for the older "namzet". Rome's shining toga lives on in today's interviews. In his 1920 paper "A Constant Error in Psychological Ratings", the psychologist Edward Thorndike examined the scores two commanding officers gave their soldiers for physique, intelligence, leadership and character. The scores were too similar: a soldier rated brilliant in one area looked brilliant in the others too. Thorndike called this the halo effect. Fluent speech, an impressive presentation or a familiar university name can paint the whole candidate white. That is why the scorecard exists: to see the person underneath, not the toga. ## Final word In the second book of the Analects attributed to Confucius, there is a method of assessment written long before any hiring guide: > "Look at what he does. Observe why he does it. Examine what brings him peace. How can a man hide himself? How can a man hide himself?" The Leipzig council thought Bach mediocre because it measured him in the shadow of Telemann and Graupner. In whose shadow is your first employee being measured? And are you scoring the candidate's toga, or the work they do? *If you want to try the art of asking questions with your customers too, have a look at [How to Run a Customer Interview](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-run-a-customer-interview/).* --- # Buying an Existing Business Instead of Starting From Scratch - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/buying-an-existing-business/ - Published: 2026-10-02 - Updated: 2026-10-02 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası Paris, the mid-1880s. A young painter called Édouard Michelin is exhibiting his work at the Salon. He is a pupil of William Bouguereau, who is said to have remarked that he "paints like a pig but draws like a master". His career as a painter never quite takes off. Just then, the family comes knocking. Barbier-Daubrée, a small rubber workshop making hoses and brake pads for horse-drawn carriages, founded in Clermont-Ferrand in 1832 by relatives on his mother's side, is on the brink of bankruptcy. His elder brother André took over the business in 1886. Édouard, too, puts down his brush and heads for the factory. On 28 May 1889 the company changes its name: Michelin et Cie. Fifty-two people work in the factory. One day a cyclist with a punctured tyre turns up at the factory gate. Sources give different dates for this day, but the story is the same. The tyre, as was usual at the time, is glued to the rim. Removing it, repairing it and refitting it takes hours, and the glue has to be left overnight to dry. The next morning Édouard tries the bicycle in the yard, and a few hundred metres later the tyre bursts again. The painter's eye sees not a problem but an opportunity: a tyre that can be taken off and put back on. The patent is granted on 18 June 1891. In September that year Charles Terront wins the first Paris-Brest-Paris race on Michelin tyres, finishing its 1,196 kilometres in 71 hours 22 minutes. A year later, on 5 June 1892, Michelin organises a race of its own, from Paris to Clermont-Ferrand. Without telling the competitors, Édouard has nails scattered along the road between Nevers and Riom. The aim is to show that the new tyre can be changed in two minutes. Sixty-one of the seventy-six competitors reach the finish line. The race goes down in history as the "nail race". Michelin was not a company built from scratch. It was a sinking workshop taken over with fresh eyes. ## Starting from scratch is not the only way Say "entrepreneurship" and people picture a blank page: a new idea, a new product, a first customer. But there is another route. Buying a business that already has customers, a team, suppliers and cash flow, and growing it. In an interview on Starter Story, Frank Pedeflous describes this route. He was a sales engineer at a large company and had realised he would not be promoted. In 1996, with his wife Sandy, he bought a small but profitable company making blind-cleaning machines for $535,000. To do it, they took out a loan secured on their house and borrowed $75,000 from Frank's family. ## For anyone thinking of taking over an existing business ### Know what you are buying As Pedeflous tells it, he spent months working with business brokers and visiting firm after firm before he found the company he was looking for. When you take over a business, you are not buying just the machinery: you are buying customers, habits, reputation and sometimes hidden problems. Do not sign anything without looking at the books and talking to customers. ### Keep the previous owner around for a while The previous owners stayed on for less than six months to teach the new owners the business. Pedeflous says he knew nothing about blinds or about the industry. During the handover, the previous owner's knowledge is the fastest way to pass on things that are not written down anywhere. ### Be realistic about money and time The couple started with too little capital and in the industry's slow season. Pedeflous's advice is clear: whatever you think it will cost, multiply it by three; however long you think it will take, multiply by two. He does not hide that the first ten years were financially very hard, or that had he known this at the start, he might not have taken the plunge. ### Look for the opportunity the business you bought has missed Within six months they renamed the company Omegasonics and changed direction. As Pedeflous explains, the Montreal Protocol, signed in 1987, had begun phasing out some of the solvents used in industrial cleaning. So they turned to machines that clean parts with ultrasonic waves, water and detergent. Just as Michelin got tyres out of a brake-pad workshop, existing know-how was carried into a new market. ### Rein in growth Pedeflous deliberately keeps growth between 5 and 15 per cent a year. In his view, most businesses fail either because they run out of money or because they try to do everything at once. Consolidate the business you have taken over first, then expand. ## Devir: the turning of the wheel The Turkish word for a handover or transfer, "devir", comes from the Arabic "dawr". According to the Nişanyan Dictionary, it means a turn or cycle, and later also time and era. Even the example sentence in the first definition given by the TDK, the Turkish Language Association, looks like a coincidence: "the turning of the wheel". Taking over a business means taking hold of a turning wheel without stopping it. In Latin, the word for this is "tradere": to hand over, to pass from hand to hand. According to Etymonline, the English "tradition" comes from it. The same verb also gave rise to "traditor": one who hands over, one who betrays. The word came to mean both teacher and traitor; "traitor" is born from it. A business you take over offers two paths as well. Either you teach it something new, or you betray what was entrusted to you. ## Final word In Goethe's Faust, in the "Night" scene of Part One, Faust looks at the geared instruments he inherited from his father and never used in his study, and says: > "Whatever your fathers left to you, earn it anew in order to possess it." Buying a business does not mean owning it. It truly becomes yours when it starts turning in your hands. Is there a business around you whose owner has grown tired but whose customers are still waiting? And with what fresh eyes would you look at it? *If you are getting ready to talk to the customers of a business you are thinking of taking over, have a look at [How to Run a Customer Interview](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-run-a-customer-interview/).* --- # How Should Co-Founders Split Equity? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-should-co-founders-split-equity/ - Published: 2026-10-01 - Updated: 2026-10-01 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası London, 1879. The writer W. S. Gilbert, the composer Arthur Sullivan and the producer Richard D’Oyly Carte decided to set up a company together. Each put in £1,000. The deal was simple: after the costs of the shows were deducted, the profits would be split three ways. The partnership flourished. Carte built the Savoy Theatre for their operas. The Gondoliers, which opened on 7 December 1889, was a triumph. Its plot was telling, too: two Venetian gondoliers rule a kingdom jointly until it becomes clear which of them is the real king, sharing every task on the principle of "republican equality" and complaining about having to split a single plate in two. While the song of equality was being sung on stage, things were getting messy backstage. On 22 April 1890, Gilbert noticed that the theatre’s maintenance costs had been charged to the partnership. One of the items was a new £500 carpet laid in the front lobby. In Gilbert’s view this was the expense of Carte, the building’s owner. Carte refused to reopen the accounts. In a letter to Sullivan, Gilbert said he had told Carte it was a mistake "to kick down the ladder by which he had risen" and walked out. He took legal action and won. But Sullivan had sided with Carte, and the trust between them was never repaired. As Gilbert’s biographer Andrew Crowther stresses, the real issue was not the price of the carpet. It was who kept the joint accounts, and under what rules. In a letter to Sullivan dated 28 May 1891, Gilbert reports that Carte had admitted an "unintentional" overcharge of nearly £1,000 on the electric lighting bills alone. The music publisher Tom Chappell acted as mediator and the pair made up. In Alfred Bryan’s 1893 cartoon, the three partners stand side by side again, with a caption underneath warning that this is more profitable than pulling in different directions. Even so, the next two operas could not bring back the old days. After 1896, Gilbert and Sullivan never worked together again. ## The carpet in your company Most co-founder relationships crack in the same place. At the start everyone is excited, the shares are settled with a handshake and the rules go undiscussed. The problem does not arrive as a big crisis but as a small carpet: one person feels they are working harder, the other that they are taking more risk. Failory’s guide to splitting equity among co-founders suggests a few clear principles for sealing that crack from the outset. ## How should co-founders split equity? ### Talk early and put it in writing Discuss the split before the company grows, while there is no value yet to divide. The longer you wait, the harder the negotiation gets. Write down what you agree in a founders’ agreement, and always have a lawyer look at it before you sign. ### The default answer: equal shares As Failory reports, Michael Seibel of Y Combinator says an unequal split declares one founder more valuable than the other, and that this damages productivity. If you have chosen someone as your co-founder, you are weighing their work on the same scales as your own. ### Avoid the wrong reasons Having had the idea first, starting a few months earlier, your age, your experience or the first money you put in from your own pocket are not, on their own, enough to justify a bigger share. On a journey that could last ten years, these are small advantages. Job titles are not a measure either: being CEO does not automatically mean more equity. ### If inequality is needed, name the reason In some cases a different split can make sense. If one partner is full-time and the other part-time, something like 60/40 can be discussed. Those worried that a 50/50 split could deadlock decisions opt for 51/49. What matters is to write down the reason for the difference clearly and revisit it when circumstances change. ### Spread vesting over time Rather than handing over all the shares on day one, the common pattern is four-year vesting, with nothing earned until the end of the first year. That waiting period is called the "cliff". That way, a co-founder who leaves in month six does not walk away with a quarter of the company. ### Don’t forget to write down the carpet too How the joint accounts are kept matters as much as the split itself. Which expenses belong to the company and which to the individual? Who approves them, and who can see them? What drove Gilbert and Carte apart was not the profit share but the fact that these questions were never asked. ## Equity and "hisse": fairness and a lesson learned The English word for a stake in a company, "equity", comes from the Latin "aequitas". Its root, "aequus", means both equal and fair. For Roman jurists, aequitas was the fairness that softened the rigidity of written law. According to Etymonline, in Latin the word also described a calm, balanced state of mind. "Equities" in the sense of company shares only appears in the record in 1904. The Turkish word for share, "hisse", comes from the Arabic "ḥiṣṣa". According to the Nişanyan Dictionary, its first meaning is portion and its second is lesson or moral. That is what Turks mean by the saying "kıssadan hisse", the moral of the story. The same word describes both the share in your hands and the lesson you draw from it. ## A final word Discussing fairness in distribution in Book Five of the Nicomachean Ethics, Aristotle writes: > "This is the origin of quarrels and complaints: when equals have and are awarded unequal shares, or unequals equal shares." When you and your co-founder settled your shares, did you talk about equality or about fairness? And could there be a carpet laid in your company’s lobby that nobody has noticed yet? *This piece draws on Failory’s article [How To Split Equity Among Co-Founders](https://www.failory.com/blog/how-to-split-equity). If you are curious about what separates a startup from any other company, have a look at [What Is a Startup?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-a-startup-and-which-companies-count/)* --- # How to Run a Customer Interview - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-run-a-customer-interview/ - Published: 2026-09-30 - Updated: 2026-09-30 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası Berlin, 1904. Hans, the horse belonging to the maths teacher Wilhelm von Osten, answered sums by tapping his hoof on the ground. Addition, subtraction, fractions, calendar questions. The shows were free, the crowds were large, and the horse's fame had reached as far as The New York Times. In September 1904 a thirteen-member panel chaired by the psychologist Carl Stumpf examined the horse. It included a vet, a circus manager, a cavalry officer, teachers and the director of the Berlin Zoo. The verdict: there was no trickery involved. Stumpf's student Oskar Pfungst would not let it go. He changed the questioner, put blinkers on the horse, and sometimes prepared questions to which the questioner did not know the answer. The picture became clear: when Hans could see the questioner, he got 50 out of 56 questions right; when he could not, only 2 out of 35. If the questioner did not know the answer, neither did the horse. According to the book Pfungst published in 1907, the secret was simple. As the hoof approached the right number, the questioner's face and posture tensed without their realising it, and relaxed at the correct tap. Hans was not doing sums; he was reading the expectations of the person in front of him. Nobody had tried to fool him. The questioners themselves had put the answers they wanted to hear into the horse's mouth. ## The Hans in your interview The same trap is set when you talk to customers to test a startup idea. You carry your excitement, your hope and your love for your idea into your voice and your questions. The person in front of you agrees with you because they are polite. And you write down "customers want it". Jeanette Mellinger, head of user research at BetterUp, who previously led the same work at Uber Eats, suggests a three-step way out of this trap for founders in an interview with First Round Review: plan, listen without bias, find the pattern. ## How to run a customer interview ### Start by writing down the decision you need to make According to Mellinger, the first question is not "Who should I talk to?" but "What is my next decision?" Imagine yourself in the review meeting a few weeks from now. What do you need to know at that table? Pick a single assumption and test it with a small round of research of five to eight interviews. ### Narrow down who you talk to "Everyone" is not a target audience. As well as characteristics like age, city and experience, look at how people think and behave. A small group that feels the problem most acutely will teach you more than a large but indifferent crowd. ### Ask open, short, unvarnished questions Questions that end in yes or no, like "Would you use this feature?", are like Hans's hoof; you decide the answer. Instead, say "Tell me about the last time you ...". Do not put adjectives like "great" or "tedious" in the question; that adjective is your opinion. Ask one short question at a time. If it is not understood, rephrase it in two or three different ways. ### Save your product for the end Mellinger highlights three biases. The first is confirmation bias: listening for what you want to hear rather than the uncomfortable truth. The second is acquiescence bias: the other person trying to please you. The remedy is to mention your product as late as possible. The third is retrospective distortion: people describe both what they have experienced and what they will do differently from how it really is. Instead of hypotheticals like "Would you use it?", ask about a concrete memory: what happened last time, what did you do? According to Mellinger, the strongest indicator of future behaviour is past behaviour. ### Start wide, zoom in, then zoom out again Open the interview with the person's world: their work, their day, their priorities. Then move into the area where the problem happens and ask for detail. Finally, open up again. One of the questions Mellinger describes goes like this: if you had a magic wand, how would you solve this problem? ### Take your notes while they are fresh After each interview, set aside fifteen minutes and write down three things separately: the words you heard and what you observed, the interpretation you draw from them, and the actions to take. In a weekly one-hour meeting, put that week's interviews side by side and ask "why". When the round is over, set aside half a day; write each insight on a piece of paper, stick it on the wall and group similar ones together to see the pattern. Holding on to the data also stops you jumping to a solution too early. ## Interview: seeing each other In the 1510s the English word "interview" described a face-to-face meeting. Its root is the French "entrevue", from "s'entrevoir": to see each other, to visit briefly. Inside it are "entre", between, and the Latin "videre", to see. Its journalistic meaning today only appeared in American English in 1869. The Turkish word for interview, "mülakat", comes by a similar route. The Arabic "mulāqāt" means an encounter or meeting, and the letters l-q-y at its root describe coming across one another. The first definition given by the Turkish Language Association (TDK) still preserves this: a mutual conversation held by meeting somewhere. In both languages the essence of the word is not interrogation but mutuality. That was the lesson of Pfungst's experiment too: as much as you can see Hans, he can see you. A good customer interview is one in which you show the other person your curiosity, not your face. ## A final word According to Diogenes Laertius in his "Lives of the Eminent Philosophers", Zeno of Citium said this to a young man who was talking idly: > "The reason we have two ears and only one mouth is that we may listen more and talk less." In your last customer interview, who talked more, you or them? And was the "yes" you heard really theirs, or was it read off your face? *This article is based on [Jeanette Mellinger's guide to customer discovery](https://review.firstround.com/how-to-know-if-your-ideas-the-right-one-a-founders-guide-for-successful-early-stage-customer-discovery/) in First Round Review. If you want to know how to build your first version after the interviews, have a look at [What Is an MVP and How Do You Plan One?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-an-mvp-and-how-to-plan-one/)* --- # What Is an MVP and How Do You Plan One? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-an-mvp-and-how-to-plan-one/ - Published: 2026-09-29 - Updated: 2026-09-29 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası Johannes Gutenberg began printing the Bible in 1452. It was an enormous job: 42 lines per page, in two volumes. The project was so expensive that he had to borrow from Johann Fust, a Mainz moneylender, first 800 guilders and then another 800. But in the same workshop, before the big book was finished, much smaller jobs were being printed too. In 1454 and 1455 thousands of indulgences came off the press for the Church. They were single-sheet documents; several thousand copies were printed across seven separate editions. Historians count them among the jobs that made the new press money. The Bible was finished in 1455; around 180 copies were printed. That same year Fust sued for what he was owed, which with interest came to 2,026 guilders. The court ruled in Fust's favour and control of the Bible workshop passed to him. The inventor of the printing press lost his workshop before he could reap the commercial rewards of his greatest work. ## First the indulgences, then the Bible Gutenberg's story is an old version of the question founders argue about most today: while you build the big vision, when do you put out the small, useful thing that keeps you alive? Today that small thing is called an MVP: a minimum viable product. In a 2019 talk to founders, Michael Seibel, a partner at Y Combinator, defined the MVP as the first, laughably simple thing you can give to the first users you're targeting. It has one purpose: to see whether you can deliver any value to those people at all. Seibel's examples dispel the myth that "everything was perfect from the start". The first version of Airbnb in 2008 had no payment system; guest and host handed over the money in person. You couldn't see where the home was on a map. When Twitch started out as Justin.tv, it had a single channel: the life of one of its founders, Justin. There was no gaming. Stripe's first name was /dev/payments; it had no bank deal either, and the founders went to customers' offices and did the integration with their own hands. ## How do you plan an MVP? ### Talk first, then build You don't need years of research, but don't start without talking to a few users. Best of all is if you have the problem yourself: you'll be the first to know whether the product works. Don't ask users for features; ask them to describe the problem. How often do they have it, how much does it bother them, and would they pay for a solution? ### Hold the problem tightly, the solution loosely Seibel's advice is clear: hold tightly to the problem you're solving and to your customer, but hold the solution you're building loosely. The "complete product" in your head may not be what the customer wants. An MVP is nothing more than a starting point to iterate on. ### Measure in weeks, not months For most startups an MVP should be out in a few weeks. Sometimes you don't even need software: a landing page and a spreadsheet will do. Cut the functionality down to your first users' most urgent problem; leave the rest for later. ### Set a deadline, write it down, cut Set a deadline for launch, say three weeks. Keep only what can be done in that time on your list. Always write the list down; a plan that isn't written down changes without you noticing, and three weeks turn into three months. If after a week you can see you won't make it, cut the unimportant things first and, if you have to, the important ones too. The real goal is to get something out into the world; once it's out, momentum comes on its own. ### Don't overrate "launch" day How many people remember the first day of Google, Facebook or Twitter? According to Seibel, your real launch is the day you find your first customer. Put the big, press-grabbing launch off until later and bring the first user forward. ### The heavy MVP exception In regulated fields such as insurance and banking, or in deep tech such as rockets or drugs, you won't ship a product in a few weeks. Even then you can start with a simple website explaining what you do; it gives the people you talk to somewhere to go back and look. ### Don't fall in love with your MVP If the product isn't useful to your first users, looking for new users for it is an easy escape. But what's broken is usually neither the users nor the problem; it's the solution itself. Keep the users and the problem, fix the solution. The first version is only the first step on a long road. ## Prototype: the first strike "Prototype", the MVP's older relative, comes from the Greek "prōtotypon": "prōtos" means first, and "typos" means a blow, a notch, the mark left by a strike. At its root is "typtein", the verb to strike. Centuries later the same "typos" found its way to the heart of the printing press. From the early 1700s, the English word "type" also came to mean the small printing block with a raised letter on its face. So the letters Gutenberg cast and the moment an idea first touches the world come from the same word. A prototype is an idea's first mark. It doesn't have to be perfect; it just has to touch the world once. Your product's first mark is the one it leaves in a real user's hands. Not in a pitch deck. ## Final word Voltaire opens his poem "La Bégueule" by recalling an Italian proverb: > "A wise Italian says in his writings: the best is the enemy of the good." So what is the "Bible" you're waiting to finish? And what is the smallest page you could give a real person this week? *This article draws on [Michael Seibel's talk "How to plan an MVP"](https://www.ycombinator.com/library/6f-how-to-plan-an-mvp) in the Y Combinator Startup Library. For the other side of starting a business, take a look at the [Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/) too.* --- # 25 Books Every Entrepreneur Should Read - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/25-books-every-entrepreneur-should-read/ - Published: 2024-01-28 - Updated: 2024-01-28 - Category: Personal growth - Publisher: Girişimci Kafası Reading matters, whether you want to grow as a person or simply sharpen the way you communicate and see the world day to day. Read regularly and you gain fresh perspectives, learn from other people's experiences and take their lessons on board. There are plenty of books that can add a great deal to your skills as an entrepreneur: they can open up new ways of thinking or help you see your likely mistakes coming. To be a successful entrepreneur, you have to keep learning and keep digging. Success stories, personal development books, books that hand you a new and different point of view… So which books should entrepreneurs read? **1. Why We Buy – Paco Underhill **In this book Underhill digs deep into what draws a customer into a shop, and also what makes them walk out without buying anything. A genuinely useful read. **2. Purple Cow – Seth Godin **Godin argues that what really counts is not so much the quality of what you do as "being remarkable". When you are just another part of a system that has gone monotonous, he explains, in a very entertaining way, how to come out of it successfully instead of going under. **3. Girişimci Kafasıyla Düşün [Think Like an Entrepreneur] – Kaan Gülten **"Girişimci Kafasıyla Düşün" is a ground-breaking book that brings together Kaan Gülten's wide experience as an entrepreneur and the innovative perspective of super intelligence. Published by Ceres Yayınları, it covers a broad range of topics, from time management to digital marketing and from crisis management to growth hacking strategies. A valuable guide for entrepreneurs, it is packed with practical advice and inspiring insights that will help readers succeed. ![](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/1_org_zoom-200x300.webp) **4. The Lean Startup – Eric Ries **By applying the principles of lean manufacturing and management to entrepreneurship, Eric Ries founded the Lean Startup philosophy and, in doing so, rewrote the rulebook for starting a business. Ries defines a startup as a group of people, or an organisation, dedicated to creating something new under conditions of extreme uncertainty. That could be a handful of young people working flat out in a student flat, or seasoned professionals in the boardroom of a star company. What entrepreneurs have in common, in this sense, is that they plunge into a fog of uncertainty and try to find a successful path to a sustainable business. The book urges entrepreneurs at every stage to adopt, before it is too late, a way of constantly testing their vision, and to act on what they learn. At a time when companies need to innovate more than ever, it offers a scientific method for building successful ventures. **5. The 80/20 Principle – Richard Koch **We work so hard, so why don't things turn out the way we want? And how on earth did we hit that sales figure we never saw coming, almost overnight? Are we wasting time and effort on things of no value? Perhaps it is time to get rid of the clutter that keeps us busy at work and at home. Richard Koch reveals the secret: 80 per cent of results come from 20 per cent of causes. Find that 20 per cent and your life will change for ever. **6. The $100 Startup – Chris Guillebeau **In this book Chris Guillebeau sums up beautifully how to become a successful entrepreneur without burning through your budget. **7. Zero to One – Peter Thiel **Do you have a startup idea on the scale of Facebook, Microsoft, PayPal, Instagram, Twitter, LinkedIn or WhatsApp, but no idea how to bring it to life? Peter Thiel, the entrepreneur who co-founded PayPal and was one of Facebook's investors, answers that question in this book. Thiel starts with a highly unusual claim about the age we live in: "However miraculous our little mobile devices may seem, we actually live in a time of technological stagnation." Information technology is, of course, advancing fast every day, but why should progress be confined to Silicon Valley or to computers? **8. Think and Grow Rich – Napoleon Hill **Napoleon Hill wrote Think and Grow Rich in 1937, the result of 25 years of research into 500 highly successful people, including well-known names such as Henry Ford and Thomas Edison. Its 13-step formula will give you a wealth of experience on the road to success. **9. The Power of Habit – Charles Duhigg **With a sharp mind and a remarkable gift for expression, Charles Duhigg explains, in an enjoyable way, why habits exist and how they can be changed, offering a whole new perspective on human nature. You will see that the key to exercising regularly, losing weight, raising great children, becoming more productive, building innovative companies and achieving success lies in understanding how habits work. You will learn that habits are not destiny, and how you can use Charles Duhigg's method to transform your working and personal life. Visiting the laboratories of neuroscientists who study what lies behind our habits at home and at work, you will discover how big a part the right habits played in the success of Olympic swimmer Michael Phelps, Starbucks CEO Howard Schultz and civil rights hero Martin Luther King. **10. Rich Dad Poor Dad – Robert T. Kiyosaki & Sharon L. Lechter **This is the excellent book in whose introduction Robert writes: "Why is it that people struggle financially, yet spend all those years at school learning nothing about money? In the end they learn to work for money, but never learn how to make money work for them." Make no mistake: it is a very useful book that could change the way you see things. **11. Outliers – Malcolm Gladwell **Why are some people more successful than others? Outliers explains what the Beatles and Bill Gates have in common, the secret behind Asian students' extraordinary success in maths, the hidden advantages of star athletes, why the CVs of New York's top lawyers all look the same, and why you have never even heard of the cleverest man in the world. All of it is explained in terms of generation, family, culture and class. Gladwell argues that if you want to be a Silicon Valley billionaire, the year you were born matters a great deal, and if you want to be a successful pilot, so does where you were born. The lives of outliers, people who achieve success far beyond normal expectations, follow a strange and unexpected logic. In making that logic simple, Gladwell offers an exciting blueprint for getting the most out of your own potential. ![](https://girisimcikafasi.com/images/arsiv/1623413629_12-google-nasil-yonetiliyor-600x400.jpg) **12. How Google Works – Jonathan Rosenberg and Eric Schmidt **So how is Google, the world's fastest-growing, most admired and most talked-about company, actually run? Written by two of Google's top executives, Executive Chairman Eric Schmidt and Senior Vice President of Products Jonathan Rosenberg, this book topped bestseller lists around the world. It tells the story of how Google's values and company culture turned it into a world-leading organisation. Offering fresh approaches to strategy, talent management, decision-making, communication and innovation, How Google Works uses plenty of case studies to show how a global giant is run. Written by Google's two most senior executives, it is a true bedside book for anyone who follows the latest trends in management and marketing, wonders how to grow and strengthen their company, dreams of starting their own business, wants to climb the career ladder, believes in teamwork, and wants to develop alongside the best in their field. **13. Start with Why – Simon Sinek **People don't buy "what" you sell; they buy "why" you do it! Manipulating people is easy. But it does not bring lasting success, either for organisations or for individuals. Great leaders do not manipulate the people around them; they inspire them and create an environment in which they can grow. They build teams of people who are driven not by rules or orders but by inspiration and their own inner motivation. Start everything with a "why". Make your purpose, your cause and your belief in the work clear. When your "why" is consistent with "what" you do and "how" you do it, people trust you and stay loyal to you. ![](https://girisimcikafasi.com/images/arsiv/1623413675_14-elon-musk-tesla-spacex-600x400.jpg) **14. Elon Musk: Tesla, SpaceX, and the Quest for a Fantastic Future – Ashlee Vance **This book is the extraordinary story of a young entrepreneur, born in 1971, whose companies challenged the established order in the car, aerospace and energy industries. Elon Musk co-founded X.com and PayPal, and later, with Tesla, produced superb all-electric cars with a 600 km range that go from 0 to 100 km/h in just 2.3 seconds. With SpaceX he took on the world's giants by slashing the cost of space transport, and created the company most likely to send humans to Mars in the near future. He is also chairman and the largest shareholder of SolarCity, the biggest solar energy company in the United States. Ashlee Vance spoke to nearly 300 people and spent more than 30 hours in one-to-one interviews with Elon Musk to bring readers this striking and inspiring life story. The obstacles faced by a man who has devoted his life to freeing the world from its dependence on fossil fuels, and his great successes, will motivate entrepreneurs, engineers, politicians, educators and young people who dream of a better future. **15. Failed It! – Erik Kessels **Advice on turning mistakes into good ideas and succeeding by failing. Let's face it: we have all failed. Maybe not on a grand scale, but one way or another we have all made a mess of things. Whether it is a small setback, a total disaster or a misfortune somewhere in between, we count every kind of mistake as failure. If something ends in failure, someone is in trouble. Yet the mistakes made on the road to failure can actually be the first steps towards success. This book teaches you that you need the courage to make mistakes, and the nerve to risk looking a fool, if you want to create something truly unique. In short, mistakes should inspire you, not fill you with regret. Just change your perspective and see what wonders await you. The results will surprise everyone, because real creativity can never be predicted. So, whatever the outcome, at the end of the day you will lean back with your hands behind your head, put your feet up and say: "Wow, I did it… and by failing, too!" ![](https://girisimcikafasi.com/images/arsiv/1623413653_16-kendi-kendine-mba-600x400.jpg) **16. The Personal MBA – Josh Kaufman **While even elite schools such as Harvard and Stanford get no further than teaching outdated PowerPoint presentations and needless financial models that fail to meet the needs of our time, Kaufman shows you how a business really works. In this book you will find the core principles of production, sales and marketing that you need to succeed, along with the finer points of human psychology, teamwork and building systems. Josh Kaufman, the self-taught maverick professor of modern business education, tore up the textbooks and helped hundreds of thousands of people around the world learn the most fundamental business concepts on their own. Now he brings together entrepreneurship, marketing, sales, negotiation, production, productivity and much more in a single book. *The Personal MBA* turns the most valuable business lessons into simple, effective mental models that will help you overcome the challenges you meet in real life. **17. Tribes – Seth Godin **A tribe is any group of people, large or small, connected to one another, to a leader and to an idea. For thousands of years, people have joined religious, ethnic, political and even musical tribes. It is in our nature. Who is going to lead all these tribes? The web can do amazing things, but it cannot provide leadership. That has to come from people like you, people who are passionate about something. Everything you need to make a difference right now is already within reach. Today the internet has removed the barriers of geography, cost and time. Blogs and social networks are helping existing tribes grow larger and new ones to emerge. These tribes are made up of millions of people who embrace their iPhones, a political campaign or a new way of fighting global warming. Tribes will push you to think (really think) about the opportunities in front of you to lead your employees, customers, investors, believers, hobbyists and readers… It isn't easy, but it is probably easier than you think. **18. To Sell Is Human – Daniel H. Pink **"Some of you are literally in sales: you are trying to persuade customers to buy an insurance policy or a mobile phone, or you are marketing your fresh home-made cakes. But all of you spend more time than you would guess steering colleagues, finding investors or talking children round. So, like it or not, we are all in sales." In his new book Daniel H. Pink, author of *Drive* and *A Whole New Mind*, turns to the world of selling. As in his earlier books, he backs up his insights with rich social science research, and writes a new ABC of selling for a world in which the sell-at-any-cost mentality has had its day. In this book you will find the social dynamics behind the shift from information asymmetry to information parity, six new ways to pitch effectively, three rules for understanding others, five frames for getting your message across better, and more. Offering new ways to move people to action, *To Sell Is Human* is a guide that will transform your working and personal life. **19. Thinking, Fast and Slow – Daniel Kahneman **Daniel Kahneman, awarded the 2002 Nobel Prize in Economics for his ground-breaking psychological work questioning rational judgement and decision-making, is one of the most important thinkers of our time. His ideas have influenced many fields, including economics, medicine and politics, and in this book he brings together the results of decades of research. Engaging the reader in a lively conversation, he teaches us when we can and cannot trust our intuition, and when slow thinking serves us better. He shows how we make choices at work and in our personal lives, and how to use different techniques to guard against the mental errors that so often land us in trouble. Thinking, Fast and Slow will change the way you think about thinking for ever. ![](https://girisimcikafasi.com/images/arsiv/1623413626_20-girisimcinin-el-kitabi-600x400.jpg) **20. HBR Entrepreneur's Handbook – Harvard Business Review **This book presents entrepreneurship as a straight line, starting with the question "Am I the kind of person who can start a business?" and running all the way to the question a successful owner eventually has to ask: "How do I cash out my investment in the company I built and grew?" Your own experience will most likely differ from these simple frameworks, because entrepreneurship is an adventure that moves forward through repetition. The Entrepreneur's Handbook gives a good overview of the problems you are most likely to face and the right approaches to take when you do. **21. How to Win Friends and Influence People – Dale Carnegie **In this book Dale Carnegie shares vital lessons that have stood the test of time and have helped people succeed in business and everyday life for decades. One of its most striking lines is: "There is room at the top for everyone. You just have to know how to get there!" ![](https://girisimcikafasi.com/images/arsiv/1623413662_22-sil-bastan-600x400.jpg) **22. Rework – David H. Hansson, Jason Fried **"This is a different kind of business book, written for different kinds of readers, from those who have never even thought about starting a company to people who already run successful ones." It holds vital lessons for entrepreneurs large and small, for creatives, for people who have devoted their lives to their companies, and even for those who have never considered starting one. **23. Managing in a Time of Great Change – Peter Drucker **Described as the most influential mind of all time in management theory and practice, Drucker was regarded for more than half a century as "the youngest mind in the world". A management genius whose influence ran deep not only in business but also in government and civil society, he asks the most important management questions of our day in this book and gives the most compelling answers. **24. Business Model Generation – Yves Pigneur, Alexander Osterwalder ***How **Do **You **Create New and Inventive **Business **Models**?* Business Model Generation teaches the powerful, practical innovation techniques used by the world's leading companies. With this book you will learn how to design a new business model and bring it to life, and how to analyse or renew an old one. Executives, consultants, entrepreneurs and leaders ready to embrace new and inventive models will find powerful, simple and tested tools here for understanding, designing, revising and implementing business models. *Co-created **with 470** Strategy **Practitioners* Written with contributions from 470 Business Model Canvas practitioners in 42 countries, the book was financed and produced independently of the traditional publishing industry. It uses a highly integrated, visual and accessible design so that readers learn something from the very first page. **25. Influence: The Psychology of Persuasion – Robert B. Cialdini **Influence is a reference book that reveals the inner workings of persuading and being persuaded in every area of life. Drawing on laboratory experiments and real-life experience, Prof. Robert B. Cialdini's book has reached 250,000 readers worldwide. Cialdini explains, in plain language, how to become persuasive at work, in business, in marketing, in everyday life and in love. --- # Build Your Own Path: A Guide to Personal Branding - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/build-your-own-path-personal-branding-guide/ - Published: 2024-01-23 - Updated: 2026-09-29 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası According to Giorgio Vasari, in the early 1500s prints by Albrecht Dürer were being sold in St Mark's Square in Venice. A young engraver from Bologna, Marcantonio Raimondi, saw them, was captivated, and began copying Dürer's "Life of the Virgin" series line for line onto copper plates. The copies were so good that people took them for Dürer's own work. Because Raimondi hadn't left out one small detail: the "AD" monogram on Dürer's prints. According to Vasari, Dürer went to the city's government in Venice, the Signoria, to complain about Raimondi. The ruling is surprising even today: Raimondi could carry on copying. He just couldn't use Dürer's name or monogram. Historians still argue over the details of the story. But it is known that in Raimondi's later Dürer copies, a blank tablet stands where the monogram used to be. Dürer seems to have taken precautions too: when he reprinted the series as a book in 1511, he put a stern warning on the last page. The "envious thieves" who coveted other people's labour and invention were to keep their hands off these works; they were protected by a privilege granted by Emperor Maximilian. ## What was copied wasn't the picture, it was the trust What Raimondi copied wasn't really a drawing technique. It was two letters placed inside the picture. Because those two letters made the buyer a promise: this print came from the hand of a particular master, made with particular care. Dürer was one of the first artists to realise this. In his self-portrait of 1500, he painted himself facing straight ahead, in a pose that recalled the sacred images of the time, and wrote beside it: "I, Albrecht Dürer of Nuremberg, painted myself thus, with my own colours, at the age of twenty-eight." He hadn't waited for others to decide how he would look. Today your name does the same job as Dürer's monogram. Above a LinkedIn post, at the bottom of a proposal, on a meeting invitation. Templates, formats, even style are easy to copy. The one thing that can't be copied is the trust that builds up behind your name. ## The work behind the monogram: how to build a personal brand ### Write in one sentence what you want to be remembered for Your personal brand is the sentence people use when they talk about you. Don't leave that sentence to chance. Sum up your values and expertise in one sentence, such as "the person who explains complicated finance topics simply". Until that sentence is clear, every step you take will scatter. ### Choose who you're talking to If you talk to everyone, you reach no one. Decide whose lives you want to make a difference to: hiring managers, early-stage founders, decision-makers in a particular industry. Choose your language, your examples and your channel to suit them. ### Use your mark the same way everywhere Dürer's "AD" was the same whichever print it appeared on. Your mark is your profile photo, your headline, the way you describe yourself. Don't look like a different person on LinkedIn, in your speaker bio and in your email signature. Consistency is the precondition for recognition. ### Create regularly, show up regularly In psychology this is called the mere-exposure effect. In a study published in 1968, Robert Zajonc showed that the more often people encounter something, the more favourably they view it. Rather than flaring up once and disappearing, showing up often and regularly works better. If you're looking for inspiration, take a look at our list of [75 content creators to follow on LinkedIn](https://girisimcikafasi.com/en/blog/75-best-linkedin-creators-to-follow-in-2026/). ### Show your work, build relationships Around 1515, Raphael sent Dürer one of his drawings. Dürer wrote a note on the sheet: Raphael had sent him this drawing "to show him his hand". Two of the great masters of the age got to know each other through their work. Networking works the same way: not by handing out business cards, but by showing your work. ### Never stop learning Dürer's name was already well known across Europe. Even so, in a letter from Venice in 1506 to his friend Willibald Pirckheimer, he wrote that once he had finished his work he wanted to go to Bologna: someone there would teach him the secret art of perspective. A brand isn't something you build once and leave; if you don't feed it, it goes stale. New skills, new questions and new experiments keep it alive. ## Brand, mark, character The Turkish word "marka" (brand) comes from the Italian "marca": a sign, a stamp. The English "brand", on the other hand, was born of fire. In Old English it meant a burning piece of wood, a torch. In the mid-1500s it came to describe a mark burned on with a hot iron; in particular, the mark burned on to casks that showed whose hands the contents came from and their quality. The real surprise is "character". The Greek "kharaktēr" first meant an engraver. Then it became the name of the engraving tool and of the die used to strike coins. Next it became the impression that die left behind. In the Hellenistic period it took on the meaning of the trait that sets one person apart from others. At its root is the verb "to engrave". All three words lead to the same place: a mark left permanently on a surface. A personal brand, too, is the mark you leave in people's minds. No logo engraves that mark, and no colour palette. Character engraves it: behaviour repeated with the same care every day, in every piece of work. ## A final word Heraclitus of Ephesus said it in three words two and a half thousand years ago: > "Ἦθος ἀνθρώπῳ δαίμων." A person's character is their fate. So when someone sees your name today, what mark appears in their mind: one you engraved with your own hand, or a copy of a template everyone uses? --- # What Is a Business Influencer? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-a-business-influencer/ - Published: 2024-01-21 - Updated: 2024-02-07 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası The term "business influencer" usually describes a person or organisation that effectively influences and guides others in the business world. These are typically experienced, knowledgeable people who have built expertise in a particular sector and have a large following. Influencers in business usually share their expertise in areas such as leadership, entrepreneurship, marketing, finance and strategy. These influencers guide and inspire their followers by sharing their knowledge and experience on social media, at conferences, in webinars and on other online and offline platforms. Business influencers usually grow their influence by sharing their own success stories, passing on the latest developments in their sector to their followers, or giving advice on business strategy. Business influencers can also be a valuable marketing tool for brands, because the credibility and reputation that come with their influence can be used to introduce a brand's products or services to a wider audience. These influencers are usually regarded as authorities in a particular field, and their followers feel they can trust their recommendations and opinions. In short, business influencers are influential people in the business world who usually lead in their sectors, share their experience and guide their followers. The business world is known for its constantly shifting dynamics and its competitive nature. In this demanding environment, success comes not only from knowledge and experience but also from the right guidance. And among the bright stars of the business world, "business influencers" are without doubt at the forefront. ## Who Are These Business Influencers? Business influencers are leaders who have shaped their careers in business, achieved a string of successes and are passionate about sharing what they have learned. Expressing themselves on social media, at conferences and through various other channels, they keep their followers informed about business strategy, leadership, entrepreneurship and developments in their sector. ## Sharing Knowledge and Experience Business influencers take on the mission of enlightening their audience by sharing their experience and knowledge. By sharing their success stories, the lessons they have learned and the trends in business, they inspire young entrepreneurs, people with career goals and everyone in the business world. ## A Step Ahead on Social Media Social media platforms give these influencers an ideal stage for making their voices heard by wider audiences. Business influencers who share their professional experience on LinkedIn, comment on industry developments on Twitter and offer glimpses of their daily lives on Instagram build a more personal bond with their followers. ## Valuable Partnerships for Brands With a strong following and a trusted reputation, business influencers can build valuable partnerships with brands. Recommending a product, promoting an event or reflecting a brand's values allows these influencers to make a real impression on their followers. ### Conclusion: Leaders Who Show the Way in Business Business influencers stand out as leaders who show the way in the business world. They are known not only for their knowledge and experience, but also for their ability to motivate people and make sense of developments in business. With their guidance, success in business is becoming more attainable. Following these influencers can be a great way to keep a closer eye on how business is changing and to start writing your own success story. --- # The 75 Best LinkedIn Creators to Follow in 2026 - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/75-best-linkedin-creators-to-follow-in-2026/ - Published: 2024-01-20 - Updated: 2026-09-29 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası Looking for inspiration for your LinkedIn content in 2026? We have rounded up 75 standout creators across eight areas, from business and human resources to personal development and entrepreneurship. Follow them and you'll get first-hand access to the latest thinking in your field, useful how-to content and inspiring stories. The list is an editorial selection by Girişimci Kafası; names are grouped by field. ## Business 1. **Kaan Gülten** 2. **İlhan Yılmaz** 3. **Engin Aksoy** 4. **M. Kerem Öztürk** 5. **S. Bilgehan Üstündağ** 6. **Erdal Açıkgül** 7. **Murat Ülker** 8. **Murat Yıldız** 9. **Aslihan Gurescier (she/her)** 10. **Omer Barbaros Yis** 11. **Selma CENGİZ** ## Human resources 1. **Cengiz Çatalkaya** 2. **Meltem Karagöz Akhisar** 3. **Dilek Mete, FCPC** 4. **Muhammet Ali Erdoğan** 5. **Sinem Işık** 6. **Ayşe Önder Perçin** 7. **Cansın Duman** 8. **Sinan Sulun** 9. **Buket Yaşar** 10. **Meliha AKIN** ## Personal development 1. **Çağrı Küpeli** 2. **Mine Kobal Ok** 3. **Zeynep Dikicioğlu** 4. **Kemal Başaranoğlu, MSc, MCC, NLP MP** 5. **Beyhan Budak** 6. **Merve Tokgöz** 7. **İlknur Uslu** 8. **Emre Başkan** 9. **Evrim Kuran** ## Entrepreneurship 1. **Ferhat Yalçın** 2. **Gizem Kendik Önduygu** 3. **Şule Yücebıyık** 4. **Selin Madak** 5. **Hilmi Öğütcü** 6. **İsmail Karaçengel** 7. **Zeynep Kömürcü Bulut** 8. **Duygu Alptekin Gürsu, M.A., MCC, ACTC** 9. **Ömer Faruk Ayaz** ## Leadership 1. **Sinan Yorgancıgil** 2. **Fazıl Oral** 3. **Meral Kızılkaya Demirtaş** 4. **Mete Yurtsever** 5. **Nesrin Fırat** 6. **Cenk Akıncılar** 7. **Ziya Şakir Yılmaz** 8. **Murat Gümrükçü** 9. **Souzan Bachir** 10. **Ümit Ünker** ## Marketing 1. **Hande Aydın** 2. **Şahin Sezer Dinçer** 3. **Eda Ocak** 4. **Seda Genç** 5. **Furkan Talay** 6. **Feden Çetiner Şimşek** 7. **Evrim Derinözlü** 8. **Banu Çakar** 9. **Gökhan Kara** 10. **Uğur Ersöz** ## Technology and innovation 1. **Dr. Sertaç Doğanay** 2. **Dr. Hüseyin Güler** 3. **Dr. Ferhat Demir** 4. **Murat Bayazıt** 5. **Kadir Ceran** 6. **Dr. Hale Cide Demir** 7. **Dr. Çağla Gül Şenkardeş** 8. **Aykut Balcı** 9. **Zafer Demirkol** 10. **Serdar Kuzuloğlu** 11. **Merve Taşdemir** ## Sustainability 1. **Umay Yılmaz** 2. **Hale Acun Aydın** 3. **Ekin Al** 4. **Itır Erhart** 5. **Arda Öztaşkın** To be the best, you have to learn from the best. If there is a name you would like to see on the list, [drop us a line](https://girisimcikafasi.com/en/contact/). --- # LinkedIn Marketing Strategies: 7 Effective Ways to Grow Your Professional Network - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/linkedin-marketing-strategies-7-ways-to-grow-your-network/ - Published: 2024-01-18 - Updated: 2026-09-29 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası In London in 1532, at the Steelyard on the banks of the Thames, a 34-year-old merchant sat for a painter. The Steelyard was the Hanseatic League’s trading base in London: a small walled world with its own warehouses, weighhouse and counting rooms. The merchant’s name was Georg Giese. He came from a wealthy Danzig family and worked in the family’s London branch. The painter was Hans Holbein. The resulting portrait now hangs in the Gemäldegalerie in Berlin. Giese is in his office, at his desk. Around him are letters addressed to him, a clock and the small tools of his trade. Some of the letters are from his brother, some from trading partners. On the table stands a vase of carnations, at the time a symbol of betrothal. An inscription on the wall gives his name and age: 1532, aged 34. The wall also bears his personal motto: "Nulla sine merore voluptas", no joy without sorrow. The portrait is thought to have been made to celebrate an upcoming engagement; Giese married Christine Krüger three years later. In the 1530s, Holbein painted a famous series of portraits of Steelyard merchants. These merchants, who came to London for a few years, acquired pictures from the same painter’s hand that told the world who they were and what they did. ## Your LinkedIn profile is Giese’s wall Giese’s portrait has almost every element of a LinkedIn profile today: a face, a name, a workplace, the people he corresponded with and a one-line stance on life. Using LinkedIn as a marketing tool means doing the same job online: consistently showing who you are, what you do and who you are connected to. Here are seven ways to grow your professional network. ### 1. Build your profile like a portrait A clear photo, a headline that says what you do in one sentence, and an "About" section explaining whom you help and how. Describe your experience by its results, not as a list of duties. Like every object Holbein placed on the table, every line of your profile should say something. ### 2. Decide who you are talking to Customers, hiring managers or decision-makers in your industry? Know who they are, what problems they face and what language they speak. Your content, your profile copy and your connection requests should all be shaped around this audience. ### 3. Post regularly The accounts people remember are the ones that show up regularly, not the ones that shine once in a while. Set yourself a rhythm you can keep up: one or two posts a week, one idea each time. Commenting on industry news, sharing what you learned from a project or owning up to a mistake are all good places to start. ### 4. Publish long-form articles and a newsletter Short posts grab attention; long-form writing builds trust. With LinkedIn’s article and newsletter tools, you can explore a topic in your area of expertise in depth. Because a newsletter notifies subscribers of every new issue, it makes building a regular readership easier. ### 5. Show up in groups and comments Join groups related to your industry, but do not just drop your own content and leave. Ask questions and write thoughtful comments on other people’s posts. A good comment introduces you to people beyond your own followers. ### 6. Try video A short video carries what text cannot: your voice, your face, the way you explain things. In a few minutes you can show what goes on behind the scenes of a project, tell a customer story or answer a frequently asked question. ### 7. Measure and adjust Check your post and profile analytics regularly. Which topics get comments, which posts turn into profile visits, who starts following you? Use this data to change your strategy in small steps. For inspiration, take a look at our list of [75 content creators to follow on LinkedIn](https://girisimcikafasi.com/en/blog/75-best-linkedin-creators-to-follow-in-2026/). ## A profile is the name of a line The word "profile" comes from the Italian "profilo": to draw the outline of something. At its root are "filare", to spin thread or draw a line, and the Latin "filum", thread. In English in the 1650s it described a drawing of something’s outline, especially the side view of a human face. It only gained the sense of a short piece of writing about a person’s life and character in 1734. So a profile was first the line of a face, and then became the summary of a life. The first look at that line is very brief. In a study published in 2006, the psychologists Janine Willis and Alexander Todorov showed that seeing a face for a tenth of a second is enough to form judgements about traits such as trustworthiness. With longer exposure, participants became more confident in their judgements, but the first impression stayed largely the same. Your profile starts talking before you have written a single word. ## A final word In one of the short notes collected as "Maximen und Reflexionen" (Maxims and Reflections), Goethe says: > "Tell me with whom you associate, and I will tell you who you are. If I know what you busy yourself with, I know what can become of you." LinkedIn is a picture of those two sentences, updated every day. Anyone looking at your profile today can see who you are connected to and what you are working on. So does that picture show the person you want to become, or only the person you used to be? --- # B2B Marketing Strategies: The Road to Business-to-Business Success - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/b2b-marketing-strategies/ - Published: 2024-01-16 - Updated: 2026-09-29 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası At Kültepe, about twenty kilometres north-east of Kayseri in central Turkey, more than twenty thousand clay tablets were unearthed from the houses of Assyrian merchants. Most are letters, contracts and account records. They were written roughly four thousand years ago, in the ancient city of Kanesh. The Assyrians called their settlement here a "kārum", Akkadian for "harbour", even though it was far from any water. The system worked like this: women in Assur wove textiles, and their male relatives loaded them, along with tin, onto donkey caravans and brought them to Anatolia, covering a journey of about a thousand kilometres in an estimated six weeks. On the way back, the caravans carried silver. One of the tablets is a letter from Puzur-Aššur, a merchant in Kanesh, to Waqqurtum in Assur. First he confirms payment: the silver, with tax and transport costs paid, has set off under his own seal in the hands of Aššur-idī. Then he places his order: He asks Waqqurtum to make and send more of the same fine textile she sent before, saying he will pay half a mina of silver for each. One side of the cloth should be beaten but not shorn, and the warp should be close. Each piece should use one mina more wool than the previous one, yet the cloth should stay fine. The other side should be lightly worked; if it still looks hairy, it should be shorn. Then a complaint: "Don't send me any more of the Abarna-style textile you sent." An alternative: if she can't make fine cloth, he has heard there is plenty for sale there, so she should buy some and send it. And the measurements: a finished textile should be nine cubits long and eight cubits wide. This is less a letter than a product specification. Price, the person making the delivery, product features, a quality complaint, alternative sourcing and standard measurements. A B2B order written four thousand years ago. ## From Kanesh to Today: The Unchanging Rules of B2B Marketing Business-to-business marketing looks far more complex today: long sales cycles, many stakeholders, a market crowded with competitors. But most of what the merchants of Kanesh did still applies. ### Know Your Target Audience Down to the Weave Puzur-Aššur knew the product he would sell down to the finest detail: a fine, closely woven, smooth textile. And he never wanted to see the Abarna-style one again. The foundation of an effective B2B strategy is likewise defining your ideal customer: which industry, what size, what problem, who makes the buying decision. Place customer needs, industry trends and your competitors within that definition. ### Make Your Content as Clear as a Specification In B2B, content exists to inform, teach and solve problems. Blog posts, guides, e-books, webinars and case studies make you an authority in your field, as long as they're concrete. Instead of writing "quality solutions", talk in nine-cubits-by-eight terms: figures, processes, before and after. ### Seal the Trust At Kültepe, important contracts were sealed inside a clay envelope. A summary of the text was written on the envelope, and the parties and witnesses pressed their seals into it; these seals made the document legally valid. Forging a document inside a sealed envelope was normally impossible. A recipient who wanted to read the letter had to break the envelope. Today's seals are customer references, case studies, certifications and transparent contracts. In B2B, trust is a precondition of the sale; every delivery adds another impression to that seal. ### Manage the Relationship Like a Family Business In the business language of the Assyrian merchants, the boss was called "father" and partners "brother". Trade ran on family ties and long-standing trust. In B2B, too, partnerships and networks are decisive: industry events, joint projects, regular contact. For a practical starting point on growing your professional network, see [LinkedIn marketing strategies](https://girisimcikafasi.com/en/blog/linkedin-marketing-strategies-7-ways-to-grow-your-network/). ### Keep Records and Decide with Data The vast majority of the Kültepe tablets came from archives in the merchants' own homes: who sent what, who owed what to whom, which contract was made on which terms. Today this job is done by customer relationship management systems, marketing automation and data analytics. Trust the record, not your memory. ## Who Is the Customer? The Turkish word for customer, "müşteri", comes from the Arabic "muštarī": the one who buys, the buyer. The Turkish Language Association's dictionary also records an old meaning of the same word: the planet Jupiter. In B2B, however, "the one who buys" is rarely a single person. The concept known in marketing literature as the buying centre describes everyone in an organisation involved in the process of purchasing a product or service. The concept took hold with Robinson, Faris and Wind's 1967 study of industrial buying; in 1972 Webster and Wind also published a general model of organisational buying behaviour. Even Puzur-Aššur's order involved a master weaver, a carrier, an administration collecting its tax and an Anatolian who would wear the cloth. In a software sale today, the user, finance, IT, procurement and management all sit at the same table. Each has different fears and expectations, and your marketing has to be able to speak to each of them separately. ## Final Word In The Practice of Management, published in 1954, Peter Drucker put it in a single sentence: > "There is only one valid definition of business purpose: to create a customer." Who is your customer: the person who signs the contract, the one who will use the product every day, or all the people in between? --- # Workfluencer Marketing: The Rising Marketing Strategy in Business - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/workfluencer-marketing-rising-b2b-strategy/ - Published: 2023-10-02 - Updated: 2026-09-29 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası In London in 1754, a cabinet-maker in his mid-thirties put the secrets of his trade into a book. Thomas Chippendale had been born in the small Yorkshire town of Otley and had come to London to set up a workshop. The book's title was long but its claim was clear: *The Gentleman and Cabinet-Maker's Director*, a guide for the gentleman and the cabinet-maker. It contained 160 engraved plates: household furniture in the Gothic, Chinese and "modern" styles. At the front was a section on the five orders of architecture and the rules of perspective, with the dimensions of every design. In the preface, Chippendale wrote plainly that the book had two different readers: it was meant to help one in choosing and the other in making. The gentleman would choose the furniture he wanted; the craftsman would learn how to make it. The list of subscribers at the front of the book is surprising even today. Alongside aristocrats and wealthy gentlemen are dozens of cabinet-makers, carvers, joiners and upholsterers. In other words, Chippendale's fellow craftsmen, even his rivals. A craftsman was selling what he knew to his competitors too. The result was something no advertisement could have achieved. In the words of the Victoria and Albert Museum, Chippendale's designs were so influential in Britain, Europe and America that "Chippendale" became shorthand for any furniture resembling them. People even imitated the book's title: in 1770 the architect John Crunden published a pocket guide called *The Joyner and Cabinet-Maker's Darling, or Pocket Director*. Chippendale's workshop, meanwhile, began making furniture for great houses such as Harewood House, Nostell Priory and Dumfries House. ## What is a workfluencer? Today we have a name for what Chippendale did. Professionals who talk about their work while doing it, and earn trust by sharing what they know, are called workfluencers. The word is formed from "work" and "influencer". A workfluencer is someone people listen to not because they're famous but because they know their job well. They might be an engineer at a software company, a nurse in a hospital or a strategy director at a consultancy. Their follower count often isn't large, but their audience is well defined: people who do the same job and face the same problems. A business influencer, by contrast, is a content creator who talks to a wider audience about business, leadership and careers. The two often overlap. The difference is that one speaks mostly from the shop floor, the other mostly from the podium. ## What is workfluencer marketing? Workfluencer marketing is when a brand reaches its target audience through these professionals. Sometimes that means partnerships with outside experts; sometimes it means making the company's own employees' voices visible. It's a particularly powerful channel for B2B brands that sell to companies, because in this space decision-makers listen more readily to someone who knows their job than to an advert. ## How do you put workfluencer marketing into practice? ### Look at expertise, not followers The right person is someone whose audience overlaps with your customers and who genuinely knows their subject. Chippendale's book didn't speak to everyone, only to those who would commission furniture and those who would make it. First get clear on who you want to reach, then look at whom those people listen to. ### Knowledge first, product second Chippendale's book was a catalogue, but first it was a handbook. Workfluencer content, too, should teach the reader something first. The product should appear as a natural part of the knowledge being shared, not like an advert squeezed in between. ### Don't forget your own employees The most credible workfluencers are often already inside the company. Rather than pushing your employees to post, offer those who want to time, training and a clear framework. Nobody wants to read a corporate press release on a person's account. ### Be transparent If there's a paid partnership, say so clearly. A workfluencer's only capital is trust; a hidden deal burns that trust, and the brand along with it. ### Measure the right thing The number of likes on its own doesn't tell you much. Look at who is talking in the comments, at profile visits and at incoming meeting requests. You can find out how these partnerships are set up on LinkedIn in our article on [influencer marketing on LinkedIn](https://girisimcikafasi.com/en/blog/linkedin-influencer-marketing/). ## Influence was a power that flowed from the stars The word "influence" entered English in the late 14th century as a term from astrology. Medieval Latin "influentia", an inflow, came from the verb "influere": to flow in. According to the belief of the time, an invisible force flowed from the stars and shaped people's character and destiny. In the 1580s the word began to describe the invisible effect people have on one another. The modern sense of "influencer" took hold in advertising language in the 2000s, and online around 2010. The source of influence has come down from the heavens to earth, but how it works is still largely invisible. In a study published in 1951, psychologists Carl Hovland and Walter Weiss presented the same message to participants, attributing it to different sources. When the message was said to come from a trustworthy source, it persuaded more people at the first measurement than when it was said to come from an untrustworthy one. This is called source credibility. That's where a workfluencer's power comes from. They didn't learn what they say from a book but while doing their own job, and their audience knows it. ## A final word In the "Rhetoric", when Aristotle lists the means of persuasion, he gives the speaker's character a place of its own. In his view, this trust should arise from what the speaker says, not from what people already thought of them. And he adds: > "His character may almost be called the most effective means of persuasion he possesses." Chippendale's name became the name of a style not through a slogan but through the knowledge he shared. So how many people in your company would the industry listen to if they shared what they know, and are you making room for them to do it? --- # How Do You Get More YouTube Views? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-get-more-youtube-views/ - Published: 2023-08-01 - Updated: 2023-08-04 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası YouTube is a content platform with millions of users. **YouTube views** and **YouTube subscribers** are key metrics for anyone creating content there. YouTube's goal is to get people watching more of the videos they enjoy, so that they keep coming back to YouTube regularly. You need to align your goals with YouTube's and make more videos your viewers will enjoy, so they keep returning to your channel. Producing original videos that genuinely interest your target audience is one of the first answers to the question of **how to get more YouTube views**. If you want to earn money on YouTube, you first need to reach a certain number of views. That is why you need to know every answer to the question of how views grow on YouTube. **Increasing your YouTube views** is far easier now than it used to be, because YouTube wants to help people find videos and keep them happy with what they engage with. So it frequently recommends engaging uploads for users to watch. Views are an indicator of a video's popularity, but they must be organic, meaning they come from real users. YouTube cares about real viewers when it counts views. If someone watches your video for more than 30 seconds, YouTube counts it as a view. But YouTube checks the view count every 300 views to see whether they really come from genuine users. YouTube judges channels on organic growth criteria, so you, too, need to work out how to win organic views on YouTube. Views from the same IP address are counted as a single view, so even if you watch a video dozens of times, it will count as one. There are steps to pay attention to if you want to increase the views on your YouTube videos, **grow your YouTube subscriber count** and, through that, earn money on YouTube. With these **tactics for increasing YouTube views**, you can get your videos and your channel in front of more people. ### 1. Ask YouTube Research the metrics that matter to the platform you want to succeed on. The best answers to your questions will always come from the source. YouTube's own **Creator Academy** offers plenty of courses and articles on optimising your YouTube content and increasing your views. An engaging content strategy will grow your YouTube views, and you can even learn how to build one there. Creator Academy is a platform where you can even find out how to make money from YouTube. ### 2. Build a Sustainable Content Strategy Everyone who wants to create content on YouTube wants to be innovative and make interesting videos. But remember that this journey is not a sprint; it is a marathon. You should not be in a hurry to grow on YouTube; spread your content strategy over time. That way you can come up with content ideas and publish them regularly, while growing steadily and organically. If you rush, you may struggle to find ideas or simply get bored over time. To avoid that, make sure your YouTube content strategy is sustainable. ### 3. Design Your Channel to Fit Your Content When people land on your video or your channel, they will see your channel name and your descriptions. Your channel name should relate to your videos, and your channel description should tell viewers what your content is about, briefly and clearly. Take care to keep your channel banner and profile picture relevant to your content too. An enjoyable, professional design will catch people's attention; nobody wants to watch content on a channel that looks amateurish. Add eye-catching buttons inside your videos. For example, you could add an animation clicking the **subscribe button** on your profile to invite viewers to subscribe. Your video thumbnails should also draw people in. If it is an informative video, you can write the topic straight onto the thumbnail; if it is an entertaining one, you can hint at it with a creative design that grabs attention. That is how you spark people's interest and see your views rise. YouTube also lets you add a featured video to your channel. With a **YouTube channel trailer**, you can pin a short, intriguing video that will interest people visiting your channel. If they watch it and enjoy it, they will go on to watch your other videos too. You can group related videos on your YouTube channel. If you run a channel with interior decorating ideas, for example, you can sort your content into categories such as "Living Room Decorating Ideas" and "Kitchen Decorating Ideas" and add the relevant videos to playlists under each topic. This makes it easier to hold your viewers' interest and get them watching the other videos in the list one after another. ### 4. Take Viewer Comments Seriously The comments on your YouTube videos can shed light on the quality of your content and give you ideas for new videos. Value your viewers' feedback. You can filter comments to keep out negative remarks or unwanted words. Replying to comments lets you engage with your viewers, and that is how you build an audience for your channel. For instance, thanking someone who has offered a suggestion and saying you will take it on board shows that you are listening and makes them feel valued. ### 5. Create a Seasonal, Regular Content Model Create content series around particular seasons and events. You might research upcoming events that suit your channel and make videos about them, or, if you run a travel and holiday channel, film a summer holiday ideas series every year. Content like this makes it easier to catch the attention of interested viewers. ### 6. Stay True to Your Channel's Topic Try to make videos that fit your channel's subject. Keep a close eye on what people are saying and doing around your topics. Making content that fits **YouTube trends** will also catch viewers' interest. Talking about what people are already discussing will get your content recommended too, which helps you grow your YouTube views organically. ### 7. Be Consistent Publish your YouTube videos on a consistent schedule. Your audience should always know when to expect a new video. Constantly changing your upload schedule can confuse viewers and makes it harder to grow your views. Take care to share your videos with your viewers at the same intervals. ### 8. Optimise Your Titles and Descriptions YouTube is, in effect, a search engine for video. People search for what they want to watch and are shown the most relevant results. So making sure the words in your video title and description relate directly to the video will help you reach exactly the audience you are aiming for. When writing a **YouTube video description**, always describe your content accurately and use the full 800 words you are allowed every time. You can also increase your views by using keywords. Research the right keywords and keep track of how people search. ### 9. Know Your Target Audience Well Knowing your target audience well will guide you towards the content that suits them best. That makes it easier to win their interest, bring them back to watch your other videos and get them to subscribe. You will also start appearing as a recommendation on the home page for people interested in content similar to yours, growing your YouTube views organically. ### 10. Link Your Videos to One Another Add cards linking related YouTube videos to each other. That way, someone already watching one of your videos can be drawn into another. It also makes it easier to keep a viewer on your channel once they arrive. Rather than wearing viewers out, make things easy for them. --- # Careers With Job Opportunities Abroad - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/careers-with-job-opportunities-abroad/ - Published: 2023-08-01 - Updated: 2023-08-04 - Category: Leadership and working life - Publisher: Girişimci Kafası Living abroad, studying abroad or becoming a founder abroad is a dream for many people. But living abroad should never stay just a dream. Anyone with enough knowledge, a well-planned career goal and the resolve to follow that plan step by step can live and build a career abroad. Living abroad lets you discover new places and meet people from different cultures. What you learn and hear from them adds to your own knowledge. It helps you shape your goals, and you may even find abroad the person you will build your dream business with, or the company you will work for. Some professions keep growing in popularity in today's world. Some rise and fall with the times; others emerge as technology advances and the world goes digital. To catch the new job opportunities technology creates, you need to follow new startups, new technologies and the partnerships big companies form. Not every profession that is popular and in demand worldwide will match your career goal exactly. When planning your career, look to use the challenges and experiences you meet along the way as tools. If you want to build a very successful digital marketing consultancy, for example, do not shy away from small jobs or internships in digital marketing. See every opportunity as a step on the ladder towards your goal, and do not try to skip rungs to reach the top. ## Healthcare Healthcare is a sector the world will never stop needing. Healthcare professions such as medicine and dentistry are in demand in most countries. If you want to become a physiotherapist, for instance, you can research countries with ageing populations or where physiotherapists are often needed. Earnings vary by region, but the global average for the lowest doctor salaries is around $90,000 a year. Computer Engineering/Software Engineering Programming languages, which have become as important as speaking a foreign language, sit at the very foundation of every product and service we use today. Remember that global companies popular around the world and especially in the United States, such as Google, Amazon and Apple, and even startups, want to work with new talent. If you are thinking about becoming a developer or building a career in computer engineering but have not decided yet, think of the new technologies launched every day and the apps you use on your phone daily. Keep in mind that this sector develops every day, and follow the changing trends closely. Worldwide, the average annual salary for a software engineer starts at around $60,000. ## Law Like healthcare and technology, law is another sought-after profession. Turkish citizens who studied law in Turkey cannot practise as lawyers in other countries. But if you hold residency in another country, for example if you are a German citizen, you can practise in every European Union member state. In the United States, you can practise law if you have a legal work permit. This actually applies to every country: in Turkey, too, citizens of other countries cannot practise as lawyers without a residence permit. Still, the answer to "can a law graduate work abroad?" is yes, because law is not only about being a lawyer. As a law graduate abroad, you can give legal advice to both individuals and companies. Abroad, the lowest average annual salary for a legal consultant is around $100,000. ## Psychology A psychology graduate can find work quite easily in developed countries, because psychologists are needed everywhere. You can readily find work in European countries and in others such as the United States and Canada. If you take a master's degree in psychology and specialise in your field, finding a job becomes much easier, or you can do your master's in psychology abroad. Psychology graduates can find work abroad with ease. Abroad, the lowest average annual salary for a psychologist is around $70,000. ## Aviation Transport and cargo is one of the essential sectors, connected to every other sector. If you have aviation training and a licence, you can find a job that matches your licence anywhere in the world. Becoming a pilot, or a pilot abroad, is a career many people want and dream of. Airlines in China and North America pay the highest pilot salaries. Pilot training abroad is also shorter than in Turkey and actually costs less. Abroad, the lowest average pilot salary is around $120,000. How Can I Find a Job Abroad? ### Research Your Profession and the Work If you want to live abroad and take up job opportunities there, first research the sector you want to work in thoroughly. If you have not decided which country to live in, you need to research that country in detail too. Since you will be changing your entire surroundings, look closely at the country's social conditions, its economy, social rights and working conditions, average salaries and so on. Check what your profession requires in that country. Spotting a possible problem and changing course before you go is easier than coming back after putting in all the effort to settle there. ### Write an Effective CV Your CV is the first document employers will learn about you from before they meet you. Describe your career and education history and your skills accurately and completely. If you have important training or references, be sure to include them. Keep your CV simple and clear, and do not add things you do not have or do not know. They will certainly come up later, when you are asked about them or once you are hired, and leave a poor impression. ### Learn the Language When planning to work abroad, put language learning firmly on your to-do list. Knowing the language of the country you want to work in will give you a big advantage in finding a job there. Choose Your Area of Specialism Every profession has many specialisms within it. Decide which area you want to specialise and work in. Attend training and certificate programmes in that area to strengthen your expertise. Knowing your field well will always give you an edge and help you stand out from others. ## How Can I Find a Job Abroad? #### Use Job Platforms Just as you spend time on social media every day, regularly check the job sites of the countries you want to work in, companies' own websites and their LinkedIn pages. Apply for the roles that suit you best in the countries or companies you want to work for. On LinkedIn you can also reach other employees at the company you want to join and connect with them. If you have an effective CV and career history, showing your enthusiasm can improve your chances. Glassdoor is one of the most widely used global job search platforms. You can check listings there often and apply, and you can also see companies' average salary information. Set up job alerts for your field on every platform you use, so you hear about new listings first and can apply quickly. --- # Influencer Marketing on LinkedIn - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/linkedin-influencer-marketing/ - Published: 2023-08-01 - Updated: 2023-08-04 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası Built for business professionals, the platform was for a long time used purely as a recruitment tool. Today LinkedIn is a major professional social network where experts in every field share their thinking, grow their networks and, above all, make money. As LinkedIn has evolved, plenty of professionals have become influencers. They have large followings, generate genuine engagement and successfully market their own businesses, or their partners', on the platform. As with every other channel, LinkedIn marketing does not work for everyone. Some B2C companies do manage to find their audience there, but LinkedIn is most effective for B2B brands. The platform's rapid growth in recent years has made competition fiercer, and it is getting harder and harder for individuals and companies without an active audience (active, mind you, not large) to catch the attention of business professionals. Sound familiar? Then this article is for you. Let's look at the basics of influencer marketing on LinkedIn, then move on to how you can raise your brand's visibility with the right partnerships. **An introduction to influencer marketing on LinkedIn** More and more companies want to diversify their marketing and move beyond Facebook advertising. Some B2B companies are turning to new, up-and-coming channels and trying their luck with TikTok ads and live sessions on Clubhouse, but it is safer to get the most out of LinkedIn marketing first. Partnering with influencers can be a game changer for your growth strategy on the channel. LinkedIn influencer marketing is a tactic that involves partnering with LinkedIn members who have large followings and relevant expertise, in order to extend your brand's reach and strengthen its credibility. **The key benefits of LinkedIn influencer marketing** LinkedIn is home to millions of B2B professionals who want to connect and learn from one another. Many of them are decision-makers. In fact, you will not find this many business professionals on any other channel. Building a marketing strategy on LinkedIn is no easy task, though. For 42.38% of B2B marketers it is the most important channel for lead generation, which makes it an incredibly competitive environment for businesses. To cut through the noise, you either have to invest in a solid plan and follow it consistently for months (with no guarantee it will work), or turn to people who have already gathered your target audience in their networks. LinkedIn influencers have spent years building their authority, and their followers trust them implicitly. Their posts get thousands of views and hundreds of likes and comments. LinkedIn influencers usually position themselves as experts in a specific niche, such as content marketing, advertising, product development or leadership. That lets them bring together people who are invested in the subject and highly engaged with what the influencer says in their posts. The best thing about LinkedIn influencer marketing, of course, is that it is still an untapped opportunity for many companies. Build it into your marketing strategy and you still have a very good chance of standing out and outperforming your competitors. **How to find LinkedIn influencers** Rule number one: do not rely on "top influencer" lists. Search for "top LinkedIn influencers" and related keywords and you will find lists featuring Bill Gates, Richard Branson and Gary Vaynerchuk. These are incredibly successful people with huge audiences. But they are unlikely to be interested in any partnership they have not initiated themselves. Have you heard Instagram marketers recommend partnering with highly engaged influencers with 20K followers rather than working with celebrities? The same applies to LinkedIn. To build partnerships that bring in revenue, you need to strike the right balance between a person's popularity and their engagement rate. To show why, let's look at the types of influencer. Mega-influencers. These people reach more than a million users with their posts. Their engagement rates, however, are not always as big as their follower counts. It is clear enough that nobody would seriously consider approaching Bill Gates with a collaboration idea, but let's take his profile as an example of a mega-influencer and work out his engagement rate. With almost 40 million followers, Bill Gates gets 10K to 30K interactions per post. That puts his engagement rate somewhere between 0.025% and 0.075%. Now let's see how the numbers change for macro-influencers. Macro-influencers. A macro-influencer has more than 100,000 followers. These people usually have experience in more than one area, so they reach a broader network. Micro-influencers. These thought leaders have between 1,000 and 100,000 followers and usually get the highest genuine engagement. Surprisingly, the number of interactions under their posts is not far behind the figures for macro-influencers. We recommend choosing between macro- and micro-influencers depending on your campaign goals. Partnering with macro-influencers can be useful for brands that want to extend their reach and improve their brand image. Micro-influencers, on the other hand, can help with lead generation and similar sales-driven campaigns. **Ideas for collaborating with LinkedIn influencers** 99.9% of LinkedIn influencers do not care about making money from their posts. Most of them are founders and board members of some of the world's leading companies – they did not build such a strong online presence for the chance to earn a few thousand dollars per post. Thought leaders on LinkedIn usually represent companies they founded or have been running for some time. That is why it matters to them to stay credible and to be able to influence the views of other decision-makers. When you propose a collaboration to a LinkedIn influencer, make sure your ideas benefit both sides. How will they, or their brand, gain from partnering with your company? Are you offering access to a large audience? Could you share an exclusive discount code with the influencer's audience? The latter is only a good idea if you offer a quality product that the person you want to work with will find valuable. **Webinars and live Q&As **Inviting influencers to co-host webinars is an effective way to generate leads online. Thought leaders are often keen to co-host online events, because it is a way to reach more people and prove their expertise on the subject. If you have an active community on Slack, LinkedIn or Twitter, you can attract more members by inviting a LinkedIn influencer to take part in a Q&A session. In an age when we follow everything remotely, people are looking for more ways to connect with one another. The chance to chat with a thought leader for an hour is a great incentive to join. **Roundups** This is a crafty but effective technique. By sharing a roundup of the influencers in your niche, you can boost activity on your page without setting up any partnership at all. People tend to engage with content that mentions them, which increases the visibility of posts like these. **Podcasts **Interview leading experts on podcasts. The best thing about this kind of content is that you can repurpose it for social posts and add quotes to related blog posts. Renoun Creative is a customer success agency that helps businesses grow. On its website you will find not only service descriptions and testimonials but also a series of podcasts the company produces with niche experts. The episode with Rand Fishkin got more reactions and views on the host's social media account than all the previous episodes. **Articles **You can ask an influencer to write a piece on the subject they are an expert in, or offer to interview them for an article. Content like this is not only shared eagerly by the influencer's followers, it also earns more backlinks from other writers. **Exclusive discounts **Could your tool or solution be useful to an influencer you want to partner with? Give them exclusive access. It is also a good idea to share coupon codes with their audience, so that a thought leader has a reason to tell their network about your product. **LinkedIn posts **There is no need to overcomplicate things. You can ask an influencer to post about your product on their own page. The terms depend on your relationship with that person. If you have been in touch for a while and feel confident asking a favour, go ahead. If not, put together a proposal that explains the benefits of the collaboration for both sides. **To sum up **LinkedIn is to business professionals what Instagram is to fashion retailers – with the right approach, you can turn LinkedIn into a key channel for traffic, leads and sales. If you are looking for ways to raise your B2B brand's visibility online, LinkedIn influencer marketing is definitely the place to start. It lets you extend your reach without having to filter out irrelevant audiences – choose the right people to partner with and you gain access to a large network of professionals who match your target audience. --- # Why LinkedIn Instead of Job Sites? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/why-linkedin-instead-of-job-sites/ - Published: 2023-07-31 - Updated: 2026-10-03 - Category: Leadership and working life - Publisher: Girişimci Kafası London, 1812. Michael Faraday is twenty and nearing the end of his apprenticeship in a bookbinder's shop. Since the age of fourteen he has been binding other people's books, and reading the scientific ones among them. One of the shop's customers, William Dance, notices this curious apprentice and gives him tickets to the last four lectures Humphry Davy is to give at the Royal Institution. Faraday goes to the lectures and takes notes. Back home he writes them up neatly and, as his trade demands, binds them into a book hundreds of pages long. Then he sends the volume to Davy. In the accompanying letter he writes that he wants to leave trade and devote himself to science. Davy replies with a kind note on 24 December 1812. In February 1813 William Payne, the Royal Institution's laboratory assistant, is dismissed after a brawl in the lecture theatre. At the board meeting on 1 March 1813, Davy reports that he has found a willing candidate for the vacancy. His name is Michael Faraday. Faraday didn't apply for a job advert. Nor did he say "I'm looking for work". He put what he had learnt and what he could do in front of the person who would make the decision. Years later, he was the one lecturing in that same institution's theatre. ## Why LinkedIn Instead of Job Sites? For a long time this article was a list of "the 5 best job sites". Now there is just one recommendation: LinkedIn. Kaan Gülten explains why in the "LinkedIn Devri" ("The LinkedIn Era") chapter of his book [Girişimci Kafasıyla Düşün](https://girisimcikafasi.com/en/book/) (Think Like a Founder). According to the book, capital isn't only money. Knowledge, experience, a team and business connections are capital too, and the address for business connections today is LinkedIn. ### Your CV Lives There CVs filled in on job sites are usually written once and left untouched, even when your job changes. On LinkedIn, you keep your achievements, certifications and skills up to date. That's why the book describes LinkedIn as the modern CV, the CV of the future. ### Connections, Not Followers Most other social networks are built on following. On LinkedIn, a connection is mutual. Every connection you make with people in your industry means wider reach and the chance of direct contact. ### The Decision-Makers Are There Another difference the book highlights is access. Company CEOs, CTOs and CFOs, the executives of many brands in Turkey and investors are all on LinkedIn. What got Faraday's letter into Davy's hands was a ticket from a customer. Today you can build that bridge yourself. ### It Opens Doors Beyond Borders If you're thinking of working or doing business in another country, you can connect with people there and explain what you're after. Thanks to automatic translation, your posts reach readers of other languages in their own language. The book sums it up in one sentence: you can use LinkedIn not just to look for a job, but to be discovered, invited and headhunted. ## Five Steps to Finding a Job on LinkedIn ### Keep Your Profile Complete and Alive Your profile should be complete, detailed and up to date. Your photo should be professional and in keeping with business norms. The book also notes that these rules can flex depending on the industry and the nature of the work. Avoid over-the-top posts; LinkedIn is a platform that carries the sensitivities of the business world. ### Start Your Network with People You Know Add your inner circle first, then the people you've met. When sending a connection request to someone you met at an event, add a short note such as "We met at such-and-such event". Add the people you email for work, too; it strengthens your contact with people you might do business with directly. ### Get Closer to the Companies You Want to Work For Connect with people at companies you'd like to work for in future. Explain in a short note why you're connecting. Make sure your projects and ideas are visible on your profile so that your connection request means something. ### Join Groups and Get Noticed Through Comments Groups are a place to exchange ideas and meet new people. Comment on posts from people you know and posts you like. Through your comments on popular posts you can show what sets you apart and build genuine rapport. ### Say "I Delivered", Not "I'm Looking for Work" This is the book's clearest piece of advice. Instead of an "I'm looking for work" post, talk about what you've done: the roles you've held, what you achieved in them and the results you got. The sentence template Kaan Gülten suggests goes like this: "I've done this work in this area of expertise, and I'm looking for a new role where I can achieve new successes." Or draw attention to your search by sharing a piece of technical knowledge or an experience from your work that not everyone knows. That's exactly what Faraday's bound notes were. ## The Course of a Life "Curriculum vitae", which we use for a CV, literally means "the course of life" in Latin. Curriculum comes from the verb currere, "to run"; it means a run, a course, a race, and was also used for a fast racing chariot. The word "career" comes by a similar road: the French carrière means "road, racecourse", and its root goes back to the Latin carrus, "war chariot". According to etymological dictionaries, the word only took on the sense of the course of someone's working life around 1803. A CV printed on paper is a single snapshot of a race still being run. LinkedIn shows the race itself: which road you've taken, where you are now and who you're running alongside. ## Be the One Who Offers Kaan Gülten closes the advice in his book with this sentence: > "The way you communicate matters enormously. Communication that offers rather than asks will be accepted far more easily." When someone looks at your profile today, do they see what you're looking for, or what you've done? *If you're wondering where to start building your network, take a look at [What Is Networking? How Do You Build a Network?](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-networking-how-to-build-a-network/)* --- # Advice From Warren Buffett - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/warren-buffett-advice/ - Published: 2023-07-31 - Updated: 2026-09-29 - Category: Success stories - Publisher: Girişimci Kafası In Miletus, people mocked Thales. According to Aristotle in the Politics, they taunted the philosopher with his poverty and said philosophy was of no use. The ruins of Miletus stand today in Aydın, in western Turkey. As the story goes, Thales used his knowledge of the stars to predict that the olive harvest would be plentiful that year. It was still winter. With the little money he had, he put down deposits on every olive press in Miletus and on Chios. Since no one bid against him, he rented the presses cheaply. When the harvest came, everyone wanted presses at the same time. Thales let them out at whatever price he liked and made a good deal of money. In doing so, in Aristotle's words, he showed that philosophers could easily be rich if they wished, but that this was not what they were after. Aristotle adds a small note to the story: people attributed the gain to Thales's wisdom, whereas the method he used was a general one anyone could apply. Looking while others are not. Being ready before everyone wants the same thing at the same time. ## A deposit in Omaha Some two and a half thousand years later, one of the best practitioners of the same method was Warren Buffett. He took the reins of Berkshire Hathaway in 1965, at the age of thirty-four. On 1 January 2026 he handed over the role of CEO to Greg Abel; on 18 September 2026 he became chairman emeritus and remained on the board. Buffett's learning story also begins with a deposit. In his 1984 letter he calls Benjamin Graham's The Intelligent Investor by far the best book ever written on investing. As he tells it in his 1995 letter, he went to Columbia in 1950 not for the degree but to learn from Graham. On a Saturday in January 1951 he took the train to Washington to get to know GEICO, the insurance company his teacher chaired. The building was closed; he kept knocking on the door and talked for around four hours with the only person working inside, Lorimer Davidson, who would later become the company's CEO. For your reading list, you can also have a look at [25 books every founder should read](https://girisimcikafasi.com/en/blog/25-books-every-entrepreneur-should-read/). ### A correction first Many of the quotes attributed to Buffett online have no clear source. One of the most common, "don't put all your eggs in one basket", is almost the opposite of what he wrote. In his 1993 letter he argues that concentrating a portfolio in a small number of companies can reduce risk, to the extent that it forces the investor to think harder about each business. The advice below comes straight from the Berkshire Hathaway shareholder letters. ### Know the boundaries of your circle of competence 1996: "You don't have to be an expert on every company, or even many. You only have to be able to evaluate companies within your circle of competence. The size of that circle is not very important; knowing its boundaries, however, is vital." Thales's circle was the stars and olives, and that is exactly where he put his deposit. ### Be fearful when others are greedy 1986: "We simply attempt to be fearful when others are greedy and to be greedy only when others are fearful." Thales rented the presses in winter, when nobody was interested in them. ### Look at the business, not the price In 1989, also crediting his partner Charlie Munger: "It's far better to buy a wonderful company at a fair price than a fair company at a wonderful price. Charlie understood this early; I was a slow learner." The same letter adds: "Time is the friend of the wonderful business, the enemy of the mediocre." ### Don't waste effort patching a leaky boat 1985: "Should you find yourself in a chronically-leaking boat, energy devoted to changing vessels is likely to be more productive than energy devoted to patching leaks." Persisting with a bad business is not loyalty; it is a cost. ### Leave a margin of safety In his 1990 letter Buffett recalls the motto in which Graham distilled the secret of sound investment: "Margin of Safety". He writes that forty-two years after reading it, he still thinks these are the right words. As Aristotle tells it, Thales's risk was also limited to the small deposit he paid; had the harvest gone badly, his loss would have gone no further. ### Prepare before the tide goes out 1992: "You only find out who is swimming naked when the tide goes out." Poorly protected businesses look as solid as anyone else in calm times. ## Monopoly and moat In the passage where he tells Thales's story, Aristotle gives the move a name: "monopōlia". It is made of the Greek "monos", single, and "pōlein", to sell; it means the right to sell alone. The English "monopoly" comes from this word via Latin. The Turkish "tekel" builds the same idea from its own materials: "tek" (single) and "el" (hand). But Thales's monopoly lasted one season. What Buffett looks for is more durable: in his 1995 letter he writes that he seeks economic castles protected by unbreachable "moats". In 1986 he likens GEICO's cost advantage to a moat protecting a valuable castle, and describes how the executive running the company kept widening that moat by cutting costs. That is the difference: a monopoly is a momentary opportunity, while a moat is dug afresh every year. ## Final word In the letter Buffett wrote to shareholders on 18 September 2026, completing the handover, there is this sentence: > "From the very beginning, Charlie and I sought shareholders who think in decades, not quarters." Will the idea you are putting a deposit on this winter still be worth something ten years from now? --- # The Highest-Paying Jobs in Turkey - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/highest-paying-jobs-in-turkey/ - Published: 2023-07-31 - Updated: 2023-08-04 - Category: Leadership and working life - Publisher: Girişimci Kafası In Turkey, **the highest-paying jobs** also tend to rank among the best careers of the past decade. These are the jobs many people dream of, and you can only get them after a certain amount of education. That's why it's a good idea to learn about **the highest-paying jobs and their salaries **before you decide which direction to take your studies. **The highest-paying jobs in Turkey** list below is based on Turkish data. Every profession on it offers a very generous monthly income. These fields call for expertise and deep knowledge, so if you want a place in one of them, you can try to shape your education with that goal in mind. ## Turkey's Highest-Paying Professions, Ranked Many professions appear in the ranking of **the best-paid jobs in Turkey**. You can start working in these fields after graduating from the relevant university degree. We've also included the average monthly and annual pay for each one. These are averages, so actual salaries can vary depending on the company or institution you work for. Here are the fields that stand out in the ranking of **high-salary jobs in Turkey**: ### 1. Specialist Doctor Medicine, one of the most revered professions in the world, has also become one of the toughest in recent years. As we all know, the pandemic that broke out in 2020 dramatically increased the working hours of healthcare workers. Specialist doctors, the most prominent group in the healthcare sector, are among the highest earners both in Turkey and around the world. Becoming one is not easy, though. After six years of medical school, you need a good score in a demanding exam such as the TUS (Turkey's medical specialty entrance exam). To specialise, you also have to serve for a set period in the area you've qualified for. After all that training and experience, a specialist doctor can earn close to 130,000 TL a year on average. ### 2. Certified Public Accountant Sworn financial advisers (yeminli mali müşavir, Turkey's most senior accountancy licence) also hold an important place among **the highest-paying jobs**. The profession requires experience in financial advisory and accounting, and can bring in close to 80,000 lira a year on average. For graduates of university public finance departments, the time they spend working in the field also affects their pay. Education and experience are the two key factors in this profession. Holding your ground in the field and building a network of contacts also work in the favour of those who practise it. ### 3. Petroleum Engineering Petroleum engineering has climbed to the top of the most popular professions of recent years. It is a very lucrative field in Turkey, and it too requires specific training: you need to graduate from a petroleum engineering department at one of the universities that offer it. Petroleum engineering graduates who go on to complete a master's degree will also see their salaries rise. The average annual pay of a petroleum engineer working in Turkey is around 100,000 TL. ### 4. Pilot Flying is both a prestigious and a highly lucrative profession. It's fair to say that pilots are among the highest earners in Turkey and worldwide. Pilots who complete the necessary training and gain experience are paid good money even when they are just starting out. A pilot working in Turkey usually earns around 150,000 TL a year on average. But to become one, you'll first have to pay a large sum and pass tough exams. ### 5. Notary Notaries are also among **the highest-paying jobs** in Turkey. Anyone who wants to work as a notary needs a certain level of education; indeed, the first requirement is a law degree. Law graduates can then apply to become notaries. Notaries do work that we need in every area of life, and their earnings are set with those needs in mind. An active notary in Turkey can earn around 300,000 TL a year. This eye-watering figure is a constant reminder of how important the profession is. ### 6. Software Engineers Software engineering is another branch of engineering that pays very well in Turkey. Software engineers are among the top earners not only in Turkey but around the world. This profession, whose star has risen sharply over the past few years, is also one of the jobs of the future. Leading the pack of **the highest-paying jobs** in Turkey, software engineers earn around 250,000 TL a year on average. People in this profession can also find work with international companies, which sometimes means being paid in foreign currency. ### 7. Law Practising law is one of the most prestigious and lucrative professions in Turkey. The first step is a law degree. After that, trainee lawyers go through a period of pupillage. Those who complete it successfully are then entitled to open their own practices. It also matters that lawyers specialise in a particular field. Specialist lawyers will be the ones clients choose for every case they win. A lawyer working in Turkey can earn up to 150,000 lira a year on average. Of course, the field you work in and the network you build matter a great deal here. ### 8. Pharmacist Pharmacy, an important branch of the healthcare sector, is also among **the highest-paying jobs** in Turkey. In fact, most of the professions in Turkey's healthcare sector pay well. Pharmacy is a highly prestigious field that requires a certain level of knowledge, experience and education. A pharmacist who owns a pharmacy in Turkey can earn around 150,000 TL a year on average. Naturally, how the pharmacy is run and where it is located also affect a pharmacist's annual income. ### 9. Insurance Specialist Insurance is another field among **the highest-paying jobs** in Turkey. After the necessary training and experience, insurance specialists can set up their own insurance companies. They are expected to have strong analytical skills, and they earn their income from the research they carry out. An insurance specialist in Turkey who owns their own company can earn around 150,000 TL a year. This figure can change from year to year depending on certain factors. Even so, insurance can fairly be described as one of Turkey's lucrative professions. ### 10. Management Consulting Management consulting leads the way among **the highest-paying jobs** in Turkey. Today, almost every company needs help from management consultants to reach its goals. That has made management consulting popular and placed it among **the best-paid professions**. Management consultants working within a company in Turkey can earn between 100,000 TL and 150,000 TL a year on average. Naturally, the company you work for has a big influence on what you're paid. --- # Podcasts Every Founder Should Listen To | Entrepreneurship Podcasts - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/entrepreneurship-podcasts-every-founder-should-hear/ - Published: 2023-07-31 - Updated: 2023-08-04 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası **Podcasts** have become one of the most popular formats in the digital world. In recent years it has become possible to find high-quality podcasts from around the world on almost any subject you can think of. In Turkey, too, podcast series are gradually catching on and growing, opening different doors and perspectives for everyone. Entrepreneurship podcasts in particular reach a large audience. To listen to podcasts covering everything from expert interviews and fascinating conversations to advice for working life, all you need is a smartphone and a pair of headphones. Full of creative content you can listen to on your commute, while waiting for a plane or bus, or even on the treadmill, podcasts can give you fresh ideas about your personal development and your work. There are many great podcasts on **entrepreneurship**. By listening to experiences, advice and insights you can apply straight away on your own entrepreneurial journey, you can keep moving forward. We have taken a quick look at five entrepreneurship podcasts you should definitely listen to. Each will help you learn something great and new about yourself and your business. ## Girişimci Kafası ile Kafa Sohbetler – Kaan Gülten In this podcast, presented by Kaan Gülten, the conversation is about bringing out founders' talents and what can be done to turn them into benefit for both the individual and society. Not only founders but almost anyone can find something important about themselves in this programme. It is a podcast series that, in each new episode, focuses on a range of compelling topics, from creating and sharing value to strategies for growing and winning. In this podcast, which takes life lightly and work seriously, Kaan describes the paths he has travelled as a founder and shares his experience. In Kaan Gülten's own words: We constantly have new ideas about life, the business world and ourselves. By listening to ourselves and observing the world around us more, we can play a more active part in turning the ideas and thoughts that emerge into something useful. To do that, we need to work out what is most important, most pressing and most practical. Everyone has an entrepreneurial mind, and on this channel we talk about what each of us can do to bring out that talent and turn it into benefit, first for ourselves and then for society. Every topic on creating value, sharing, growing and winning, with you in new episodes.​​​ ## Girişimci Muhabbeti – Samican Tandoğdu, Tuna Yaprak and Barış Koçdur Girişimci Muhabbeti ("Founder Chat") is a weekly podcast on entrepreneurs and entrepreneurship. Episodes with guests are among its most listened to. While the series sheds light on how to avoid the obstacles along the tough road of entrepreneurship, it also helps you make the key decisions for success. With their successful guests, the hosts talk through the tactics and strategies they used to succeed in business. ## Bir Yaşam Felsefesi Olarak: Girişimcilik – İnanç Ayar In this series, Bir Yaşam Felsefesi Olarak: Girişimcilik ("Entrepreneurship as a Philosophy of Life"), presented by İnanç Ayar, entrepreneurship is explored as a philosophy of life, starting from a wide range of subjects, from books and management science to philosophy and art. Through its varied and intriguing topics, it offers suggestions, views and advice on living a meaningful life and putting your ideas into practice. ## 5 Kişi – Eray Erdoğan This series, 5 Kişi ("5 People"), features the success strategies, positive habits and routines of original, successful people, along with stories about their character and personality. These intriguing topics will give you ideas on managing talent, being creative and putting new business trends into practice. The podcast takes its name from a saying by Jim Rohn, one of the legendary names in personal development: "You are the average of the five people you spend the most time with." ## Üretim Bandı – Paraşüt This series, Üretim Bandı ("Production Line"), made with the sponsorship of Paraşüt, the Turkish online accounting software company, is presented by Eran Filiba and Andaç Türkmen. Released every two weeks, Üretim Bandı hosts a different company in each episode. Together with their guests, the hosts shed light on how technology companies in Turkey and around the world build products and how their development processes work. Entrepreneurship is a spirit, a way of life. Finding motivation in the right way and from the right place, following successful examples and getting good, practical advice are what will carry you and your startup forward. On your entrepreneurial journey, podcasts will be a reliable and practical helping hand. Who knows, perhaps one day you will be telling your own success story **on a podcast**. --- # 5 Lessons from Elon Musk's Road to Success - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/5-lessons-from-elon-musks-road-to-success/ - Published: 2023-07-31 - Updated: 2026-09-29 - Category: Success stories - Publisher: Girişimci Kafası In the 1860s, in Russia's Ryazan region, a nine-year-old boy caught scarlet fever and lost his hearing. His name was Konstantin Tsiolkovsky. Because of his hearing problem he was turned away by schools, so he taught himself. As a young man he spent three years going to a library in Moscow where Nikolai Fyodorov, an advocate of Russian cosmism, worked. He wore himself out and went so hungry that his father brought him home at the age of 19. He passed the teaching exam and spent most of his life in Kaluga, a provincial town 150 kilometres south-west of Moscow, living in a wooden house and teaching mathematics. In May 1903 this provincial teacher published an article in a scientific journal called "Exploration of Outer Space by Means of Reaction Devices". It contained the rocket equation that now bears his name: the formula linking the speed a rocket can gain to its engine's exhaust velocity and to the ratio between the rocket's mass with and without fuel. The equation's verdict was brutal: most of the mass of any rocket hoping to reach space had to be fuel. No scientist abroad recognised the article's worth. Almost a century later, in October 2001 and February 2002, Elon Musk travelled to Russia twice. His aim was to buy a refurbished intercontinental ballistic missile for a publicity project called Mars Oasis, which planned to grow plants on Mars. The Russian company asked for $8 million per missile, and the team worried the price would climb even higher once the deal was firm. There was no deal. On the way back, Musk asked a different question. As he told Wired in 2012, he thought about what a rocket is made of: aerospace-grade aluminium alloys, some titanium, copper and carbon fibre. Then he looked at what those materials were worth on the commodities market. The materials came to roughly 2 per cent of a rocket's typical price. In March 2002, SpaceX was founded. ## The Cradle and the Rocket Tsiolkovsky's equation explained why rockets were expensive: most of their mass is fuel, and the rocket itself is lost after every flight. Musk's question was how much of that expense came from physics and how much from habit. You don't have to like Musk; his decisions and statements often draw fierce criticism. But seen through a founder's eyes, five lessons from his journey can be useful to anyone. ## 5 Lessons from Elon Musk's Path ### 1. Break the Idea Down to First Principles The method Musk described to Wired was to ask "what is this thing made of?" instead of "everyone does it this way". You can ask the same question in your own business: how much of a service's price is real cost, and how much is industry habit? The first step to turning your idea into reality is taking it apart. ### 2. Turn a Closed Door into an Opportunity SpaceX was born in place of a missile that couldn't be bought. Tesla, meanwhile, was a startup Musk joined rather than founded: Martin Eberhard and Marc Tarpenning founded the company in 2003; Musk led its first funding round in February 2004 and became chairman of the board. The title of "co-founder" came through a 2009 lawsuit settlement. Sometimes the opportunity isn't your own idea but an empty chair at someone else's table. ### 3. Keep Learning and Own Your Mistakes The first three Falcon 1 launches failed. On the third attempt, on 3 August 2008, the separated first stage collided with the second because of residual thrust from the new engine. The fix wasn't new technology but a longer gap between engine shutdown and stage separation. Musk was candid at the International Astronautical Congress in 2017: he said he had messed up the first three launches himself. The surest way to face criticism is to name your own mistake first. ### 4. Break the Vision into Steps On 2 August 2006, Musk published Tesla's "secret master plan" on the company blog: build a sports car, use that money to build an affordable car, use that money to build an even more affordable car, and meanwhile offer zero-emission electric power generation options. The last line read: "Don't tell anyone." A big vision becomes a plan once it's broken into steps you can finance. ### 5. Stand Up to Hardship The summer of 2008 was, in Musk's own words, a terrible one: he had run out of money, Tesla's funding round had failed and he was going through a divorce. The fourth Falcon 1 launch was the last money left for that rocket. On 28 September 2008 the rocket reached orbit. On 23 December 2008, NASA awarded SpaceX a contract worth about $1.6 billion for twelve cargo flights to the International Space Station. The hardship didn't vanish, but the one who held on saw the next door open. If you'd like to look at these five lessons from a wider angle, [the 5 traits successful startups share](https://girisimcikafasi.com/en/blog/five-traits-successful-startups-share/) is a good next read. ## The End of the Rope: "First Principles" The phrase "first principles", which Musk uses often, goes back to Aristotle. In the opening lines of his Physics, he writes that we do not think we know a thing until we are acquainted with its primary conditions or first principles, and have carried our analysis as far as its simplest elements. The Greek word Aristotle used was "arkhē": beginning, origin, and also rule and sovereignty. One of its meanings was the end of a rope or a staff. It passed into Latin as "principium", rooted in "primus" (first) and "capere" (to take). Today's word "principle" comes from there. Thinking from first principles means finding the end of the rope: tracing a problem, peeling away the layers of "it's always done this way", back to the first point you can actually pull on. Tsiolkovsky did this in his wooden house in Kaluga, with nothing but the laws of physics. In December 2015, the first stage of a Falcon 9 landed back on the ground for the first time after carrying a payload to orbit. Tsiolkovsky's equation hadn't changed; what changed was the habit of losing the rocket on every flight. ## Final Word A sentence Tsiolkovsky wrote in a letter in 1911, also published in the continuation of his article, is today one of the most quoted lines of the space age: > "Планета есть колыбель разума, но нельзя вечно жить в колыбели." The planet is the cradle of reason, but one cannot live in the cradle forever. Every business has a cradle: assumptions accepted without question, sentences that begin "that's how it's done in our industry". In your business, which cradle has no justification other than habit? --- # Five Traits Successful Startups Share - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/five-traits-successful-startups-share/ - Published: 2023-07-31 - Updated: 2026-09-29 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası In 1929, Alexander Fleming, who worked at St Mary’s Hospital in London, published a paper describing how a mould secreted a substance that killed bacteria. He named the substance penicillin. Then almost nothing happened. Fleming was a bacteriologist, not a chemist. He had left the job of purifying the substance to his assistants; they did not succeed, and both moved on to other work. Penicillin research at St Mary’s ended that same year. For a decade, the paper all but faded from memory. In 1939, at the Sir William Dunn School of Pathology in Oxford, the biochemist Ernst Chain put the paper in front of his head of department, Howard Florey. The team Florey assembled was of a kind almost unheard of in the Britain of the day: pathologists, biochemists, bacteriologists, doctors and the young Norman Heatley, known for his practical ingenuity. Each took on a different part of the problem. Money was tight. The Medical Research Council put up £250 to get the project going; the Rockefeller Foundation supported it with $5,000 a year. Because of the war, laboratory equipment was scarce. To grow the mould over a large surface, Heatley designed ceramic vessels inspired by hospital bedpans and had them made by a potter in Staffordshire. Two women were hired at £2 a week each to run production. The Oxford lab became the world’s first penicillin factory. In February 1941, the drug was tried for the first time on a patient fighting for his life against a severe infection: Albert Alexander, a 43-year-old police officer. Within a few days his fever dropped and his wounds began to heal. Then the penicillin ran out. The team tried to recover the drug from the patient’s urine, but it was not enough. Alexander died on 15 March. The drug worked. What was missing was scale. In June 1941, Florey and Heatley flew to the United States. At an agricultural research laboratory in Peoria, Illinois, corn steep liquor was added to the growth medium on Andrew Moyer’s suggestion, and the yield rose tenfold. Within a few years, penicillin went from a laboratory miracle to an industrial product. ## The idea was Fleming’s; the venture was a team’s In 1945 the Nobel Prize in Medicine was shared between Fleming, Florey and Chain. Heatley’s contribution was only recognised in 1990, when the University of Oxford awarded him the first honorary doctorate of medicine in its history given to someone from outside medicine. The penicillin story is more instructive than many lists about successful startups, because it shows the same idea going nowhere for ten years and then changing the world within a few. The difference was not in the idea but in the structure built around it. The five parts of that structure match the five traits most often seen in successful startups today. ## Five traits successful startups share ### 1. A team whose skills complement one another Fleming could not purify the substance on his own. In the Oxford team, by contrast, each discipline unlocked a different door. Successful startups likewise bring together complementary skills rather than similar voices: a technically strong team needs someone who understands sales and marketing; an experienced team needs a fresh pair of eyes. People who think alike make the same mistakes together. ### 2. The right idea, without falling in love with it The Oxford team did not start with a single candidate but with three micro-organisms that produced antibacterial substances, and pursued the most promising one. Years later, Chain would recall that when they started, it had not even occurred to them that penicillin might be used in the clinic. Successful startups aim at a big problem but stay flexible about the solution; if the data demands it, they change direction. ### 3. Planned growth Albert Alexander’s story shows how a product that works can still lose because of insufficient capacity. After that experience, Florey focused on child patients who could be treated with smaller doses and looked for ways to expand capacity. A startup that cannot meet demand loses the customers it has won. Growth has to be planned together with the supply chain, infrastructure and people. ### 4. Financial efficiency A team that started with £250 and produced penicillin in bedpan-shaped vessels had to know where every pound would do the most good. The same goes for early-stage startups: burning through capital before the product is validated leaves even the best idea stranded halfway. Successful startups spend according to their stage and, when raising money, explain clearly what it will be used for. ### 5. Handing over or exiting at the right time Florey and Heatley realised they could not produce the quantities needed for clinical trials in Oxford, and looked for a way to move production to American laboratories and companies that could. For startups, an "exit" is the same kind of decision: selling at the right valuation, merging, or accepting failure early and closing before the losses grow. The story also carries a warning: although they had agreed to publish jointly, Moyer left Heatley’s name off when he published the results. Handovers need clear agreements in writing. ## Survivorship bias Every "what successful startups have in common" list hides a trap. During the Second World War, the mathematician Abraham Wald, who worked in the Statistical Research Group at Columbia University, wrote up methods in 1943 for estimating which parts of an aircraft were most vulnerable from the damage on planes returning from missions. The difficulty was this: the only data available came from the planes that made it back. The ones that were shot down could never be measured. This is called survivorship bias. Look only at successful companies and "a strong team" or "passion" looks like the secret of success, yet many startups that failed had these traits too. When you read success lists, you have to look at the ones that closed as well. That is exactly what the [Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/) is for. Look at the word itself, too. The Turkish word for team, "ekip", came from the French "équipe", which goes back to the Old French verb "esquiper", to fit out a ship. Its root is most likely the Old Norse "skipa": to equip a ship, to man it with a crew. "Skip" means ship. A team, in its original sense, is the people who board the same ship. ## A final word In a speech in Lille on 7 December 1854, Louis Pasteur said: > "Dans les champs de l'observation le hasard ne favorise que les esprits préparés." In the fields of observation, chance favours only the prepared mind. Fleming’s luck was a mould that landed in a lab dish. What turned it into a medicine was a prepared team, a small budget and vessels inspired by bedpans. When luck knocks on your door, is your team ready to answer? --- # The Story of the Deaf Frog - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/the-deaf-frog-story/ - Published: 2023-07-31 - Updated: 2026-09-29 - Category: Entrepreneurial thinking and action - Publisher: Girişimci Kafası In 1818 Blackwood's Edinburgh Magazine published a scathing review of a young poet's long poem, Endymion. It was signed only "Z."; today we know the critic was John Gibson Lockhart. Lockhart reminded readers that the poet had trained as an apothecary, and offered some advice: it was a better and a wiser thing to be a starved apothecary than a starved poet. "Back to the shop Mr John, back to 'plasters, pills, and ointment boxes'." The same year John Wilson Croker tore the poem apart in the Quarterly Review. The poet's name was John Keats. Three years later, in February 1821, he died of tuberculosis in Rome, aged twenty-five. After his death a legend was born. His friend Shelley declared loudly that the harsh reviews had brought about Keats's death. Byron, in Don Juan, referred to him as "John Keats, who was kill'd off by one critique", and added a barb: "'Tis strange the mind, that very fiery particle, / Should let itself be snuff'd out by an Article." And so the story of a bad review killing a poet took hold. Yet the letter Keats wrote to his publisher after those reviews describes a very different man. ## The crowd at the foot of the tower There is a fable of unknown origin that has been passed from hand to hand. It is fiction, but it captures a truth well. One day the frogs hold a race. The goal is to climb to the top of a very tall tower. A crowd gathers and the race begins. No one in the crowd believes the racers can reach the top; the only thing anyone hears is: "Poor things, they'll never make it!" One by one the frogs give up. Only one keeps climbing, and in the end it reaches the top. The others ask how it managed it, but get no answer. Then they realise: the frog that climbed the tower is deaf. The fable's moral is clear: be deaf to the voices telling you that you can't achieve your dreams. But Keats's story adds an important detail to that advice. Keats wasn't deaf to every voice. While he ignored the noise of the crowd, he listened closely to a far harsher critic inside himself. ### Split the voices in two: noise and feedback A founder is surrounded by voices: investors, family, competitors, strangers leaving comments. They don't all carry the same weight. Before you listen to one, ask three things. Has the person saying this ever climbed that tower? Are they pointing to a concrete problem, or just saying "it won't work"? Is there an interest or a fear behind what they're saying? ### Listen to the customer, not the spectators The crowd at the foot of the tower isn't climbing; it's only watching. The people who will really judge your work are the ones who use your product and pay for it. Their complaints are a gift; the spectators' jeers are just noise. ### Keep your inner critic harsher than the spectators In the same letter Keats said he would carry on writing independently, and he went back to work. The following year, 1819, he wrote Ode to a Nightingale and his other great odes, which are now among the most anthologised poems in English literature. His own standard was higher than anyone else's. Not hearing negative voices doesn't mean never questioning yourself; it means taking the source of that questioning away from the crowd and moving it to your own standard. ### Build yourself a zone of deafness You don't have to read every comment the moment it arrives. Set specific times for gathering feedback, and spend the rest of your time focused on the work. For practical ways to protect your goals, take a look at [16 actions to reach your goals](https://girisimcikafasi.com/en/blog/16-actions-to-reach-your-goals/). ## The Golem effect: the power of low expectations Psychology has a finding known as the Pygmalion effect: in 1968 Robert Rosenthal and Lenore Jacobson suggested that when teachers have high expectations of pupils, the pupils' performance can rise too. In 1982 Babad, Inbar and Rosenthal gave a name to the other side of the coin: the Golem effect. Low expectations directed at a person can lead them to perform worse. In later years the effect was studied in workplaces too. The name comes from a legend in Jewish folklore: the Golem, a creature made of clay to protect the Jewish community of Prague, which eventually turned into a destructive force. A fitting image for the dark side of self-fulfilling prophecies. The race up the tower is a textbook Golem scene. The spectators' expectation that "they'll never make it" really does make the frogs fail. The deaf frog escapes the prophecy because it never hears it. ## Final word In October 1818 Keats wrote to his publisher, James Hessey: > "Praise or blame has but a momentary effect on the man whose love of beauty in the abstract makes him a severe critic on his own Works. My own domestic criticism has given me pain without comparison beyond what Blackwood or the Quarterly could possibly inflict. I was never afraid of failure; for I would sooner fail than not be among the greatest." Which voice are you listening to today: the crowd at the foot of the tower, or your own inner voice, the one that judges your work more harshly than anyone? --- # What You Do in Your Free Time Shapes Your Success. Here Is Why - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-you-spend-your-free-time-shapes-your-success/ - Published: 2023-07-31 - Updated: 2026-09-29 - Category: Personal growth - Publisher: Girişimci Kafası At thirteen, Jean-Auguste-Dominique Ingres was studying painting at the art academy in Toulouse. In those same years he had another job: he played second violin in the city's Capitole orchestra. He kept up these two lives side by side until he was sixteen. Then painting won. Ingres went to Paris, became one of France's most famous painters, and for a time headed the French Academy in Rome. But he never gave up the violin. He loved Gluck, Haydn, Mozart and Beethoven, and was passionate about chamber music. When Franz Liszt published his piano transcriptions of Beethoven's Fifth and Sixth Symphonies in 1840, he dedicated them to his friend Ingres. Ingres left his violin to Montauban, the town where he was born. It is still there today, in his museum. In the early 1900s the violin became an idiom. In French, "violon d'Ingres", or "Ingres's violin", means a pursuit someone follows passionately alongside their real profession: in short, a hobby. The earliest known written uses of the phrase date back to 1906 and 1907. A painter's name gave a language its word for a hobby. Ingres was defined not only by his paintings, but also by the hours when he was not painting. ## Free time is not empty time In working life, free time is often seen as a leftover: what remains once the work is done. Yet what you do in those hours quietly shapes who you are at work. A study published in 2008 by Robert Root-Bernstein and his team showed that Nobel Prize-winning scientists were far more likely than ordinary scientists to have pastimes such as painting, music, crafts and writing. That does not mean a hobby brings success directly. But it is a strong sign that curiosity and different ways of thinking feed one another. How you spend your free time is therefore an investment decision as much as a personal choice. Planning your free time may sound like a contradiction. But just as you put work meetings in your diary, put in your walk, your class and your evening with friends too. An hour that does not go in the diary usually goes to a screen. Here are a few ways to fill those hours. ### Get moving According to the recommendations the World Health Organization published in 2020, adults should do at least 150 to 300 minutes of moderate- or vigorous-intensity activity a week. Regular exercise reduces symptoms of depression and anxiety and supports memory and brain health. A long walk lets you look at a problem you could not crack at your desk from somewhere else. ### Make something with your hands An instrument, painting, woodwork, ceramics, cooking. Being a beginner again at something whose results nobody measures brings back the sense of play that gets lost at work. Like Ingres's violin, you do not have to be good at it; it is enough to love it. ### Keep learning A new language, an online course, a field that has nothing to do with your work. The connections you make between distant fields may one day turn into an unexpected idea in your work. ### Read Go beyond the news: biographies, novels, history. If you do not know where to start, take a look at our list of [25 books every entrepreneur should read](https://girisimcikafasi.com/en/blog/25-books-every-entrepreneur-should-read/). ### Leave some space in your mind Meditation, yoga, or simply an hour without your phone. You do not have to fill every minute. A rested mind sees what a tired one cannot. ### Make time for others and for the people you love Volunteering, an evening with a friend, a weekend with your family. When you lift your head from your own problems, you also see your work from a different angle. ### Do not try to do it all at once This list is not a to-do list. If you turn your free time into another arena for performance, you will simply have brought the fatigue of work home with you. Pick one, keep it up for a few months, then look at what it has given you. Ingres's violin was not part of a career plan either; it was simply something he could not give up. ## Work is the absence of leisure In Latin, the word for business, occupation and trade is "negotium". Its structure is surprisingly transparent: "nec", meaning not, plus "otium", meaning leisure or calm. The Romans named work as the state of having no leisure. The word is also thought to be a translation of the Greek "askholia", meaning lack of leisure. The English "negotiate" comes from the same root. The story of the word "hobby" is more playful. In English, "hobby" was first the name of a small, nimble breed of horse. It then became the wooden horse children rode, the "hobby-horse": a horse you ride that takes you nowhere. From 1816 it was shortened and took on its present meaning: a person's favourite pastime. Not getting anywhere is built into the definition of a hobby. Perhaps that is exactly where its value lies. When you do not have to get anywhere, the mind is at its freest. ## A final word In his 1932 essay "In Praise of Idleness", Bertrand Russell argued that the belief that work is a virtue had done great harm in the modern world. The same essay contains this observation: > "Leisure is essential to civilisation." Ingres's violin is still kept in his museum in Montauban. What is your violin? And when did you last pick it up without expecting anything in return? --- # 16 Actions to Help You Reach Your Goals - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/16-actions-to-reach-your-goals/ - Published: 2023-07-31 - Updated: 2026-09-29 - Category: Personal growth - Publisher: Girişimci Kafası On 8 August 1900, at the Sorbonne in Paris, the German mathematician David Hilbert took the podium at the International Congress of Mathematicians. He had chosen to greet the new century not with a celebratory speech, but with a list. He opened with a question: who would not be glad to lift the veil behind which the future lies hidden? Then he asked the real question: which goals would the brightest mathematicians of the coming generations strive towards? At the congress he presented only ten of his problems. The full list of twenty-three was published later. That list became mathematics' roadmap for a century. Some of the problems were solved, some were shown to be unsolvable within the existing rules, and some remain open. What made the list powerful was not just the problems themselves but the criteria for choosing them. In the same speech, Hilbert explained what a good problem should look like. It should be clear and easy to understand, because what is clear attracts us and what is complicated repels us. It should be difficult enough to entice us, yet not completely inaccessible, so that it does not mock our efforts. And it should be a signpost on the winding paths to hidden truths. ## A good goal is like a good problem Goals written on New Year's Day often do not make it to February. The reason is usually not a lack of willpower but the goal itself: it is either too vague, too easy, or too far out of reach. Hilbert's criteria from more than a century ago still apply today to a business goal, a career plan or a startup's roadmap. The 16 actions below fall into four stages: choosing the goal, planning, doing and reassessing. ## 16 actions to reach your goals ### Choose: find the right problem 1. **Look at the big picture.** Before you start on a new goal, think about what you want your life to look like. Does this goal fit that picture, or did it come from other people's expectations? Without a "why" that comes from within, your motivation will run out at the first hurdle. 2. **Write it clearly and precisely.** Hilbert's first criterion: clear enough to explain to the first person you meet in the street. "Being healthier" is a wish; "walking for half an hour three days a week" is a goal. 3. **Pick something hard but achievable.** If a goal does not stretch you, it will not excite you; if it looks impossible, it will put you off. The right goal sits just beyond what you can do today. 4. **Put the goal in writing.** Gail Matthews, a psychologist at Dominican University, ran a four-week study with 149 participants from different countries. Those who wrote down their goals achieved significantly more than those who only thought about them. ### Plan: put the signposts in place 1. **Brainstorm.** List everything that needs to happen for you to reach the goal, in no particular order. 2. **Break it into milestones.** Split the big goal into small pieces you can finish. Let each piece be a signpost to the next. 3. **Make it measurable.** Set a measure and a date for each step. You cannot see progress you cannot measure. 4. **Make an "if-then" plan.** Decide in advance what you will do, where and in which situation. Why this technique works is explained at the end of the article. 5. **Weigh up your skills.** Which steps are you equipped for, and for which do you need to learn something or get help? 6. **Delegate the less important work.** Big goals are not carried alone. Surround yourself with people who complement you, and hand out the work you do not need to do yourself. ### Do: take action 1. **Start today.** The perfect moment may never come. The first step can be small, but it should be taken today. 2. **Hold yourself accountable.** In Matthews' study, the best results came from those who shared their goal and action commitments with a friend and sent them a weekly progress report. Matthews also points out that the famous "Yale or Harvard study", which claims the 3 per cent of graduates who wrote down their goals were earning ten times more than the rest years later, never actually took place. 3. **Build a mindset that learns from mistakes.** A success mindset is not about never being wrong; it is about drawing lessons from being wrong. 4. **Protect your energy.** Sleep, food and rest are part of the plan. An exhausted mind cannot carry even the best plan; for more on this, have a look at [6 ways to recover from a mental breakdown](https://girisimcikafasi.com/en/blog/6-ways-to-recover-from-a-mental-breakdown/). ### Reassess: redraw the route 1. **Get feedback and review the plan regularly.** The people around you see angles you cannot. Stop at regular intervals and ask: is the plan working? 2. **Reset the goal if you need to, and celebrate every milestone.** Circumstances change, and so can the goal. Noticing every waypoint you reach, meanwhile, fuels you for the rest of the journey. ## Hedef, goal and "if-then" The Turkish word for goal, "hedef", comes from the Arabic "hadaf": the place you aim at, a target. The origin of the English word "goal" is uncertain; in the 1530s it was used to mean the end point of a race. In a 14th-century poem, "gol" seems to mean a boundary. In one language a target board, in the other a finishing line: in both, a goal is a point you can see. In psychology, one of the most robust ways of making a goal visible is what Peter Gollwitzer defined in 1999 as an "implementation intention". "I want to read more" is a goal intention. "After dinner I will leave my phone in another room and read twenty pages" is an implementation intention: it answers the questions of when, where and how in advance. A meta-analysis published by Gollwitzer and Paschal Sheeran in 2006, bringing together 94 independent tests, showed that plans like these have a medium-to-large effect on reaching goals. The same study found an interesting side effect too: these plans also made it easier to give up on an approach that was not working. ## A final word Thirty years after his Paris speech, on 8 September 1930, Hilbert gave a speech in Königsberg and ended it with these words: > "Wir müssen wissen. Wir werden wissen." We must know. We will know. Those words are now inscribed on his gravestone in Göttingen. And here lies the irony of history: the day before, in the same city, during a round-table session at a conference, the young Kurt Gödel had quietly announced the first version of his incompleteness theorem. The theorem shows that every consistent mathematical system that covers arithmetic contains true statements that cannot be proved by that system's own rules, and it shook Hilbert's grand plan. Hilbert's list still guided a century, because a good goal lights the way even when it is not reached. Which goal on your list is genuinely showing you the way, and which is only there because you wrote it down one day? --- # 6 Powerful Ways to Recover from a Mental Breakdown - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/6-ways-to-recover-from-a-mental-breakdown/ - Published: 2023-07-31 - Updated: 2026-09-29 - Category: Personal growth - Publisher: Girişimci Kafası On 13 September 1693, Isaac Newton wrote a strange letter to his friend Samuel Pepys. Pepys was a former Secretary to the Admiralty. Newton had published the "Principia" six years earlier and was the greatest scientist of his age. The letter was short and agitated. He wrote that he was extremely troubled by the confusion he had fallen into, that for a year he had neither eaten nor slept properly, and that he had lost his "former consistency of mind". He then added that he must withdraw from Pepys and all his friends, and would never see them again. Three days later, from the inn where he was staying in London, he wrote to the philosopher John Locke. He confessed that he had believed Locke was trying to entangle him with women, and that on hearing Locke was ill he had said "'twere better if you were dead". And he begged Locke's pardon for this lack of charity. Locke's reply reads like a lesson in friendship. He wrote that he was more ready to forgive Newton than Newton was to ask for it, and offered to meet him wherever he liked. Newton's answer of 15 October explained the cause of the breakdown in plain language: the previous winter, by sleeping too often by the fire, he had fallen into a bad habit of sleeping, and an illness that was going around that summer had made things worse. When he wrote to Locke, he had not slept an hour a night for a fortnight, and for five nights had not slept a wink. Historians still debate the causes of this period: overwork, sleeplessness, a close friendship that ended abruptly that same year. What is certain is that Newton recovered. In 1696 he moved from Cambridge to London, took up a post at the Royal Mint and spent the last thirty years of his life working there. ## Geniuses break down too The comforting side of this story is that it shows a breakdown is not a flaw of character. Even the mind that explained the motion of the planets cracked under sleeplessness, isolation and unrelenting strain. The burnout that founders, managers and freelancers describe today comes down a similar road: a long-lasting load, broken sleep, a shrinking circle. Newton's letters map that road, and they also carry signs of the way out. ## 6 ways to recover from a mental breakdown ### 1. Name the problem The most important line in Newton's first letter was his admission that he no longer had his "former consistency of mind". Denying the problem gains you nothing; naming it turns it into something you can solve. Being able to say "I have not been well for a while" instead of "it is just a busy patch" is the precondition for every step that follows. ### 2. Talk to someone you trust Locke's calm reply played no small part in Newton's recovery. Sharing what you are going through with a friend, a family member or a business coach lets you see the situation through someone else's eyes. If the symptoms have lasted for weeks, are disrupting your daily life or come with thoughts of harming yourself, getting support from a mental health professional is not weakness; it is the right step. ### 3. Put sleep at the centre of your recovery Newton put his own breakdown down first and foremost to his disrupted sleep. A mental breakdown is often the result of working too much, and the first reflex is to work even more. But a tired brain needs rest. Going to bed and getting up at the same time every day, putting screens away before bed and cutting down on caffeine in the afternoon are simple but effective places to start. ### 4. Write your thoughts down Thoughts circling in your head look bigger than they are. Once they are on paper, their edges become clearer. Newton's letters were confused, but by writing down what he felt he made it possible for his friends to reach out to him. Every evening, spend ten minutes writing down what is draining you most and the one small step you could take tomorrow. ### 5. Get your body moving Staying inactive for long periods deepens a low mood. You do not need to go to the gym; even a short walk in daylight can shift your thoughts. ### 6. Change your routine The last thirty years of Newton's life began with a change of scene: a new city, a new responsibility, a whole new job. Not everyone has the chance to make such a big change. But taking on a new responsibility at work, reorganising your working hours or adding something to your week that has nothing to do with work can bring a similar sense of renewal on a smaller scale. For a longer conversation about mental clarity, listen to [episode 47 of Kafa Sohbetler, our podcast](https://girisimcikafasi.com/en/podcast/47-episode/). ## A fire that has run out of fuel: "burnout" Today this state is often called "burnout". The word entered the psychology literature in 1974. Herbert Freudenberger, a German-born American clinical psychologist, observed the volunteers at a free clinic serving drug users, himself included, and published his paper "Staff Burn-Out". The symptoms he described were reminiscent of Newton's letters: exhaustion, headaches, sleeplessness, quickness to anger. The image inside the word is simple: a fire that has run out of fuel. In 2019 the World Health Organization included burnout in ICD-11, not as a disease but as an "occupational phenomenon", defining it as the result of chronic workplace stress that has not been successfully managed. It has three signs: depleted energy, mental distance from or cynicism about one's job, and reduced professional efficacy. The fire metaphor has a hopeful side too: a fire that has run out of fuel can be lit again. But first you need to see what fed it and what put it out. ## A final word Roughly two hundred years after Newton, the young William James, who would later become one of the founders of American psychology, was also going through a long dark period. On 30 April 1870 he wrote in his diary that the day before had been a turning point in his life, and made himself a resolution: > "My first act of free will shall be to believe in free will." On the same page he noted that without habits of order already in place, one cannot advance to interesting work. What will your first small step be this week: going to bed an hour earlier, writing to a friend, or simply being able to say "I am not well"? --- # Curious About the Jobs of the Future? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/jobs-of-the-future/ - Published: 2023-07-31 - Updated: 2023-08-04 - Category: Leadership and working life - Publisher: Girişimci Kafası With technology and everything this era brings, career options are changing, and new groups of professions are emerging that will be in high demand in the future. In particular, unlike today’s traditional professions, jobs rooted in science and technology look set to come to the fore. In the digital age, new products appear all the time and technology keeps diversifying and expanding. As a result, career options have already started to diversify too. At the end of 2018, İşkur, Turkey’s public employment agency, completed a "jobs of the future" study on the new generation of professions. The study breaks the mould when it comes to how we think about careers. Looking ahead, it identified how technology is developing and where the gaps in the sector lie. It was also completed with an eye to the gaps that could emerge further down the line. As part of the study, employers were asked which professions could come to the fore in ten years’ time and which would see growing demand. Their answers varied, but most of them pointed towards digital. İşkur also runs various programmes in this area and offers support to help young people. ![](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/07/gelecek-1024x576.jpg) ## Jobs of the Future Although the jobs of the future identified by İşkur are mostly digital, the list also includes other groups of professions. **These professions include:** - Digital accounting - Digital advertising - Robotics engineering - Software engineering - Cyber security specialist - Nanotechnology specialist - Database administration - Biomedical equipment technician - Solar energy system technician Fields such as **robotic coding**, **machine learning** and **super intelligence** are also constantly in the news. It is thought that a wide range of new career paths could open up in fields branching off from these in the years ahead. Steering young people towards these areas will increase the potential for more useful work in the future. Children who show an interest in software and coding from an early age are already being given training and helped to build their own projects. This both brings the new generation into the field and ensures the quality of what they learn. ### Which Career Would You Choose? Which of the jobs of the future would you like to choose? If you are young, it is not too late to head in this direction. Once you discover what interests you, you can pursue that field. You can develop yourself through various training courses and become a voice in the industry. These fascinating careers look set to be fun. The choice is yours! --- # A Salaried Corporate Job, or Being Your Own Boss? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/salaried-corporate-job-or-be-your-own-boss/ - Published: 2023-07-29 - Updated: 2026-09-29 - Category: Leadership and working life - Publisher: Girişimci Kafası In the early 1700s, at St John's Gate in London, a Latin teacher started an unusual business: a coffee house where only Latin was spoken. Richard Hogarth's venture did not catch on. Unable to pay his debts, he was locked up in the Fleet debtors' prison and was not released until 1712. His son William was a child in those years. When he was a little older, he was apprenticed to Ellis Gamble, a silver engraver. In the shop he learnt to engrave decoration on tradesmen's cards and metalware. He did not finish his apprenticeship; he set up on his own instead. In 1732 William Hogarth published *A Harlot's Progress*, a series of six scenes showing the step-by-step ruin of a young woman newly arrived in London. He did not leave the prints to a publisher or a wealthy patron. He sold them directly to the public, through subscriptions collected in advance. According to Tate's research, the first pirated copy was on the market a little over a week after Hogarth delivered the prints to his subscribers. Hogarth did not stop at complaining; he lobbied Parliament for legal protection. His new series, *A Rake's Progress*, was ready, but he held back its publication. The Engravers' Copyright Act, known today as "Hogarth's Act", came into force in June 1735. It is considered the first copyright law to cover visual works. Only then did Hogarth publish his new series. The twist comes at the end. In 1757 the same Hogarth, who had spent his life working independently, accepted a salaried post at court: the king's official painter and decorator, "Serjeant Painter". The official annual salary was just £10. But the post gave him a monopoly on painting and gilding the royal buildings, carriages and banners. According to the William Hogarth Trust, he earned £400 from this work in the first year, and by 1761 his income had risen to £982. ## Perhaps we are asking the wrong question In the last year of university, in the third year of your first job or right after a promotion, the same question comes up: carry on working for a salary at a corporate company, or start your own business? Hogarth's life shows that this is not a two-option exam question. He saw his father's ruin, started his own business and, at the end of his life, took a salaried post. In every period he learnt something different. ### What a salaried job gives you A corporate job offers a regular income, social security and, most importantly, the chance to learn using someone else's resources. Hogarth learnt engraving in Gamble's shop. Seeing from the inside how sales, budgets and team management work at a company could be your most valuable capital if you start your own business later. The price is that most decisions are not in your hands, and your earnings have a ceiling. ### What your own business gives you In your own business, you set the rules: you decide what to do, whom to sell to and what to charge. But the risk is entirely yours, too. Richard Hogarth's coffee house is a reminder that an interesting idea alone is not enough. Reading the stories of failed startups in the [Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/) is a good exercise in not romanticising that risk. ### Ask yourself before you decide - If no income came in at all, how many months could I get by? - Is there a single customer ready to pay for my idea today? - What skill am I missing to do this, and where can I learn it fastest? - If I fail, is there a door I can go back through? ### A third way: cross the bridge without burning it A study published in 2014 by Joseph Raffiee and Jie Feng of the University of Wisconsin-Madison produced a striking result. People who started their venture without quitting their job, and went full-time once the business began to prove itself, were 33 per cent less likely to fail than those who jumped straight in. A salaried job is sometimes the safest seedbed for a startup. The one condition is to read the non-compete and intellectual property clauses in your employment contract first. Just as Hogarth waited for the law: secure your rights first, then publish. ## Maaş is a living, patron is a father The Turkish word for salary, "maaş", comes from the Arabic "maʿāş": life, livelihood, money paid to someone so they can make a living. At its root is a verb meaning to live. So a salary is, quite literally, money for keeping life going. "Patron", the Turkish word for boss, comes from the Latin "patronus", which in turn comes from "pater", father: one who protects and looks after. In English, from the late 14th century, "patron" came to mean someone who supports artists and institutions with their money and influence. Around 1600 the word gained another meaning: a regular customer. Samuel Johnson, Hogarth's contemporary, added a bitter note when defining the word in his dictionary, published in 1755: a patron was commonly a wretch who supports with insolence and is paid with flattery. Hogarth, though, replaced a single patron with many small ones: his subscribers. Being your own boss may be something like that. Not depending on no one, but being able to choose whom you depend on. ## Final word In 1843 the Danish thinker Søren Kierkegaard wrote in his journal: > "It is quite true what philosophy says: that life must be understood backwards. But then one forgets the other principle: that it must be lived forwards." Every turn in Hogarth's life looks meaningful in hindsight today. None of them was that clear while he was in the middle of it. The choice ahead of you is the same. Perhaps the real question is not which is safer: when you look back in ten years, which path would you want to have taught you more? --- # Grow Your Instagram Account Without Ads in 10 Steps (Packed with Engagement Tactics) - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/grow-your-instagram-without-ads-in-10-steps/ - Published: 2023-07-29 - Updated: 2023-08-04 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası Win more Instagram followers without spending a penny on ads. Everyone wants to know how to grow on Instagram, and I'm here to share the secrets I know: the way to do it is through a highly engaged following. A huge follower count means nothing if those people aren't interested in what you have to say. Anyone with money to burn can buy a few bots to pump up their numbers, but bot followers don't engage. The Instagram algorithm prioritises posts in a user's feed based on the accounts they interact with most often, and if your account is a ghost town of followers who never engage with you, the algorithm won't like it. So before you spend serious money promoting your product, you need to take a step back and make sure you first have a fan base that genuinely loves you. ## How Does the Instagram Algorithm Work? Before we get into our engagement-packed Instagram growth tips, you need to understand how the Instagram algorithm works. There's plenty of speculation about it, but the platform itself has explained that "the order of photos and videos in your feed is based on how likely you are to be interested in the content, your relationship with the person posting and the timeliness of the post". In 2018, TechCrunch reported the details of the **algorithm **at a press briefing held by Instagram. - **Interest** – Instagram tries to show you content based on your past behaviour with similar content. - **Relationship – **The algorithm prioritises posts from accounts you regularly interact with, through likes and comments, for example. - **Timeliness –** New posts take priority over older ones. Put simply, if you regularly engage with an account, the algorithm picks up on it and moves that account to the front of the queue. And that's Instagram's mysterious algorithm. It wants to show you the things it thinks you'll love. # Instagram Growth Hacks to Grow Your Follower Count ### 1. Make the Most of Instagram Stories Research published by Instagram found that more than 500 million users watch Instagram Stories every day. That's half of Instagram's user base! Through these 24-hour photos and videos, you can offer an intimate, behind-the-scenes view of your business. - Use the many stickers Stories offer to get your followers interacting with you. Running polls, answering questions, prompting DMs and even quizzes are simple, fun ways to boost engagement. Hosting a Q&A can be exhausting, but it's a chance to talk directly to your customers and followers. The Q&A can be about your brand, such as "Ask us anything!", or it can be a general question like "How's your mood today?" **Bonus tip:** Ask your followers a question, invite their answers and share the replies in your Story. Running a quiz is a fun way to boost engagement. It can also double as market research. Say you're about to launch a new coffee-scented candle. You could run a poll offering your followers a few scent options. If most of them pick cinnamon over coffee, perhaps you should consider launching cinnamon next. The countdown sticker gets the least engagement, but it helps build excitement for an upcoming launch. Pair it with a few key hashtags and taglines for good branding and it can work brilliantly. - **If a follower mentions or tags you, make sure you share that content in a post or in your Stories.** Everyone likes a bit of recognition, which is why sharing the people who mention you in a Story or post encourages all your followers to share you too. You can also share other brands' content in your Stories, which helps you build a good network. It also tells Instagram you're an active user, so you'll keep showing up. Location tags and hashtags help people who don't follow you discover your brand. Use location tags often. ### 2. Share an IGTV Video or a Reel It's no secret that Instagram prioritises video content. In particular, Instagram pushes Reels hard to compete with **TikTok**. Put real care into your Reels to win more followers and engagement. ### 3. Work with Influencers to Grow Your Own Following Depending on your budget, you can work with influencers of different sizes. My advice, though, is to work with micro-influencers rather than paying big money to accounts with huge followings. Micro-influencers interact more with their followers, so your campaign is likely to get better results. If your account is new and you're doing influencer work for the first time, micro-influencers will suit you best. So how do you find micro-influencers? - **Look at the posts you've been tagged in.** It's always better to work with what you already have. Search through the posts you've been tagged in to see whether any micro-influencers have already mentioned your brand. - **Search the popular hashtags in your niche.** Browse the top content and see whether any of the accounts fit your brand and would be good to work with. - **Look at the suggested accounts.** Rather than emailing, calling or texting micro-influencers, we recommend reaching out by DM. When you contact them through their DMs, they can quickly check your page to see whether your brand is a good fit. Even if you can't pay cash, you can still collaborate with influencers in other ways. It's common for brands to send micro-influencers free products in exchange for a post. When **micro-influencers** post about your business, ask them to tag you. And focus on long-term relationships, as they tend to work best for both the influencer and the brand. Rather than worrying that it's a one-off job, influencers usually prefer knowing they'll work with your brand again in future. If you have a steady pool of reliable people you can work with again and again, you won't have to waste time constantly hunting for someone to promote you. ### 4. Grow Your Instagram Account Through Cross-Promotion If you want to grow your follower count, you should seize every opportunity to promote your Instagram account. Follow the popular hashtags in your niche. When you follow a hashtag, posts using it start appearing in your feed, just as they would when you follow an account. The advantage is that you can see them easily, so you can like and comment on them. Show off your Instagram account at every opportunity. Add a prominent icon to your website, and if you have a shop, you can write your account name in a few spots around the store as a reminder. ### 5. Engage with Other Instagram Accounts This may be the most important rule of the Instagram algorithm. Instagram looks at things like which posts you like and which Stories you watch often. The more active you are on other people's content, the more likely your own content is to appear in people's feeds. Instagram completely bins accounts that use third-party apps to like, comment and follow. So do all of this manually to keep everything genuine. Doing it by hand also means you'll get to know your audience closely and learn the right tone to speak to them in. Make time to respond to every comment, DM and share. If a follower takes the time to comment on your posts, reply, even if it's just to say "Thank you". People are far more likely to keep engaging with your brand when they're rewarded with recognition. Leave genuine comments on other accounts' posts. Comment manually on your followers' posts, on the posts of people you'd like as followers, and on brands similar to yours. Make sure those comments are real and add to the conversation. Rather than bot-like comments such as "wow" or "amazing", aim for comments that relate to the content. ### 6. Use Hashtags Wisely There are a million theories about hashtags. But what you need here is a strategy built entirely around your own needs. Instagram has debunked the **"shadowbanning"** myth, so feel free to use as many hashtags as you can (30 at most). But don't stuff irrelevant hashtags in just to reach 30. Take care to use the hashtags that fit your account as precisely as possible. For most of the brands I managed, once I'd built a pinpoint list, I used 15 hashtags at most. Where you put your hashtags is up to you. Most people try to hide them in the caption, but if you have a long caption you can also add them within it. You should also consider creating a branded hashtag. When you create a hashtag specific to your brand, two things happen: - You'll increase brand awareness. - It'll be easier to find user-generated content to share, which we'll cover in the next section. Take a look at the #güzelbakkendine ("look after yourself") hashtag from Gratis, the Turkish health and beauty retailer. Not only does it help you track what others are sharing about your brand and account, it also builds you a mini community or following. ### 7. Encourage User-Generated Content (UGC) Building on the branded hashtags mentioned above, find ways to encourage user-generated content. If you sell a physical product, you can tuck a small **gift **and a card in with each order, encouraging customers to follow you on Instagram, share a photo of their order and use your branded hashtag. If you have a shop, you could dedicate one wall to a "from our followers" section. You can also run events and giveaways to get your followers competing. ### 8. Create Standout Content To grow your Instagram account, create content that stands out from the crowd. Don't make content for the sake of it; make things you genuinely enjoy. Followers can tell when content has been thrown together, and when that happens your account starts bleeding followers fast. If there are pages with the same concept as yours, make a point of doing something different. For example, there was a foreign van-life traveller. There are loads of accounts like that, and most people travel with a dog or a cat, but this person travelled with a snake. Thanks to that difference, they built a huge following across Instagram and YouTube. You don't have to do something as unusual as living in a van with a snake, but you do need to find what makes your business unique. Research your competitors to work out how you can approach Instagram content from a unique angle. What kinds of posts do they publish? Which ones get more likes and comments? Do your competitors have IGTV channels? If so, what are their videos about? As you analyse their Instagram accounts, look for the gaps: what they're doing wrong or not doing at all. ### 9. Look at Your Own Instagram Account What draws you to certain **Instagram **accounts? If you have a personal account, look at the posts you've saved. Which posts did you like and comment on? Be a little self-critical, then see how you can apply what you've learnt to your business content so you publish posts your ideal customer will love too. Brainstorm how you can stand out. Bearing in mind your competitors, your customer persona and your own Instagram activity, how can you stand out on this crowded platform? Find a unique angle, a fresh perspective that gives people a reason to follow you and engage with your posts. ### 10. Use Highlights and the Guides Tab You can feature Stories that got good engagement, processes that stay the same in your business, and content such as office tours in your Highlights. If you're a boutique business, make sure your Highlights include feedback from your customers. The more Highlights you have, the longer people will stay and spend time on your profile. You can also add content to the Guides tab to showcase your evergreen posts. --- # 15 Turkish LinkedIn Influencers You Should Follow in 2024 - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/15-turkish-linkedin-influencers-to-follow/ - Published: 2023-07-29 - Updated: 2024-10-03 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası LinkedIn is a key platform for building an effective network in the business world and supporting your professional development. In Turkey, too, many influential people reach large followings by **sharing content on LinkedIn** and passing on their business experience. These influencers, each an expert in their own field, catch LinkedIn users' attention and guide them with inspiring, information-packed content. In this article, we've put together 20 people from among **Turkey's LinkedIn influencers **whom you should follow. They have successful careers across different industries, are known for their leadership and actively create content on LinkedIn. We'll introduce you to these **20 Turkish LinkedIn influencers**, who stand out in their industries for their inspiring content. By following them, you can keep up with business trends, develop your career and stay on top of the latest developments in your field. Ready? Let's take a look at Turkey's most influential LinkedIn voices! ### 1. Sertaç Doganay Sertaç Doğanay is a thought leader and a technology and sustainability communicator. He has 194,642 followers on LinkedIn. To follow Sertaç Doganay, click the link: [https://www.linkedin.com/in/sertacdoganay/](https://www.linkedin.com/in/sertacdoganay/) ### 2.Beyhan Budak Beyhan Budak is a clinical psychologist, speaker and author. She has 168,541 followers on LinkedIn. To follow Beyhan Budak, click the link: [https://www.linkedin.com/in/beyhanbudak/](https://www.linkedin.com/in/beyhanbudak/) ### 3. Kaan Gülten Kaan Gülten shares content on digital marketing, entrepreneurship and super intelligence. He has 71,301 followers on LinkedIn. To follow Kaan Gülten, click the link: [https://www.linkedin.com/in/kaangulten/](https://www.linkedin.com/in/kaangulten/) ### 4.Zeynep Kömürcü Bulut Zeynep Kömürcü Bulut creates content on digital marketing, entrepreneurship, storytelling and much more. She has 55,138 followers on LinkedIn. To follow Zeynep Kömürcü Bulut, click the link: [https://www.linkedin.com/in/zeynepkomurcu/](https://www.linkedin.com/in/zeynepkomurcu/) ### 5. Leyla Alaton Leyla Alaton is an active and popular speaker on women's rights, women's empowerment and entrepreneurship. Independently of Alarko Holding (the Turkish conglomerate), she founded her own company, Megatrend Public Relations Consultancy. She has 130,622 followers on LinkedIn. To follow Leyla Alaton, click the link: [https://www.linkedin.com/in/leyla-alaton-27849778/](https://www.linkedin.com/in/leyla-alaton-27849778/) ### 6.Pınar Kaçar Özkent Working as a trainer, speaker and mentor, Pınar Kaçar Özkent has broadened the perspectives of thousands of professionals and supported their career development journeys, and runs training sessions and seminars for many organisations. She has 165,000 followers on LinkedIn. To follow Pınar Kaçar Özkent, click the link: [https://www.linkedin.com/in/p%C4%B1narozkent/](https://www.linkedin.com/in/p%C4%B1narozkent/) ### 7. Erol Bilecik One of Turkey's first computer engineers, Erol Bilecik is the chairman of TÜSİAD (the Turkish Industry and Business Association). Bilecik founded İndeks Bilgisayar A.Ş. in 1989 and is also the company's general manager. He has 30,000 followers on LinkedIn. To follow Erol Bilecik, click the link: [https://www.linkedin.com/in/erol-bilecik-96982b1b/](https://www.linkedin.com/in/erol-bilecik-96982b1b/) ### 8.Erkan Ayan Erkan Ayan has worked at leading Turkish companies and holding groups as a specialist, manager and senior executive, board member, audit committee member, managing director and consultant. His expertise spans business administration, international finance, financial affairs, project management and quality. He has 83,000 followers on LinkedIn. To follow Erkan Ayan, click the link: [https://www.linkedin.com/in/erkan-ayan-2b845b67/](https://www.linkedin.com/in/erkan-ayan-2b845b67/) ### 9. Serhat TATLI Dr Serhat Tatlı, owner of the Değişim Doktoru ("Change Doctor") brand, provides senior leadership, strategy and change management consultancy under that brand identity. He has 98,000 followers on LinkedIn. To follow Serhat Tatlı, click the link: https://www.linkedin.com/in/serhattatli/ ### 10. Levent Ozbilgin Levent Özbilgin has been General Manager of Microsoft Turkey since October 2020. He has 67,000 followers on LinkedIn. To follow Levent Ozbilgin, click the link: [https://www.linkedin.com/in/leventozbilgin/](https://www.linkedin.com/in/leventozbilgin/) ### 11. Damla Ömür Tantekin She has published an article on LinkedIn every Sunday for two and a half years. She has 89,000 followers on LinkedIn. To follow Damla Ömür Tantekin, click the link: [https://www.linkedin.com/in/damlatantekin/](https://www.linkedin.com/in/damlatantekin/) ### 12. Hülya Mutlu Throughout her career she has worked in human resources, quality, customer relations and corporate social compliance, taking on different roles in these fields as a practitioner, trainer and auditor. She has 159,531 followers on LinkedIn. To follow Hülya Mutlu, click the link: [https://www.linkedin.com/in/hulyamutlu/](https://www.linkedin.com/in/hulyamutlu/) ### 13. Ahmet Şerif İzgören Ahmet Şerif İzgören is a Turkish author who has written books on personal development. He has 131,531 followers on LinkedIn. To follow Ahmet Şerif İzgören, click the link: [https://www.linkedin.com/in/ahmet%C5%9Ferifizg%C3%B6ren/](https://www.linkedin.com/in/ahmet%C5%9Ferifizg%C3%B6ren/) ### 14. İnan Acılıoğlu He shares content on leadership, digital transformation, senior executive mentoring and similar topics. He has 73,531 followers on LinkedIn. To follow İnan Acılıoğlu, click the link: [https://www.linkedin.com/in/inanacilioglu/](https://www.linkedin.com/in/inanacilioglu/) ### 15. Serkan Koç He shares content on entrepreneurship, e-commerce and similar topics. He has 51,531 followers on LinkedIn. To follow Serkan Koç, click the link: [https://www.linkedin.com/in/serkan-ko%C3%A7-43a042a/](https://www.linkedin.com/in/serkan-ko%C3%A7-43a042a/) --- # Entrepreneurship Is Changing How Young People See University - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/entrepreneurship-is-changing-how-young-people-see-university/ - Published: 2023-07-29 - Updated: 2026-09-29 - Category: Entrepreneurial thinking and action - Publisher: Girişimci Kafası "So I was off to study at Kazan University, nothing less." Maxim Gorky's memoir, published in 1923, opens with that line. The year is 1884. Gorky is just sixteen, and his name is still Alexei Peshkov. The idea had been planted by a secondary-school pupil called N. Yevreinov. Yevreinov, who always saw Gorky with a book in his hand, believed he had "an extraordinary aptitude for science". The plan was all worked out: he would stay with Yevreinov in Kazan, finish the school syllabus over the autumn and winter, sit "a few" exams, win a state scholarship and in five years be a scientist. As Gorky wryly noted years later, it was all very simple, because Yevreinov was nineteen and had a kind heart. He never got through the university's doors. To survive in Kazan he took whatever work he could find, and spent one winter in the basement of a bakery. During these years he met Andrei Derenkov, a grocer who owned the city's best library of banned and rare books. The real masters of Derenkov's house were students from the university, the theological academy and the veterinary institute: a noisy crowd, forever fired up by newspaper articles and freshly read books, and preoccupied with Russia's future. When the shop's small income could not cover all the people and causes waiting for help, Derenkov opened a bakery. By his reckoning it would earn at least thirty-five per cent on every rouble turned over. Gorky became a baker's assistant. Every morning he filled a huge basket with buns and ran to the theological academy in time for the students' morning tea. The boy who could not get into university was selling bread to university students. He wanted it so badly that he would later write that if someone had told him, "Go and study, but every Sunday we will beat you with a stick in Nikolayevskaya Square for it," he would most likely have agreed. The title of the memoir is a nod to those basements, streets and bread baskets: "My Universities". ## Today's Yevreinovs Young people today face two opposing promises. One is as straightforward as Yevreinov's: a good university, a good degree, a secure life. The other comes from the success stories circulating on social media: drop out, start your company. When education moved entirely onto screens during the pandemic, many young people were left alone with the question: "Am I studying for nothing?" An observation by Kaan Gülten, founder of Girişimci Kafası, sums up the shift: for early-stage startups that begin as an idea online, grow, and are looking for new team members, degrees and level of education are no longer as decisive as they once were; personal growth, creativity, fitting in with the team and innovative ideas come to the fore. But Gorky's story undoes both promises. A degree alone is no guarantee of a future, and skipping school is no recipe for success. The real question is where and how you learn. ### Use university as a community, not a building Gorky's real university was the back room of a grocer's shop full of students. A campus is not just lecture halls either: clubs, societies, projects, lecturers' office hours, perhaps even your future co-founder. If you are studying, use that community deliberately. ### Build things while you study Derenkov's bakery was a small business set up to meet a need, and its customers were the students right next door. Today you can do the same thing on a much smaller budget: an e-commerce experiment, a content channel, a service aimed at your campus. You do not have to choose between school and a startup; both can be a laboratory at the same time. ### Collect proof of what you can do, not certificates Credentials can open a door, but what keeps you inside is the work you can show. Keep a record of the projects you have done, the code you have written, the small business you have built and what you have learned. If you are torn between a salaried job and working for yourself, [this article](https://girisimcikafasi.com/en/blog/salaried-corporate-job-or-be-your-own-boss/) looks at the question from both sides. ### Do not decide to drop out based on stories The stories of people who left school and built giant companies get told over and over; the stories of those who left and disappeared do not. If you are going to make that call, have an idea that works, a few paying customers and a plan for going back. ## The university was really a guild The word "university" comes from the Latin "universitas": a whole, a community, a union. As the historian Charles Homer Haskins wrote in 1923, the word has nothing to do with the universe or the universality of knowledge. It simply means the whole of a group, whether barbers, carpenters or students. In the Middle Ages the name was given to the unions that students and teachers formed in Bologna and Paris to protect their rights. In Bologna the first union was a mutual-aid guild set up by students who had come to the city from far away. Against townspeople who inflated rents and the prices of basic necessities, they threatened to leave the city en masse; in the end they won the power to set the prices of lodgings and books through their own representatives. Then it was the teachers' turn. According to the 1317 statutes Haskins cites, a teacher could not miss a single day of lectures without permission, and if he wanted to leave the city he had to leave a deposit as a guarantee that he would return. If he could not draw five listeners to an ordinary lecture, he was fined as if he had not turned up at all. He began his lecture at the bell and left no later than one minute after the next bell. Skipping a section was forbidden. In other words, the first university was an organisation of students who wanted value for their money. Young people who question the value of a degree today are not really doing anything new; they are going back to the idea the university was founded on. ## A final word Montaigne wrote this more than four hundred years ago, in the chapter of his Essays on the education of children: > "To know by heart is not to know; it is merely to keep what has been entrusted to memory. What we truly know, we use without looking at the model, without turning our eyes to the book." Behind your degree, how many things can you use without looking at the book, and in which basement, which shop, at which table did you learn them? --- # The Best E-Commerce Business Ideas to Start in 2023 - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/best-e-commerce-business-ideas-to-start-in-2023/ - Published: 2023-07-28 - Updated: 2023-08-04 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası Thinking of starting an e-commerce business? E-commerce means transferring funds or data, or buying and selling goods and services, over an electronic network or the internet. Broadly, these transactions fall into four types: business-to-business (B2B), business-to-consumer (B2C), consumer-to-consumer (C2C) and consumer-to-business (C2B). If you are serious about setting up an online business but are struggling for ideas, we have a great list for you. There is no perfect moment to start an online business; what matters is being excellent in the field you want to build it in. So whether it is an online grocery or a cloud computing business, you need to know that field well. Want the best e-commerce business ideas to start in 2023? After doing the research properly, we analysed a lot of niches to narrow them down to the 15 best ideas for your business. Let’s get started. # The Best E-Commerce Business Ideas to Start in 2023 Here is our list of the best e-commerce businesses worth your time and investment, with big opportunities in 2023 (and beyond!). ## Startup idea #1 – Online learning platforms The first and most important e-commerce idea that comes to mind is starting an online learning platform. There are already plenty of large education portals out there, but that does not mean you cannot get into this business. Online portals are still evolving, and that leaves room for your business. All you need to do is look at the students who want to take courses online. Many students do not want to study the traditional way. That makes this space wide open; to build your business, you just need to pick an area, whether academic, professional or another sub-niche. ## Startup idea #2 – Online grocery and food What do you think about an online grocery and food shop? In today’s tech-driven world, businesses like this attract quite a few people. Profitability in this industry depends on how you manage your relationships with suppliers and, even more importantly, on how you bring customers to your business. With working people’s high demand for grocery products and services, this niche will remain one of the biggest e-commerce startup ideas in the years ahead. Over time, as you feel your business growing, you can expand the services and products you offer. That way you can build a great image for your business and generate revenue from the company. ## Startup idea #3 – A social media consultancy Social networking has become one of the best startup ideas of the past few years. For this business, you need to be online 24/7 and have a proper website about your services or products. That is how you earn your customers’ trust. The more available you are to your users, the safer and happier your customers feel. Social media sites are the backbone of a client’s online business. That means, as a social media consultant, you can help your clients build online media campaigns. These campaigns make use of videos, blogs, forums and other social media features. ## Startup idea #4 – Baby rompers Do you have children at home? Or maybe you simply feel happy when they are around? If so, you could start selling baby rompers at affordable prices. Baby rompers are adorable, and these days everyone has fallen for cute baby clothes. That makes this e-commerce business a great idea, as rompers have shown significant search volume. If you want to open an online shop specifically for baby clothes, you can add rompers to your trending product category. Adding new variety will help you become a one-stop shop for parents and boost your overall profit. ## Startup idea #5 – E-commerce service provider Another e-commerce idea you can add to your bucket list for launching a startup in 2020 is becoming an e-commerce service provider. In this business you would handle all the back-office systems, the IT side of an e-commerce business and its infrastructure. IT specialists prefer to hire a professional e-commerce service provider so that they can focus on selling their products and growing their brand. ## Startup idea #6 – Online customer engagement platform Because profit in e-commerce depends heavily on customer service, entrepreneurs are always looking for customer engagement platforms that help them attract more users. There is no denying that users now have plenty of options for every product and service. If you are good at communicating and persuading customers, this idea could be for you. In this business you will listen to users’ complaints and record them according to your understanding. An online customer engagement platform offers online retailers a range of video technologies for interacting with users. Above all, it lets them answer users’ questions and concerns smoothly. ## Startup idea #7 – Selfie drones Ever heard of selfie drones? Right now they are very fashionable, especially at parties. So if you are a big fan of parties and have some photography skills, you might go for [business ideas like these ](https://eniyimeslekler.com/2020-yilinda-en-cok-kazandiracak-meslekler-ve-isler/). To sell them, you could open an online selfie drone shop. You could, for example, offer drones to farmers so they can monitor their crops through video. Selfie drones let people easily take pictures from different angles without needing to take a selfie. ## Startup idea #8 – Crowdfunding sites Crowdfunding sites use small amounts of money from investors or entrepreneurs to fund a new business idea or grow an existing venture. They usually expand new entrepreneurs’ social connections through networks such as LinkedIn, Twitter and Facebook. That way, new business owners can learn all sorts of things from successful founders, including how to attract investors and how to get visibility for a new business. ## Startup idea #9 – Trading platform For new e-commerce startups, finding suppliers and vendors who can help them grow is hard. That is because suppliers usually prefer to work with large retailers they can build long-term relationships with and whose brands are far more recognisable than yours. If you are thinking of entering the e-commerce world, you could set up a sales platform. In this business you act as a bridge between suppliers and customers. In short, you do not have to worry about handling inventory. ## Startup idea #10 – 3D asset stores What about 3D asset stores? This used not to be one of the best business ideas. But 3D assets have now become a hot commodity, all thanks to 3D games and AR/VR apps. Several government bodies have also launched competitions to make this business more efficient and to increase demand for 3D products. So it is a good idea to launch your own 3D asset store, either by adding third-party developers’ assets or (preferably) by creating your own. If you do not want to open an online shop, you can put the assets up for sale, or even offer them on a monthly or annual subscription. ## Startup idea #11 – Online business consultancy Every business owner wants to hire a consultant who can make their brand more appealing. If you are the one who knows this field, you can build online campaigns for your clients. By creating online campaign portals for a client’s business, you can raise awareness of the business and build lifelong customer loyalty for it. As an online business consultant, you also need to keep an eye on the content of your clients’ websites. Make sure you update the content so that it captures the message and tone of your client’s business. You can also engage customers with relevant content on websites, social media, emails, ads and other brand materials. ## Startup idea #12 – E-book author and publisher Thanks to strong demand for digital reading devices, e-books and the Kindle cloud reader have become popular with book lovers. If you are a good writer, you can publish an e-book. Publishing an e-book has more advantages than traditional print. The main one is cost: publishing costs are minimal and there are no shipping charges. ## Startup idea #13 – Content creation This is the art of linking to other websites in order to build more links for your own. Because the process helps people improve their search engine rankings, demand for this kind of work is high. It usually involves no risks, tricks or loopholes that could exploit your links. For this strategy, you simply look for links that will add value to your content. Once you convince website owners that they need to create and recognise content curators beyond their online product catalogues, making money becomes easier. If the content is excellent and the links get shared, it helps bring more traffic to the site. ## Startup idea #14 – Cloud computing business Another e-commerce idea you can add to your list is starting a cloud computing business. Cloud computing is used by everyone, from individuals to public and private organisations. Entrepreneurs use it to access information from anywhere with a compatible device, since cloud computing stores data on the internet. If you are considering this idea, you need to understand your potential customers’ needs and risks. Nobody wants their business information leaked, so you have to be very strict in this line of work. ## Startup idea #15 – Network marketing And finally, the last of the best e-commerce business ideas to start in 2023 is a network marketing business. The idea is popular with people who believe in running a flexible business. This kind of venture is generally known as multi-level, with payments made across several levels. --- # What Is a Startup, and Which Companies Deserve the Name? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-a-startup-and-which-companies-count/ - Published: 2023-07-28 - Updated: 2026-09-29 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası On 7 February 1769, Matthew Boulton, a Birmingham maker of buckles and buttons, wrote to a Scottish engineer. The engineer's name was James Watt, and that same year he had patented the separate condenser, which made the steam engine far more efficient. Watt's partner, John Roebuck, had made Boulton an offer: he could have a share of the profits on the engines, but only on those sold in the counties of Warwick, Stafford and Derby. Boulton turned it down. In his letter he wrote that he had two reasons for offering to help Watt: his love for him, and his love of a money-getting, ingenious project. Then he summed up the matter in a single sentence: it wasn't worth the trouble to make engines for just three counties, but it was very well worth making them for the whole world. His plan was clear, too. He would build a factory beside the canal, train good craftsmen and produce the engine twenty per cent cheaper than would otherwise be possible. The difference in precision would be as great as the difference between a blacksmith and a maker of fine instruments. For five years the engine got nowhere in the world. In 1772, Roebuck, in financial trouble, handed over his share of the patent to Boulton against a debt of 1,200 pounds he owed him. In 1774 Watt moved to Birmingham. In 1775 Boulton got an act through Parliament extending the patent to 1800, and the two men became partners. They didn't charge customers for the engine up front; instead they took a third of the coal saved compared with the old engines, spread over the years. ## What is a startup? The distinction Boulton drew between "three counties" and "the whole world" is exactly the line that separates a startup from an ordinary new company today. In the broadest sense, a startup is a young company looking for a new solution to a problem, with no guarantee of success, and designed to grow fast. Two definitions capture the idea well: - In 2010, entrepreneur and academic Steve Blank defined a startup as "an organisation formed to search for a repeatable and scalable business model". - Paul Graham, one of the founders of Y Combinator, opened his 2012 essay with this sentence: "A startup is a company designed to grow fast. Being newly founded does not in itself make a company a startup." The key word is "search". An established company executes a model it knows; a startup searches for the model itself. That's why a startup's first product is often a hypothesis. ## Which companies can be called startups? Whether a company counts as a startup isn't decided by its age or the vibe of its office, but by a few questions. ### Is it designed to grow, or to make a living? To use Graham's example, a newly opened barber's shop is not a startup. It's a worthwhile business, but it isn't designed to grow fast; a search engine is. A pizzeria opening in your neighbourhood is like the barber's; even if it adds branches, its model stays the same. ### Is geography a boundary? This was Boulton's question. A startup's product doesn't stop at the borders of the city or country where it was founded. If a software company founded in Istanbul has a product that can be used in Berlin the same week, there is no boundary, only a starting point. ### Stage, not age A one-year-old company and a five-year-old company can both be startups. By Blank's definition, what counts is that it is still searching for its business model. Once the model is found and starts being executed again and again, the company has left the startup stage behind. ### Model, not sector Most startups emerge in technology, but that isn't a requirement. You can build a scalable model in finance, logistics, design or food too. Boulton and Watt's steam engine business was itself a manufacturing venture founded in the 18th century with the aim of selling to the whole world. ## How do you start a startup? 1. **Define the problem.** Be clear about who has which problem, and how often. 2. **Try the smallest solution.** Test your hypothesis with real users as quickly as possible. 3. **Choose your growth metric.** According to Graham, weekly growth of 5 to 7 per cent during the Y Combinator programme counts as good; you can't grow what you don't measure. 4. **Plan funding by stage.** Bootstrapping, angel investors, crowdfunding and venture capital are tools for different stages. 5. **Learn from failure too.** The stories of startups that closed teach as much as those that succeeded; the [Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/) is a good place to start. ## The mushroom that springs up overnight The verb "start" comes from the Old English "styrtan": to leap, to jump up suddenly. The sense of "to begin something" settled in much later. In the 1550s, the word "start-up" wasn't used in today's sense but to mean the same as "upstart": someone who leaps suddenly from a lowly position to power, wealth or rank, a kind of parvenu. By the 1590s, such people were being compared to mushrooms that spring up overnight. From the day it was born, the word carried both admiration and suspicion, just as it does today. In the eyes of big companies, a startup is still something of an upstart: a leap that barges into the market uninvited and breaks the rules. Some spring up like mushrooms overnight. Others become part of the forest that same night. ## A final word In 1776, the English writer James Boswell, touring the Soho factory, wrote that he would never forget what Boulton said to him: > "I sell here, sir, what all the world desires to have: Power." Here, sir, I sell what the whole world wants: power. "Power" here meant both the power of the steam engine and power in the sense of influence. Is what you're building for three counties or for the whole world? Whichever your answer, does your plan fit it? If you want the broader definition of entrepreneurship, the article [what is entrepreneurship](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-entrepreneurship-who-is-an-entrepreneur/) covers the other half of this question. --- # What Is Networking, and How Do You Build a Network? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-networking-how-to-build-a-network/ - Published: 2023-07-28 - Updated: 2026-09-29 - Category: Personal growth - Publisher: Girişimci Kafası In 1604, the Dutch painter and writer Karel van Mander pointed his young colleagues in a direction in his "Schilder-boeck" (The Book of Painters), a collection of artists’ lives: painters’ travels lead above all to Rome, because that is the chief school of painting. In the years that followed, Dutch and Flemish painters crossed the Alps and flocked to Rome. What were they to do in a city whose language they did not speak and whose rules they did not know, and inside an established art market at that? Around 1620, the solution they found was to set up a club of their own. They called it the "Bentvueghels", which in the Dutch of the time meant roughly "birds of a feather". Joining the group involved a ceremony. The newcomer paid for the feast himself. At the end of the revelry, which sometimes lasted twenty-four hours, everyone walked to Santa Costanza. The painters called this fourth-century building the "Temple of Bacchus" because of a relief on the sarcophagus inside. The most important moment of the ceremony was when the new member was given a nickname. Poking fun at Pieter van Laer’s awkward appearance, they called him "Bamboccio", the puppet. The nickname stuck so well that the street and everyday scenes van Laer painted, and the painters who followed him, came to be known as the "Bamboccianti". Jan Miel, with a play on his surname, became "Honingh-Bie", the honeybee. Some of the names members carved into the walls of Santa Costanza can still be seen today. The group lasted about a hundred years. Historians see it as both a drinking club and a social and professional network for Dutch artists in Rome. Its ceremonies mocked the city’s official academy of painters, the Accademia di San Luca, and the Church. In the end, Pope Clement XI banned the ceremonies in 1720 and the group broke up. ## A nickname, not a business card The Bentvueghels’ secret was that they did not just put their members on a list; they gave them a name. A nickname meant "we know you, you’re one of us". In a foreign city, that sense of belonging was both something to lean on and a door that opened. That is also the essence of what we now call networking. ## What is networking? Networking is a web of professional relationships built on mutual benefit and trust. Information, opportunities and recommendations circulate within it. The business cards you collect at an event are not the network itself; at most they are a list of relationships you might build. The network forms at the moment those people remember you and are ready to put in a word for you. ## How to build a network ### Give first The newly arrived painter paid for the feast out of his own pocket. In business too, the first step is usually to offer something: an introduction, a resource, an idea, honest feedback. One-sided relationships soon fall apart. Do not start asking before you have thought about what you can offer the other person. ### Start in your own field, and do not leave your competitors out Your first circle is the people who do the same job as you. Building good relationships with competitors may feel strange, but they know the industry’s problems best, and one day you may need to sit at the same table. The painters in Rome did the same work in the same city; even so, they shared the same table. ### At events, ask rather than tell Go to your industry’s meet-ups, conferences and professional communities. Once there, ask questions instead of trying to talk about yourself. People remember the person who listened to them. A good question stays in the mind longer than a good pitch. ### Host your own table Sometimes the fastest way to join a network is to start one. A small breakfast, a regular reading group, a series of online conversations. The person who brings people together naturally ends up at the centre of the network. ### Follow up and remember The value of an introduction begins with the short message you send the next day. Do not forget what you talked about, the book you recommended or the introduction you promised. You can find out how to keep this follow-up going online in our piece on [LinkedIn marketing strategies](https://girisimcikafasi.com/en/blog/linkedin-marketing-strategies-7-ways-to-grow-your-network/). ## The strength of weak ties The English word "network" appeared in the 1550s and described an arrangement of thread or wire woven like a net: "net" plus "work", in the sense of weaving. Using it for relationships between people is much more recent. As a verb, "to network", in the sense of exchanging information and making contacts, only took hold in the early 1980s. By then the sociologist Mark Granovetter had already published a surprising finding about how networks work. In 1973 he published "The Strength of Weak Ties". In a study of professional, technical and managerial workers who had changed jobs, he asked a simple question: how often were you seeing the person who told you about your new job at the time? The answers were the opposite of what you might expect. Only 16.7 per cent had heard from someone they saw often. 27.8 per cent had heard from someone they saw rarely, once a year or less. The majority heard from acquaintances they saw occasionally. Granovetter’s explanation was simple: your close circle already knows what you know. New information comes from distant acquaintances, from bridges that open onto other circles. For the painters in Rome, the Bentvueghels was exactly that kind of bridge. ## A final word E. M. Forster opened his 1910 novel "Howards End" with a two-word epigraph: > "Only connect..." Forster actually meant it as a call for people to unite the two halves within themselves, the everyday mind and passion. But the phrase left the page it was written on and took on a much broader meaning. A good network is a bit like that: every bridge you build to others also introduces you to sides of yourself you did not know. So how many people around you do you see once a year who could one day change your life, and when did you last write to them? --- # How Was YouTube Founded? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-youtube-was-founded/ - Published: 2023-07-28 - Updated: 2026-09-29 - Category: Success stories - Publisher: Girişimci Kafası On 14 October 1888, in the garden of a house called Oakwood Grange in Roundhay, Leeds, four people walked a few steps. An elderly woman, Sarah Whitley, turned round walking backwards; her husband Joseph's coat-tails flew up as he turned. That was all. About two seconds. The man behind the camera was the French inventor Louis Le Prince. The people in the garden were his son Adolphe, his mother-in-law, his father-in-law and a family friend. Today Guinness World Records recognises this brief footage as the oldest surviving film. The rest of the story is dark. Sarah Whitley died ten days after the filming. On 16 September 1890, as he prepared to present his invention in America, Le Prince boarded a train from Dijon to Paris and was never seen again. Neither he nor his luggage was ever found. In the years that followed, other names, above all Thomas Edison, were credited as the inventors of the moving image. The oldest surviving film in history showed not a battle or a king, but people walking in a family garden. 117 years later, something similar happened again. ## Nineteen seconds in front of an elephant On 23 April 2005 a young software engineer, Jawed Karim, stood in front of the elephants at San Diego Zoo. His school friend Yakov Lapitsky held the camera. Karim remarked that elephants have really, really, really long trunks, and added: "And that's pretty much all there is to say." The video, called "Me at the zoo", was the first ever uploaded to YouTube. It was as ordinary as Le Prince's garden. And, like that garden, it became the place where an era began. ## How was YouTube founded? YouTube was founded in 2005 by three former PayPal employees: Chad Hurley, Steve Chen and Jawed Karim. Hurley was a designer who had studied fine art at Indiana University of Pennsylvania; he had designed PayPal's first logo. Chen and Karim had studied computer science at the University of Illinois. The founding story is told in two different versions. According to Hurley and Chen, the idea came about when they struggled to share videos shot at a dinner party at Chen's flat in San Francisco. Karim says the dinner party never happened; for him, the inspiration was not being able to find footage online of the 2004 Super Bowl half-time scandal and the Indian Ocean tsunami. Years later Chen admitted that the dinner party story may have been played up by the marketing side, out of a wish to create an easily digestible story. ### The first idea was a video dating site The really surprising part is the starting point. The founders first conceived YouTube as a video dating site. According to Karim, they even had a slogan: "Tune in, hook up." They posted ads on Craigslist offering women 20 dollars to upload a video introducing themselves. Nobody came. As Chen told SXSW in 2016, they eventually said: "OK, forget the dating part, let's open the site up to any kind of video." ### The first twenty months, by date - 14 February 2005: the domain name youtube.com was activated. - 23 April 2005: the first video, "Me at the zoo", was uploaded. - November 2005: Sequoia Capital invested 3.5 million dollars; a further 8 million dollars followed in April 2006. - December 2005: the site came out of beta. Its slogan became "Broadcast Yourself". - February 2006: user-uploaded copies of Saturday Night Live's "Lazy Sunday" sketch had been viewed more than five million times in total; NBC asked for them to be taken down on copyright grounds. - July 2006: the site reached 100 million video views and more than 65,000 new uploads a day. - 9 October 2006: Google announced it would buy YouTube for 1.65 billion dollars; the deal was completed on 13 November 2006. ## Three lessons for a founder ### Take your own friction seriously Whichever founding story you believe, the common thread is the same: someone wanted to share or find a video and couldn't. The best ideas often grow out of an everyday annoyance. A small obstacle that bothers you every week may well be bothering other people too. ### If users don't come, change the idea Not a single video arrived for the dating site. Instead of digging in, the founders opened the door wider. What mattered was staying loyal to the problem rather than the idea: sharing video was hard, and that problem was far bigger than dating. ### Open the door and you carry the risk What made YouTube grow was leaving the content to its users. The same decision also brought copyright problems, as the "Lazy Sunday" episode showed. Building an open platform means partly letting go of control. You have to build it knowing that. If you want to grow on YouTube today, you'll find practical tips in [how to increase your YouTube views](https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-get-more-youtube-views/). ## From the field to the screen: "broadcast" YouTube's first slogan was "Broadcast Yourself". The story of the word "broadcast" begins in the fields. In 1767 it described scattering seed by hand over a wide area. The figurative sense of "spreading widely" appeared in the 1780s. Radio only claimed the word in the early 1920s. The second half of the name tips its hat to an old technology as well. From the late 1950s, "the tube" was an American nickname for television, after the cathode ray tube inside the set. In YouTube's first logo, the word "Tube" sat inside a frame that resembled an old television screen. The name was a promise: television is yours now, and the hand scattering the seed is yours too. ## Final word In 1964 the Canadian thinker Marshall McLuhan gave the first chapter of his book "Understanding Media" this title: > "The medium is the message." What changed between Le Prince's garden and Karim's elephants was not what the images showed; it was who could film them and who they could reach. Today that medium sits in your pocket. What will you decide to share with it, and with whom? --- # 21 Key Traits Every Entrepreneur Needs - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/21-key-traits-every-entrepreneur-needs/ - Published: 2023-07-28 - Updated: 2026-09-29 - Category: Entrepreneurial thinking and action - Publisher: Girişimci Kafası On 1 May 1761, the 29-year-old Joseph Haydn entered the service of the Esterházys, a Hungarian noble family. His post was vice-Kapellmeister: he would direct the court orchestra and write music. The contract put in front of him was long and extremely detailed. Under the contract, Haydn would be regarded as a member of the household and was to behave as befits an honourable court official. He was to be temperate; towards his musicians he should be not overbearing but mild and lenient, honest and calm. Whenever the orchestra played before guests, he and all the musicians were to appear in uniform, with white stockings, white linen, powdered hair and either a pigtail or a tied wig. There was more. He was to compose whatever the prince demanded, share his compositions with no one, allow no copies to be made and write no music for anyone else without the prince’s permission. Every day, before and after noon, he was to present himself in the antechamber and ask whether the prince wished for a concert. The document was a list of the qualities expected of a person. Yet almost none of the qualities that made Haydn Haydn were on it. ## What the contract left out We still read lists like this today: the qualifications in job adverts, the traits investors look for in a founder. Whether you are an entrepreneur is usually noticed not by you but by the people around you, from the way you look at life, weigh risks and sense what is coming. The 21 traits below are pieces of what they notice. Haydn’s story carries a warning, though: a list is a starting point, not an outcome. ### Heart: risk, courage, resilience - **1. Courage.** Being able to take the first step on a path nobody has tried. - **2. Taking calculated risks.** Not gambling, but playing in the knowledge that you could lose. - **3. Self-confidence.** Standing behind your decisions, and being secure enough to change your mind when you need to. - **4. Not being daunted by failure.** Trying again after you fall. To see why startups that closed did so, have a look at the [Startup Graveyard](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/). ### A way of seeing: intuition, curiosity, a wide angle Haydn’s contract taught him obedience; yet with the same orchestra he was trying something new every day. - **5. Sensing the future.** Noticing change before everyone else sees it. - **6. Looking at things from a different angle.** Seeing a need where everyone else sees a problem. - **7. Drawing inspiration from anything.** A conversation, a complaint, another industry. - **8. Turning inspiration into your own course.** Not copying what you see, but adapting it to your own direction. - **9. Being open to the new.** Not getting stuck on "it’s always been done this way". - **10. A broad perspective.** Seeing the whole system, not just a single product. - **11. Reading the economy.** Being able to interpret what interest rates, exchange rates and demand will do to your business. - **12. Following the world.** Thinking globally while working locally. ### Moving together: team and partnership In 1772, Prince Nikolaus kept the court at his summer palace longer than expected; the musicians, separated from their families in Eisenstadt, wanted to go home. Rather than complain to the prince directly, Haydn wrote a symphony. In the final movement, each musician in turn stopped playing, snuffed out the candle on his music stand and left the stage. The prince seems to have got the message: the court returned to Eisenstadt the next day. This story, which Haydn told his biographers in old age, is known as the Farewell Symphony. - **13. Managing a team.** Holding people together and being able to raise your voice on their behalf. - **14. Channelling the team towards a goal.** Getting everyone to look in the same direction. - **15. Acting together.** Choosing to walk together rather than run alone. - **16. Saying "we", not "I".** Sharing success and owning mistakes. - **17. Turning shared ideas into a new leap forward.** Turning the different voices around the table into a single move. ### Road map: plan, route, back-up - **18. Planning and scheduling.** Being able to structure the day, the week, the year. - **19. Not shying away from developments.** Heading into change without fear. - **20. Charting a route to success.** Knowing where you are going and the steps that will get you there. - **21. Keeping a back-up in your pocket.** Having a plan B, just in case. ## "Meleke": not inborn, but built by repetition There is a word Turks often use when talking about entrepreneurship: "meleke", a learned aptitude. It comes from the Arabic "malaka", meaning "something possessed, an acquisition", and shares a root with the word for property. The Turkish Language Association’s dictionary defines meleke as "an aptitude or habit acquired through repetition". The word has a philosophical history, too. From the ninth century onwards, medieval Islamic thinkers rendered Aristotle’s concept of "hexis", a settled disposition acquired through habit, as "malaka" in Arabic translations. Writing about crafts in the Muqaddimah, Ibn Khaldun defines the concept like this: a meleke is a quality acquired by doing something and repeating it again and again, until the form of that activity is firmly rooted. In other words, the 21 traits above are not a birth certificate. They are all learned aptitudes, gained through repetition. Haydn’s contract asked him for certain behaviours; he repeated them every day for nearly thirty years and went far beyond the list. ## A final word In old age, Haydn described his years with the Esterházys to his biographer Georg August Griesinger like this: > "My prince was content with all my works, I received approval. As head of an orchestra I could make experiments, observe what heightened the effect and what weakened it, and so improve, add, cut away and take risks. I was cut off from the world; there was nobody near me to confuse me or trouble me in my course, and so I had to become original." Which trait is missing from your contract but makes you who you are, and how many times have you practised it this week? --- # What You Need to Know When Naming Your Startup - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/how-to-name-your-startup/ - Published: 2023-07-28 - Updated: 2026-09-29 - Category: Starting and growing a business - Publisher: Girişimci Kafası In Amsterdam in 1632, a painter in his mid-twenties began changing the signature he put in the corner of his paintings. In his youth he had used only a monogram, "RH", then added an "L" for Leiden, his home town, and most recently signed "RHL van Rijn". The new signature had neither initials nor surname. Just his first name: Rembrant. Shortly afterwards, at the start of 1633, he added one more letter to that name. Rembrant became Rembrandt. The added "d" didn't change the pronunciation. In official documents his name mostly continued to appear in its old form, without the "d". But on his paintings he used the signature with the "d" almost without exception until his death in 1669. We still don't know why he added it. Signing with your first name was unusual in the Netherlands of the time. Art historians see the Italian masters behind it: Leonardo, Raphael, Titian. They too were known to the world by a single name. The young painter wanted a seat at that table. That single word we see on museum walls today is the trace of a moment of decision. ## A name isn't a label, it's a claim Rembrandt's signature is a reminder that a name isn't a label you stick on something afterwards. It's a claim about what you want to be. The same goes for the name you give your startup. It will be the first word a customer hears, the first line an investor jots down, and the subject of the sentence a friend uses when recommending you to someone else. There are a few practical filters to stop you rushing this decision. ### Make it easy to say and to spell A name spreads by word of mouth first. Can someone who hears it once type it correctly into a search box? Try a simple test: say the name to someone over the phone and ask them to write it down. If you have to spell it out letter by letter, that becomes a small tax you'll pay every day from then on. Choosing an unreadable word just to be striking leads people to ask, "What was that company called again?" ### Don't lock yourself into one city or one product The "L" in Rembrandt's signature said he came from Leiden. Shortly after he moved to Amsterdam, that letter dropped out. Company names date in a similar way. Burying the single product you sell today, or the neighbourhood you work in, in your name can hem you in tomorrow when you grow. Give a hint of what you do, but don't close off where you might go. ### Don't confuse your company name with your trade mark Registering your company name with the trade registry when you set up doesn't mean your brand is protected. A company name identifies the business itself; a trade mark distinguishes the goods and services you sell. In Turkey, you register a trade mark with TÜRKPATENT, the Turkish Patent and Trademark Office, and the process is governed by Industrial Property Law No. 6769. A registered trade mark is protected for ten years from the filing date and can be renewed for further ten-year periods. Before you apply, research similar names. Trade marks are registered according to the 45 classes of the international Nice Classification: 34 for goods and 11 for services. The name you choose must not belong to someone else in the classes you operate in. Descriptive words that everyone uses, such as "manufacturing" or "software", may not be considered distinctive on their own. ### Check your digital address from the start Before you settle on the name, check the domain and the social media accounts you'll use. It's rare for a name to be free everywhere; but knowing how much confusion a name held by someone else on one channel could cause later is part of the decision. Watch out for Turkish characters too. Letters such as "ı", "ş" and "ğ" can cause problems in domain names and usernames, and a customer abroad may not know how to read them. ### Give it a story, not a need for explanation A good name is original enough to spark curiosity and simple enough to remember. If you have to explain at length to everyone you meet what your name means, the name isn't speaking for you. To build an identity behind the name, take a look at our [personal branding guide](https://girisimcikafasi.com/en/blog/build-your-own-path-personal-branding-guide/) too. ## Renown is a name spoken again and again The English word "renown" comes from the Old French verb "renomer": to name again, to mention a name over and over. At its root is the Latin "nominare", to give a name. What we call renown is nothing more than a name being said again and again by other people. Psychologists have shown that even how easy a name is to pronounce affects this repetition. It's called processing fluency: the mind finds what it processes easily more familiar and more trustworthy. In a study published in 2006, Adam Alter and Daniel Oppenheimer looked at companies that began trading on the New York Stock Exchange between 1990 and 2004. Shares of companies with easy-to-pronounce names performed markedly better on their first day of trading than those with hard-to-pronounce names. The effect faded over time. But at the first encounter, when people didn't yet know much about the company, the name had quietly found its way into their decision. ## A final word On her balcony, resenting the surname of the man she loves, Shakespeare's Juliet says: > "What's in a name? That which we call a rose by any other name would smell as sweet." A lovely line; but the rest of the play doesn't prove Juliet right. What keeps the two young lovers apart is precisely the name they bear. Now ask yourself: in ten years, will your startup's name fit the place you've grown into, or will you be trying to fit into it? --- # 5 Things Young Founders Should Prioritise - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/5-priorities-for-young-founders/ - Published: 2023-07-28 - Updated: 2026-09-29 - Category: Entrepreneurial thinking and action - Publisher: Girişimci Kafası Anthony Trollope was at his desk at 5.30 every morning. An old groom was charged with waking him, and Trollope paid him an extra £5 a year for the job. As he tells it in his autobiography, in all those years the man never once brought the coffee late. Trollope even writes that he may owe more of his success to him than to anyone else. He would put his watch in front of him and expect 250 words of himself every quarter of an hour. His writing shift was over before he dressed for breakfast. Because his real job was something else entirely: Trollope was a full-time civil servant at the British Post Office. And no ordinary civil servant at that. Sent to the Channel Islands in 1852, he proposed "letter-receiving pillars"; the first four roadside post boxes built on his suggestion came into use on the streets of Saint Helier, Jersey, in November that year. So as not to waste the hours spent on trains, he made himself a small writing tablet and wrote a large share of his novels in railway carriages, in pencil. His early novels made no money. The first was published in 1847; in his own words, he received his first money from literature at the end of 1855: £9 8s 8d. By then he was forty. He sums up the years in between in a single sentence: "But I still went on writing." When he died, he left behind 47 novels. ## Five Priorities from a Civil Servant's Diary Trollope's life will feel familiar to today's young founder: a salaried job on one side, a side project nobody takes seriously yet on the other, and money that doesn't come for years. What kept him going was less talent than the routine he built. Five priorities that still work today emerge from that routine. ### 1. Choose a Goal You Can't Bargain Down Goals like "a luxury house" or "a nice car" become negotiable as things get hard; if not the best, then the model below will do. Trollope's goal, by contrast, allowed no haggling. Before starting each new book he drew up a schedule divided into weeks and recorded how many pages he wrote each day. His weekly target averaged 40 pages; a page meant 250 words. A week that fell short was, in his own words, a blister to his eye. Aim for the process, not the outcome. "A successful company" stays abstract; "talking to five customers every week" leaves no room for haggling. For more on setting goals, take a look at [16 actions to reach your goals](https://girisimcikafasi.com/en/blog/16-actions-to-reach-your-goals/). ### 2. Build Your Daily Ritual Trollope spent the first half hour of his three-hour session rereading the previous day's pages. Then the watch started ticking. He had no patience for writers who waited for inspiration. The ritual's real gift, though, was the rest of the day: he went hunting twice a week, played cards at his club and led a busy social life. He put all of this down to the virtue of early hours. Fix the hour, not the mood. A ritual doesn't restrict you; it draws a line showing where the work ends. ### 3. Find Your Own Hour Trollope's 5.30 wasn't heroism but necessity: the rest of the day belonged to the Post Office. It's easy to hear that billionaires get up at five and try the same. Yet the biological clock sleep researchers call a chronotype varies from person to person. The right hour is the one when you're most productive and can protect from everyone else. Be honest with yourself about this. ### 4. Be Honest with People Your family and friends will want your time. If you need to work, say so plainly; a half-hearted "yes" wears people down more than a clear "not right now". Trollope paid the price for honesty, too. In his autobiography, published after his death in 1883, he openly described writing by the clock, and writing for money as well. In an age when writers were supposed to wait for inspiration, this confession damaged his reputation with critics. But the same honesty had earned him something else: he could write that in his entire writing life he had never once been in danger of missing a deadline. Trust is born from keeping your word. ### 5. Protect Your Energy, Even When You Fail His first two novels drew no interest; of the second he says he changed his publisher but not his luck. By his own reckoning, the first real money he earned from writing came only eight years later. What preserved his energy wasn't enthusiasm but routine: the schedule was there every morning. You will fail. What matters is having a system to come back to after the fall. For difficult times, [6 ways to recover from mental burnout](https://girisimcikafasi.com/en/blog/6-ways-to-recover-from-a-mental-breakdown/) is a good place to start too. ## Discipline: Not Punishment, but Learning The word "discipline", which came into Turkish from French, derives from the Latin "disciplina", and its first meaning isn't punishment but apprenticeship, studentship, instruction. At its root is "discipulus", a pupil, which most dictionaries derive from the verb "discere", "to learn". The senses of punishment and order came later, from the order that teaching required. Trollope rereading yesterday's pages every morning was discipline in exactly this old sense: being a student of your own work. For a young founder, discipline isn't punishing yourself; it's continuing to learn something from your own work every day. ## Final Word Trollope sums it up in a single sentence in his autobiography: > "A small daily task, if it be really daily, will beat the labours of a spasmodic Hercules. It is the tortoise which always catches the hare." So what is the small task you'll do every day for the next year, whether you feel like it or not? --- # What Is Entrepreneurship? Who Counts as an Entrepreneur? - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-entrepreneurship-who-is-an-entrepreneur/ - Published: 2023-07-28 - Updated: 2026-09-29 - Category: Entrepreneurial thinking and action - Publisher: Girişimci Kafası In the spring of 1553, 240 people in London each put in 25 pounds to invest in a sea they had never seen. The plan was audacious: to find a sea route to China by sailing around the north of Europe and through the ice. Nobody knew whether such a route existed. In May three ships set sail from London. Near Norway's Lofoten Islands a storm scattered them. The two ships under Sir Hugh Willoughby's command were forced to winter at the mouth of a river on the Kola Peninsula. The following spring, Russian fishermen found the ships. Not one member of the crew had survived the winter. For a long time it was thought they had died of cold and hunger; today some historians argue they may have been poisoned by carbon monoxide after sealing up the chimneys against the cold. The third ship, Richard Chancellor's Edward Bonaventure, reached the White Sea. Chancellor crossed more than a thousand kilometres of snowbound road by horse-drawn sledge to reach Moscow and was received by Ivan the Terrible. In 1554 he returned to London with a letter promising English merchants trading privileges. The route to China had not been found, but a whole new market had opened up. The Muscovy Company, which received its royal charter in 1555, is remembered as one of the first great joint-stock companies in history. In the word that also appears in the company's full name, those 240 investors were "adventurers": people who put their money into a voyage whose outcome was unknown. ## What is entrepreneurship? Entrepreneurship is taking on a venture whose outcome is uncertain. It means bringing together money, effort, knowledge and relationships and setting out towards value that no one has seen yet. Risk is not the decoration on this definition; it is the core. The Muscovy investors' money and Willoughby's life were staked on the same uncertainty. Two founders building an app today, a shopkeeper opening a café in their neighbourhood or a manager launching a new product inside a company all face the same question: does this road lead anywhere? And if it does not, is there another door that opens along the way? Chancellor did not find China; he found Moscow. In entrepreneurship you often arrive not at the harbour you were looking for, but at the one that turns up on the way. ## Who counts as an entrepreneur? Three economists' answers The question is old, and the answer depends on whom you ask. ### Cantillon: the one who lives on uncertain income The Irish-born banker Richard Cantillon was the first to put the entrepreneur at the centre of economics, in his "Essai", written before his death in 1734 and published in 1755. In his view, apart from the prince and the landowners, everyone in a country fell into two groups: those who work for fixed wages and entrepreneurs who live on uncertain income. An entrepreneur was someone who bought at a known price and sold at an uncertain one. Cantillon drew the definition so broadly that he counted chimney sweeps and water carriers as entrepreneurs, and wrote that even beggars and thieves belonged to this class. ### Say: the one who turns knowledge into work The French economist Jean-Baptiste Say gave the entrepreneur a new role in his "Traité d'économie politique", published in 1803. The scientist knows, the worker produces; the entrepreneur works out how knowledge can create something useful and brings labour and capital together. Knowledge alone does not create value; it needs someone to apply it. ### Schumpeter: the master of new combinations Joseph Schumpeter raised the bar in his "Theory of Economic Development", published in the early 1910s. For him, what made an entrepreneur an entrepreneur was putting "new combinations" into practice. He listed five forms: a new product, a new method of production, a new market, a new source of raw materials, or a new way of organising an industry. Chancellor's journey to Moscow was exactly the third: opening up a market nobody had entered before. ## Can anyone be an entrepreneur? These three definitions can be read as a ladder. For Cantillon, the simit seller (simit being the sesame bread ring sold on Turkish street corners) is an entrepreneur too, because they do not know what the dough bought in the morning will sell for in the evening. For Say, the entrepreneur is an organiser. For Schumpeter, without innovation there is no enterprise. Rather than arguing over which one is right, it is more useful to ask yourself: which rung of this ladder is your business standing on, and what do you need to change to climb to the next one? If you are wondering why companies built to grow fast get a name of their own, have a look at our article [what is a startup](https://girisimcikafasi.com/en/blog/what-is-a-startup-and-which-companies-count/). ## The hand inside the word The word used for "entrepreneur" in Western languages is the French "entrepreneur", from the verb "entreprendre": "entre" (between) and "prendre" (to take, to hold). The word means "to undertake", to take a task between your two hands. The root of "prendre" is the Latin "prehendere": to seize, to grasp. In Ottoman Turkish the word that did the same job was "müteşebbis". Its root, "teşebbüs", derives from an Arabic verb meaning to hold on to something, to cling to it and not let go. Today's Turkish word, "girişim", comes from the verb "girişmek": to put your hand to a task, to plunge into it. Three languages describe the same movement: reaching out, grasping, not letting go. Entrepreneurship starts with an idea but does not stay there; it means taking something in your hands and carrying it all the way. ## A final word In one of his letters to his friend Lucilius, Seneca wrote: > "Non quia difficilia sunt non audemus, sed quia non audemus difficilia sunt." It is not because things are difficult that we do not dare; it is because we do not dare that they are difficult. In 1553, 240 people each put 25 pounds into a sea that was not on the map. Which sea on your map has not been drawn yet, and when will you put in the first money, the first hour, the first step? --- # LinkedIn Influencer Marketing - URL: https://girisimcikafasi.com/en/blog/linkedin-influencer-marketing-for-b2b-brands/ - Published: 2020-07-20 - Updated: 2023-08-18 - Category: Marketing and distribution - Publisher: Girişimci Kafası **Girişimci Kafası:** Your Expert in LinkedIn Influencer Marketing ![LinkedIn influencer marketing image 1](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-358-1024x683.jpg) ## LinkedIn Influencer Marketing The New Route for B2B LinkedIn has been bringing the business world together for more than 20 years. Although it was first known as a professional networking and job-search platform, LinkedIn now offers businesses and brands a new strategy to help them grow: LinkedIn influencer marketing. Especially useful for B2B brands, this strategy is becoming the new face of social media marketing. ## What Is LinkedIn Influencer Marketing? LinkedIn has become a hot topic in the world of influencer marketing, particularly in the B2B market. The business world's social media platform has moved beyond its traditional recruitment-focused model and now offers features that let B2B brands promote themselves. In fact, according to statistics published by the professional networking site, 80% of B2B marketing leads that come from social media are now generated on LinkedIn. ![LinkedIn influencer marketing image 2](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-359-1024x683.jpg) ## How Does LinkedIn Give B2B Brands an Edge? LinkedIn was designed specifically for the business world. That makes it far more effective for B2B marketing than other social media sites. The site now offers a growing number of tools and features to help B2B brands launch influencer marketing campaigns. LinkedIn is also home to many leading B2B industry figures, and these experts use their reputation to steer people towards particular brands through product reviews, sponsored B2B content or short videos. Because LinkedIn influencer marketing is still a relatively untapped market, it's much easier for brands to stand out with influencer campaigns. ![LinkedIn influencer marketing image 3](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/y.jpg) ## Before You Launch a Campaign Questions to Consider If you're a B2B brand and you've decided to jump into LinkedIn influencer marketing, there are a few questions to think about before you launch a campaign: - Who is your target audience? Do you understand their demographics and main interests? - What are your campaign goals? - What do you want to promote? Specific products or services, or your B2B brand as a whole? - How will you track your campaign? Make sure you're using the right software and tools to monitor your campaign metrics. ## Succeed on LinkedIn with Girişimci Kafası LinkedIn is the perfect platform for B2B influencer marketing. At Girişimci Kafası, we help you grow with the power of a network of 800,000+ professionals. We develop strategies that match your brand's goals on LinkedIn, run campaigns and find the most effective influencers. ### How Does It Work? Here Are the Steps 1. **Choose the Campaign Type:** Your team decides what the campaign will be. 2. **Set Your Goals:** Define clear goals and criteria for the campaign. 3. **Provide the Content:** Your team supplies the content to be shown. 4. **Launch the Campaign:** Girişimci Kafası launches the campaign and activates the influencers. ## Let's Connect LinkedIn lets your brand stand out through innovative storytelling and creativity. At Girişimci Kafası, we can plan and run global social and influencer campaigns on the platform. We can find the most compelling influencers you need. **Get in touch and let us help you succeed on LinkedIn!** ## What We Can Do for Your Business Get to know the scope of our services more closely. Girişimci Kafası offers a distinctive and compelling content strategy to move you and your brand forward. It boosts your brand's visibility and impact on your social media accounts while helping you reach your valuable target audience. Our culturally attuned, consumer-centred approach creates a striking and engaging impact on your social media accounts. Our growth-focused strategy strengthens your brand's transformation and the reputation that will take you to a leading position in your industry. ![LinkedIn influencer marketing image 4](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/Frame-355.png) ![LinkedIn influencer marketing image 5](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/image-768.png) ![LinkedIn influencer marketing image 6](https://girisimcikafasi.com/wp-content/uploads/2023/08/image-769.png) We rethink your brands' identities and your approach to business. --- # Basın kiti Adres: https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ Güncelleme: 2026-11-02 [Anasayfa](https://girisimcikafasi.com/)/[Hakkımızda](https://girisimcikafasi.com/hakkimizda/)/Basın kiti Son güncelleme: 2 Kasım 2026 # Basın kiti Girişimci Kafası hakkında haber ya da içerik hazırlıyorsan ihtiyacın olan her şey burada: tanıtım metinleri, rakamlar, logolar, görseller ve basın iletişimi. Kopyala, kullan, kaynak göstermen yeterli. [Tüm kiti indir (ZIP)](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/girisimci-kafasi-basin-kiti.zip)[Bilgi kartı (PDF)](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/girisimci-kafasi-bilgi-karti.pdf)[Basın iletişimi](#iletisim) [Bir bakışta](#bir-bakista)[Tanıtım metinleri](#tanitim)[Haber açıları](#haber-acilari)[Mezarlık verisi](#mezarlik-verisi)[Alıntılar](#alintilar)[Görseller](#gorseller)[Basında GK](#basinda)[İletişim](#iletisim) ## Bir bakışta Girişimci Kafası - **2014**KuruluşKurucu beyanı - **4,5M+**Takipçi, tüm hesapların toplamıEylül 2026 - **47**Kafa Sohbetler bölümü2020'den beri - **1.744**Girişim Mezarlığı'ndaki kapanan girişim2 Kasım 2026 itibarıyla - **17. baskı**Girişimci Kafasıyla DüşünCeres Yayınları - **Ödüllü**Platin İş Kitapları ÖdülleriGirişimci Kafasıyla Düşün ## Tanıtım metinleri Metinleri olduğu gibi kullanabilirsin; "Kopyala" düz metin kopyalar. ### Kısa 25 kelimeKopyala Girişimci Kafası, 2014'ten beri girişimcilik, iş hayatı ve teknoloji üzerine içerik üreten, sosyal medyada 4,5 milyonun üzerinde takipçiye ulaşan bir medya ve topluluk markası. ### Orta 75 kelimeKopyala Girişimci Kafası, 2014'te Kaan Gülten tarafından kurulan bir medya ve topluluk markası. Girişimcilik, iş hayatı ve teknoloji üzerine Instagram, LinkedIn, Facebook, YouTube ve X'te her gün içerik üretiyor ve bu hesaplarda toplam 4,5 milyonun üzerinde takipçiye ulaşıyor (Eylül 2026). Kafa Sohbetler podcast'ini, Kafa Notları bültenini ve kapanan 1.744 girişimin hikâyesini toplayan Girişim Mezarlığı arşivini yayınlıyor. Kurucusunun Girişimci Kafasıyla Düşün kitabı Platin İş Kitapları Ödülleri'nde ödül aldı. ### Uzun 200 kelimeKopyala Girişimci Kafası, 2014'te Kaan Gülten tarafından "girişimciler ve girişimci olmak isteyenlerin kafa yapısı" fikriyle kuruldu. Bir sosyal medya sayfası olarak başlayan GK, bugün girişimcilik, iş hayatı ve teknoloji üzerine içerik üreten bir medya ve topluluk markası. Instagram, LinkedIn, Facebook, YouTube ve X hesaplarında toplam 4,5 milyonun üzerinde takipçiye ulaşıyor (Eylül 2026, hesap toplamı). GK'nin yayınları sosyal medyayla sınırlı değil. 2020'den beri yayınlanan Kafa Sohbetler podcast'i 47 bölümde kurucularla şirket kurmaktan süper zekâya uzanan konuları konuşuyor. LinkedIn'deki GK Startup Bülteni girişim dünyasından seçilen haberleri ve hikâyeleri okurlarına taşıyor. Girişim Mezarlığı ise Türkiye'den ve dünyadan kapanan 1.744 girişimin hikâyesini, kapanış nedenleriyle birlikte kamuya açık kaynaklardan derliyor. Kurucu Kaan Gülten'in 12 yıllık içerik arşivinden süper zekâ yardımıyla hazırlanan Girişimci Kafasıyla Düşün, Platin İş Kitapları Ödülleri'nde ödül aldı. GK'nin süper zekâya odaklanan kardeş yayını Yapay Zeka Kafası, LinkedIn'de ve Ekotürk ekranında yayınlanıyor. ### English 50 wordsKopyala Girişimci Kafası (GK) is a Turkish media and community brand covering entrepreneurship, business and technology since 2014. Founded by Kaan Gülten, it reaches more than 4.5 million followers across Instagram, LinkedIn, Facebook, YouTube and X (combined account total, September 2026). GK also publishes the Kafa Sohbetler podcast and Girişim Mezarlığı, an archive of 1,744 closed startups. ### Doğru yazım - Marka adı: **Girişimci Kafası**. Kısaltma: **GK**. "Girişimci Kafa" ya da "Girişimcikafası" yazılmaz. - Alt markalar: **Kafa Sohbetler** (podcast), **GK Startup Bülteni** (LinkedIn bülteni), **Girişim Mezarlığı** (arşiv), **Yapay Zeka Kafası** (kardeş yayın). - Takipçi ifadesi: "4,5 milyonun üzerinde takipçi (tüm hesapların toplamı)". "4,5 milyon kişi" yazılmaz. - Kurucu: "Girişimci Kafası kurucusu Kaan Gülten". Webtures ve Brantial ayrı girişimlerdir; GK'nin çatı şirketi gibi yazılmaz. ## Haber yapmak için bir fikir mi arıyorsun? - ### Türkiye'de girişimler neden kapanıyor? Girişim Mezarlığı'ndaki Türkiye kayıtları, kapanış nedenleri ve sektörlere göre dağılım. Talep edilirse özel veri kesiti hazırlanır. [İlgili sayfa →](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/turkiye/) - ### Süper zekâyı, süper zekâ anlatıyor Kaan Gülten ve Bilgi Özünal Yuva'nın süper zekâ klonlarının sunduğu Ekotürk programı Yapay Zeka Kafası. [İlgili sayfa →](https://girisimcikafasi.com/yapay-zeka-kafasi/) - ### Süper zekâ yardımıyla hazırlanan ödüllü kitap 12 yıllık içerik arşivinden doğan ve Platin İş Kitapları Ödülleri'nde ödül alan Girişimci Kafasıyla Düşün. [İlgili sayfa →](https://girisimcikafasi.com/kitap/) - ### Bir sosyal medya sayfasından medya markasına 12 yılda bir Instagram sayfasından podcast, bülten, kitap ve veri arşivine uzanan dönüşüm. [İlgili sayfa →](https://girisimcikafasi.com/hakkimizda/) **Kaan Gülten'in yorum verebileceği konular:** girişimcilik ve şirket kurmak, sosyal medyada ve LinkedIn'de içerik üretimi, süper zekânın iş dünyasına etkisi, markaların süper zekâ yanıtlarındaki görünürlüğü. ## Haberinde kapanan girişim verisine mi ihtiyacın var? Girişim Mezarlığı, Türkiye'den ve dünyadan kapanan 1.744 girişimi, kapanış nedenleri, sektörleri ve biliniyorsa aldıkları yatırımla birlikte kamuya açık kaynaklardan derliyor. Veriyi kaynak göstererek haberinde kullanabilirsin. - **1.744**girişim - **81**ülke - **78,6 milyar $**kaynaklarda kaydı olan yatırım - **nakit bitti**en sık kapanış nedeni Nasıl kaynak gösterilir: Kaynak: Girişimci Kafası, Girişim Mezarlığı (girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi), erişim: 2 Kasım 2026 Kopyala [Yöntemi oku](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/yontem/)[Özel veri iste](https://girisimcikafasi.com/?talep=Veri#iletisim)[Hata bildir](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/duzeltme/) Rakamlar 2 Kasım 2026 itibarıyla. Ortalama ömür ve etiketlerin tanımı yöntem sayfasında. ## Haberinde kullanabileceğin alıntılar - > "Ticaret kafası yarını için paraya, girişimci kafası geleceği için faydaya odaklanır." Kaan Gülten, Girişimci Kafası kurucusu Kopyala ## Logolar ve görseller ### Logolar - ![GK logo, siyah](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-siyah.svg) **GK logo, siyah**Açık zeminde [SVG · 1 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-siyah.svg)[PNG · 2160×1150](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-siyah.png) - ![GK logo, beyaz](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-beyaz.svg) **GK logo, beyaz**Koyu zeminde [SVG · 1 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-beyaz.svg)[PNG · 2160×1150](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-beyaz.png) - ![GK logo, sarı](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-sari.svg) **GK logo, sarı**Koyu zeminde [SVG · 1 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-sari.svg)[PNG · 2160×1150](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-sari.png) - ![Kare, beyaz zemin](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-beyaz-zemin.svg) **Kare, beyaz zemin**Profil görseli [SVG · 1 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-beyaz-zemin.svg)[PNG · 2000×2000](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-beyaz-zemin.png) - ![Kare, siyah zemin, sarı](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-siyah-zemin-sari.svg) **Kare, siyah zemin, sarı**Profil görseli [SVG · 1 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-siyah-zemin-sari.svg)[PNG · 2000×2000](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-siyah-zemin-sari.png) - ![Kare, siyah zemin, beyaz](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-siyah-zemin-beyaz.svg) **Kare, siyah zemin, beyaz**Profil görseli [SVG · 1 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-siyah-zemin-beyaz.svg)[PNG · 2000×2000](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-siyah-zemin-beyaz.png) - ![Yatay logo, siyah](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/girisimci-kafasi-yatay-siyah.svg) **Yatay logo, siyah**Açık zeminde [SVG · 8 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/girisimci-kafasi-yatay-siyah.svg)[PNG · 3148×460](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/girisimci-kafasi-yatay-siyah.png) - ![Yatay logo, beyaz](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/girisimci-kafasi-yatay-beyaz.svg) **Yatay logo, beyaz**Koyu zeminde [SVG · 8 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/girisimci-kafasi-yatay-beyaz.svg)[PNG · 3148×460](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/girisimci-kafasi-yatay-beyaz.png) ### Alt markalar - ![Kafa Sohbetler, Podcast kapağı](https://girisimcikafasi.com/images/podcast/kafa-sohbetler-kapak.jpg) **Kafa Sohbetler**Podcast kapağı[JPG · 1400×1400](https://girisimcikafasi.com/images/podcast/kafa-sohbetler-kapak.jpg) - ![Yapay Zeka Kafası, Ekotürk program görseli](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/ekoturk-program.webp) **Yapay Zeka Kafası**Ekotürk program görseli[WEBP · 960×540](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/ekoturk-program.webp) ### Ürün görünümleri - ![Anasayfa sayfası, masaüstü](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/anasayfa-masaustu.png) **Anasayfa**Ekran görüntüsü[Masaüstü](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/anasayfa-masaustu.png)[Mobil](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/anasayfa-mobil.png) - ![Girişim Mezarlığı sayfası, masaüstü](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/girisim-mezarligi-masaustu.png) **Girişim Mezarlığı**Ekran görüntüsü[Masaüstü](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/girisim-mezarligi-masaustu.png)[Mobil](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/girisim-mezarligi-mobil.png) - ![Podcast sayfası, masaüstü](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/podcast-masaustu.png) **Podcast**Ekran görüntüsü[Masaüstü](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/podcast-masaustu.png)[Mobil](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/podcast-mobil.png) ### Sosyal medya şablonları Instagram gönderisi boyutunda (1080×1350), GK görsel diliyle. Ortak içerik hazırlarken kullanabilirsin. - ![Şablon: Siyah zemin, büyük GK](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-01-onizleme.webp) **Siyah zemin, büyük GK**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-01.png) - ![Şablon: Siyah zemin, köşelerde GK](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-02-onizleme.webp) **Siyah zemin, köşelerde GK**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-02.png) - ![Şablon: Siyah zemin, alt köşede GK](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-03-onizleme.webp) **Siyah zemin, alt köşede GK**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-03.png) - ![Şablon: Siyah zemin, gri GK](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-04-onizleme.webp) **Siyah zemin, gri GK**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-04.png) - ![Şablon: Siyah zemin, gri GK ve künye](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-05-onizleme.webp) **Siyah zemin, gri GK ve künye**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-05.png) - ![Şablon: Siyah zemin, altın GK](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-06-onizleme.webp) **Siyah zemin, altın GK**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-06.png) - ![Şablon: Siyah zemin, altın GK alt kısımda](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-07-onizleme.webp) **Siyah zemin, altın GK alt kısımda**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-07.png) - ![Şablon: Çerçeveli, altın GK](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-08-onizleme.webp) **Çerçeveli, altın GK**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-08.png) - ![Şablon: Çerçeveli, gri GK](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-09-onizleme.webp) **Çerçeveli, gri GK**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-09.png) - ![Şablon: Düz siyah zemin](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-10-onizleme.webp) **Düz siyah zemin**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-10.png) - ![Şablon: Düz siyah zemin, sarı GK](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-11-onizleme.webp) **Düz siyah zemin, sarı GK**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-11.png) - ![Şablon: Sarı dağ silueti](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-12-onizleme.webp) **Sarı dağ silueti**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-12.png) - ![Şablon: Sarı zemin, görsel kartı](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-13-onizleme.webp) **Sarı zemin, görsel kartı**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-13.png) - ![Şablon: Açık zemin, ızgara](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-14-onizleme.webp) **Açık zemin, ızgara**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-14.png) - ![Şablon: Açık zemin, alıntı kartı](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-15-onizleme.webp) **Açık zemin, alıntı kartı**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-15.png) ### Örnek kullanım - ![Örnek kullanım: Fotoğraf ve başlık](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-ornek-01-onizleme.webp) **Fotoğraf ve başlık** - ![Örnek kullanım: Fotoğraf ve başlık, kaydır işaretli](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-ornek-02-onizleme.webp) **Fotoğraf ve başlık, kaydır işaretli** - ![Örnek kullanım: Fotoğraf ve başlık, kısa](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-ornek-03-onizleme.webp) **Fotoğraf ve başlık, kısa** - ![Örnek kullanım: Dörtlü kolaj](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-ornek-04-onizleme.webp) **Dörtlü kolaj** - ![Örnek kullanım: Fotoğraf arka planlı](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-ornek-05-onizleme.webp) **Fotoğraf arka planlı** Örneklerdeki fotoğraflar üçüncü kişilere aittir; yalnızca şablonun nasıl kullanıldığını göstermek içindir. ### Renkler - Siyah (logo) #000000 - Beyaz (logo) #FFFFFF - Sarı (logo) #FFCC00 - Turuncu #FF4D2E - Limon #E9FF70 - Krem #FAF7F2 ### Kullanım - Açık zeminde siyah, koyu zeminde beyaz ya da sarı logoyu kullan. - Oranlarını ve renklerini değiştirme, logoya efekt ekleme. - Logonun çevresinde en az yüksekliğinin yarısı kadar boşluk bırak. ## Künye ve kısa tarihçe AdGirişimci Kafası (GK) Ne yaparGirişimcilik, iş hayatı ve teknoloji üzerine medya ve topluluk markası Başlangıç2014 KurucuKaan Gülten Merkezİstanbul Takipçi4,5 milyon+ (Eylül 2026, tüm hesapların toplamı) PodcastKafa Sohbetler, 47 bölüm KitapGirişimci Kafasıyla Düşün, Ceres Yayınları, 2024 ÖdülPlatin İş Kitapları Ödülleri İlişkili yayınYapay Zeka Kafası İletişiminfo@girisimcikafasi.com Girişim Mezarlığı1.744 kayıt (2 Kasım 2026) Takipçi sayısı tüm hesapların toplamıdır, benzersiz kişi sayısı değildir. Hesap hesap rakamlar: [Kitle ve veriler](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/#veriler). ### Kısa tarihçe 1. **2014**Girişimci Kafası yayına başladı 2. **2020**Kafa Sohbetler podcast'i başladı 3. **2024**Girişimci Kafasıyla Düşün yayımlandı; kitap daha sonra Platin İş Kitapları Ödülleri'nde ödül aldı. Yapay Zeka Kafası Ekotürk'te yayına girdi. 4. **2026**Yeni site ve Girişim Mezarlığı yayında ![Kaan Gülten](https://girisimcikafasi.com/images/slots/kaan-portrait.webp) ## Kurucu Kaan Gülten, Girişimci Kafası'nın kurucusu. Bilgiyi paylaşarak büyüme yaklaşımını SEO Hocası ile başlattı, Webtures'ı kurdu ve bugün CEO'su olarak yönetiyor. Yapay zekâ görünürlüğü platformu Brantial'ın da kurucusu. Keynote konuşmacı, melek yatırımcı ve Girişimci Kafasıyla Düşün kitabının yazarı. Yüksek çözünürlüklü fotoğraflar ve kişisel basın kiti: [kaangulten.com/basin-kiti](https://www.kaangulten.com/basin-kiti) ## Basında GK ve duyurular ### Basında Girişimci Kafası - 5 Eylül 2026Konya Yenigün[Yapay zekâ çağında şirket kurmanın şifreleri Genç MÜSİAD'da konuşuldu](https://www.konyayenigun.com/yapay-zeka-caginda-sirket-kurmanin-sifreleri-genc-musiadda-konusuldu) - 5 Eylül 2026Konya Postası[Genç MÜSİAD, genç yöneticileri yapay zekâ çağına hazırlıyor](https://www.konyapostasi.com.tr/konya-haberleri/genc-musiad-genc-yoneticileri-yapay-zek-cagina-hazirliyor/781273) - 5 Eylül 2026Haber Dairesi[Konya'da girişimcilik buluşması! Kaan Gülten gençlerle bir araya geldi](https://haberdairesi.com/konya/konyada-girisimcilik-bulusmasi-kaan-gulten-genclerle-bir-araya-geldi-193325h) - 24 Şubat 2024Branding Türkiye[Girişimci Kafasıyla Düşün – Kaan Gülten](https://www.brandingturkiye.com/girisimci-kafasiyla-dusun-kaan-gulten/) - 1 Şubat 2024TechInside[Girişimcilik Zirvesi, Bursa'da 17 Şubat'ta gerçekleşecek!](https://www.techinside.com/girisimcilik-zirvesi-bursada-17-subatta-gerceklesecek/) - 30 Ocak 2024TeknoTalk[Bursa Girişimcilik Zirvesi 17 Şubat'ta Gerçekleşecek](https://www.teknotalk.com/bursa-girisimcilik-zirvesi-17-subatta-gerceklesecek-160024/) - 22 Haziran 2023AVM Trend[Kaan Gülten'in Girişimcilik Deneyimleri Yapay Zeka Tarafından Kitaplaştırıldı!](https://www.avmtrend.com/bilisimteknoloji/kaan-gultenin-girisimcilik-deneyimleri-yapay-zeka-tarafindan-kitaplastirildi_10656) ## İçerik kullanım izinleri - **Logo ve tanıtım metinleri:** Haber ve içerikte izin almadan, kullanım kurallarına uygun şekilde kullanılabilir. - **Girişim Mezarlığı verisi:** kaynak gösterilerek kullanılabilir. - **Sosyal medya paylaşımları:** Platformun gömme özelliğiyle paylaşılabilir; görselin indirilip yeniden kullanılması için izin iste. ## Basın iletişimi Röportaj, veri ve görsel talepleri için yaz; en geç iki iş günü içinde dönüyoruz. Son teslim tarihin yakınsa konu satırına "ACELE" yaz. [info@girisimcikafasi.com](mailto:info@girisimcikafasi.com?subject=Bas%C4%B1n%20talebi) ### Sık sorulanlar Webtures ve Brantial ile ilişkisi ne? Aynı kurucunun ayrı girişimleri. Takipçi sayıları nasıl ölçülüyor? Her hesabın kendi panelinden, tarihli olarak; toplam, hesapların toplamıdır. Ayrıntı: [Kitle ve veriler](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/#veriler). Reklam ve iş birliği için nereye yazmalıyım? Basın kiti gazeteciler için; iş birliği için [Markalar İçin sayfasındaki brief formu](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/brief/). Talebin bize ulaştı. En geç iki iş günü içinde dönüyoruz. Ad soyad * Yayın organı * E-posta * Talep türü *SeçRöportajVeriGörselDiğer Konu * Son teslim tarihi Mesaj * [KVKK aydınlatma metnini](https://girisimcikafasi.com/kvkk/) okudum. * Talebi gönder --- # GK Talep Programı Adres: https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/talep-programi/ Yayın: 2026-09-29 · Güncelleme: 2026-09-29 [Anasayfa](https://girisimcikafasi.com/)/[Markalar İçin](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/)/GK Talep Programı B2B talep yaratma # GK Talep Programı Seninle iletişime geçilmesine izin vermiş karar vericiler, 8 haftada. Sektörüne değer katan bir rapor, webinar ya da rehber hazırlıyor, Girişimci Kafası'nın LinkedIn, bülten ve Instagram kanallarında yayınlıyoruz. İçeriğe ulaşmak için formu dolduran, seni adınla anan onay kutusunu işaretleyen ve hedef profiline uyan kişileri her hafta sana teslim ediyoruz. [Program için brief gönder](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/brief/?urun=talep) [Tek sayfalık özet PDF](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/talep-programi/girisimci-kafasi-talep-programi.pdf) *Sana kimler ulaşır?Her hafta* 1. İçeriği gören GK takipçileriLinkedIn · bülten · Instagram 2. Formu kendisi dolduran 3. Markanın ulaşmasına onay veren 4. Profiline uyan, daha önce gelmemiş ✓**Nitelikli kişi**CSV olarak ya da doğrudan CRM'ine gelir. Değişken ücret yalnızca bunlar için. Neyle ölçülürNitelikli kişi sayısı, satış fırsatı İlk sonuç1-2 ay SüreSezonluk, 8 hafta [Kimin için](#kimin-icin)[Formatlar](#formatlar)[Nitelikli kişi](#nitelikli)[8 haftalık akış](#akis)[Ücret](#ucret)[Teslimat ve kanallar](#teslimat)[Kanıt](#kanit)[SSS](#sss) [Brief gönder](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/brief/?urun=talep) ## Kimin için? Müşterisi GK kitlesinde olan ve satışı bir karar vericiyle konuşarak başlayan şirketler için. 1. 01 ### Girişimcilere ve KOBİ'lere satan SaaS şirketleri Pazarlama müdürüKurucu 2. 02 ### Fintech ve bankaların KOBİ ürünleri PazarlamaDijital kanallar 3. 03 ### B2B hizmetler: muhasebe, hukuk, coworking, danışmanlık Kurucuİş geliştirme 4. 04 ### Eğitim ve etkinlik şirketleri Pazarlama ## Program formatları Kitleye gerçekten işine yarayacak bir içerik sunarız; kayıt, o içeriğe ulaşmanın yoludur. 01Sponsorlu araştırma raporu→02Webinar ya da LinkedIn canlı yayını→03Rehber ya da şablon paketi→04Yuvarlak masa→ Format 01 ### Sponsorlu araştırma raporu GK kitlesine yapılan anket ve 10-20 sayfalık rapor. Örnek: Türkiye'de KOBİ'lerin süper zekâ kullanımı. NeredeGK LinkedIn, bülten, site ve basın En uygunSaaS, fintech, banka Format 02 ### Webinar ya da LinkedIn canlı yayını GK sunucusu, senin konuşmacın ve bir konuk. NeredeLinkedIn Live ve site En uygunEğitim, SaaS, B2B hizmet Format 03 ### Rehber ya da şablon paketi İndirilebilir pratik rehber. Örnek: şirket kuruluş kontrol listesi. NeredeSite, bülten ve LinkedIn En uygunMuhasebe, hukuk, coworking Format 04 ### Yuvarlak masa 8-12 karar vericiyle kapalı oturum ve ardından özet içerik. NeredeDavetli oturum, sonrasında LinkedIn En uygunKurumsal, üst segment ## Nitelikli kişi kime denir? Bir kişi aşağıdaki **dört koşulun hepsini** sağlarsa nitelikli sayılır ve ücrete tabidir. 1. 1 ### Kendi onayıyla Formu kendisi doldurdu ve seni adınla anan ayrı bir onay kutusuyla iletişime izin verdi. 2. 2 ### Geçerli e-posta Kurumsal ya da doğrulanmış bir e-posta adresi var. 3. 3 ### Profile uygun Seninle birlikte önceden belirlediğimiz profile uyuyor: unvan seviyesi, şirket büyüklüğü, sektör. 4. 4Nitelikli kişi ### Daha önce gelmemiş Aynı programda daha önce teslim edilmedi. Tekrarlar ayıklanır. Formda sorulanlar Ad soyadE-postaUnvanŞirketŞirket büyüklüğüİhtiyaç zamanı İhtiyaç zamanı için üç seçenek var: şimdi, 3 ay içinde, 6 ay ve sonrası. ## 8 haftalık akış Hedef profili ilk hafta birlikte yazıya dökeriz. Yayın başladıktan sonra nitelikli kişiler her hafta elinde olur. H1H2H3H4H5H6H7H8**Brief ve profil** Hedef profil ve başarı ölçütleri netleşir **İçerik üretimi** Anket ve rapor, webinar akışı ya da rehber **Onay ve sayfa** Onayın ve kayıt formu **Yayın** 4-6 LinkedIn gönderisi, 1-2 bülten yerleşimi, Instagram hikâyeleri, uygunsa Yapay Zeka KafasıWebinar H6 **Teslim** CSV / CRMCSV / CRMCSV / CRMCSV / CRM **Kapanış raporu** Rapor 1. Hafta 1Brief, hedef profil ve başarı ölçütleri. Profil yazılı olarak birlikte kilitlenir. 2. Hafta 2-3İçerik üretimi: anket ve rapor, webinar akışı ya da rehber. 3. Hafta 4Senin onayın. Sitede program sayfası ve kayıt formu yayına hazırlanır. 4. Hafta 5-7Yayın: 4-6 LinkedIn gönderisi, 1-2 bülten yerleşimi, Instagram hikâyeleri, uygunsa Yapay Zeka Kafası. Webinar 6. haftada. 5. Her haftaNitelikli kişiler CSV dosyası olarak ya da doğrudan CRM'ine teslim edilir. 6. Hafta 8Kapanış raporu: erişim, form dönüşümü, nitelikli kişi sayısı ve profile göre dağılımı. Kapanış raporu: erişim, form dönüşümü, nitelikli kişi sayısı ve profile göre dağılımı. Ücret ## Ödediğin, aldığın sonuca bağlı. Sabit bileşen**İçerik üretimi ve dağıtım paketi** + Değişken bileşen**Gelen her nitelikli kişi için** Yönetici ve üstüDiğer ≤ Hedef**Sözleşmedeki üst sınır** Hedef kişi sayısını sözleşmeye yazarız. Hedefi geçsek de fatura bu sınırı aşmaz. Tutar kapsama göre değişir; brief'ten sonra teklifle paylaşırız. Yayın bedeli iş birliği fiyat listemizden gelir. ## Neleri teslim ediyor, neyi ölçüyoruz? Nitelikli kişiler her hafta, CSV dosyası olarak ya da doğrudan CRM'ine gelir. 8. haftada kapanış raporu. 1. 01**Nitelikli kişi sayısı** 2. 02**Form dönüşüm oranı** 3. 03**Yönetici ve üstü oranı** 4. 04**Satış fırsatı sayısı**Program bittikten 90 gün sonra, senin bize bildirdiğin ## Hangi kanallarda? İçerik GK kanallarında yayınlanır. Kayıt ise her zaman sitede, kişinin kendi onayıyla yapılır. - **GK LinkedIn sayfası**B2B mesaj, karar vericiye erişim1,3M+28 Eylül 2026 - **GK Startup Bülteni**LinkedIn bülteni, sponsorlu yerleşim325B+Ekim 2026 - **Instagram**Geniş bilinirlik ve hikâyeler2,4M+21 Ekim 2026 - **Yapay Zeka Kafası**Teknoloji ve süper zekâ ürünleri için, uygun olduğundaOpsiyonel - **girisimcikafasi.com**Program sayfası ve kayıt formu: kişiler burada, kendi onaylarıyla kaydolur. ## Elimizdeki kanıt - **WORLDEF**Etkinlik iletişimi 10.000+etkinlik kaydı1.000.000+görüntülenme Instagram ve LinkedIn çalışmalarıyla kayıt topladık. **Talep Programı bu işin sistemleşmiş hâli.** [Çalışmayı gör →](https://girisimcikafasi.com/portfolyo/worldef/) - **DZD Tech**GK LinkedIn · B2B 350.000+gösterim2.900+beğeni Dört günlük çalışma modeli duyurusu, GK LinkedIn'de B2B kitleye. [Çalışmayı gör →](https://girisimcikafasi.com/portfolyo/dzd-tech/) ## İlkelerimiz Takipçilerimizin güvenini hiçbir kampanya için harcamayız. Bu kurallar her programda geçerli. - ✓ ### Açık rıza Kişisel veri yalnızca sponsorun adını anan ayrı bir onayla ve kişi bu onayı e-postasındaki bağlantıyla doğruladıktan sonra aktarılır. Aydınlatma metni ve aramızdaki veri işleme sözleşmesi hazır olmadan kayıt açılmaz; saklama süresi sözleşmede yazılır. - ✉ ### Ticari ileti Programdan sonra göndereceğin e-postalar için onay ve İYS kaydı senin sorumluluğundadır. GK bülten onayı her zaman ayrı ve isteğe bağlıdır. - # ### İş birliği etiketi Program içerikleri "İş birliği" etiketiyle yayınlanır. - 2 ### Kitle yorgunluğu Aynı anda en fazla iki program yürütürüz; ay içindeki sponsorlu içerik oranı sınırlıdır. - ▥ ### Veri de içerik Rapor ve anket verisini, senin onayınla, GK kitlesine içerik olarak da sunarız. Bu, kitleye verilen değeri artırır. ## Diğer programlar Üç program aynı kitleye ve aynı kanallara dayanır; birlikte de alınabilir. - [Kurucu ve CEO için LinkedIn**GK Kurucu Programı**Kendi sesini kaybetmeden LinkedIn'de düzenli ve görünür ol.→](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/kurucu-programi/) - [Ölçülebilir marka inşası**GK Marka İnşası**Markanı 6-12 ay planlı anlat, etkisini her çeyrek ölç.→](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/marka-insasi/) ## Sık sorulan sorular Aradığın cevap burada yoksa [bize yaz](https://girisimcikafasi.com/iletisim/). Nitelikli kişi ne demek? Formu kendisi dolduran, senin adının geçtiği onay kutusunu ayrıca işaretleyen, kurumsal ya da doğrulanmış bir e-postası olan, birlikte belirlediğimiz profile uyan ve bu programda sana daha önce gelmemiş kişi. Dört koşulun hepsini sağlaması gerekir. Kişileri nasıl teslim ediyorsunuz? Her hafta CSV dosyası olarak ya da doğrudan CRM'ine. Kişisel veriler nasıl korunuyor? Kişi, sponsorun adını anan ayrı bir onay kutusuyla açık rıza verir ve bu onayı e-postasına gelen bağlantıyla doğrular. Aydınlatma metni formun yanındadır; GK ile sponsor arasında veri işleme sözleşmesi imzalanır ve saklama süresi sözleşmeye yazılır. Aynı anda kaç program yürütüyorsunuz? En fazla iki. Kitlenin sponsorlu içerikten yorulmaması için bu sınırı koruyoruz. Fiyat ne kadar? Bir kısmı sabit, bir kısmı teslim edilen nitelikli kişi sayısına bağlı. Tutar kapsama göre değişir; brief'ten sonra teklifle paylaşırız. ## GK Talep Programı markana uyar mı? Hedefini ve kitleni birkaç cümleyle yaz; uygun programı ve kapsamı birlikte netleştirelim. Brief'lere 2 iş günü içinde dönüyoruz. [Brief gönder →](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/brief/?urun=talep) [Özeti indir (PDF)](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/talep-programi/girisimci-kafasi-talep-programi.pdf) --- # GK Kurucu Programı Adres: https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/kurucu-programi/ Yayın: 2026-09-29 · Güncelleme: 2026-09-29 [Anasayfa](https://girisimcikafasi.com/)/[Markalar İçin](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/)/GK Kurucu Programı Kurucu ve CEO için LinkedIn # GK Kurucu Programı Kendi sesini kaybetmeden LinkedIn'de düzenli ve görünür ol. Stratejiyi, yazımı ve yayın takvimini ekibimiz üstlenir. Sen deneyimini anlatır, her gönderiyi onaylarsın; senin onaylamadığın hiçbir şey yayınlanmaz. [Program için brief gönder](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/brief/?urun=kurucu) [Tek sayfalık özet PDF](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/kurucu-programi/girisimci-kafasi-kurucu-programi.pdf) OnaylandıTAKVİMDESalı 09:00 Neyle ölçülürTakipçi, gösterim, gelen talep İlk sonuç1 ay SüreAylık, en az 3 ay [Kimin için](#kimin-icin)[Paketler](#paketler)[Bir ay](#akis)[Ölçüm](#olcum)[Kanıt](#kanit)[Kurallar](#kurallar)[SSS](#sss) [Brief gönder](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/brief/?urun=kurucu) ## Kimin için? Anlatacak deneyimi olan ama LinkedIn'e düzenli zaman ayıramayan kurucular ve yöneticiler için. 1. 01 ### Kanıtlanmış scaleup'lar, Seri A ve sonrası CEOPazarlama direktörü 2. 02 ### B2B hizmetler: muhasebe, hukuk, coworking, danışmanlık Kurucuİş geliştirme 3. 03 ### Kurumsal şirketlerin üst yöneticileri Kurumsal iletişim ## Paketler Tek bir kişiyle başlayabilir, ekibinle birlikte de ilerleyebilirsin. ### Kurucu Tek kurucu ya da CEO 8 gönderi / ay İçerikAyda 8 gönderi, yazım ve görseliyle GK desteğiBaşlangıçta profil düzenlemesi, çeyrekte bir GK LinkedIn'de anılma RaporlamaAylık rapor [Kurucu paketini sor](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/brief/?urun=kurucu&paket=kurucu) ### Kurucu Plus Kurucu ya da CEO 12 gönderi / ay + 1 makale İçerikAyda 12 gönderi ve 1 LinkedIn makalesi ya da bülten sayısı GK desteğiKurucu paketindekiler ve çeyrekte bir Kafa Sohbetler konukluğu RaporlamaAylık rapor ve çeyrek değerlendirmesi [Kurucu Plus'ı sor](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/brief/?urun=kurucu&paket=plus) ### Ekip Şirketin 5-20 çalışanı 4 taslak / kişi İçerikİçerik takvimi, şablonlar ve kişi başına 4 gönderi taslağı GK desteğiKayıtlı eğitim ve aylık canlı atölye RaporlamaAylık rapor, kişi ve toplam bazında [Ekip paketini sor](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/brief/?urun=kurucu&paket=ekip) GK LinkedIn'de anılma ve podcast konukluğu, yayın ilkelerimize uygun olduğunda ve "İş birliği" etiketiyle yapılır. 20 kişiden büyük ekipler için ayrıca konuşalım. [Kendin yazmak istersen**GK Kurucu Atölyesi**LinkedIn'de kurucu markası, kendi kaleminle. Küçük grupla, canlı oturumlarla; tarih ve ücret başvurulara göre belirlenir.→](https://girisimcikafasi.com/kurucu-atolyesi/) ## Bir ay nasıl geçer? Her ay aynı döngü tekrarlanır. Turuncu adımlar senin, siyahlar ekibin, sarı olan ortak. 1 ayher ay tekrarlanır12345 1. 1 Ay başı Sen ### 45 dakikalık strateji görüşmesi Ayın konuları ve paylaşacağın deneyimler belirlenir. 2. 2 1. hafta GK ekibi ### Ekip taslakları yazar Kaynak senin anlattıkların, görüşme kayıtları ve şirket haberleri. 3. 3 1-2. hafta Sen ### Onaylar ya da düzeltirsin Onaylanmayan hiçbir şey yayınlanmaz. 4. 4 Ay boyunca GK ekibi + sen ### Takvime göre yayın Yorumlara sen yanıt verirsin; ekip taslak yanıt hazırlayabilir. 5. 5 Ay sonu GK ekibi ### Rapor ve öneriler Bir sonraki ayın önerileriyle birlikte. KG**Kaan Gülten'in katkısı.** Çeyrekte bir kayıtlı eğitim: Kaan Gülten ile LinkedIn'de kurucu markası. Programdaki herkese açık. ## Neyle ölçülür? Hedefler ilk ayın sonunda, başlangıç değerlerine göre birlikte belirlenir. 1. 01 ### Takipçi artışı Kaynak: LinkedIn profil analitiği 2. 02 ### Gönderi başına gösterim Kaynak: LinkedIn 3. 03 ### Etkileşim oranı Kaynak: LinkedIn 4. 04 ### Profil ziyareti Kaynak: LinkedIn 5. 05 ### Gelen talep Mesaj, toplantı, iş başvurusu, yatırımcı iletişimi Kaynak: senin bildirimin, aylık form ## Elimizdeki kanıt - **Girişimci Kafası LinkedIn** 1,3M+takipçi, 28 Eylül 2026 Sayfayı büyüten ve her gün yöneten ekip, Kurucu Programı'nda senin için yazar. [Kanallarımızı gör →](https://girisimcikafasi.com/kanallar/) - **Kaan Gülten** Girişimci Kafası'nın kurucusu. LinkedIn deneyimini çeyreklik kayıtlı eğitimle programdaki herkese aktarır. [Kurucuyu tanı →](https://girisimcikafasi.com/hakkimizda/#kurucu) ## Kurallarımız Senin adınla yazıyoruz; bu yüzden kurallarımız net. - ✓ ### Sahicilik Paylaşımlar senin gerçek deneyimine ve görüşüne dayanır. Süper zekâ yalnızca taslakta kullanılır, son metni sen onaylarsın. - × ### Yapay etkileşim yok Etkileşim grupları, satın alınmış takipçi ya da otomatik beğeni kullanılmaz. - © ### Haklar sende İçerik senin adınla yayınlanır, hakları sana ya da şirketine aittir. Çalışmayı portfolyomuzda göstermek ayrı izne bağlıdır. - ◔ ### Sınırlı kapasite Her LinkedIn uzmanımız sınırlı sayıda kişiyle çalışır; kalite düşmesin diye yeni katılımları buna göre alırız. ## Diğer programlar Üç program aynı kitleye ve aynı kanallara dayanır; birlikte de alınabilir. - [B2B talep yaratma**GK Talep Programı**Seninle iletişime geçilmesine izin vermiş karar vericiler, 8 haftada.→](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/talep-programi/) - [Ölçülebilir marka inşası**GK Marka İnşası**Markanı 6-12 ay planlı anlat, etkisini her çeyrek ölç.→](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/marka-insasi/) ## Sık sorulan sorular Aradığın cevap burada yoksa [bize yaz](https://girisimcikafasi.com/iletisim/). Gönderileri kim yazıyor? Ekibimiz yazıyor. Kaynak senin anlattıkların, görüşme kayıtları ve şirket haberleri. Süper zekâ yalnızca taslakta kullanılır; son metni sen onaylarsın. Ne kadar zamanımı alır? Ayda bir 45 dakikalık strateji görüşmesi, gönderi onayları ve yorumlara yanıt. Yorumlara kim yanıt veriyor? Sen. İstersen ekip taslak yanıt hazırlar. Takipçi ya da etkileşim satın alıyor musunuz? Hayır. Etkileşim grubu, satın alınmış takipçi ya da otomatik beğeni kullanılmaz. İçeriklerin hakkı kimde? Sende ya da şirketinde. Portfolyomuzda göstermek için ayrıca izin isteriz. Sözleşme süresi ne? Aylık ücretle, en az 3 ay. ## GK Kurucu Programı markana uyar mı? Hedefini ve kitleni birkaç cümleyle yaz; uygun programı ve kapsamı birlikte netleştirelim. Brief'lere 2 iş günü içinde dönüyoruz. [Brief gönder →](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/brief/?urun=kurucu) [Özeti indir (PDF)](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/kurucu-programi/girisimci-kafasi-kurucu-programi.pdf) --- # GK Marka İnşası Adres: https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/marka-insasi/ Yayın: 2026-09-29 · Güncelleme: 2026-09-29 [Anasayfa](https://girisimcikafasi.com/)/[Markalar İçin](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/)/GK Marka İnşası Ölçülebilir marka inşası # GK Marka İnşası Markanı 6-12 ay planlı anlat, etkisini her çeyrek ölç. Markan 6-12 ay boyunca GK kanallarında planlı ve tekrarlı biçimde anlatılır. Etkisini sözleşmenin başında birlikte aldığımız ölçüme göre takip eder, her çeyrek raporlarız. [Program için brief gönder](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/brief/?urun=marka) [Tek sayfalık özet PDF](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/marka-insasi/girisimci-kafasi-marka-insasi.pdf) MARKALI ARAMABaşlangıç ölçümü1. çeyrek2. çeyrek3. çeyrek4. çeyrekSüper zekâ yanıtında anıldıHer çeyrek rapor Neyle ölçülürMarkalı arama, süper zekâ görünürlüğü İlk sonuç3 ayda ilk rapor Süre6-12 ay [Kimin için](#kimin-icin)[Kapsam](#kapsam)[Ölçüm](#olcum)[Ücret](#ucret)[Dürüst sınırlar](#sinirlar)[Kanıt](#kanit)[SSS](#sss) [Brief gönder](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/brief/?urun=marka) ## Kimin için? Tek bir kampanyayla değil, aylar içinde tanınmak isteyen markalar için. 1. 01 ### Girişimcilere ve KOBİ'lere satan SaaS şirketleri Pazarlama müdürüKurucu 2. 02 ### Fintech ve bankaların KOBİ ürünleri PazarlamaDijital kanallar 3. 03 ### Kanıtlanmış scaleup'lar, Seri A ve sonrası CEOPazarlama direktörü ## Kapsam Her ay düzenli içerik, her çeyrek bir büyük kampanya ve baştan sona aynı ölçüm. - ### Aylık içerik planı GK LinkedIn, Instagram, bülten ve site için. - ### Çeyrekte bir büyük kampanya İçerik serisi, podcast bölümü ya da araştırma raporu. - ### Marka hikâyesi içerikleri Kuruluş hikâyesi, müşteri hikâyeleri, ekip. - ### Ölçüm ve raporlama Başlangıç ölçümü, aylık takip, çeyrek raporu. ## Ölçüm çerçevesi Başlangıç ölçümü sözleşmenin ilk iki haftasında alınır ve iki tarafça imzalanır. Tüm karşılaştırmalar ve hedef primi yalnızca bu ölçüme göre hesaplanır. - **Markalı arama hacmi**Aylık İnsanların markanı adıyla araması ⚙Google Search Console (senin erişiminle), Google Trends - **Doğrudan trafik**Aylık Sitene aramasız, doğrudan gelenler ⚙Senin GA4 hesabın - **Süper zekâ görünürlüğü**Aylık ChatGPT, Gemini ve Perplexity yanıtlarında hedef sorularda markanın anılma oranı ve sırası ⚙Brantial - **LinkedIn varlığı**Aylık Takipçi, sayfa ziyareti, rakiplere göre konuşulma payı ⚙LinkedIn sayfa analitiği - **Kampanya metrikleri**Haftalık Gösterim, görüntülenme, etkileşim ⚙GK kanal analitiği - **Bilinirlik anketi, isteğe bağlı**Başlangıçta ve 6. ayda Markanı tanıyanların oranı ⚙GK kitlesine kısa anket Ücret ## Sabit ücret ve hedefe bağlı prim. Sabit aylık ücret**İçerik ve dağıtım planı** + Hedef primi**Çeyrek sonunda, hedef tutarsa** Önceden birlikte seçtiğimiz en fazla iki göstergede. Örnek: markalı aramada başlangıca göre artış, süper zekâ yanıtlarında anılma oranında artış. ≤ Üst sınır**Sözleşmede yazılı** Primin sabit ücrete oranla üst sınırı baştan bellidir. Tutar kapsama göre değişir; brief'ten sonra teklifle paylaşırız. ## Dürüst sınırlar Neyi ölçebildiğimizi de, neyi vaat edemeyeceğimizi de baştan söylüyoruz. - ### Tek etken biz değiliz Marka göstergeleri yalnızca GK'den etkilenmez: kendi reklamların, basın ve sezon da etkiler. Hedefleri diğer kampanyalarını bilerek birlikte koyar, raporda rakip kıyası veririz. - ### Satış garanti edilmez Sözleşmede hizmet "marka görünürlüğü hizmeti" olarak tanımlanır. - ### Brantial ilişkisi açık Süper zekâ görünürlüğünü ölçtüğümüz Brantial, Girişimci Kafası'nın kurucusu Kaan Gülten'in şirketidir. Raporda bunu açıkça yazar, istersen ham veriyi seninle paylaşırız. [Brantial'ı incele ↗](https://brantial.ai/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=marka-insasi) ## Elimizdeki kanıt - **Wainer** 2.000.000+izlenme80.000+beğeni Girişimci Kafası kanallarında yayınlanan iş birliği. [Portfolyoyu gör →](https://girisimcikafasi.com/portfolyo/) - **Frink** 500.000+izlenme350+yeni kayıt İzlenmenin yanında ölçülen sonuç: yeni kayıt. [Portfolyoyu gör →](https://girisimcikafasi.com/portfolyo/) ## Diğer programlar Üç program aynı kitleye ve aynı kanallara dayanır; birlikte de alınabilir. - [B2B talep yaratma**GK Talep Programı**Seninle iletişime geçilmesine izin vermiş karar vericiler, 8 haftada.→](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/talep-programi/) - [Kurucu ve CEO için LinkedIn**GK Kurucu Programı**Kendi sesini kaybetmeden LinkedIn'de düzenli ve görünür ol.→](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/kurucu-programi/) ## Sık sorulan sorular Aradığın cevap burada yoksa [bize yaz](https://girisimcikafasi.com/iletisim/). Markalı arama nedir? İnsanların Google'da markanı adıyla araması. Google Search Console (senin erişiminle) ve Google Trends üzerinden aylık izleriz. Süper zekâ görünürlüğü nasıl ölçülür? Brantial ile ChatGPT, Gemini ve Perplexity'de, seninle belirlediğimiz hedef sorularda markanın anılma oranına ve sırasına bakarız. Brantial'ın Girişimci Kafası ile ilişkisi ne? Brantial, Girişimci Kafası'nın kurucusu Kaan Gülten'in şirketidir. Raporda bu ilişkiyi açıkça yazarız; istersen ham veriyi paylaşırız. Satış artışını garanti ediyor musunuz? Hayır. Hizmet sözleşmede marka görünürlüğü hizmeti olarak tanımlanır. İlk sonucu ne zaman görürüm? Kampanya metriklerini haftalık, ilk çeyrek raporunu 3. ayın sonunda paylaşırız. Sözleşme süresi ne? 6-12 ay. Marka inşası tekrar ister; kısa sürede anlamlı ölçüm çıkmaz. ## GK Marka İnşası markana uyar mı? Hedefini ve kitleni birkaç cümleyle yaz; uygun programı ve kapsamı birlikte netleştirelim. Brief'lere 2 iş günü içinde dönüyoruz. [Brief gönder →](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/brief/?urun=marka) [Özeti indir (PDF)](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/marka-insasi/girisimci-kafasi-marka-insasi.pdf) --- # GK Demand Programme URL: https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/demand-programme/ Published: 2026-10-17 · Updated: 2026-10-17 [Home](https://girisimcikafasi.com/en/)/[For Brands](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/)/GK Demand Programme B2B demand generation # GK Demand Programme Decision makers who have agreed to be contacted by you, in 8 weeks. We create a report, webinar or guide that adds real value to your sector and publish it on Girişimci Kafası's LinkedIn, newsletter and Instagram. Every week we hand over the people who fill in the form to get it, tick a consent box that names you and match your target profile. [Send a brief for this programme](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brief/?urun=talep) [One-page summary PDF](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/demand-programme/girisimci-kafasi-demand-programme.pdf) *Who reaches you?Every week* 1. GK followers who see the contentLinkedIn · newsletter · Instagram 2. Fill in the form themselves 3. Agree to hear from your brand 4. Fit your profile, new to you ✓**Qualified contact**Delivered as a CSV or straight into your CRM. The variable fee applies only to these. Measured byQualified contacts, sales opportunities First results1-2 months TermSeasonal, 8 weeks [Who it is for](#who)[Formats](#formats)[Qualified contacts](#qualified)[8-week flow](#flow)[Pricing](#pricing)[Delivery and channels](#delivery)[Proof](#proof)[FAQ](#faq) [Send a brief](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brief/?urun=talep) ## Who is it for? For companies whose customers are in the GK audience and whose sales start with a conversation with a decision maker. 1. 01 ### SaaS companies selling to founders and SMEs Marketing managerFounder 2. 02 ### Fintechs and banks' SME products MarketingDigital channels 3. 03 ### B2B services: accounting, legal, coworking, consulting FounderBusiness development 4. 04 ### Education and events companies Marketing ## Programme formats We give the audience content that is genuinely useful to them; registering is how they get it. 01Sponsored research report→02Webinar or LinkedIn Live→03Guide or template pack→04Round table→ Format 01 ### Sponsored research report A survey of the GK audience and a 10-20 page report. Example: how SMEs in Türkiye use super intelligence. WhereGK LinkedIn, newsletter, website and press Best forSaaS, fintech, banks Format 02 ### Webinar or LinkedIn Live A GK host, your speaker and a guest. WhereLinkedIn Live and our website Best forEducation, SaaS, B2B services Format 03 ### Guide or template pack A practical, downloadable guide. Example: a company formation checklist. WhereWebsite, newsletter and LinkedIn Best forAccounting, legal, coworking Format 04 ### Round table A closed session with 8-12 decision makers, followed by a summary piece of content. WhereInvitation-only session, then LinkedIn Best forLarge companies, senior segment ## What is a qualified contact? A person counts as qualified, and is billable, only if they meet **all four conditions** below. 1. 1 ### Opted in They filled in the form themselves and agreed to be contacted through a separate consent box that names you. 2. 2 ### Valid email They have a company or verified email address. 3. 3 ### Matches the profile They fit the profile we agree with you in advance: seniority, company size, sector. 4. 4Qualified contact ### New to you They have not already been delivered in the same programme. Duplicates are removed. What the form asks Full nameEmailJob titleCompanyCompany sizeTimeframe Timeframe has three options: now, within 3 months, 6 months or later. ## The 8-week flow We put the target profile in writing together in the first week. Once publishing starts, qualified contacts reach you every week. W1W2W3W4W5W6W7W8**Brief and profile** Target profile and success criteria agreed **Content production** Survey and report, webinar running order or guide **Sign-off and page** Your sign-off and the registration form **Publishing** 4-6 LinkedIn posts, 1-2 newsletter placements, Instagram Stories, Yapay Zeka Kafası where relevantWebinar W6 **Delivery** CSV / CRMCSV / CRMCSV / CRMCSV / CRM **Wrap-up report** Report 1. Week 1Brief, target profile and success criteria. We agree the profile and lock it in writing. 2. Weeks 2-3Content production: survey and report, webinar running order or guide. 3. Week 4Your sign-off. The programme page and registration form are made ready. 4. Weeks 5-7Publishing: 4-6 LinkedIn posts, 1-2 newsletter placements, Instagram Stories and, where relevant, Yapay Zeka Kafası. Webinar in week 6. 5. Every weekQualified contacts are delivered as a CSV file or straight into your CRM. 6. Week 8Wrap-up report: reach, form conversion, qualified contacts and their breakdown by profile. Wrap-up report: reach, form conversion, number of qualified contacts and how they break down by profile. Pricing ## What you pay depends on what you get. Fixed component**Content production and distribution package** + Variable component**For every qualified contact delivered** Manager and aboveOthers ≤ Target**The cap in the contract** We write the target number of contacts into the contract. Even if we exceed it, the invoice never goes above this cap. The amount depends on scope; we share it in a proposal after your brief. Publishing costs come from our partnership rate card. ## What we deliver and what we measure Qualified contacts arrive every week, as a CSV file or straight into your CRM. The wrap-up report follows in week 8. 1. 01**Number of qualified contacts** 2. 02**Form conversion rate** 3. 03**Share at manager level and above** 4. 04**Sales opportunities**Reported by you, 90 days after the programme ends ## Which channels? The content is published on GK channels. Registration always happens on our website, with each person's own consent. - **GK LinkedIn page**B2B messaging, reaching decision makers1.3M+28 September 2026 - **GK Startup Bülteni**LinkedIn newsletter, sponsored placement (in Turkish)325K+October 2026 - **Instagram**Broad awareness and Stories2.4M+21 October 2026 - **Yapay Zeka Kafası**For technology and super intelligence products, where relevant (in Turkish)Optional - **girisimcikafasi.com**Programme page and registration form: this is where people sign up, with their own consent. ## Our track record - **WORLDEF**Event communications 10,000+event registrations1,000,000+views We drove event registrations through our Instagram and LinkedIn work. **The Demand Programme turns that work into a system.** [See the work →](https://girisimcikafasi.com/en/work/worldef/) - **DZD Tech**GK LinkedIn · B2B 350,000+impressions2,900+likes Announcing a four-day work week to a B2B audience on GK LinkedIn. [See the work →](https://girisimcikafasi.com/en/work/dzd-tech/) ## Our principles We never spend our followers' trust on a campaign. These rules apply to every programme. - ✓ ### Explicit consent Personal data is passed on only after a separate consent that names the sponsor, and only once the person has confirmed it through the link in their email. Registration does not open until the privacy notice and our data processing agreement are in place; the retention period is written into the contract. - ✉ ### Commercial messages Consent and registration with Türkiye's commercial messaging register (IYS) for any emails you send after the programme are your responsibility. Signing up to the GK newsletter is always separate and optional. - # ### Partnership label Programme content is published with the "İş birliği" (partnership) label. - 2 ### Audience fatigue We run no more than two programmes at a time, and the share of sponsored content each month is limited. - ▥ ### Data is content too With your permission, we also share the report and survey data with the GK audience as content. That makes the programme more valuable to them. ## Other programmes All three programmes draw on the same audience and the same channels; you can also combine them. - [LinkedIn for founders and CEOs**GK Founder Programme**Be consistent and visible on LinkedIn without losing your own voice.→](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/founder-programme/) - [Measurable brand building**GK Brand Building**Tell your brand story to a plan for 6-12 months and measure its impact every quarter.→](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brand-building/) ## Frequently asked questions Can't find your answer here? [Write to us](https://girisimcikafasi.com/en/contact/). What counts as a qualified contact? Someone who filled in the form themselves, separately ticked the consent box that names you, has a company or verified email address, fits the profile we agreed together and has not been delivered to you before in this programme. All four conditions must be met. How do you deliver the contacts? Every week, as a CSV file or straight into your CRM. How is personal data protected? Each person gives explicit consent through a separate box that names the sponsor and confirms it through a link sent to their email. The privacy notice sits next to the form; GK and the sponsor sign a data processing agreement and the retention period is written into the contract. How many programmes do you run at once? Two at most. We keep to this limit so the audience does not tire of sponsored content. How much does it cost? Part of the fee is fixed and part depends on the number of qualified contacts delivered. The amount depends on scope; we share it in a proposal after your brief. ## GK Demand Programme: is it right for your brand? Tell us your goal and audience in a few sentences and we will work out the right programme and scope with you. We reply to briefs within 2 business days. [Send a brief →](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brief/?urun=talep) [Download the summary (PDF)](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/demand-programme/girisimci-kafasi-demand-programme.pdf) --- # GK Founder Programme URL: https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/founder-programme/ Published: 2026-10-17 · Updated: 2026-10-17 [Home](https://girisimcikafasi.com/en/)/[For Brands](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/)/GK Founder Programme LinkedIn for founders and CEOs # GK Founder Programme Be consistent and visible on LinkedIn without losing your own voice. Our team takes care of strategy, writing and the publishing schedule. You share your experience and approve every post; nothing goes out without your approval. [Send a brief for this programme](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brief/?urun=kurucu) [One-page summary PDF](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/founder-programme/girisimci-kafasi-founder-programme.pdf) ApprovedSCHEDULEDTue 09:00 Measured byFollowers, impressions, inbound requests First results1 month TermMonthly, minimum 3 months [Who it is for](#who)[Packages](#packages)[A month](#flow)[Measurement](#measurement)[Proof](#proof)[Rules](#rules)[FAQ](#faq) [Send a brief](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brief/?urun=kurucu) ## Who is it for? For founders and executives with experience worth sharing but no time to be on LinkedIn regularly. 1. 01 ### Proven scale-ups, Series A and beyond CEOMarketing director 2. 02 ### B2B services: accounting, legal, coworking, consulting FounderBusiness development 3. 03 ### Senior executives at large companies Corporate communications ## Packages Start with one person, or bring your team along. ### Founder A single founder or CEO 8 posts / month Content8 posts a month, written and designed GK supportA profile refresh at the start and a mention on GK LinkedIn once a quarter ReportingMonthly report [Ask about Founder](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brief/?urun=kurucu&paket=kurucu) ### Founder Plus Founder or CEO 12 posts / month + 1 article Content12 posts a month plus 1 LinkedIn article or newsletter issue GK supportEverything in Founder, plus a guest spot on Kafa Sohbetler once a quarter ReportingMonthly report and quarterly review [Ask about Founder Plus](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brief/?urun=kurucu&paket=plus) ### Team 5-20 people at your company 4 drafts / person ContentContent calendar, templates and 4 draft posts per person GK supportRecorded training and a monthly live workshop ReportingMonthly report, per person and in total [Ask about Team](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brief/?urun=kurucu&paket=ekip) Mentions on GK LinkedIn and podcast guest spots happen when they fit our editorial principles, and carry the "İş birliği" (partnership) label. The podcast is in Turkish. For teams larger than 20, let's talk separately. [Prefer to write it yourself?**GK Founder Workshop**Your founder brand on LinkedIn, in your own words. Small groups and live sessions; dates and fees are set according to applications.→](https://girisimcikafasi.com/en/founder-workshop/) ## How does a month work? The same cycle repeats every month. Orange steps are yours, black ones are the team's and the yellow one is shared. 1 monthrepeats every month12345 1. 1 Start of month You ### 45-minute strategy call We set the month's topics and the experiences you will share. 2. 2 Week 1 GK team ### The team writes the drafts Drawing on what you have told us, call recordings and company news. 3. 3 Weeks 1-2 You ### You approve or edit Nothing you have not approved is published. 4. 4 Throughout the month GK team + you ### Publishing on schedule You reply to comments; the team can draft replies. 5. 5 End of month GK team ### Report and recommendations Together with suggestions for the next month. KG**What Kaan Gülten brings.** A recorded training session every quarter: building a founder brand on LinkedIn, with Kaan Gülten. Open to everyone in the programme. ## How is it measured? Targets are set together at the end of the first month, based on your starting figures. 1. 01 ### Follower growth Source: LinkedIn profile analytics 2. 02 ### Impressions per post Source: LinkedIn 3. 03 ### Engagement rate Source: LinkedIn 4. 04 ### Profile visits Source: LinkedIn 5. 05 ### Inbound requests Messages, meetings, job applications, investor contact Source: your own report, via a monthly form ## Our track record - **Girişimci Kafası LinkedIn** 1.3M+followers, 28 September 2026 The team that grew the page and runs it every day writes for you in the Founder Programme. [See our channels →](https://girisimcikafasi.com/en/channels/) - **Kaan Gülten** Founder of Girişimci Kafası. He passes on his LinkedIn experience to everyone in the programme through a recorded training session every quarter. [Meet the founder →](https://girisimcikafasi.com/en/about/#founder) ## Our rules We write in your name, so our rules are clear. - ✓ ### Authenticity Posts are based on your real experience and views. Super intelligence is used only for drafts; you approve the final text. - × ### No fake engagement No engagement pods, bought followers or automated likes. - © ### You own the rights Content is published under your name and the rights belong to you or your company. Showing the work in our portfolio needs separate permission. - ◔ ### Limited capacity Each of our LinkedIn specialists works with a limited number of people, and we take on new clients accordingly so quality does not slip. ## Other programmes All three programmes draw on the same audience and the same channels; you can also combine them. - [B2B demand generation**GK Demand Programme**Decision makers who have agreed to be contacted by you, in 8 weeks.→](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/demand-programme/) - [Measurable brand building**GK Brand Building**Tell your brand story to a plan for 6-12 months and measure its impact every quarter.→](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brand-building/) ## Frequently asked questions Can't find your answer here? [Write to us](https://girisimcikafasi.com/en/contact/). Who writes the posts? Our team does, drawing on what you tell us, call recordings and company news. Super intelligence is used only for drafts; you approve the final text. How much of my time does it take? A 45-minute strategy call once a month, approving posts and replying to comments. Who replies to comments? You do. If you like, the team drafts replies for you. Do you buy followers or engagement? No. We never use engagement pods, bought followers or automated likes. Who owns the content? You or your company. We ask for separate permission to show it in our portfolio. How long is the contract? A monthly fee, with a minimum of 3 months. ## GK Founder Programme: is it right for your brand? Tell us your goal and audience in a few sentences and we will work out the right programme and scope with you. We reply to briefs within 2 business days. [Send a brief →](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brief/?urun=kurucu) [Download the summary (PDF)](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/founder-programme/girisimci-kafasi-founder-programme.pdf) --- # GK Brand Building URL: https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brand-building/ Published: 2026-10-17 · Updated: 2026-10-17 [Home](https://girisimcikafasi.com/en/)/[For Brands](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/)/GK Brand Building Measurable brand building # GK Brand Building Tell your brand story to a plan for 6-12 months and measure its impact every quarter. Your brand story is told on GK channels to a plan, repeatedly, over 6-12 months. We track its impact against a baseline agreed at the start of the contract and report every quarter. [Send a brief for this programme](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brief/?urun=marka) [One-page summary PDF](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brand-building/girisimci-kafasi-brand-building.pdf) BRANDED SEARCHBaselineQ1Q2Q3Q4Mentioned in an SI answerQuarterly report Measured byBranded search, visibility in super intelligence answers First resultsFirst report in 3 months Term6-12 months [Who it is for](#who)[Scope](#scope)[Measurement](#measurement)[Pricing](#pricing)[Honest limits](#limits)[Proof](#proof)[FAQ](#faq) [Send a brief](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brief/?urun=marka) ## Who is it for? For brands that want to become known over months, not through a single campaign. 1. 01 ### SaaS companies selling to founders and SMEs Marketing managerFounder 2. 02 ### Fintechs and banks' SME products MarketingDigital channels 3. 03 ### Proven scale-ups, Series A and beyond CEOMarketing director ## Scope Regular content every month, a major campaign every quarter and the same measurement from start to finish. - ### Monthly content plan For GK LinkedIn, Instagram, the newsletter and the website. - ### Quarterly campaign A major content series, podcast episode or research report. - ### Brand story content Founding story, customer stories, the team. - ### Measurement Baseline measurement, monthly tracking, quarterly report. ## Measurement framework The baseline is taken in the first two weeks of the contract and signed off by both sides. Every comparison and the target bonus are calculated against this baseline alone. - **Branded search volume**Monthly People searching for your brand by name ⚙Google Search Console (with your access), Google Trends - **Direct traffic**Monthly Visitors who reach your site directly rather than through search ⚙Your GA4 account - **Visibility in super intelligence answers**Monthly How often and how high your brand is mentioned in ChatGPT, Gemini and Perplexity answers to target questions ⚙Brantial - **LinkedIn presence**Monthly Followers, page visits and share of conversation against competitors ⚙LinkedIn page analytics - **Campaign metrics**Weekly Impressions, views, engagement ⚙GK channel analytics - **Awareness survey, optional**At the start and in month 6 Share of people who know your brand ⚙A short survey of the GK audience Pricing ## A fixed fee and a bonus tied to targets. Fixed monthly fee**Content and distribution plan** + Target bonus**At quarter end, if targets are met** On no more than two indicators we choose together in advance. For example: growth in branded search against the baseline, or a higher mention rate in super intelligence answers. ≤ Cap**Written into the contract** The cap on the bonus, as a proportion of the fixed fee, is clear from the start. The amount depends on scope; we share it in a proposal after your brief. ## Honest limits We tell you up front what we can measure and what we cannot promise. - ### We are not the only factor Brand indicators are not shaped by GK alone: your own advertising, press coverage and seasonality play a part too. We set targets with your other campaigns in mind and include a competitor comparison in the report. - ### Sales are not guaranteed The contract defines the service as a "brand visibility service". - ### The Brantial relationship is disclosed Brantial, which we use to measure visibility in super intelligence answers, is owned by Kaan Gülten, the founder of Girişimci Kafası. We say so clearly in the report and can share the raw data with you on request. [Visit Brantial ↗](https://brantial.ai/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=marka-insasi) ## Our track record - **Wainer** 2,000,000+views80,000+likes A partnership published on Girişimci Kafası channels. [See our work →](https://girisimcikafasi.com/en/work/) - **Frink** 500,000+views350+new sign-ups Alongside the views, a measured result: new sign-ups. [See our work →](https://girisimcikafasi.com/en/work/) ## Other programmes All three programmes draw on the same audience and the same channels; you can also combine them. - [B2B demand generation**GK Demand Programme**Decision makers who have agreed to be contacted by you, in 8 weeks.→](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/demand-programme/) - [LinkedIn for founders and CEOs**GK Founder Programme**Be consistent and visible on LinkedIn without losing your own voice.→](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/founder-programme/) ## Frequently asked questions Can't find your answer here? [Write to us](https://girisimcikafasi.com/en/contact/). What is branded search? People searching for your brand by name on Google. We track it monthly through Google Search Console (with your access) and Google Trends. How is visibility in super intelligence answers measured? With Brantial, we look at how often and how high your brand is mentioned in ChatGPT, Gemini and Perplexity for target questions we agree with you. What is Brantial's relationship with Girişimci Kafası? Brantial is owned by Kaan Gülten, the founder of Girişimci Kafası. We state this relationship clearly in the report and can share the raw data on request. Do you guarantee higher sales? No. The contract defines the service as a brand visibility service. When will I see the first results? We share campaign metrics weekly and the first quarterly report at the end of month 3. How long is the contract? 6-12 months. Brand building needs repetition; a short run does not produce meaningful measurement. ## GK Brand Building: is it right for your brand? Tell us your goal and audience in a few sentences and we will work out the right programme and scope with you. We reply to briefs within 2 business days. [Send a brief →](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brief/?urun=marka) [Download the summary (PDF)](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brand-building/girisimci-kafasi-brand-building.pdf) --- # Yapay Zeka Kafası URL: https://girisimcikafasi.com/en/yapay-zeka-kafasi/ Updated: 2026-10-17 Yapay Zeka Kafası is the sister publication of Girişimci Kafası that focuses on super intelligence. It explains new tools, developments and their impact on working life in plain language, in Turkish, on LinkedIn, in the Süper Zeka Haberleri newsletter and on Ekotürk TV. [Home](https://girisimcikafasi.com/en/)/Yapay Zeka Kafası The super intelligence publication from Girişimci Kafası # Yapay Zeka Kafası What is happening in super intelligence, explained just plainly enough to be useful. New tools, major updates and what they mean for working life. On LinkedIn, in the Süper Zeka Haberleri newsletter and on Ekotürk TV. All of it is in Turkish. [Follow on LinkedIn ↗](https://www.linkedin.com/company/yapayzekaenstitusu/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa)[Subscribe to the newsletter ↗](https://www.linkedin.com/newsletters/yapay-zeka-haberleri-7067811003664637952/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - **On air** on Ekotürk TV ![The Yapay Zeka Kafası programme: the super intelligence clones of Kaan Gülten and Bilgi Özünal Yuva](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/ekoturk-program.webp) *On Ekotürk TV: the super intelligence clones of Kaan Gülten and Bilgi Özünal Yuva* ## Keep up with the news without drowning in the noise. - ### Fast When a new tool or a major update lands, you see it in the first few days. - ### Plain No technical jargon: we explain what it does and how to use it. - ### Work-focused From marketing and design to software and health, we focus on how super intelligence is changing your work. ## From the world of super intelligence, selected and made simple - **Tool spotlights**What a new tool does and who it is useful for - **Comparisons and demos**Side-by-side results from tools that do the same job - **Creative work**Images and videos made with super intelligence, many with a Turkish theme - **Industry impact**How super intelligence is changing fields such as health, marketing and design - **Weekly round-up**The key developments in one place, in the Süper Zeka Haberleri newsletter ## What the community talked about most - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7438469164823887872.webp)Video **6,372 reactions · 35 comments**14 March 2026 With respect to İlber Ortaylı.Created by: aidemulusoy, dijitaldonusumler · Instagram See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/i%CC%87lber-ortayl%C4%B1ya-sayg%C4%B1yla-via-aidemulusoy-ugcPost-7438469164823887872-pDUd/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7412848947175645184.webp)Image **4,206 reactions · 43 comments**2 January 2026 Umut Sarıkaya's famous cartoon brought to life with Gemini. It turned out brilliantly.Created by: suleymansalih · X See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/yapayzeka-ai-share-7412848947175645184-_s70/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7345350926049710081.webp)Image **3,178 reactions · 57 comments**30 June 2025 What if we told you ChatGPT has hidden commands? See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7345350926049710081/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7464027530883162112.webp)![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7464027530883162112.webp)Video **2,176 reactions · 16 comments**23 May 2026 MIT engineer Tomás Vega has built a device that lets people with paralysis control phones, tablets and computers with just their tongue. See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/mit-mezunu-m%C3%BChendis-tom%C3%A1s-vega-fel%C3%A7li-bireylerin-ugcPost-7464027530883162112-U2jV/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7503277237098553344.webp)Video **1,705 reactions · 13 comments**9 September 2026 Precision in robotic surgery has reached a whole new level. See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/robotik-cerrahide-hassasiyet-seviyesi-ba%C5%9Fka-ugcPost-7503277237098553344-QkjQ/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7487761135275016192.webp)![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7487761135275016192.webp)Video **1,637 reactions · 600 comments**28 July 2026 Toyota's new robot pulled this off on its very first try. See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/toyotan%C4%B1n-yeni-yapay-zek%C3%A2-robotu-bunu-ilk-ugcPost-7487761135275016192-mqdf/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) See all 17 posts - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7433384447539855360.webp)Image **1,588 reactions · 25 comments**28 February 2026 Sixty-five years ago, Cahit Arf gave a lecture in Erzurum on whether machines can think, long before the idea was anywhere near as popular as it is today. See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/cahit-arf-bundan-65-y%C4%B1l-%C3%B6nce-erzurumda-share-7433384447539855360-ehYp/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7419648027998539777.webp)Image **1,533 reactions · 20 comments**21 January 2026 A gentle reminder: check the emails and LinkedIn posts you get super intelligence to write for you.Created by: Pazarlamasyon See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/k%C3%BC%C3%A7%C3%BCk-bir-hat%C4%B1rlatma-yapay-zekaya-yazd%C4%B1rd%C4%B1%C4%9F%C4%B1n%C4%B1z-share-7419648027998539777-QL2a/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7464585243224629248.webp)Video **1,497 reactions · 34 comments**25 May 2026 Where we've got to. See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/geldi%C4%9Fimiz-son-durum-ugcPost-7464585243224629248-5QWp/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7468156170906755074.webp)Image **1,450 reactions · 49 comments**4 June 2026 “Your closest friend in the future may not be a human.” See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/gelecekteki-en-yak%C4%B1n-dostunuz-bir-insan-share-7468156170906755074-3PHP/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7407378403533922304.webp)Video **1,416 reactions · 15 comments**18 December 2025 If Kemal Sunal took a selfie tour of his own film sets.Created by: onsetai · X See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/yapayzeka-ai-ugcPost-7407378403533922304-SdA2/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7453422098821287936.webp)Image **1,340 reactions · 19 comments**24 April 2026 Save this one, you'll need it. See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/kaydedin-laz%C4%B1m-olur-share-7453422098821287936-2bmF/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7297198103101599746.webp)Image **1,331 reactions · 19 comments**17 February 2025 Save this one, you'll need it. See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/yapayzeka-ai-artificialintelligence-share-7297198103101599746-PC0H/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7402614577613627392.webp)Video **1,271 reactions · 27 comments**5 December 2025 It would be lovely in every village. See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/yapayzeka-ai-ugcPost-7402614577613627392-Jvaj/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7433146422256013312.webp)Image **1,250 reactions · 7 comments**27 February 2026 If Voldemort came to Türkiye for a nose job and a hair transplant.Created by: kultur.suz · Instagram See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/voldemort-t%C3%BCrkiyeye-gelip-burun-yapt%C4%B1r%C4%B1r-ugcPost-7433146422256013312-MMVJ/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7498233300713619456.webp)Video **1,207 reactions · 87 comments**26 August 2026 Istanbul's traffic, solved with super intelligence.Created by: LionxStudio See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/i%CC%87stanbul-trafi%C4%9Fine-yapay-zeka-ile-%C3%A7%C3%B6z%C3%BCm-bulundu-ugcPost-7498233300713619456-azyA/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7423407681048244225.webp)![](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/paylasimlar/7423407681048244225.webp)Video **904 reactions · 824 comments**31 January 2026 Elon Musk seen for the first time with the new Tesla that has no steering wheel or pedals. See it on LinkedIn (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/posts/elon-musk-direksiyon-ve-pedal%C4%B1-olmayan-yeni-ugcPost-7423407681048244225-iFfR/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) The posts are in Turkish; the captions here are English renderings. Reaction and comment counts from LinkedIn as of 29 September 2026. Where an image or video belongs to someone else, the creator is credited. ## The super intelligence news, in a single read. Süper Zeka Haberleri is our newsletter on LinkedIn, written in Turkish. We pick out the key developments and bring them together in plain language. We also have a newsletter on entrepreneurship: [GK Startup Bülteni (in Turkish) ↗](https://www.linkedin.com/newsletters/gk-startup-b%C3%BClten-7422984179925155840/?displayConfirmation=true) [Subscribe on LinkedIn ↗](https://www.linkedin.com/newsletters/yapay-zeka-haberleri-7067811003664637952/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) On screen: Yapay Zeka Kafası on Ekotürk ## Super intelligence, presented by super intelligence. Yapay Zeka Kafası has also become a television programme on Ekotürk, a Turkish business news channel. It is presented by the super intelligence clones of Kaan Gülten and Bilgi Özünal Yuva, who talk in each episode about how super intelligence is affecting the economy, business and everyday life. The programme is in Turkish. Ekotürk [Watch the episodes on YouTube (in Turkish) ↗](https://www.youtube.com/playlist?list=PLzDTlpT_wsyiuAs2j4yhXDUoFS-quavYQ&utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) ### Latest episodes (in Turkish) - [ ![Yapay Zeka Kafası, Episode 57: thumbnail](https://i.ytimg.com/vi/ZhD_15ghQYI/hqdefault.jpg)▶ **Episode 57**9 February 2026](https://www.youtube.com/watch?v=ZhD_15ghQYI&list=PLzDTlpT_wsyiuAs2j4yhXDUoFS-quavYQ&utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![Yapay Zeka Kafası, Episode 56: thumbnail](https://i.ytimg.com/vi/yUHJwllscOs/hqdefault.jpg)▶ **Episode 56**2 February 2026](https://www.youtube.com/watch?v=yUHJwllscOs&list=PLzDTlpT_wsyiuAs2j4yhXDUoFS-quavYQ&utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![Yapay Zeka Kafası, Episode 55: thumbnail](https://i.ytimg.com/vi/HKxYq1_0AUQ/hqdefault.jpg)▶ **Episode 55**26 January 2026](https://www.youtube.com/watch?v=HKxYq1_0AUQ&list=PLzDTlpT_wsyiuAs2j4yhXDUoFS-quavYQ&utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - [ ![Yapay Zeka Kafası, Episode 54: thumbnail](https://i.ytimg.com/vi/nYPEf5GxfBQ/hqdefault.jpg)▶ **Episode 54**19 January 2026](https://www.youtube.com/watch?v=nYPEf5GxfBQ&list=PLzDTlpT_wsyiuAs2j4yhXDUoFS-quavYQ&utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) ## Where to follow - **LinkedIn page**Daily super intelligence posts, in Turkish[Follow ↗](https://www.linkedin.com/company/yapayzekaenstitusu/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - **Süper Zeka Haberleri**LinkedIn newsletter, in Turkish[Subscribe ↗](https://www.linkedin.com/newsletters/yapay-zeka-haberleri-7067811003664637952/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - **YouTube**Episodes of the Ekotürk programme, in Turkish[Watch ↗](https://www.youtube.com/playlist?list=PLzDTlpT_wsyiuAs2j4yhXDUoFS-quavYQ&utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) - **Ekotürk**TV broadcast[TV schedule ↗](https://www.ekoturk.com/yayin-akisi/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) For brands ## Tell your super intelligence product's story to the people who will actually use it. For super intelligence tools, SaaS products and technology brands, we offer a direct line on LinkedIn to a Turkish-speaking audience that is curious about super intelligence, tries it out and uses it at work. ![A smiling red robot figure](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/yapay-zeka-robot.webp) - ### Product post An image or video post showing what your tool does. - ### Demo video A short video showing your product at work on a real task. - ### Newsletter sponsorship A labelled sponsor slot in the Süper Zeka Haberleri newsletter. - ### Combined LinkedIn package Joint publishing on Yapay Zeka Kafası and on the Girişimci Kafası LinkedIn page, which has 1.3M+ followers (September 2026). [Send a brief](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brief/?kanal=yzk)[Download the media kit](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/media-kit/) Every partnership is published labelled "İş birliği" (partnership). The Ekotürk programme is editorial content and is not offered as advertising space. ![Kaan Gülten speaking on stage](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/kaan-sahne-960.webp) Yapay Zeka Kafası is the sister publication of Girişimci Kafası, focused on super intelligence. Same team, same principle: be useful first, then share. [Get to know Girişimci Kafası](https://girisimcikafasi.com/en/about/) ## Frequently asked questions What is Yapay Zeka Kafası? A publication that explains new super intelligence tools, developments and their impact on working life in plain language. It runs on LinkedIn, in the Süper Zeka Haberleri newsletter and on Ekotürk TV, all in Turkish. Who makes it? The Girişimci Kafası team and its founder, Kaan Gülten. Whose images and videos do you share? Alongside our own work we share other people's, and we credit the creator whenever we do. Can my brand appear in the Ekotürk programme? No. The programme is editorial content; partnerships run through the LinkedIn page and the newsletter. How can my brand take part? Choose "Yapay Zeka Kafası" in [the brief form](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brief/?kanal=yzk) and tell us what you have in mind. ## Never miss the super intelligence news. [Follow on LinkedIn ↗](https://www.linkedin.com/company/yapayzekaenstitusu/?utm_source=girisimcikafasi&utm_medium=yzk-sayfa) --- # GK Founder Workshop URL: https://girisimcikafasi.com/en/founder-workshop/ Published: 2026-10-17 · Updated: 2026-10-17 [Home](https://girisimcikafasi.com/en/)/GK Founder Workshop A LinkedIn workshop for founders # GK Founder Workshop Your founder brand on LinkedIn, in your own words. You get clear on what you want to be known for, write your own posts and build a writing routine that fits your week. You work in a small group, in live sessions, with feedback on what you write. [Apply](#apply) [See what you will learn](#curriculum) Who it is forFounders, CEOs and senior managers HowSmall group, live sessions Dates and feeSet according to applications ## Who is it for? For founders and managers who want to be visible on LinkedIn and want to do it in their own words. If you would rather leave the writing to our team, the [GK Founder Programme](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/founder-programme/) is a better fit. 1. 01 ### Early-stage founders FounderCo-founder 2. 02 ### CEOs and general managers CEOGeneral manager 3. 03 ### Senior managers DirectorManager ## What will you learn? The topics we cover in the workshop. You apply each one in a post of your own. 1. 01 ### Positioning What do you want to be known for? You boil your experience, your readers and your goal on LinkedIn down to one sentence. 2. 02 ### Content pillars You draw a handful of core topics from your own work and experience, so you never start the week hunting for something to say. 3. 03 ### Post structure and the hook The first line exists to get the reader to the second. You practise building a post from hook, body and close. 4. 04 ### Weekly rhythm and a writing system You set up a routine for collecting ideas, drafting, editing and publishing that fits your week. 5. 05 ### Your profile You tidy up what someone sees first when a post brings them to your profile: headline, About section and Featured. 6. 06 ### Measurement You learn to read LinkedIn's own analytics to see which posts landed and why, and carry that into the next week. ## How does it work? From application to your first posts. Orange steps are yours, black is our team, yellow we do together. 1. 1You ### You apply You fill in the form: who you are, your LinkedIn profile and what you find hardest on LinkedIn. 2. 2GK team ### The group takes shape The first group's dates and fee are set according to applications and we email them to you. Whether you join is up to you. 3. 3Together ### Live sessions In a small group, we work through the curriculum in live sessions. 4. 4You ### You write Between sessions you put what you have learnt into your own posts. Every word comes from you. 5. 5Together ### Feedback You get feedback on what you write and use it for your next post. ## Who will you learn from? - **Girişimci Kafası on LinkedIn** 1.3M+followers, 28 September 2026 What we teach comes from growing this page and running it every day. [See our channels →](https://girisimcikafasi.com/en/channels/) - **Kaan Gülten** Founder of Girişimci Kafası. He brings GK's LinkedIn experience to the workshop sessions. [Meet the founder →](https://girisimcikafasi.com/en/about/#founder) ## The workshop or the Founder Programme? Both draw on the same experience. The difference is who holds the pen. This page ### GK Founder Workshop You write, we teach. Who writesYou Your roleYou learn, write and apply GK's roleTeaches the method and gives feedback on what you write FormatSmall group, live sessions Right for you ifYou want to write yourself and build a method [Apply for the workshop](#apply)orLinkedIn for founders and CEOs ### GK Founder Programme We write, you approve. Who writesThe GK team, from what you tell us Your roleYou share your experience and approve every post GK's roleStrategy, writing and the publishing schedule FormatMonthly, minimum 3 months Right for you ifYou can't set aside regular time for LinkedIn [Explore the Founder Programme →](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/founder-programme/) ## Frequently asked questions Can't find your answer here? [Write to us](https://girisimcikafasi.com/en/contact/). When does the workshop start, and how much is it? The first group's dates and fee are set according to applications. Once they are confirmed we email everyone who applied; applying does not commit you to anything. How many people will be in the group? Small enough for everyone to get feedback on what they write. We share the group size by email along with the first group's dates. What is the difference between the workshop and the Founder Programme? In the workshop you write your own posts; we teach the method and give feedback on what you write. In the Founder Programme our team writes from what you tell us, and you approve every post. How much time will it take? We share the number and length of the live sessions with the first group's schedule. On top of the sessions you also need time to write your own posts; the workshop is learning by doing. Do you guarantee follower growth? No. The workshop gives you a method and a writing routine. Results depend on what you write, who you write for and how consistently you post. Can I apply if I have never posted on LinkedIn? Yes. That is what the "Never or rarely" option in the posting frequency question is for. Do I have to sign up for the newsletter? No. The newsletter box is separate and optional; your application goes through either way. Is the workshop in English? The sessions are run in Turkish. If you would like to take part in English, mention it in the form and we will let you know what is possible. ## Apply Fill in the form and we will email you once the first group's dates and fee are confirmed. Applying does not commit you to anything. Application form: https://girisimcikafasi.com/en/founder-workshop/#apply. For agents: POST /api/forms/atolye or the MCP tool apply_founder_workshop. --- # Press kit URL: https://girisimcikafasi.com/en/press-kit/ Updated: 2026-11-02 [Home](https://girisimcikafasi.com/en/)/[About](https://girisimcikafasi.com/en/about/)/Press kit Last updated: 2 November 2026 # Press kit Writing a story or making content about Girişimci Kafası? Everything you need is here: boilerplate text, figures, logos, images and press contacts. Copy it, use it, just credit us. [Download the full kit (ZIP)](https://girisimcikafasi.com/en/press-kit/girisimci-kafasi-press-kit.zip)[Fact sheet (PDF)](https://girisimcikafasi.com/en/press-kit/girisimci-kafasi-fact-sheet.pdf)[Press contact](#contact) [At a glance](#at-a-glance)[Boilerplate](#boilerplate)[Story ideas](#story-ideas)[Graveyard data](#graveyard-data)[Quotes](#quotes)[Images](#visuals)[Coverage](#coverage)[Contact](#contact) ## Girişimci Kafası at a glance - **2014**FoundedFounder's statement - **4.5M+**Followers, combined total of all accountsSeptember 2026 - **47**Kafa Sohbetler episodesSince 2020 - **1,744**Closed startups in the Startup GraveyardAs of 2 November 2026 - **17th printing**Girişimci Kafasıyla DüşünCeres Yayınları - **Award-winning**Platin İş Kitapları AwardsGirişimci Kafasıyla Düşün ## Boilerplate Use the text as it is; "Copy" copies plain text. Also available as a text file: [girisimci-kafasi-boilerplate.txt](https://girisimcikafasi.com/en/press-kit/girisimci-kafasi-boilerplate.txt). ### Short 27 wordsCopy Girişimci Kafası is a Turkish media and community brand that has covered entrepreneurship, business and technology since 2014, reaching more than 4.5 million followers on social media. ### Medium 87 wordsCopy Girişimci Kafası (GK) is a Turkish media and community brand founded in 2014 by Kaan Gülten. It publishes daily content on entrepreneurship, business and technology on Instagram, LinkedIn, Facebook, YouTube and X, reaching a combined total of more than 4.5 million followers across these accounts (September 2026). GK also publishes the Kafa Sohbetler podcast, the Kafa Notları newsletter and Girişim Mezarlığı (Startup Graveyard), an archive telling the stories of 1,744 closed startups. Its founder's book, Girişimci Kafasıyla Düşün, won an award at the Platin İş Kitapları Awards. ### Long 183 wordsCopy Girişimci Kafası was founded in 2014 by Kaan Gülten around the idea of "the mindset of entrepreneurs and those who want to become one". What began as a social media page is now a media and community brand covering entrepreneurship, business and technology. Its Instagram, LinkedIn, Facebook, YouTube and X accounts reach a combined total of more than 4.5 million followers (September 2026, combined account total). GK's output goes beyond social media. Running since 2020, the Kafa Sohbetler podcast has talked to founders about everything from starting a company to super intelligence across 47 episodes. GK Startup Bülteni on LinkedIn brings readers a selection of news and stories from the startup world. Girişim Mezarlığı (Startup Graveyard) compiles the stories of 1,744 closed startups from Turkey and around the world, along with why they shut down, from publicly available sources. Girişimci Kafasıyla Düşün, written with the help of super intelligence from founder Kaan Gülten's 12-year content archive, won an award at the Platin İş Kitapları Awards. Yapay Zeka Kafası, GK's sister publication focused on super intelligence, is published on LinkedIn and broadcast on Ekotürk. ### Spelling and style - Brand name: **Girişimci Kafası**, short form **GK**. Brand names are not translated; do not write "Girişimci Kafa" or "Girişimcikafası". - Sub-brands: **Kafa Sohbetler** (podcast), **GK Startup Bülteni** (LinkedIn newsletter), **Girişim Mezarlığı** (Startup Graveyard, archive), **Yapay Zeka Kafası** (sister publication). - Followers: "more than 4.5 million followers (combined total of all accounts)". Do not write "4.5 million people". - Founder: "Girişimci Kafası founder Kaan Gülten". Webtures and Brantial are separate ventures; do not describe them as GK's parent company. - Our content, podcast and newsletter are in Turkish. Turkish boilerplate text: [Turkish press kit](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/#tanitim) (in Turkish). ## Looking for a story idea? - ### Why do startups in Turkey shut down? Turkish entries in the Startup Graveyard, reasons for closing and the breakdown by sector. We can prepare a custom data cut on request. [Related page →](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/turkiye/) (in Turkish) - ### Super intelligence, presented by super intelligence Yapay Zeka Kafası, the Ekotürk programme presented by super intelligence clones of Kaan Gülten and Bilgi Özünal Yuva. [Related page →](https://girisimcikafasi.com/en/yapay-zeka-kafasi/) - ### An award-winning book written with super intelligence Girişimci Kafasıyla Düşün, born from a 12-year content archive, won an award at the Platin İş Kitapları Awards. [Related page →](https://girisimcikafasi.com/en/book/) - ### From a social media page to a media brand How an Instagram page grew in 12 years into a podcast, a newsletter, a book and a data archive. [Related page →](https://girisimcikafasi.com/en/about/) **Topics Kaan Gülten can comment on:** entrepreneurship and starting a company, content creation on social media and LinkedIn, how super intelligence is changing business, and how visible brands are in super intelligence answers. ## Need data on closed startups for your story? Girişim Mezarlığı (Startup Graveyard) compiles 1,744 closed startups from Turkey and around the world, with the reasons they shut down, their sectors and, where known, the investment they raised, from publicly available sources. You can use the data in your story with credit. - **1,744**startups - **81**countries - **$78.6 billion**investment on record in sources - **ran out of cash**most common reason for closing How to credit: Source: Girişimci Kafası, Girişim Mezarlığı (Startup Graveyard) (girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi), accessed 2 November 2026 Copy [Explore the graveyard](https://girisimcikafasi.com/en/startup-graveyard/)[Request custom data](https://girisimcikafasi.com/?talep=Veri#contact)[Report an error (in Turkish)](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/duzeltme/) Figures as of 2 November 2026. Average lifespan and label definitions are on the [methodology page](https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/yontem/) (in Turkish). ## Quotes you can use in your story - > "A trader’s mind focuses on money for tomorrow; an entrepreneur’s mind focuses on value for the future." Kaan Gülten, founder of Girişimci Kafası > Original: "Ticaret kafası yarını için paraya, girişimci kafası geleceği için faydaya odaklanır." Copy ## Logos and images ### Logos - ![GK logo, black](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-siyah.svg) **GK logo, black**On light backgrounds [SVG · 1 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-siyah.svg)[PNG · 2160×1150](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-siyah.png) - ![GK logo, white](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-beyaz.svg) **GK logo, white**On dark backgrounds [SVG · 1 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-beyaz.svg)[PNG · 2160×1150](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-beyaz.png) - ![GK logo, yellow](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-sari.svg) **GK logo, yellow**On dark backgrounds [SVG · 1 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-sari.svg)[PNG · 2160×1150](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-sari.png) - ![Square, white background](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-beyaz-zemin.svg) **Square, white background**Profile image [SVG · 1 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-beyaz-zemin.svg)[PNG · 2000×2000](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-beyaz-zemin.png) - ![Square, black background, yellow](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-siyah-zemin-sari.svg) **Square, black background, yellow**Profile image [SVG · 1 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-siyah-zemin-sari.svg)[PNG · 2000×2000](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-siyah-zemin-sari.png) - ![Square, black background, white](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-siyah-zemin-beyaz.svg) **Square, black background, white**Profile image [SVG · 1 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-siyah-zemin-beyaz.svg)[PNG · 2000×2000](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/gk-logo-kare-siyah-zemin-beyaz.png) - ![Horizontal logo, black](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/girisimci-kafasi-yatay-siyah.svg) **Horizontal logo, black**On light backgrounds [SVG · 8 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/girisimci-kafasi-yatay-siyah.svg)[PNG · 3148×460](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/girisimci-kafasi-yatay-siyah.png) - ![Horizontal logo, white](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/girisimci-kafasi-yatay-beyaz.svg) **Horizontal logo, white**On dark backgrounds [SVG · 8 KB](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/girisimci-kafasi-yatay-beyaz.svg)[PNG · 3148×460](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/girisimci-kafasi-yatay-beyaz.png) All logos in one file: [girisimci-kafasi-logolar.zip](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/girisimci-kafasi-logolar.zip) (SVG and PNG). ### Sub-brands - ![Kafa Sohbetler, podcast cover](https://girisimcikafasi.com/images/podcast/kafa-sohbetler-kapak.jpg) **Kafa Sohbetler**Podcast cover[JPG · 1400×1400](https://girisimcikafasi.com/images/podcast/kafa-sohbetler-kapak.jpg) - ![Yapay Zeka Kafası, ekotürk programme still](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/ekoturk-program.webp) **Yapay Zeka Kafası**Ekotürk programme still[WEBP · 960×540](https://girisimcikafasi.com/images/yzk/ekoturk-program.webp) ### Product screenshots - ![Homepage page of the Turkish site, desktop](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/anasayfa-masaustu.png) **Homepage**Screenshot (Turkish site)[Desktop](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/anasayfa-masaustu.png)[Mobile](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/anasayfa-mobil.png) - ![Startup Graveyard page of the Turkish site, desktop](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/girisim-mezarligi-masaustu.png) **Startup Graveyard**Screenshot (Turkish site)[Desktop](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/girisim-mezarligi-masaustu.png)[Mobile](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/girisim-mezarligi-mobil.png) - ![Podcast page of the Turkish site, desktop](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/podcast-masaustu.png) **Podcast**Screenshot (Turkish site)[Desktop](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/podcast-masaustu.png)[Mobile](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/ekran/podcast-mobil.png) ### Social media templates Instagram post size (1080×1350), in GK's visual style. Use them when preparing joint content. - ![Template: black background, large gk](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-01-onizleme.webp) **Black background, large GK**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-01.png) - ![Template: black background, gk in the corners](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-02-onizleme.webp) **Black background, GK in the corners**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-02.png) - ![Template: black background, gk in the bottom corner](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-03-onizleme.webp) **Black background, GK in the bottom corner**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-03.png) - ![Template: black background, grey gk](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-04-onizleme.webp) **Black background, grey GK**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-04.png) - ![Template: black background, grey gk and credit line](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-05-onizleme.webp) **Black background, grey GK and credit line**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-05.png) - ![Template: black background, gold gk](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-06-onizleme.webp) **Black background, gold GK**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-06.png) - ![Template: black background, gold gk at the bottom](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-07-onizleme.webp) **Black background, gold GK at the bottom**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-07.png) - ![Template: framed, gold gk](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-08-onizleme.webp) **Framed, gold GK**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-08.png) - ![Template: framed, grey gk](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-09-onizleme.webp) **Framed, grey GK**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-09.png) - ![Template: plain black background](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-10-onizleme.webp) **Plain black background**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-10.png) - ![Template: plain black background, yellow gk](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-11-onizleme.webp) **Plain black background, yellow GK**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-11.png) - ![Template: yellow mountain silhouette](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-12-onizleme.webp) **Yellow mountain silhouette**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-12.png) - ![Template: yellow background, image card](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-13-onizleme.webp) **Yellow background, image card**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-13.png) - ![Template: light background, grid](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-14-onizleme.webp) **Light background, grid**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-14.png) - ![Template: light background, quote card](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-15-onizleme.webp) **Light background, quote card**[PNG · 1080×1350](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-sablon-15.png) ### Example use - ![Example use: photo and headline](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-ornek-01-onizleme.webp) **Photo and headline** - ![Example use: photo and headline, with swipe marker](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-ornek-02-onizleme.webp) **Photo and headline, with swipe marker** - ![Example use: photo and headline, short](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-ornek-03-onizleme.webp) **Photo and headline, short** - ![Example use: four-photo collage](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-ornek-04-onizleme.webp) **Four-photo collage** - ![Example use: photo background](https://girisimcikafasi.com/basin-kiti/sablonlar/gk-ornek-05-onizleme.webp) **Photo background** The photos in the examples belong to third parties and only show how the templates are used. ### Colours - Black (logo) #000000 - White (logo) #FFFFFF - Yellow (logo) #FFCC00 - Orange #FF4D2E - Lime #E9FF70 - Cream #FAF7F2 ### Usage - Use the black logo on light backgrounds and the white or yellow logo on dark ones. - Do not change the proportions or colours, or add effects to the logo. - Leave clear space around the logo of at least half its height. ## Key facts and a short history NameGirişimci Kafası (GK) What it doesMedia and community brand on entrepreneurship, business and technology Founded2014 FounderKaan Gülten HeadquartersIstanbul Followers4.5 million+ (September 2026, total of all accounts) PodcastKafa Sohbetler, 47 episodes (in Turkish) BookGirişimci Kafasıyla Düşün, Ceres Yayınları, 2024 (in Turkish) AwardPlatin İş Kitapları Awards Related publicationYapay Zeka Kafası Contactinfo@girisimcikafasi.com Startup Graveyard1,744 entries (2 November 2026) The follower figure is the total of all accounts, not a count of unique people. Figures account by account: [Audience and data](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/#veriler). ### A short history 1. **2014**Girişimci Kafası launched 2. **2020**The Kafa Sohbetler podcast started 3. **2024**Girişimci Kafasıyla Düşün was published and later won an award at the Platin İş Kitapları Awards. Yapay Zeka Kafası went on air on Ekotürk. 4. **2026**New website and the Startup Graveyard launched ![Kaan Gülten](https://girisimcikafasi.com/images/slots/kaan-portrait.webp) ## Founder Kaan Gülten is the founder of Girişimci Kafası. He started his approach of growing by sharing knowledge with SEO Hocası, then founded Webtures, which he runs as CEO today. He is also the founder of Brantial, a super intelligence visibility platform, as well as a keynote speaker, angel investor and the author of the book Girişimci Kafasıyla Düşün. High-resolution photos and his personal press kit: [kaangulten.com/basin-kiti](https://www.kaangulten.com/basin-kiti) (in Turkish) ## GK in the press and announcements ### Girişimci Kafası in the press Coverage so far is in Turkish; headlines are shown as published. - 5 September 2026Konya Yenigün[Yapay zekâ çağında şirket kurmanın şifreleri Genç MÜSİAD'da konuşuldu](https://www.konyayenigun.com/yapay-zeka-caginda-sirket-kurmanin-sifreleri-genc-musiadda-konusuldu) - 5 September 2026Konya Postası[Genç MÜSİAD, genç yöneticileri yapay zekâ çağına hazırlıyor](https://www.konyapostasi.com.tr/konya-haberleri/genc-musiad-genc-yoneticileri-yapay-zek-cagina-hazirliyor/781273) - 5 September 2026Haber Dairesi[Konya'da girişimcilik buluşması! Kaan Gülten gençlerle bir araya geldi](https://haberdairesi.com/konya/konyada-girisimcilik-bulusmasi-kaan-gulten-genclerle-bir-araya-geldi-193325h) - 24 February 2024Branding Türkiye[Girişimci Kafasıyla Düşün – Kaan Gülten](https://www.brandingturkiye.com/girisimci-kafasiyla-dusun-kaan-gulten/) - 1 February 2024TechInside[Girişimcilik Zirvesi, Bursa'da 17 Şubat'ta gerçekleşecek!](https://www.techinside.com/girisimcilik-zirvesi-bursada-17-subatta-gerceklesecek/) - 30 January 2024TeknoTalk[Bursa Girişimcilik Zirvesi 17 Şubat'ta Gerçekleşecek](https://www.teknotalk.com/bursa-girisimcilik-zirvesi-17-subatta-gerceklesecek-160024/) - 22 June 2023AVM Trend[Kaan Gülten'in Girişimcilik Deneyimleri Yapay Zeka Tarafından Kitaplaştırıldı!](https://www.avmtrend.com/bilisimteknoloji/kaan-gultenin-girisimcilik-deneyimleri-yapay-zeka-tarafindan-kitaplastirildi_10656) ## Content usage - **Logos and boilerplate:** may be used in news and content without asking, in line with the usage rules. - **Startup Graveyard data:** may be used with credit. - **Social media posts:** may be shared using the platform's embed feature; ask for permission before downloading and reusing an image. ## Press contact Write to us for interviews, data and images; we reply within two business days. If your deadline is close, put "URGENT" in the subject line. We reply in English or Turkish. [info@girisimcikafasi.com](mailto:info@girisimcikafasi.com?subject=Press%20request) ### Frequently asked questions How is GK related to Webtures and Brantial? They are separate ventures of the same founder. How are follower numbers measured? From each account's own dashboard, with a date; the total is the sum of all accounts. Details: [Audience and data](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/#veriler). Where do I write about advertising and partnerships? The press kit is for journalists; for partnerships use the [brief form on our For Brands page](https://girisimcikafasi.com/en/for-brands/brief/). Your request has reached us. We will get back to you within two business days. Full name * Media outlet * Email * Request type *ChooseInterviewDataImagesOther Topic * Deadline Message * I have read the [privacy notice](https://girisimcikafasi.com/en/privacy-notice/). * Send request --- # GK Kurucu Atölyesi Adres: https://girisimcikafasi.com/kurucu-atolyesi/ Yayın: 2026-10-02 · Güncelleme: 2026-10-02 [Anasayfa](https://girisimcikafasi.com/)/GK Kurucu Atölyesi Kurucular için LinkedIn atölyesi # GK Kurucu Atölyesi LinkedIn'de kurucu markası, kendi kaleminle. Neyle anılmak istediğini netleştirir, gönderilerini kendin yazar, haftana sığan bir yazma düzeni kurarsın. Küçük bir grupla, canlı oturumlarda ve yazdıklarına geri bildirim alarak ilerlersin. [Başvur](#basvuru) [Ne öğreneceğini gör](#mufredat) Kimin içinKurucular, CEO'lar ve yöneticiler NasılKüçük grupla, canlı oturumlarla Tarih ve ücretBaşvurulara göre belirlenir ## Kimin için? LinkedIn'de görünür olmak isteyen ve bunu kendi kalemiyle yapmak isteyen kurucular ve yöneticiler için. Yazıyı ekibimize bırakmak istersen [GK Kurucu Programı](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/kurucu-programi/) daha uygun. 1. 01 ### Erken aşama kurucular KurucuKurucu ortak 2. 02 ### CEO'lar ve genel müdürler CEOGenel müdür 3. 03 ### Yöneticiler DirektörMüdür ## Ne öğreneceksin? Atölyede çalışacağımız başlıklar. Her birinde öğrendiğini kendi gönderinde uygularsın. 1. 01 ### Konumlandırma Neyle anılmak istiyorsun? Deneyimini, kime yazdığını ve LinkedIn'deki amacını tek bir cümlede netleştirirsin. 2. 02 ### İçerik sütunları Düzenli yazacağın birkaç ana konuyu kendi işinden ve deneyiminden çıkarırsın; her hafta konu aramaya sıfırdan başlamazsın. 3. 03 ### Gönderi yapısı ve kanca İlk satır, okuru ikinci satıra taşımak için var. Kanca, gövde ve kapanışla bir gönderi kurmayı çalışırsın. 4. 04 ### Haftalık ritim ve üretim sistemi Fikir toplama, taslak, düzenleme ve yayın için haftana sığan bir düzen kurarsın. 5. 05 ### Profil Gönderini okuyup profiline gelen birinin ilk gördüklerini düzenlersin: başlık, hakkında bölümü, öne çıkanlar. 6. 06 ### Ölçüm Hangi gönderinin neden ilgi gördüğünü LinkedIn'in kendi analitiğiyle okumayı ve bunu sonraki haftaya taşımayı öğrenirsin. ## Nasıl ilerler? Başvurudan ilk gönderilerine kadar akış. Turuncu adımlar senin, siyah olan ekibin, sarılar birlikte. 1. 1Sen ### Başvurursun Formu doldurursun: kim olduğun, LinkedIn profilin ve LinkedIn'de en çok zorlandığın şey. 2. 2GK ekibi ### Grup netleşir İlk grubun tarihi ve ücreti başvurulara göre belirlenir, sana e-postayla bildirilir. Katılıp katılmamak sana kalır. 3. 3Birlikte ### Canlı oturumlar Küçük bir grupla, müfredattaki başlıkları canlı oturumlarda çalışırız. 4. 4Sen ### Kendin yazarsın Oturumlar arasında öğrendiğini kendi gönderilerinde uygularsın. Yazı hep senin kaleminden çıkar. 5. 5Birlikte ### Geri bildirim Yazdıklarına geri bildirim alır, bir sonraki gönderini buna göre yazarsın. ## Kimden öğreneceksin? - **Girişimci Kafası LinkedIn** 1,3M+takipçi, 28 Eylül 2026 Atölyede anlattıklarımız, bu sayfayı büyütürken ve her gün yönetirken öğrendiklerimizden gelir. [Kanallarımızı gör →](https://girisimcikafasi.com/kanallar/) - **Kaan Gülten** Girişimci Kafası'nın kurucusu. GK'nin LinkedIn deneyimini atölyenin eğitimlerinde aktarır. [Kurucuyu tanı →](https://girisimcikafasi.com/hakkimizda/#kurucu) ## Atölye mi, Kurucu Programı mı? İkisi de aynı deneyime dayanır. Fark, kalemin kimde olduğu. Bu sayfa ### GK Kurucu Atölyesi Kendin yaz, biz öğretelim. Kim yazarSen Senin rolünÖğrenir, yazar, uygularsın GK'nin rolüYöntemi öğretir, yazdıklarına geri bildirim verir DüzenKüçük grupla, canlı oturumlar Sana uygunsaKendin yazmak ve bir yöntem kurmak istiyorsan [Atölyeye başvur](#basvuru)ya daKurucu ve CEO için LinkedIn ### GK Kurucu Programı Biz yazalım, sen onayla. Kim yazarGK ekibi, senin anlattıklarından Senin rolünDeneyimini anlatır, her gönderiyi onaylarsın GK'nin rolüStrateji, yazım ve yayın takvimi DüzenAylık, en az 3 ay Sana uygunsaLinkedIn'e düzenli zaman ayıramıyorsan [Kurucu Programı'nı incele →](https://girisimcikafasi.com/markalar-icin/kurucu-programi/) ## Sık sorulan sorular Aradığın cevap burada yoksa [bize yaz](https://girisimcikafasi.com/iletisim/). Atölye ne zaman başlıyor, ücreti ne kadar? İlk grubun tarihi ve ücreti başvurulara göre belirlenir. Netleşince başvuranlara e-postayla bildiririz; başvurmak seni hiçbir şeye bağlamaz. Grupta kaç kişi olacak? Herkesin yazdığına geri bildirim alabileceği kadar küçük bir grup. Kontenjanı ilk grubun tarihiyle birlikte e-postayla paylaşırız. Atölye ile Kurucu Programı arasındaki fark ne? Atölyede gönderilerini sen yazarsın; biz yöntemi öğretir, yazdıklarına geri bildirim veririz. Kurucu Programı'nda ekibimiz senin anlattıklarından yazar, sen her gönderiyi onaylarsın. Ne kadar zaman ayırmam gerekir? Canlı oturumların sayısını ve süresini ilk grubun programıyla birlikte paylaşırız. Oturumların yanında kendi gönderilerini yazmaya da zaman ayırman gerekir; atölye uygulamayla ilerler. Takipçi artışı garanti ediyor musunuz? Hayır. Atölye sana bir yöntem ve yazma düzeni kazandırmak için var. Sonuç; yazdıklarına, kime yazdığına ve ne kadar düzenli paylaştığına bağlıdır. LinkedIn'de hiç paylaşım yapmadıysam başvurabilir miyim? Başvurabilirsin. Formdaki paylaşım sıklığı sorusunda "Hiç ya da çok seyrek" seçeneği bunun için var. Bülten onayı vermem gerekiyor mu? Hayır. Bülten kutusu ayrı ve isteğe bağlı; işaretlemesen de başvurun alınır. ## Başvuru Formu doldur; ilk grubun tarihi ve ücreti netleşince sana e-postayla yazalım. Başvurmak seni hiçbir şeye bağlamaz. Başvuru formu: https://girisimcikafasi.com/kurucu-atolyesi/#basvuru. Ajanlar için: POST /api/forms/atolye ya da MCP aracı apply_founder_workshop. --- # Girişimci Araçları Adres: https://girisimcikafasi.com/araclar/ Yayın: 2026-10-02 · Güncelleme: 2026-10-02 Kararı kafadan değil, hesapla ver. Nakit pisti, kurucu payları, birim ekonomi ve yatırım turu için dört ücretsiz hesaplayıcı. Kayıt istemez; hesap tamamen tarayıcında yapılır, sonucu bağlantıyla paylaşabilirsin. - [Runway Hesaplayıcı](https://girisimcikafasi.com/araclar/runway-hesaplayici/): Nakdin kaç ay yeter, hangi ay biter? Aylık net yakımı ve başa baş ayını gösterir. - [Kurucu Hisse Hesaplayıcı](https://girisimcikafasi.com/araclar/kurucu-hisse-hesaplayici/): Kurucu ortaklar arasında payı altı ağırlıklı ölçütle hesapla, hak ediş takvimini gör. - [LTV/CAC Hesaplayıcı](https://girisimcikafasi.com/araclar/birim-ekonomi-hesaplayici/): Müşteri ömrü, LTV, LTV/CAC oranı ve CAC geri ödeme süresi; oranın ne anlama geldiğiyle. - [Hisse Sulandırma Hesaplayıcı](https://girisimcikafasi.com/araclar/sulandirma-hesaplayici/): Pre-money, post-money, yatırımcı payı ve kurucuların yeni payları; önce ve sonra tablosuyla. --- # Runway Hesaplayıcı Adres: https://girisimcikafasi.com/araclar/runway-hesaplayici/ Yayın: 2026-10-02 · Güncelleme: 2026-10-02 Nakdin kaç ay yeter, bugünden gör. Kasandaki nakdi, aylık gelirini ve giderini yaz. Aylık net yakımı, nakdin kaç ay yettiğini ve hangi ay biteceğini hesaplayalım. Gelir büyümesini eklersen başa baş ayını da görürsün. Hesap tamamen tarayıcında yapılır. Girdiğin rakamları kaydetmiyoruz; paylaşabilmen için yalnızca bu sayfanın adresine yazılır. Sonucu e-postayla istersen rakamlar yalnızca o e-postayı oluşturmak için sunucumuza gider ve saklanmaz. ## Nasıl hesaplanır? - **Net yakım:** Aylık gider − Aylık gelir. Burn rate, her ay kasadan eriyen paradır. Gelir olarak kestiğin faturayı değil, hesaba giren tahsilatı say. - **Nakit pisti:** Eldeki nakit ÷ Net yakım. Kasandaki nakdin kaç aylık yakıma yettiğini gösterir. Net yakım sıfır ya da eksiyse kasa erimez; pist sonsuzdur. - **Büyüme ile:** Her ay: gelir × (1 + büyüme), gider × (1 + artış). Oran girersen hesap ay ay yapılır. Nakdin sıfıra indiği ay pistin sonu, gelirin gideri ilk kez karşıladığı ay başa baş ayıdır. Nakit başa başa yetmiyorsa aradaki açığı ek nakit ihtiyacı olarak gösteririz. - **Senaryolar:** Aynı hesap, gider × 0,9 ve gider × 0,8. Giderini yüzde 10 ve yüzde 20 kısarsan pistin kaç ay uzadığını gösterir. ## Sık sorulan sorular ### Burn rate ile net burn rate arasındaki fark ne? Brüt burn rate bir ayda harcadığın toplam paradır. Net burn rate, aynı ay kasaya giren tahsilatı düştükten sonra kalan erimedir. Pist hesabında net rakam kullanılır; bu araç da onu kullanır. ### Gelirim giderimden fazlaysa ne olur? Net yakım sıfır ya da eksi olur, kasa erimez ve araç pisti sonsuz gösterir. Gider artışı girdiysen ve giderin gelirinden hızlı büyüyorsa, hesap ay ay yapıldığı için nakdin bittiği ay yine görünür. ### Yeni yatırım aramaya ne zaman başlamalıyım? Kesin bir ay yok. Yatırım turları da satışlar da çoğu zaman planlanandan uzun sürer. Yeni para aramaya, kasada hâlâ aylar varken başla ve pist hesabını her ay yenile. ### Hesap ne kadar kesin? Girdiğin varsayımlar kadar. Gelir ve gider her ay değişir; tahsilat gecikmeleri, vergiler ve tek seferlik ödemeler de hesabı oynatır. Rakamlarını ayda bir güncelle ve sonucu bir tahmin olarak oku. ## İlgili yazılar - [Nakit Bitmeden: Runway ve Burn Rate Nasıl Yönetilir?](https://girisimcikafasi.com/nakit-bitmeden-runway-burn-rate/) - [Girişimler İçin Fiyatlandırma: Ürününe Fiyat Nasıl Konur?](https://girisimcikafasi.com/girisimler-icin-fiyatlandirma/) - [MVP Nedir, Nasıl Planlanır?](https://girisimcikafasi.com/mvp-nedir-nasil-planlanir/) --- # Kurucu Hisse Hesaplayıcı Adres: https://girisimcikafasi.com/araclar/kurucu-hisse-hesaplayici/ Yayın: 2026-10-02 · Güncelleme: 2026-10-02 Payları el sıkışmayla değil, açık ölçütlerle konuşun. Her kurucuya altı ölçütte 0 ile 10 arasında puan ver, ölçütlerin ağırlığını ekibine göre ayarla. Araç payları ve dört yıllık hak ediş takvimini gösterir. Sonuç bir karar desteğidir, hukuki tavsiye değildir. Hesap tamamen tarayıcında yapılır. Girdiğin rakamları kaydetmiyoruz; paylaşabilmen için yalnızca bu sayfanın adresine yazılır. Sonucu e-postayla istersen rakamlar yalnızca o e-postayı oluşturmak için sunucumuza gider ve saklanmaz. ## Nasıl hesaplanır? - **Ağırlıklı puan:** Her ölçüt için: puan × ağırlık. Her kurucunun altı ölçütteki puanı, o ölçütün ağırlığıyla çarpılıp toplanır. - **Pay:** Kurucunun ağırlıklı puanı ÷ Bütün kurucuların toplamı. Paylar ağırlıklı puanların oranıdır; yuvarlanmış yüzdelerin toplamı her zaman 100 eder. - **Ağırlık:** 0 ile 10 arası. Bir ölçüt ekibin için önemsizse ağırlığını 0 yap; hesaptan çıkar. Ağırlıklar eşitse her ölçüt aynı sayılır. ## Sık sorulan sorular ### Eşit paylaşmak daha mı iyi? Çoğu zaman iyi bir başlangıç noktası. Failory'nin aktardığına göre Y Combinator'dan Michael Seibel, eşit olmayan paylaşımın bir kurucuyu ötekinden daha değerli ilan ettiğini ve bunun üretkenliğe zarar verdiğini söylüyor. Bu araç, eşitsizlik gerekiyorsa gerekçesini adlandırmana yardım eder. ### Fikri ben buldum, daha çok pay almalı mıyım? Tek başına yeterli bir gerekçe sayılmıyor. Failory'nin rehberine göre fikri ilk bulmak, birkaç ay önce başlamak ya da ilk parayı koymak, uzun bir yolculukta küçük avantajlardır. Bu ölçütlere düşük ağırlık vermek isteyebilirsin. ### Hak ediş neden önemli? Paylar ilk gün tamamen verilirse, birkaç ay sonra ayrılan bir ortak payının tamamını yanında götürür. Hak ediş, payın zamanla kazanılmasını sağlar; yaygın kalıp dört yıl ve bir yıllık cliff. ### Sonucu nasıl resmîleştiririm? Varılan payları ve hak ediş kurallarını bir kurucu ortaklık sözleşmesine yaz, imzalamadan önce mutlaka bir hukukçuya göster. Bu araç karar desteğidir, hukuki tavsiye değildir. ## İlgili yazılar - [Kurucu Ortaklar Arasında Hisse Nasıl Paylaşılır?](https://girisimcikafasi.com/kurucu-ortaklar-hisse-paylasimi/) - [Start-Up Nedir ve Hangi Şirketler Bu İsimle Anılabilir?](https://girisimcikafasi.com/start-up-nedir-ve-hangi-sirketler-bu-isimle-anilabilir/) - [İlk Çalışanlarını İşe Alırken Doğru Kişiyi Nasıl Seçersin?](https://girisimcikafasi.com/ilk-calisanlari-ise-almak/) --- # LTV/CAC Hesaplayıcı Adres: https://girisimcikafasi.com/araclar/birim-ekonomi-hesaplayici/ Yayın: 2026-10-02 · Güncelleme: 2026-10-02 Bir müşteri, kazandırdığından pahalıya mı geliyor? Müşteri başına aylık geliri, brüt kâr marjını, aylık müşteri kaybını ve müşteri edinme maliyetini yaz. Müşteri ömrünü, yaşam boyu değeri, LTV/CAC oranını ve maliyetin kaç ayda geri döndüğünü hesaplayalım. Hesap tamamen tarayıcında yapılır. Girdiğin rakamları kaydetmiyoruz; paylaşabilmen için yalnızca bu sayfanın adresine yazılır. Sonucu e-postayla istersen rakamlar yalnızca o e-postayı oluşturmak için sunucumuza gider ve saklanmaz. ## Nasıl hesaplanır? - **Aylık brüt kâr:** ARPU × Brüt kâr marjı. Bir müşterinin her ay sana bıraktığı brüt kâr. - **Müşteri ömrü:** 1 ÷ Aylık churn. Her ay müşterilerinin yüzde 4'ünü kaybediyorsan ortalama müşteri 25 ay kalır. - **LTV:** Aylık brüt kâr ÷ Aylık churn. Müşterinin seninle kaldığı süre boyunca bıraktığı toplam brüt kâr. - **LTV/CAC ve geri ödeme:** LTV ÷ CAC ve CAC ÷ Aylık brüt kâr. Oran, her müşterinin maliyetinin kaç katını geri getirdiğini; geri ödeme süresi, bu maliyetin kaç ayda çıktığını gösterir. ## Sık sorulan sorular ### LTV nedir? Müşteri yaşam boyu değeri: bir müşterinin seninle kaldığı süre boyunca bıraktığı brüt kâr. Bu araç, aylık brüt kârı aylık müşteri kaybı oranına bölerek hesaplar. Ciro yerine brüt kârı kullanmak, müşterinin gerçekte ne bıraktığını gösterir. ### Churn 0 girersem ne olur? Hiç ayrılmayan bir müşteri teorik olarak sonsuza kadar kalır; ömür ve LTV sonsuz çıkar, oran anlamını yitirir. Gerçekte her müşteri bir gün ayrılır. Henüz verin yoksa ihtiyatlı bir tahminle hesapla. ### CAC'e hangi harcamalar girer? Bir dönemde müşteri kazanmak için harcadığın her şey: reklam, satış ekibi, kampanyalar, araçlar. Bunu o dönem kazandığın yeni müşteri sayısına böl. Yalnızca reklam harcamasını saymak CAC'i olduğundan düşük gösterir. ### Hangi oran iyi sayılır? Yaygın kabul gören genel kural, LTV/CAC oranının 3 ve üstünde olması (David Skok, SaaS Metrics 2.0). Bu bir başparmak kuralıdır; sektörüne, büyüme hızına ve nakit durumuna göre değerlendir. ## İlgili yazılar - [Girişimler İçin Fiyatlandırma: Ürününe Fiyat Nasıl Konur?](https://girisimcikafasi.com/girisimler-icin-fiyatlandirma/) - [Ürün-Pazar Uyumu Nedir? Bulduğunu Nasıl Anlarsın?](https://girisimcikafasi.com/urun-pazar-uyumu-nedir/) - [İlk Müşterileri Bulmak: Sıfırdan İlk Satışa Giden Yol](https://girisimcikafasi.com/ilk-musterileri-bulmak/) --- # Hisse Sulandırma Hesaplayıcı Adres: https://girisimcikafasi.com/araclar/sulandirma-hesaplayici/ Yayın: 2026-10-02 · Güncelleme: 2026-10-02 Yatırım aldığında payın ne kadar küçülür? Yatırım öncesi değerlemeyi, yatırım tutarını ve kurucuların bugünkü paylarını yaz. Yatırım sonrası değerlemeyi, yatırımcının payını ve kurucuların yeni paylarını önce ve sonra tablosuyla gösterelim. İstersen çalışan hisse havuzunu da ekle. Hesap tamamen tarayıcında yapılır. Girdiğin rakamları kaydetmiyoruz; paylaşabilmen için yalnızca bu sayfanın adresine yazılır. Sonucu e-postayla istersen rakamlar yalnızca o e-postayı oluşturmak için sunucumuza gider ve saklanmaz. ## Nasıl hesaplanır? - **Yatırım sonrası değerleme:** Pre-money + Yatırım tutarı. Post-money, şirkete yatırımla birlikte biçilen değerdir. - **Yatırımcı payı:** Yatırım tutarı ÷ Post-money. Yatırımcı, koyduğu paranın post-money değerlemedeki oranı kadar pay alır. - **Kurucunun yeni payı:** Eski pay × Pre-money ÷ Post-money. Pay yüzde olarak küçülür; yatırımla şirketin değeri büyüdüğü için payın tur fiyatıyla değeri aynı kalır. - **Çalışan hisse havuzu:** Tur öncesi: eski pay × (1 − yatırımcı payı − havuz). Tur sonrası: her pay × (1 − havuz). Tur öncesi havuz değerlemenin içinden ayrıldığı için kurucuları daha çok sulandırır. Etkisini etkin yatırım öncesi değerleme olarak gösteriyoruz: pre-money − havuz × post-money. ## Sık sorulan sorular ### Pre-money ve post-money ne demek? Pre-money, yatırım gelmeden önce şirkete biçilen değerdir. Post-money, buna yatırım tutarının eklenmiş hâlidir. Yatırımcının payı, yatırım tutarının post-money değerlemeye bölümüdür. ### Çalışan hisse havuzu payımı neden etkiliyor? Havuz için yeni pay ayrılır. Tur öncesi ayrılırsa bu pay yalnızca mevcut ortakların payından çıkar; tur sonrası ayrılırsa yatırımcı dahil herkes oranında sulanır. Görüşmede havuzun hangi değerlemenin içinden ayrıldığını sor. ### Sulanmak kötü bir şey mi? Payın yüzde olarak küçülür ama şirketin değeri büyüdüğü için payının tur fiyatıyla değeri aynı kalabilir. Asıl soru, aldığın paranın şirketi bu farktan daha çok büyütüp büyütmeyeceği. ### Hesap SAFE ya da dönüştürülebilir borç için geçerli mi? Bu araç fiyatlı bir turu hesaplar. SAFE ve dönüştürülebilir borç, indirim ve değerleme tavanı gibi koşullarla paya dönüşür; sonuç bu koşullara göre değişir. O hesap için sözleşmendeki koşullara bak ve bir uzmana danış. ## İlgili yazılar - [Kurucu Ortaklar Arasında Hisse Nasıl Paylaşılır?](https://girisimcikafasi.com/kurucu-ortaklar-hisse-paylasimi/) - [Nakit Bitmeden: Runway ve Burn Rate Nasıl Yönetilir?](https://girisimcikafasi.com/nakit-bitmeden-runway-burn-rate/) - [Start-Up Nedir ve Hangi Şirketler Bu İsimle Anılabilir?](https://girisimcikafasi.com/start-up-nedir-ve-hangi-sirketler-bu-isimle-anilabilir/) --- # Founder Tools URL: https://girisimcikafasi.com/en/tools/ Published: 2026-10-17 · Updated: 2026-10-17 Make the call with numbers, not gut feeling. Four free calculators for cash runway, founder equity, unit economics and funding rounds. No sign-up; everything is calculated in your browser, and you can share the result with a link. - [Runway Calculator](https://girisimcikafasi.com/en/tools/runway-calculator/): How many months does your cash last, and when does it run out? Shows monthly net burn and the break-even month. - [Founder Equity Calculator](https://girisimcikafasi.com/en/tools/founder-equity-calculator/): Split equity between co-founders on six weighted criteria and see the vesting schedule. - [LTV/CAC Calculator](https://girisimcikafasi.com/en/tools/unit-economics-calculator/): Customer lifetime, LTV, the LTV/CAC ratio and CAC payback period, with what the ratio means. - [Equity Dilution Calculator](https://girisimcikafasi.com/en/tools/dilution-calculator/): Pre-money, post-money, the investor's stake and the founders' new stakes, in a before-and-after table. --- # Runway Calculator URL: https://girisimcikafasi.com/en/tools/runway-calculator/ Published: 2026-10-17 · Updated: 2026-10-17 See today how many months your cash will last. Enter the cash in the bank, your monthly revenue and your monthly costs. We work out your monthly net burn, how many months your cash lasts and when it runs out. Add revenue growth to see your break-even month too. Everything is calculated in your browser. We do not save your figures; they are only written into this page's address so you can share it. If you ask for the result by email, your figures go to our server only to create that email and are not stored. ## How it is calculated - **Net burn:** Monthly costs − Monthly revenue. Burn rate is the money that drains from the bank each month. Count cash collected, not invoices sent. - **Cash runway:** Cash in the bank ÷ Net burn. Shows how many months of burn your cash covers. If net burn is zero or negative, the bank balance does not shrink and the runway is unlimited. - **With growth:** Each month: revenue × (1 + growth), costs × (1 + cost growth). If you enter rates, the calculation runs month by month. The month cash hits zero is the end of the runway; the first month revenue covers costs is break-even. If your cash does not last until break-even, we show the gap as extra cash needed. - **Scenarios:** Same calculation with costs × 0.9 and costs × 0.8. Shows how many months longer your runway gets if you cut costs by 10 and 20 per cent. ## Frequently asked questions ### What is the difference between burn rate and net burn rate? Gross burn rate is the total you spend in a month. Net burn rate is what is left after taking off the cash collected in the same month. Runway uses the net figure, and so does this tool. ### What happens if my revenue is higher than my costs? Net burn is zero or negative, the bank balance does not shrink and the tool shows an unlimited runway. If you entered cost growth and costs grow faster than revenue, the month your cash runs out still shows, because the calculation runs month by month. ### When should I start raising again? There is no fixed month. Funding rounds and sales both tend to take longer than planned. Start looking for new money while there are still months of cash in the bank, and update your runway every month. ### How accurate is the result? As accurate as your assumptions. Revenue and costs change every month; late payments, taxes and one-off costs move the numbers too. Update your figures monthly and read the result as an estimate. ## Related articles - [Nakit Bitmeden: Runway ve Burn Rate Nasıl Yönetilir?](https://girisimcikafasi.com/nakit-bitmeden-runway-burn-rate/) (in Turkish) - [Girişimler İçin Fiyatlandırma: Ürününe Fiyat Nasıl Konur?](https://girisimcikafasi.com/girisimler-icin-fiyatlandirma/) (in Turkish) - [MVP Nedir, Nasıl Planlanır?](https://girisimcikafasi.com/mvp-nedir-nasil-planlanir/) (in Turkish) --- # Founder Equity Calculator URL: https://girisimcikafasi.com/en/tools/founder-equity-calculator/ Published: 2026-10-17 · Updated: 2026-10-17 Agree the split on clear criteria, not a handshake. Score each founder from 0 to 10 on six criteria and set how much each criterion matters for your team. The tool shows the split and a four-year vesting schedule. The result supports your decision; it is not legal advice. Everything is calculated in your browser. We do not save your figures; they are only written into this page's address so you can share it. If you ask for the result by email, your figures go to our server only to create that email and are not stored. ## How it is calculated - **Weighted score:** For each criterion: score × weight. Each founder's score on the six criteria is multiplied by that criterion's weight and added up. - **Share:** Founder's weighted score ÷ All founders' total. Shares are the ratio of weighted scores; the rounded percentages always add up to 100. - **Weight:** From 0 to 10. If a criterion does not matter for your team, set its weight to 0 and it drops out. Equal weights count every criterion the same. ## Frequently asked questions ### Is an equal split better? Often it is a good starting point. According to Failory, Michael Seibel of Y Combinator says an unequal split declares one founder more valuable than another, and that this hurts productivity. If you do need an unequal split, this tool helps you name the reason. ### I came up with the idea. Should I get more? On its own, that is not seen as enough. According to Failory's guide, having the idea first, starting a few months earlier or putting in the first money are small advantages on a long journey. You may want to give these criteria a low weight. ### Why does vesting matter? If shares are handed over in full on day one, a co-founder who leaves a few months later takes their whole stake with them. Vesting means shares are earned over time; the common pattern is four years with a one-year cliff. ### How do I make the result official? Write the agreed shares and vesting rules into a founders' agreement and always show it to a lawyer before signing. This tool supports your decision; it is not legal advice. ## Related articles - [Kurucu Ortaklar Arasında Hisse Nasıl Paylaşılır?](https://girisimcikafasi.com/kurucu-ortaklar-hisse-paylasimi/) (in Turkish) - [Start-Up Nedir ve Hangi Şirketler Bu İsimle Anılabilir?](https://girisimcikafasi.com/start-up-nedir-ve-hangi-sirketler-bu-isimle-anilabilir/) (in Turkish) - [İlk Çalışanlarını İşe Alırken Doğru Kişiyi Nasıl Seçersin?](https://girisimcikafasi.com/ilk-calisanlari-ise-almak/) (in Turkish) --- # LTV/CAC Calculator URL: https://girisimcikafasi.com/en/tools/unit-economics-calculator/ Published: 2026-10-17 · Updated: 2026-10-17 Does a customer cost more than they bring in? Enter monthly revenue per customer, gross margin, monthly churn and customer acquisition cost. We work out customer lifetime, lifetime value, the LTV/CAC ratio and how many months it takes to earn back the cost. Everything is calculated in your browser. We do not save your figures; they are only written into this page's address so you can share it. If you ask for the result by email, your figures go to our server only to create that email and are not stored. ## How it is calculated - **Monthly gross profit:** ARPU × Gross margin. The gross profit a customer leaves you each month. - **Customer lifetime:** 1 ÷ Monthly churn. If you lose 4 per cent of your customers each month, the average customer stays 25 months. - **LTV:** Monthly gross profit ÷ Monthly churn. The total gross profit a customer leaves you over the time they stay. - **LTV/CAC and payback:** LTV ÷ CAC and CAC ÷ Monthly gross profit. The ratio shows how many times over each customer earns back their cost; the payback period shows how many months that takes. ## Frequently asked questions ### What is LTV? Customer lifetime value: the gross profit a customer leaves you over the time they stay. This tool divides monthly gross profit by the monthly churn rate. Using gross profit rather than revenue shows what a customer really leaves you. ### What happens if I enter 0 for churn? A customer who never leaves would in theory stay for ever; lifetime and LTV come out infinite and the ratio loses its meaning. In reality every customer leaves one day. If you do not have data yet, use a cautious estimate. ### What goes into CAC? Everything you spend to win customers in a period: ads, the sales team, campaigns, tools. Divide it by the number of new customers won in that period. Counting only ad spend makes CAC look lower than it is. ### What counts as a good ratio? The widely used rule of thumb is an LTV/CAC ratio of 3 or above (David Skok, SaaS Metrics 2.0). It is a rule of thumb; weigh it against your sector, growth rate and cash position. ## Related articles - [Girişimler İçin Fiyatlandırma: Ürününe Fiyat Nasıl Konur?](https://girisimcikafasi.com/girisimler-icin-fiyatlandirma/) (in Turkish) - [Ürün-Pazar Uyumu Nedir? Bulduğunu Nasıl Anlarsın?](https://girisimcikafasi.com/urun-pazar-uyumu-nedir/) (in Turkish) - [İlk Müşterileri Bulmak: Sıfırdan İlk Satışa Giden Yol](https://girisimcikafasi.com/ilk-musterileri-bulmak/) (in Turkish) --- # Equity Dilution Calculator URL: https://girisimcikafasi.com/en/tools/dilution-calculator/ Published: 2026-10-17 · Updated: 2026-10-17 How much smaller does your stake get when you raise? Enter the pre-money valuation, the investment amount and each founder's current stake. We show the post-money valuation, the investor's stake and the founders' new stakes in a before-and-after table. You can add an employee option pool too. Everything is calculated in your browser. We do not save your figures; they are only written into this page's address so you can share it. If you ask for the result by email, your figures go to our server only to create that email and are not stored. ## How it is calculated - **Post-money valuation:** Pre-money + Investment amount. Post-money is the value of the company including the investment. - **Investor's stake:** Investment amount ÷ Post-money. The investor gets a stake equal to their money as a share of the post-money valuation. - **Founder's new stake:** Old stake × Pre-money ÷ Post-money. The percentage shrinks, but because the company is worth more after the investment, the stake's value at the round price stays the same. - **Employee option pool:** Before the round: old stake × (1 − investor's stake − pool). After the round: every stake × (1 − pool). A pool set aside before the round comes out of the valuation, so it dilutes the founders more. We show its effect as the effective pre-money valuation: pre-money − pool × post-money. ## Frequently asked questions ### What do pre-money and post-money mean? Pre-money is the value put on the company before the investment comes in. Post-money is that value plus the investment. The investor's stake is the investment divided by the post-money valuation. ### Why does the employee option pool affect my stake? New shares are set aside for the pool. If it is created before the round, those shares come only out of the existing shareholders' stakes; if it is created after, everyone, the investor included, is diluted pro rata. In the negotiation, ask which valuation the pool comes out of. ### Is dilution a bad thing? Your percentage gets smaller, but because the company is worth more, your stake's value at the round price can stay the same. The real question is whether the money will grow the company by more than the difference. ### Does this work for a SAFE or a convertible note? This tool calculates a priced round. SAFEs and convertible notes convert into shares on terms such as a discount and a valuation cap, and the result depends on those terms. For that calculation, check the terms in your agreement and talk to an expert. ## Related articles - [Kurucu Ortaklar Arasında Hisse Nasıl Paylaşılır?](https://girisimcikafasi.com/kurucu-ortaklar-hisse-paylasimi/) (in Turkish) - [Nakit Bitmeden: Runway ve Burn Rate Nasıl Yönetilir?](https://girisimcikafasi.com/nakit-bitmeden-runway-burn-rate/) (in Turkish) - [Start-Up Nedir ve Hangi Şirketler Bu İsimle Anılabilir?](https://girisimcikafasi.com/start-up-nedir-ve-hangi-sirketler-bu-isimle-anilabilir/) (in Turkish) ---