# Zymergen (2013 – 2023)

- Adres: https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/zymergen/
- Sektör: Biyoteknoloji
- Ülke: Amerika Birleşik Devletleri
- Toplam yatırım: 876 milyon $
- Kapanış nedeni: Ürün sorunları

## Ne yapıyordu?

Zymergen, genomik ve makine öğrenmesini kullanarak kimyasal ve malzeme üreten genetiği değiştirilmiş organizmalar tasarlayan Emeryville merkezli bir biyoteknoloji şirketiydi. Şirket, üretim sürecinin geleneksel üretimden daha güvenli ve ucuz olduğunu savunuyordu. İlk ürünü Hyaline, katlanabilir ekranlar gibi elektronik uygulamalar için biyolojik yolla üretilen bir polimid filmdi.

## Neden kapandı?

SEC'e sunulan belgeler, şirketin 2020'de yalnızca 13 milyon dolar gelire karşılık 262 milyon doları aşkın zarar ettiğini gösterdi. Aynı belgeler Hyaline'in üretiminde zorlanıldığını ve iki müşterinin ürünün kendi üretim süreçlerinde çalışmadığından şikâyet ettiğini ortaya koydu. Ağustos 2021'de şirket 2022 ürün gelirinin önemsiz olacağını açıkladı, CEO görevden ayrıldı ve hisse bir günde yüzde 68 düştü. Kasım 2021'de Hyaline üretimi bırakıldı. Temmuz 2022'de Ginkgo Bioworks şirketi 300 milyon dolarlık hisse takasıyla satın aldı; Zymergen Ekim 2023'te iflas başvurusu yaptı ve Şubat 2024'te tasfiye kararı aldı.

## Hikâyesi

Ağustos 2021'de, halka arzından yalnızca dört ay sonra, Zymergen yatırımcılarına ilk ürününden 2022'de kayda değer bir gelir beklemediğini açıkladı ve CEO'sunu görevden aldı. Hisseler bir günde yüzde 68 düştü. Biyoloji ile makine öğrenmesini birleştirerek malzeme üretimini yeniden tanımlama iddiasındaki şirket için bu, sonun başlangıcıydı.

Zymergen, 2013'te yatırım bankacısı Joshua Hoffman, biyofizikçi Zach Serber ve biyokimyacı Jed Dean tarafından Kaliforniya'nın Emeryville kentinde kuruldu. Şirket, genetiği değiştirilmiş mikroorganizmaları robotlar ve algoritmalarla tasarlayarak kimyasal ve malzeme üretmeyi hedefliyordu. Yatırımcılar ikna olmuştu: 2013'te 2 milyon, 2015'te 44 milyon dolar toplandı; SoftBank'ın Vision Fund'ı 2016'da 130 milyon dolarla girdi, 2018'de 400 milyon, 2020'de 300 milyon dolar daha geldi. 2016'ya gelindiğinde müşterileri arasında DARPA ve Fortune 500 şirketleri olduğu bildiriliyordu.

Ancak Forbes'un aktardığı bir iç kaynağa göre şirket bu dönemde gelir üretemezken yatırım çekmeye devam ediyordu. İlk ürün Hyaline, katlanabilir ekranlar için biyolojik yolla üretilen bir polimid film olarak Aralık 2020'de piyasaya çıktı. Nisan 2021'de JPMorgan ve Goldman Sachs liderliğindeki 500 milyon dolarlık halka arzla borsaya açılan şirketin değeri yaklaşık 3 milyar dolara ulaştı. SEC'e sunulan belgeler ise 2020'de yalnızca 13 milyon dolar gelire karşılık 262 milyon doları aşkın zarar edildiğini gösteriyordu.

Aynı belgeler Hyaline'in üretiminde zorlanıldığını ve iki müşterinin ürünün kendi üretim süreçlerinde çalışmadığından şikâyet ettiğini de ortaya koydu. Sorunlar kamuoyuna yansıyınca piyasa değeri hızla eridi ve hissedar davaları açıldı. Ağustos 2021'deki açıklamanın ardından yüzlerce çalışan işten çıkarıldı, kurucu Jed Dean de şirketten ayrıldı ve Kasım 2021'de Hyaline üretimi tamamen bırakıldı. Temmuz 2022'de Ginkgo Bioworks, Zymergen'i hisse takasıyla 300 milyon dolara satın almayı kabul etti. Ginkgo çatısı altındaki Zymergen Ekim 2023'te Chapter 11 başvurusu yaptı ve Şubat 2024'te kalan varlıklarını satıp tasfiye edileceğini açıkladı.

Zymergen'in hikâyesi, laboratuvardaki bir başarının müşterinin fabrikasında da çalıştığı kanıtlanmadan ölçeklenen beklentilerin nasıl çöktüğünü gösteriyor. Güçlü bilim ve büyük sermaye, ürün ile pazar arasındaki uyumun yerini tutmadı.

## Dersler

- Laboratuvarda çalışan bir ürünün müşterinin üretim hattında da çalıştığını, halka arz ya da büyük bir tur öncesinde bağımsız pilotlarla kanıtlayın.
- Gelir kanıtı olmadan toplanan her büyük tur beklentiyi yükseltir; beklenti ile gerçek arasındaki fark büyüdükçe düşüş de o kadar sert olur.
- Bütün şirketi tek bir ürüne ve tek bir hedef pazara bağlamadan önce pazarın büyüklüğünü müşteri taahhütleriyle doğrulayın.

## Kaynaklar

- [Zymergen](https://en.wikipedia.org/wiki/Zymergen)
- [Synthetic biology company Zymergen plunges 68% after saying product revenue will be 'immaterial' in 2022, removing CEO](https://www.cnbc.com/2021/08/03/zymergen-zy-plunges-68percent-on-forecast-for-immaterial-revenue-in-2022.html)
- [The Inside Story Of How SoftBank-Backed Zymergen Imploded Four Months After Its $3 Billion IPO](https://www.forbes.com/sites/amyfeldman/2021/10/13/the-inside-story-of-how-softbank-backed-zymergen-imploded-four-months-after-its-3-billion-ipo/)
- [Biotech startup Zymergen nabs $130 million from Softbank](https://techcrunch.com/2016/10/10/biotech-startup-zymergen-nabs-130-million-from-softbank/)