# Boo.com (1998 – 2000)

- Adres: https://girisimcikafasi.com/girisim-mezarligi/boo-com/
- Sektör: E-ticaret
- Ülke: Birleşik Krallık
- Toplam yatırım: 135 milyon $
- Kapanış nedeni: Nakit bitti

## Ne yapıyordu?

Boo.com, Londra merkezli bir çevrimiçi moda perakendecisiydi ve 18 ile 24 yaş arası şık, varlıklı gençlere markalı spor ve moda giyim satmayı hedefliyordu. Site, ürünleri üç boyutlu modeller üzerinde inceleme imkânı ve Miss Boo adlı sanal alışveriş asistanıyla dikkat çekti. Defalarca ertelenen lansmanın ardından 1999 sonbaharında yayına girdi.

## Neden kapandı?

Şirket 18 ayda 135 milyon dolar harcadı; satış başlamadan reklam ve halkla ilişkilere 25 milyon dolar gitti. Yüzlerce kilobaytlık sayfalar ve alışılmadık gezinme yapısı, genişbandın yaygın olmadığı bir dönemde kullanıcıları zorladı. Ücretsiz iade hizmeti beklenenden yüksek iade oranı ve lojistik maliyeti yarattı, kadro da ihtiyaç netleşmeden büyütüldü. İş planı, satışlar giderlere yetişene kadar yeni sermaye bulunacağı varsayımına dayanıyordu ve 2000'in ikinci çeyreğinde Nasdaq'taki düşüşle bu kapı kapandı. Şirket 18 Mayıs 2000'de kayyuma devredilip tasfiye edildi.

## Hikâyesi

Boo.com alan adı bir aracıdan 2.500 dolara alınmıştı; şirketin geri kalan her şeyi ise çok daha pahalıya mal olacaktı. 1998'de üç İsveçli girişimci, Ernst Malmsten, Kajsa Leander ve Patrik Hedelin, Londra'nın Carnaby Street'inde markalı spor ve moda giyimi internetten satacak bir şirket kurdu. Üçlü daha önce İsveç'te Bokus.com adlı çevrimiçi kitapçıyı kurmuştu ve yatırımcıların gözünde Avrupa'nın en deneyimli internet girişimcileri arasında sayılıyordu.

Hedef kitle 18 ile 24 yaş arası, şık ve varlıklı gençlerdi. Site, kıyafetleri üç boyutlu modeller üzerinde inceleme imkânı ve Miss Boo adlı sanal bir alışveriş asistanı sunuyordu. Yalnızca bu 3D teknolojisinin geliştirilmesi 6 milyon doları aştı, bakımı ayda 500 bin dolar tutuyordu. Lansman defalarca ertelendi; site 1999 sonbaharında açıldığında şirketin Amsterdam, Münih, New York, Paris ve Stokholm'de ofisleri ve 400 çalışanı vardı. Satış başlamadan reklam ve halkla ilişkilere 25 milyon dolar harcanmıştı.

İlk izlenim kötüydü. Ana sayfa yüzlerce kilobayttı ve genişbandın yaygın olmadığı bir dönemde yüklenmesi dakikalar alabiliyordu; sabit boyutlu pencere ve sayfadan sayfaya değişen gezinme mantığı kullanıcıları yordu. Bu sorunlar zamanla büyük ölçüde giderildi ve satışlar hızla arttı; kapanıştan önceki iki haftada satış yaklaşık 500 bin dolara ulaştı. Ancak ücretsiz iade hizmeti beklenenden yüksek bir iade oranı getirdi, kadro da ihtiyaç netleşmeden şişti.

Asıl sorun planın kendisiydi: satışlar giderlere yetişene kadar yeni risk sermayesinin her zaman bulunacağı varsayılmıştı. 2000'in ikinci çeyreğinde Nasdaq'taki sert düşüşle bu kapı kapandı. 18 ayda 135 milyon dolar harcayan şirket 18 Mayıs 2000'de kayyuma devredildi. En büyük kaybeden, Lübnanlı Hariri ailesinin üyelerince desteklenen ve yaklaşık 20 milyon sterlin yatıran Omnia fonu oldu. Teknoloji Bright Station'a 250 bin dolara satıldı; marka ise Fashionmall.com'a geçti ve 2000 sonbaharında çok daha küçük bir bütçeyle yeniden açıldı.

Boo.com'un dersi açık: sermayenin hep akacağı varsayımına kurulan bir büyüme planı, piyasa döndüğünde ürün iyileşmiş olsa bile şirketi kurtaramaz.

## Dersler

- Finansman planınızı bir sonraki turun her koşulda geleceği varsayımına değil, mevcut kasayla kârlılığa ne kadar yaklaşabileceğinize göre yapın.
- Teknik gösterişi hedef kitlenin gerçek bağlantı hızı ve cihazlarıyla test edin; yavaş açılan bir vitrin satış kaybettirir.
- Ücretsiz iade gibi vaatlerin lojistik maliyetini, iade oranı tahminiyle birlikte baştan fiyatlayın.

## Kaynaklar

- [Boo.com](https://en.wikipedia.org/wiki/Boo.com)
- [INTERNATIONAL BUSINESS; Fashionmall.com Swoops in for the Boo.com Fire Sale](https://www.nytimes.com/2000/06/02/business/international-business-fashionmallcom-swoops-in-for-the-boocom-fire-sale.html)
- [Boo back in business, this time on a budget](https://www.telegraph.co.uk/finance/4470630/Boo-back-in-business-this-time-on-a-budget.html)