# Evtiko Türkiye (2016 – 2019)

- Adres: https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/evtiko-turkiye/
- Sektör: Emlak ve inşaat teknolojisi
- Ülke: Türkiye
- Toplam yatırım: 8,3 milyon $
- Kapanış nedeni: Makro kriz

## Ne yapıyordu?

Evtiko, Markafoni'nin kurucusu Sina Afra'nın 2016'da İstanbul'da kurduğu bir gayrimenkul girişimiydi. Evini satmak isteyenlere 48 saat içinde, 15 gün geçerli bir satın alma teklifi veriyor, evi alıp bakımdan geçirdikten sonra yeniden satıyordu. Ev daha yüksek fiyata satılırsa kârın yüzde 20'si eski sahibine ödeniyordu.

## Neden kapandı?

Evtiko Mayıs 2019'da Türkiye'deki alım satım faaliyetlerini durdurdu ve Tiko markasıyla İspanya'da devam edeceğini açıkladı. Webrazzi, kararın arkasında büyük olasılıkla inşaat sektörünün durumunun ve TÜİK verilerindeki konut satışı gerilemesinin olduğunu yazdı. egirişim de yurt içi gayrimenkul krizine ve konut kredisi faizlerinin yüksekliğine dikkat çekti. Para Dergisi'nin aktardığına göre değerleme yapıp satın alma teklifi sunan sistem Türkiye'de ilerleme sağlayamadı. Evin kendisini bilançoya alan bu model, fiyatların ve talebin öngörülemez olduğu bir pazarda şirketi doğrudan makro riske açık bırakıyordu.

## Hikâyesi

Sina Afra, Türk internet tarihinin en bilinen çıkışlarından birini Markafoni ile yapmıştı. 2014'te bu şirketten ayrıldıktan sonra rotasını beklenmedik bir alana, konuta çevirdi. 2016'da İstanbul'da kurduğu Evtiko, Eylül ayında Webrazzi'nin haberiyle perdeyi araladı. Yatırımcılar arasında Rocket Internet ve Oliver Samwer da vardı.

Fikir, ev satmanın yavaş ve belirsiz sürecini kısaltmaktı. Evini satmak isteyen kişi formu dolduruyor, Evtiko 48 saat içinde 15 gün geçerli bir teklif veriyordu. Teklif kabul edilirse ödemenin büyük kısmı taşınma günü yapılıyordu. Evtiko evi bakıma alıp yeniden satıyor, daha yüksek bir fiyat bulursa kârın yüzde 20'sini eski sahibine geri ödüyordu. Şirketin sitesindeki verilere göre Türkiye'de geleneksel yolla ev satışı ortalama 109 gün sürüyordu.

Bu modelde şirket, evlerin kendisini bilançosuna alıyordu. Konut piyasası canlı olduğu sürece bu bir avantajdı; talep düştüğünde ise ciddi bir riske dönüştü. 2019'un ilk aylarında konut satışları bir önceki yılın aynı dönemine göre gerilemişti ve konut kredisi faizleri yüksekti.

27 Mayıs 2019'da Evtiko, Twitter hesabından Türkiye'deki faaliyetlerini sonlandırdığını duyurdu. Açıklamaya göre gayrimenkul alım satımı bundan sonra Tiko markasıyla İspanya'da sürecek, teknoloji desteği ise Türkiye'den verilecekti. Webrazzi'ye göre şirket o güne kadar 8,3 milyon dolar yatırım toplamıştı ve kararın arkasında büyük olasılıkla konut satışlarındaki düşüş vardı. Para Dergisi ise sistemin Türkiye'de ilerleme sağlayamadığını yazdı.

Hikâyenin devamı ilginç. Tiko İspanya'da hızla büyüdü; Webrazzi'nin aktardığına göre 2021'de 65 milyon dolar yatırım aldı ve 2024'te Madrid merkezli Housell'i satın aldı. Afra'nın İstanbul ofisi ise bir süre kodlama mutfağı olarak çalışmaya devam etti. Evtiko'nun Türkiye macerası, aynı ürünün yanlış zamanda ve yanlış makro koşullarda nasıl tıkanabileceğini gösteriyor.

## Dersler

- Stok tutan bir iş modeli kuruyorsan, makroekonomik dalgalanma doğrudan senin bilançona yansır.
- Aynı teknoloji farklı bir pazarda işleyebilir; pazarı değiştirmek bazen ürünü değiştirmekten daha doğru karardır.
- Kredi faizine bağımlı bir sektörde talep, senin kontrolün dışındaki tek bir değişkenle çökebilir.

## Kaynaklar

- [Sina Afra'nın gayrimenkul girişimi Evtiko Türkiye faaliyetlerini sonlandırdı, İspanya'da yoluna devam ediyor](https://webrazzi.com/2019/05/27/sina-afra-evtiko-kapandi/)
- [Sina Afra'nın girişimi Evtiko, Türkiye faaliyetlerini sonlandırdı](https://egirisim.com/2019/05/28/sina-afranin-girisimi-evtiko-turkiye-faaliyetlerini-sonlandirdi/)
- [Sina Afra, Türkiye'de kapattı, o ülkede 5 kat talep geldi](https://www.patronlardunyasi.com/haber/Sina-Afra-Turkiye-de-kapatti-o-ulkede-5-kat-talep-geldi/229319)
- [Üstündeki perdeyi kaldıran Evtiko, ev satışında hızlı ve avantajlı bir yol öneriyor](https://webrazzi.com/2016/09/05/evtiko-ev-satisi-pazar-yeri/)
- [Sina Afra'nın gayrimenkul girişimi Tiko, İspanya merkezli Housell'i satın aldı](https://webrazzi.com/2024/02/20/tiko-ispanya-merkezli-housell-i-satin-aldi/)