# Cruise (2013 – 2024)

- Adres: https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/cruise/
- Sektör: Mobilite ve ulaşım
- Ülke: Amerika Birleşik Devletleri
- Toplam yatırım: bilinmiyor
- Kapanış nedeni: Satın alınıp kapatıldı

## Ne yapıyordu?

Cruise, otonom sürüş teknolojisi geliştiren ve sürücüsüz taksi filosu işletmeyi hedefleyen San Francisco merkezli bir şirketti. Başlangıçta mevcut otomobillere sınırlı otonom sürüş kiti satmayı planladı; 2016'da General Motors tarafından satın alındıktan sonra büyük ölçüde bağımsız bir yan kuruluş olarak robotaksi hizmetine odaklandı. 2022'de San Francisco'da sürücüsüz ücretli yolculuk izni aldı ve hizmetini Phoenix ve Austin gibi şehirlere yaydı.

## Neden kapandı?

2 Ekim 2023'te San Francisco'da başka bir aracın çarptığı bir yaya, sürücüsüz bir Cruise aracının altında kaldı ve araç kenara çekilmeye çalışırken yayayı yaklaşık 6 metre sürükledi. Kaliforniya Motorlu Taşıtlar Dairesi (DMV), şirketin ilk görüşmede sürüklenme anını göstermediğini belirterek 24 Ekim'de izinleri derhal askıya aldı; Cruise ise görüntülerin eksiksiz paylaşıldığını savundu. Şirket ülke genelindeki sürücüsüz operasyonları durdurdu, 950 aracı geri çağırdı ve kurucu CEO Kyle Vogt istifa etti. Ocak 2024'te yayımlanan bağımsız hukuk bürosu incelemesi, askıya almanın büyük ölçüde yönetim eksikliklerinden kaynaklandığı sonucuna vardı. Araçlar Mayıs 2024'te yollara dönmeye başlasa da GM, Aralık 2024'te robotaksi işini fonlamayı bıraktı.

## Hikâyesi

2 Ekim 2023 gecesi San Francisco'nun Market Caddesi yakınlarında bir yayaya çarpan sürücü olay yerinden kaçtı. Yaya yan şeride savruldu ve orada ilerleyen, içinde güvenlik sürücüsü bulunmayan bir Cruise robotaksisi de ona çarptı. Araç kenara çekilmeye çalışırken yayayı yaklaşık 6 metre sürükledi; yaralı, aracın altından kurtarma ekipmanıyla çıkarıldı. Bu gece, on yıllık bir otonom sürüş hikâyesinin sonunun başlangıcı oldu.

Cruise 2013'te Kyle Vogt ve Dan Kan tarafından kuruldu. İlk plan, mevcut otomobillere otoyolda otomatik pilot özelliği kazandıracak 10.000 dolarlık bir kit satmaktı. Y Combinator'dan mezun olan şirketi General Motors Mart 2016'da satın aldı; o sırada yaklaşık 40 çalışanı vardı. GM, Cruise'a teknoloji ve ticarileştirme konusunda geniş bir bağımsızlık tanıdı. 2018'de SoftBank Vision Fund 2,25 milyar dolar, Honda 750 milyon dolar yatırdı; Ocak 2021'de Microsoft ve Honda'nın katıldığı 2 milyar dolarlık turla değerleme 30 milyar dolara çıktı. Şirket 2022'de San Francisco'da sürücüsüz ücretli yolculuk izni aldı ve 2025'e kadar 1 milyar dolar gelir hedefini açıkladı. Oysa yalnızca 2023'ün ilk çeyreğinde 561 milyon dolar zarar etmişti.

Kazanın ardından Kaliforniya DMV, şirketin ilk görüşmede sürüklenme anını göstermediğini belirterek izinleri derhal askıya aldı ve araçların kamu için güvenli olmadığını açıkladı. Cruise görüntünün eksiksiz paylaşıldığını savundu, ancak ülke genelindeki sürücüsüz operasyonları durdurdu ve 950 aracı yazılım güncellemesiyle geri çağırdı. Kasım 2023'te Kyle Vogt istifa etti. Eylül 2024'te ABD karayolu güvenlik kurumu NHTSA, kazayı gerektiği gibi bildirmediği için şirkete 1,5 milyon dolar ceza verdi.

Araçlar Mayıs 2024'te yollara dönmeye başlasa da güven geri gelmedi. Aralık 2024'te GM, Cruise'u fonlamayı bıraktığını ve otonom sürüş çalışmalarını robotaksiler yerine bireysel araçlardaki sürücü destek sistemlerine yönlendireceğini açıkladı. Cruise'un GM'ye katılması Şubat 2025'te tamamlandı.

Cruise örneği, güvenlik kritik bir üründe teknik başarının tek başına yetmediğini gösteriyor. Şirketin geleceğini tek bir kaza kadar, kazanın ardından düzenleyiciyle kurulan iletişim de belirledi.

## Dersler

- Güvenlik kritik bir üründe kaza sonrası düzenleyiciyle paylaştığınız bilgi eksiksiz olmalı; bilgi saklandığı algısı kazanın kendisinden daha ağır sonuç doğurabilir.
- Büyük bir şirketin çatısı altında bağımsız çalışmak, tek bir krizde ana şirketin sabrının tükenmesi riskini ortadan kaldırmaz; kilometre taşlarını finansörle birlikte netleştirin.
- Hizmeti gece gündüz ve şehrin tamamına yaymadan önce olay sayısını ve müdahale süreçlerini küçük bir bölgede kanıtlayın.

## Kaynaklar

- [Cruise (autonomous vehicle)](https://en.wikipedia.org/wiki/Cruise_(autonomous_vehicle))
- [California DMV immediately suspends Cruise's robotaxi permit](https://techcrunch.com/2023/10/24/dmv-immediately-suspends-cruises-robotaxi-permit-in-california/)
- [GM Ends Troubled Cruise Division as Standalone Robotaxi Business](https://www.motortrend.com/news/gm-ends-cruise-standalone-robotaxi-division/)
- [Cruise hit with $1.5 million fine for failing to report robotaxi crash involving pedestrian](https://www.theverge.com/2024/9/30/24258445/cruise-nhtsa-fine-robotaxi-pedestrian-drag)